Dyrektywa o sygnalistach – w grudniu kończy się okres implementacji do polskiego prawa

W Dz.Urz. UE z 2019 r. L 305/17 opublikowano Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z 23.10.2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (dalej: dyrektywa o sygnalistach). Ten akt prawny w Polsce określa się jako dyrektywę o sygnalistach, a na terenie UE instytucję i zasady funkcjonowania takiego sygnalisty określa się po angielsku whistleblowing.

Dyrektywa o sygnalistach ustanawia wspólne minimalne normy ochrony osób zgłaszających trzy grupy naruszenia prawa UE.
Naruszenia objęte zakresem stosowania aktów Unii

Po pierwsze, naruszenia objęte zakresem stosowania aktów Unii określonych w załączniku, dotyczące dziedziny:

zamówień publicznych;
usług, produktów i rynków finansowych oraz zapobieganiu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu;
bezpieczeństwa produktów i ich zgodności z wymogami;
bezpieczeństwa transportu;
ochrony środowiska;
ochrony radiologicznej i bezpieczeństwa jądrowego;
bezpieczeństwa żywności i pasz, zdrowia i dobrostanu zwierząt;
zdrowia publicznego;
ochrony konsumentów;
ochrony prywatności i danych osobowych oraz bezpieczeństwa sieci i systemów informacyjnych.

Naruszenia mające wpływ na interesy finansowe Unii

Po drugie, naruszenia mające wpływ na interesy finansowe Unii, o których mowa w art. 325 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. nr 90, poz. 864/2; dalej: TFUE), czyli dotyczące określonych w tych przepisach środków zwalczania nadużyć finansowych, a także określone szczegółowo w stosownych środkach unijnych.

Naruszenia dotyczące rynku wewnętrznego

Po trzecie, naruszenia dotyczące rynku wewnętrznego (art. 26 ust. 2 TFUE), w tym naruszenia unijnych zasad konkurencji i pomocy państwa, jak również naruszenia dotyczące rynku wewnętrznego w odniesieniu do działań, które stanowią naruszenie przepisów o podatku od osób prawnych lub do praktyk mających na celu uzyskanie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem mających zastosowanie przepisów o podatku od osób prawnych.

Ważne

Dyrektywa o sygnalistach nie wpływa na stosowanie prawa UE ani prawa krajowego w odniesieniu do: ochrony informacji niejawnych, ochrony prawniczej tajemnicy zawodowej i tajemnicy medycznej, tajemnicy narady sędziowskiej lub przepisów dotyczących postępowania karnego. Poza tym, nie wpływa ona na zapewnienie bezpieczeństwa narodowego, na przepisy krajowe dotyczące wykonywania przez pracowników ich prawa do konsultacji z ich przedstawicielami lub związkami zawodowymi w zakresie określonym w art. 3 dyrektywy o sygnalistach.

Dyrektywę o sygnalistach stosuje się do osób dokonujących zgłoszenia:

pracujących w sektorze prywatnym lub publicznym, które uzyskały informacje na temat naruszeń w kontekście związanym z pracą, w tym co najmniej do: osób posiadających status pracownika (art. 45 ust. 1 TFUE), w tym urzędników służby cywilnej, osób posiadających status osób prowadzących działalność na własny rachunek (art. 49 TFUE), akcjonariuszy lub wspólników oraz osób będących członkami organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego przedsiębiorstwa, w tym członków niewykonawczych, a także wolontariuszy i stażystów, bez względu na to czy otrzymują oni wynagrodzenie, a także osób pracujących pod nadzorem i kierownictwem wykonawców, podwykonawców i dostawców;
w przypadku, gdy dokonują one zgłoszenia lub ujawnienia publicznego informacji na temat naruszeń, jakie uzyskały w ramach stosunku pracy, który już ustał;
których stosunek pracy ma zostać dopiero nawiązany, w przypadku gdy informacje na temat naruszeń uzyskano w trakcie procesu rekrutacji lