Zeznania podatkowe PIT za 2020 rok można składać w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia

Należy przypomnieć, że już kolejny rok zeznania podatkowe PIT składamy od 15 lutego (a nie od 1 stycznia) do 30 kwietnia. Nawet jeśli złożymy zeznanie podatkowe przed 15.2.2021 r. za rok podatkowy 2020, to takie zeznania uznaje się za złożone w dniu 15 lutego (art. 45 ust. 1 PDOFizU). Ponadto jeśli chcemy skorzystać z usługi Twój e-PIT, to jak informuje ministerstwo finansów, to taka możliwość będzie dopiero od 15.2.2021 r., zgodnie z art. 45cd ust. 1 PDOFizU.

Zatem zeznania podatkowe składane przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych rozliczających się na podstawie PDOFizU składać należy od 15 lutego do 30 kwietnia 2021 roku. Natomiast zeznanie roczne PIT-28 składane przez podatników opodatkowanych ryczałtem ewidencjonowanym należy składać od 15 lutego do 1 marca 2021 r.

Zeznania podatkowe PIT za 2020 rok można będzie składać w trzech formach: papierowej, elektronicznej i z wykorzystaniem usługi Twój e-PIT, przy czym z usługi Twój e-PIT nadal nie mogą skorzystać podatnicy uzyskujący przychody z działalności gospodarczej i działów specjalnych produkcji rolnej.

Forma rozliczenia ma wpływ na termin zwrotu nadpłaty podatku wynikającej z zeznania. Podatnicy składający zeznania PIT drogą elektroniczną otrzymają zwrot podatku dochodowego w ciągu maksymalnie 45 dni, licząc od dnia złożenia zeznania (przy czym nie wcześniej niż od 15 lutego). Natomiast podatnicy rozliczający się w formie papierowej na zwrot nadpłaty PIT otrzymają zwrot podatku max. w ciągu 3 miesięcy licząc od dnia złożenia zeznania.

Ograniczenia w stosowaniu monitoringu

Na gruncie KP, poza ograniczeniami dotyczącymi monitoringu biometrycznego, przewidziane zostały także ograniczenia dotyczące miejsca umieszczania monitoringu.

Kodeks pracy przewiduje dwa wyłączenia:

1) bezwzględne – z którego wynika że bez jakiegokolwiek wyjątku zabronione jest umieszczanie monitoringu w pomieszczeniach udostępnianych zakładowej organizacji związkowej oraz

2) względne – zabraniające umieszczania monitoringu wizyjnego w pomieszczeniach sanitarnych, szatniach, stołówkach oraz palarni.

Monitoring w tych miejscach jest możliwy do zastosowania, jeżeli:

1) jest to niezbędne do realizacji celu, dla którego wprowadzany jest monitoring,

2) nie naruszy to godności oraz innych dóbr osobistych pracownika, w szczególności poprzez zastosowanie technik uniemożliwiających rozpoznanie przebywających w tych pomieszczeniach osób.

Pomimo wątpliwości, jakie sygnalizuje się w części komentarzy, wskazany zakaz w żadnym zakresie nie jest iluzoryczny. Prawodawca widząc, że mogą wystąpić przypadki, w których ze względu np. na ochronę mienia pracodawcy konieczne jest zastosowanie monitoringu w pomieszczeniach sanitarnych, wprowadził rozwiązania zabezpieczające pracowników przed uznaniową decyzją pracodawcy, a także środki techniczne, które powinny zostać w takim przypadku zastosowane, aby w żaden sposób nie naruszyć godności lub innych dóbr osobistych pracownika (chociażby polegające na nagraniu pracownika, który się przebiera).

Ulga na badania i rozwój (B+R) – zagadnienia ogólne

Istotą ulgi na badania i rozwój (B+R) jest promowanie takiego podejmowania decyzji w przedsiębiorstwach, które uwzględniałoby dalekosiężny cel, jakim jest uczynienie polskiej gospodarki bardziej innowacyjną. W tym celu ustawodawca podatkowy przewidział formę wsparcia przedsiębiorców, umożliwiając im zapłacenie niższego podatku, jeśli w roku podatkowym określoną część swoich środków pieniężnych przekażą na działalność badawczo-rozwojową. Ustawodawca nie wymaga jednak bezpośredniego zastosowania komercyjnego wyników tej działalności. Ulga przysługuje już w trakcie prowadzonych prac, i to niezależnie od tego, czy jej efekty zostaną odsprzedane podmiotom trzecim, czy wykorzystane w działalności przedsiębiorcy.

Ulga polega na tym, że od podstawy opodatkowania odlicza się poniesione przez podatnika w danym roku podatkowym koszty na działalność badawczo-rozwojową, określone mianem „kosztów kwalifikowanych”. Ulgę rozlicza się w cyklach rocznych na etapie składania rocznego zeznania podatkowego. W przypadku 2020 r. należy pamiętać o pewnych rozwiązaniach wprowadzonych przez tarcze antykryzysowe w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 umożliwiających dla określonych kategorii wydatków na badania i rozwój uwzględnienie ich w ramach ulgi już na etapie obliczania zaliczki na podatek.

W przypadku podatników podatku dochodowego od osób prawnych wykazuje się ją w zeznaniu CIT-8, załączając do niego informację CIT/BR. W przypadku natomiast podatników podatku dochodowego od osób fizycznych wykazuje się ją w jednym z zeznań rocznych właściwych dla rozliczania działalności gospodarczej zarówno dla działalności rozliczanej na zasadach ogólnych, jak i na zasadzie podatku liniowego (PIT-36, PIT-36S, PIT-36L bądź PIT-36LS), i załącza się do niego informację PIT/BR. W informacji dołączanej do zeznania rocznego podatnik deklaruje chęć skorzystania z ulgi i wskazuje konkretne kategorie kosztów kwalifikowanych, które są odliczane od podstawy opodatkowania w ramach ulgi.

Kosztami kwalifikowanymi są określone w art. 18d ust. 2, 2a i 3 PDOPrU (i odpowiednio art. 26e ust. 2, 2a i 3 PDOFizU) koszty poniesione na działalność badawczo-rozwojową. Definicja działalności badawczo-rozwojowej wynika z art. 4a pkt 26 PDOPrU (i odpowiednio art. 5a pkt 38 PDOFizU). Rozumie się przez nią działalność twórczą (obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe), podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

Przepisy podatkowe nie wprowadzają samodzielnych definicji powyższych pojęć, ale odwołują się do pojęć zdefiniowanych w przepisach PrSzkolWyżN. I tak:

1) przez „badania naukowe” rozumie się:

a) badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 PrSzkolWyżN, czyli prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne,

b) badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 PrSzkolWyżN, czyli prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń;

2) przez „prace rozwojowe” rozumie się – zgodnie z art. 4 ust. 3 PrSzkolWyżN – działalność obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.

Ogólne spojrzenie na istotę ulgi B+R można podsumować, cytując wyrok WSA w Poznaniu z 5.3.2020 r.

Opłata od posiadania psa w 2021 r.

Zgodnie z art. 18a ust. 1 PodLokU, rada gminy może wprowadzić opłatę od posiadania psów. Jeżeli rada gminy wprowadzi taką opłatę, wówczas pobiera się ją od osób fizycznych posiadających psy.

Jak wynika z art. 19 pkt lit. f PodLokU, rada gminy, w drodze uchwały określa zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokość stawek opłat lokalnych, z tym że stawka opłaty od posiadania psów nie może przekroczyć w 2021 r. 130,30 zł rocznie od jednego psa (Dz.Urz. M.P. z 2020 r. poz. 673). Przedtem opłata ta wynosiła 125,40 zł rocznie od jednego psa.

Opłaty od posiadania psów nie pobiera się od:

1. członków personelu przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych oraz innych osób zrównanych z nimi na podstawie ustaw, umów lub zwyczajów międzynarodowych, jeżeli nie są obywatelami polskimi i nie mają miejsca stałego pobytu na terytorium RP – pod warunkiem wzajemności;
2. osób zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – z tytułu posiadania jednego psa;
3. osób niepełnosprawnych w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – z tytułu posiadania psa asystującego;
4. osób w wieku powyżej 65 lat prowadzących samodzielnie gospodarstwo domowe – z tytułu posiadania jednego psa;
5. podatników podatku rolnego od gospodarstw rolnych – z tytułu posiadania nie więcej niż dwóch psów.

Czy Sejm zdecyduje się na udzielenie dodatkowego wsparcia finansowego dla komunikacji miejskiej?

W ostatnich dniach Senat wprowadził różne poprawki do ww. ustawy, na mocy uchwały Senatu RP z 13.1.2021 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.

Poprawki dotyczą m.in. regulacji prawnych dotyczących szeroko pojętego samorządu terytorialnego, w tym możliwości wspierania komunikacji miejskiej środkami budżetu państwa.

Aby jednak zobrazować zakres zmian wprowadzonych przez Senat, należy przytoczyć wersję regulacji prawnych dotyczących ww. sfery, którą przyjął w ww. ustawie Sejm:

art. 1 pkt 22 ww. ustawy stanowił:

22) w art. 15zzzzl1:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. W celu przeciwdziałania skutkom COVID-19 minister właściwy do spraw transportu przekazuje operatorom publicznego transportu zbiorowego w przewozach pasażerskich w transporcie kolejowym, o których mowa w ustawie z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1944), z wyłączeniem komunikacji miejskiej, środki finansowe za miesiące obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz kolejne 3 miesiące po upływie miesiąca, w którym odwołano stan zagrożenia epidemicznego albo stan epidemii, na poziomie kwoty dotacji przedmiotowej z tytułu honorowania ustawowych uprawnień do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego rozliczonej przez ministra właściwego do spraw transportu za te same miesięczne okresy w roku 2019, pomniejszonej o przekazane operatorom środki dotacji przedmiotowej, przekazanej na finansowanie utraconych przychodów w związku ze stosowaniem ustawowych uprawnień do ulgowych przejazdów za te miesiące.”,

b) ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Operator publicznego transportu zbiorowego w transporcie kolejowym w przewozach innych niż przewozy międzywojewódzkie i międzynarodowe występuje z wnioskiem o przekazanie środków finansowych do właściwego organizatora przewozów pasażerskich w transporcie kolejowym, z którym ma podpisaną umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego.”.

Z kolei, wskazany art. 1 pkt 22 lit. a i b ww. ustawy po poprawkach Senatu przybrał treść:

„a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. W celu przeciwdziałania skutkom COVID-19 minister właściwy do spraw transportu przekazuje operatorom publicznego transportu zbiorowego w przewozach pasażerskich w transporcie kolejowym lub komunikacji miejskiej, o których mowa w ustawie z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1944), środki finansowe za miesiące obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz kolejne 3 miesiące po upływie miesiąca, w którym odwołano stan zagrożenia epidemicznego albo stan epidemii, na poziomie kwoty dotacji przedmiotowej z tytułu honorowania ustawowych uprawnień do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego rozliczonej przez ministra właściwego do spraw transportu za te same miesięczne okresy w roku 2019, pomniejszonej o przekazane operatorom środki dotacji przedmiotowej, przekazanej na finansowanie utraconych przychodów w związku ze stosowaniem ustawowych uprawnień do ulgowych przejazdów za te miesiące.”,

b) ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Operator publicznego transportu zbiorowego w transporcie kolejowym w przewozach innych niż przewozy międzywojewódzkie i międzynarodowe lub komunikacji miejskiej występuje z wnioskiem o przekazanie środków finansowych do właściwego organizatora przewozów pasażerskich, z którym ma podpisaną umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego.”.

Warto zauważyć, że tylko z pozoru obie wersje ww. regulacji prawnych są podobne. Różni je jednak bardzo istotna kwestia, otóż wersja ustawy po uchwaleniu przez Sejm zawierała wyłączenie wsparcia finansowego dla komunikacji miejskiej. Jak zaś wiadomo, za komunikację miejską odpowiadają samorządy. Z kolei, wskazana wyżej poprawka Senatu rozszerza właśnie wsparcie dla komunikacji miejskiej. W motywach uchwały Senatu wskazano m.in., że nie ma powodów, aby podmioty tej kategorii były pozbawione wsparcia, które otrzymują podmioty wykonujące przewóz w transporcie kolejowym.

Jaki będzie ostateczny kształt ww. wsparcia dla szeroko pojętej komunikacji będzie wiadome po rozpoznaniu poprawek przez Sejm, co wkrótce nastąpi. W każdym bądź razie, wskazana propozycja objęcia wsparciem również komunikacji miejskiej, co byłby równoznaczne ze wsparciem budżetów samorządowych, wydaje się rozwiązaniem racjonalnym i koniecznym. Wsparcie to może być istotne szczególnie dla tych samorządów, które wykonują przewozy miejskie na znaczną skalę, a które wskutek różnych ograniczeń związanych z COVID-19 po prostu utraciły źródła dochodów, co uniemożliwia bieżące wykonywanie zadań gminy.

Nowe treści w Legalis Administracja – styczeń 2021

System Informacji Prawnej Legalis Administracja w styczniu 2021 r. uzupełniony został w stosunku do poprzedniego miesiąca aż o 15 643 aktów prawnych (w tym: 787 z Dziennika Ustaw, Monitora Polskiego i dzienników resortowych; 13 839 aktów prawa miejscowego) oraz 13 448 orzeczeń (w tym 11 924 orzeczeń sądów).

Państwa uwagę zwracamy także na wzbogaconą bazę odautorskich porad (gotowe odpowiedzi na pytania i problemy zgłaszane przez jednostki publiczne – Praktyczne wyjaśnienia) i aktualności – 1238 nowych treści.

To tylko wybrane treści, o które wzbogacony został w stosunku do poprzedniego miesiąca Legalis Administracja.

Zwracamy Państwa uwagę także na poszerzoną bazę poradników (dla urzędników, skarbników, sekretarzy, kierowników jednostek) opublikowanych on-line, które są powiązane z systemem aktów prawnych, m.in.:

• Podatkowe i bilansowe zamknięcie roku 2020 – red.: prof. dr hab. Artur Hołda
• Świadczenia z ubezpieczenia chorobowego w związku z COVID-19 – Elżbieta Fijor, Łukasz Prasołek

Polecamy Państwu najnowsze komentarze, m.in.:

• Kodeks karny skarbowy – wyd. 5; prof. dr hab. Leszek Wilk, prof. dr hab. Jarosław Zagrodnik
• Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyd. 7; red.: prof. dr hab. Roman Hauser, prof. dr hab. Marek Wierzbowski

 

Zapraszamy do zapoznania się z plikiem, w którym graficznie przedstawiliśmy miesięczną aktualizację treści Legalis Administracja oraz prezentujemy dodane w styczniu treści praktyczne, poradniki, komentarze Wydawnictwa C.H.Beck – do pobrania poniżej.

Nowości w Legalis Administracja – styczeń 2021 >>

Zmiana zasad prowadzenia nauczycielskiego postępowania dyscyplinarnego

Zmiany zostały wprowadzone na mocy ustawy z 19.11.2020 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 4). Warto przypomnieć, że główną przyczyną zmian jest funkcjonowanie od pewnego czasu w KartaNauczU pojęcia „czynu naruszającego prawa i dobro dziecka”. Jest to pojęcie niedookreślone i teoretycznie wymuszające prowadzenie postępowania wyjaśniającego (a w efekcie – często dyscyplinarnego) nawet za niewielkie przewinienia, które jednak zdaniem rodziców godziły w prawa i dobro ich dziecka. O popełnieniu przez nauczyciela czynu naruszającego prawa i dobro dziecka dyrektor szkoły, a w przypadku popełnienia takiego czynu przez dyrektora szkoły – organ prowadzący szkołę, był obowiązany zawiadomić rzecznika dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 83 KartaNauczU, nie później niż w ciągu 3 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o popełnieniu czynu. Krótki termin również wzbudzał liczne kontrowersje, w związku z czym postulowane było wprowadzenie w tym zakresie zmian.

Dłuższy terminu na powiadomienie rzecznika dyscyplinarnego

W związku z powyższym nowelizacja wprowadziła przedłużenie terminu na powiadomienie rzecznika dyscyplinarnego o ewentualnym czynie naruszającym prawa i dobro dziecka – aktualnie w przepisach jest mowa o terminie 14 dni (kalendarzowych) od dnia powzięcia wiadomości o podejrzeniu popełnienia takiego czynu. Dyrektor lub organ prowadzący nie będą musieli jednak zawiadamiać rzecznika dyscyplinarnego, jeżeli okoliczności sprawy bezspornie wskazują, że nie doszło do popełnienia takiego czynu (nowelizacja art. 75 ust. 2a KartaNauczU).

Doprecyzowanie terminu na złożenie wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego

Nowelizacja zmieniła również brzmienie art. 85 ust. 3 KartaNauczU – w ten sposób, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, rzecznik dyscyplinarny będzie miał 3 miesiące (licząc od dnia wszczęcia postępowania wyjaśniającego), żeby skierować do komisji dyscyplinarnej wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, bądź wydać postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego. Jeżeli nauczyciel, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające, z powodu nieobecności w pracy nie będzie miał możliwości złożenia wyjaśnień, bieg powyższego terminu będzie ulegał zawieszeniu do dnia jego stawienia się do pracy (nowy art. 85 ust. 3a KartaNauczU).

Zmianie uległ również okres, w którym może zostać wszczęte postępowanie dyscyplinarne (we wszystkich sprawach, nie tylko w zakresie czynów naruszających prawa i dobro dziecka). Po zmianie art. 85o ust. 1 KN postępowanie dyscyplinarne nie będzie mogło zostać wszczęte po upływie 5 miesięcy (dotychczas 3 miesiące) od dnia powzięcia przez organ, przy którym działa komisja dyscyplinarna pierwszej instancji, wiadomości o popełnieniu czynu uchybiającego godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom, o których mowa w art. 6 KartaNauczU, oraz po upływie 2 lat od popełnienia tego czynu (dotychczas po upływie 3 lat od popełnienia czynu). Co istotne, uchylony został ust. 7 w art. 85o KartaNauczU, przewidujący, że w przypadków czynów naruszających prawa i dobro dziecka postępowanie dyscyplinarne może być wszczęte również po upływie 3 miesięcy od dnia powzięcia przez organ, przy którym działa komisja dyscyplinarna pierwszej instancji, wiadomości o popełnieniu tego czynu. Oznacza to, że sprawy dotyczące czynów naruszających prawa i dobro dziecka, będzie można wszczynać jedynie w tym samym terminie, co inne sprawy z zakresu postępowania dyscyplinarnego (a więc maksymalnie w ciągu 5 miesięcy od dnia powzięcia przez organ, przy którym działa komisja dyscyplinarna pierwszej instancji, wiadomości o popełnieniu czynu). Wyjątek będą stanowiły czyny stanowiące przestępstwo (art. 85o ust. 6 KN). Sprawy te będą również przedawniały się po upływie 2 lat od popełnienia czynu (również za wyjątkiem czynów stanowiących przestępstwo).

Zmiana zasad zawieszania w pełnieniu obowiązków nauczyciela lub dyrektora szkoły

Zmianie uległy również zasady zawieszania nauczyciela lub dyrektora szkoły w pełnionych obowiązkach. Omawiana nowelizacja zmieniła brzmienie przepisu art. 85t ust. 2 KartaNauczU, w rezultacie czego do zawieszenia nie będzie dochodziło, jeżeli we wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego rzecznik dyscyplinarny będzie wnosił o orzeczenie kary dyscyplinarnej nagany z ostrzeżeniem, i jednocześnie ze względu na powagę i wiarygodność zarzutów niecelowe byłoby odsunięcie odpowiednio nauczyciela albo nauczyciela pełniącego funkcję dyrektora szkoły od wykonywania obowiązków w szkole. Nowe rozwiązanie pozwoli zapobiec sytuacjom, gdy dyrektor był zobligowany do zawieszenia nauczyciela nawet w przypadkach, gdy waga popełnionego czynu była mało istotna i nie było faktycznej potrzeby na odsunięcie nauczyciela od pełnionych obowiązków. W rezultacie, zanim decyzja dyrektora (bądź organu prowadzącego) została uchylona, szkoła była narażona na niepotrzebną dezorganizację pracy, spowodowaną odsunięciem od pracy nauczyciela lub dyrektora.

Polityka prorodzinna JST „Samorząd dla Rodziny” – nowe wydatki w budżetach samorządowych

Projektodawca w art. 3 ust. 2 postanowił, że:

Samorządowy program polityki prorodzinnej może określać w szczególności:

1. realizację diagnozy potrzeb i problemów rodziny;
2.  instrumenty wsparcia dla rodzin według rozpoznanych potrzeb;
3. preferencje prorodzinne w zakresie dostępu do usług publicznych i innych zadań realizowanych przez jednostkę samorządu terytorialnego;
4. instrumenty wsparcia polityki prorodzinnej realizowanej przez inne jednostki samorządu terytorialnego;
5. zasady współpracy przy realizacji polityki prorodzinnej z prorodzinnymi organizacjami pozarządowymi na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie;
6. instrumenty wspierające trwałość małżeństw oraz rodzin wychowujących dzieci; 
7. działania sprzyjające rozwojowi zróżnicowanych form opieki nad dziećmi do lat 3;
8. zasady tworzenia i funkcjonowania samorządowego systemu zgłaszania naruszeń praw rodziny oraz zasady i tryb powołania kierującego tym systemem rzecznika praw rodziny;
9.  wsparcie rodziny w jej funkcjach wychowawczych oraz rozwój skierowanych do rodziny usług społecznych, edukacyjnych, rekreacyjnych, sportowych lub kulturalnych sprzyjających integracji i umocnieniu więzi rodzinnych;
10. opracowanie systemu udostępniania informacji o usługach na rzecz rodziny.

Wraz z ww. zapisami zakłada się równoczesne wprowadzenie zmian do poszczególnych tzw. ustaw ustrojowych, w tym do SamGminU. Generalnie rzecz ujmując, projektowane zmiany legislacyjne „angażują” zarówno organy stanowiące, jak i wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego.

Jak bowiem postanowiono w art. 3 ust. 3 ww. projektu:

3. Organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego jest zobowiązany do corocznego przedstawiania organowi stanowiącemu i kontrolnemu sprawozdania z wykonania samorządowego programu polityki prorodzinnej, nie później niż do 30 marca następnego roku.

Z kolei, przykładowo, wprowadzone zmiany do SamGminU wskazują w szczególności nowe zadania rady gminy związane z ww. programem. W art. 4 projektu m.in. postanowiono wprowadzić następujące zmiany do SamGminU:

1) po art. 5c dodaje się art. 5d w brzmieniu:

„Art. 5d. 1. Gmina podejmuje działania na rzecz realizacji i promocji polityki prorodzinnej w społeczności lokalnej.

2. Rada gminy, z własnej inicjatywy lub na wniosek zainteresowanych środowisk, może utworzyć gminną radę do spraw rodziny, mającą charakter konsultacyjny, doradczy i inicjatywny.

3. Gminna rada do spraw rodziny składa się z przedstawicieli działających na obszarze danej gminy prorodzinnych organizacji pozarządowych w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia … o polityce prorodzinnej jednostek samorządu terytorialnego „Samorząd dla Rodziny” (Dz. U. z 2020 r. poz. …).

4. Rada gminy, powołując gminną radę do spraw rodziny, nadaje jej statut określający tryb wyboru jej członków i zasady działania.”;

2) w art. 18 w ust. 2 po pkt 14a dodaje się pkt 14b w brzmieniu:

„14b) podejmowanie uchwał w sprawie gminnej polityki prorodzinnej, w tym opracowywanie gminnego programu polityki prorodzinnej, o którym mowa w art. 2 pkt 3 ustawy z dnia … o polityce prorodzinnej jednostek samorządu terytorialnego „Samorząd dla Rodziny”.

Z zakresu projektowanych zmian można domniemywać, że wprowadzenie wspomnianego programu – jakkolwiek słuszne z samego założenia – będzie generowało z pewnością określone nowe wydatki w budżetach samorządowych. Warto bowiem zauważyć, że projektodawca nakłada konkretne powinności na organy jednostek samorządu terytorialnego, co będzie wymagało przygotowania i wdrożenia mechanizmów prawnych, analizy, a finalnie organ wykonawczy będzie „rozliczany” rokrocznie z realizacji owego programu. Takie ukształtowanie regulacji prawnych, abstrahując od merytorycznej sfery projektowanych zmian, będzie w konsekwencji wiązało się ze zwiększonymi wydatkami z budżetów samorządowych, i to każdym stopniu samorządowym. W następstwie powyższego wskazane jest, aby podmioty najbardziej zainteresowane kształtem ww. regulacji przedsięwzięły działania, w celu zapewnienia jakiegokolwiek wsparcia finansowego z budżetu centralnego na realizację wspomnianych samorządowych programów polityki prorodzinnej. Nie chodzi przecież o to, żeby przepisy istniały, które nie są następnie wykonywane. Aby zapewnić realną możliwość wprowadzenia polityki prorodzinnej w zakresie (szerokim), jaki jest sugerowany w podanym projekcie, przede wszystkim niezbędne jest zapewnienie finansowania. Z tym zaś aspektem jednostki samorządu terytorialnego mogą mieć znaczne problemy, co jest kwestią oczywistą w związku z okresem epidemii i negatywnymi skutkami dla budżetów tych jednostek.

Propozycja uchwały w sprawie przyjęcia nowego programu

Uchwała Nr … Rady Gminy … z dnia …

w sprawie przyjęcia Samorządowego programu polityki prorodzinnej na lata 2021–2026 dla gminy

Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt (14b) ustawy z 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.) oraz art. (3) ustawy z … o polityce prorodzinnej jednostek samorządu terytorialnego „Samorząd dla Rodziny” (Dz.U. …) Rada Gminy uchwala, co następuje.

§ 1

1. Uchwala się Samorządowy Program polityki prorodzinnej dla Gminy …, stanowiący załącznik do niniejszej uchwały.
2. Szczegółowy schemat funkcjonowania Programu został zawarty w załączniku do niniejszej uchwały.

§ 2

Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy.

§ 3

Uchwała wchodzi w życie w dniu …

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia … o polityce prorodzinnej jednostek samorządu terytorialnego „Samorząd dla Rodziny” – jednostki samorządu terytorialnego opracowują i realizują samorządowy program polityki prorodzinnej, którego celem jest wyznaczenie średnio i długookresowej strategii realizacji polityki prorodzinnej. Program jest przyjmowany uchwałą rady gminy.

Podstawowym celem programu jest kompleksowe uregulowanie problematyki w zakresie polityki prorodzinnej gminy w latach 2021–2026, w tj. w okresie najbliższych 5 lat.

Program będzie przewidywał m.in. różne formy wsparcia dla rodzin.

Realizacja programu opierać się będzie o środki budżetu gminy, ewentualnie środki przekazane z innych źródeł, w tym z budżetu państwa.

Szczegółowy zakres programu został zawarty w załączniku, stanowiącym integralną część niniejszej uchwały.

Wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego a niezgodność danych

Przepisy PrzekszUżytkWieczU zobowiązują właściwe organy do wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Ustawodawca wskazał, jakie grunty podlegają przekształceniu i w jakim trybie następuje potwierdzenie faktu przekształcenia, które nastąpiło z mocy prawa z dniem 1.1.2019 r.. Ustawodawca wprawdzie wskazał, jak należy rozumieć pojęcie gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe (art. 1 ust. 2), ale jednocześnie nie odniósł się do zagadnienia, jak organy mają postępować przy ocenie, czy grunt spełnia ustawowe przesłanki.

W tym zakresie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdański w wyroku z 5.1.2021 r., II SA/Gd 525/20. Zgodnie z tym wyrokiem problematyka zaświadczeń została uregulowana w Dziale VII ustawy z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: KPA). Zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym ‒ w myśl art. 218 § 1 KPA ‒ na podstawie posiadanych rejestrów i ewidencji, bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Zakres postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, jest ograniczony do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w wyżej wskazanych zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia. Natomiast samą wartość zaświadczenia należy oceniać w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa, co oznacza, że można zanegować jego wartość, wykazując, że potwierdza ono stan niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Zaświadczenie wydawane w trybie KPA nie jest indywidualnym aktem administracyjnym, lecz potwierdza jedynie określony stan faktyczny, bądź stan prawny, o ile wynika on z posiadanych przez organ rejestrów, ewidencji, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z uwagi na ograniczony charakter omawianego postępowania nie wymaga ono prowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie, czy rozstrzygnięć spornych kwestii, tak jak to czyni organ w postępowaniu jurysdykcyjnym. Nie jest, zatem dopuszczalne dokonywanie w tym trybie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Natomiast dopuszczalność przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 KPA, tylko w koniecznym zakresie oznacza, że może ono odnosić się do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Niezależnie od ogólnych, uregulowanych w KPA, zasad dotyczących wydawania zaświadczeń, w każdej sprawie należy również uwzględnić stosowne przepisy materialno-prawne, z których wynika obowiązek potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w formie zaświadczenia. To z właściwych przepisów materialno-prawnych wynikać będzie, jaka okoliczność ma być stwierdzona w formie zaświadczenia.

Dla możliwości wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności rozstrzygająca jest okoliczność, czy dana nieruchomość jest zabudowania na cele mieszkaniowe. Aby ustalić znaczenie pojęć zawartych w art. 1 ust. 2 PrzekszUżytkWieczU, należy więc sięgnąć do przepisów ustaw odrębnych. Punktem wyjścia do ustalenia, czy dana nieruchomość jest zabudowana budynkami mieszkalnymi, powinny być zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli zatem nawet inne okoliczności wskazują na niezgodność stanu faktycznego ze stanem ujawnionym w ewidencji, rozstrzygające znaczenia mają zapisy ewidencyjne.

Określenie szczegółów współpracy wierzyciela, organu egzekucyjnego i dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnych

Rozporządzenie określa szczegółowy sposób i tryb współpracy wierzyciela, organu egzekucyjnego i dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnych, w tym szczegółowy zakres informacji dotyczących czynności egzekucyjnych i innych czynności podejmowanych przez te podmioty, a także zdarzeń mających wpływ na egzekwowany obowiązek zapłaty należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych

Rozporządzenie systematyzuje i doprecyzowuje czynności, jakie podejmują organy egzekucyjne i wierzyciele w celu prawidłowego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Szczególne znaczenie tych czynności wynika z nowego systemu naliczania i poboru kosztów egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej. W projekcie rozporządzenia okoliczności, o których zaistnieniu wierzyciel winien zawiadomić organ egzekucyjny, ale również szczegółowy zakres przekazywanych informacji.

Prawidłowe naliczanie i pobranie kosztów egzekucyjnych wymaga od wierzyciela, aby poinformował organ egzekucyjny o okolicznościach, wskazanych w art.32aa ustawy o postępowaniu egzekucyjnym (tj. o zmianie należności pieniężnej objętej tytułem wykonawczym, okolicznościach zawieszenia postępowania, ustanie przyczyny zawieszenia postępowania itp.).

Ponadto organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne, w ramach współpracy pomiędzy organami egzekucyjnymi, jest obowiązany do zawiadomienia innych organów egzekucyjnych uczestniczących w postępowaniu egzekucyjnym o okolicznościach mających wpływ na wysokość kosztów egzekucyjnych naliczonych i pobranych w tym postępowaniu egzekucyjnym. Brak lub niekompletność informacji w tym zakresie skutkować może wadliwością naliczania i pobrania tych kosztów.

Konieczne jest także, aby dłużnicy zajętej wierzytelności również posiadali aktualne informacje, mające kluczowe znaczenie dla prawidłowej realizacji ich obowiązków wynikających z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Rozporządzenie wejdzie w życie od 20.2.2021 r.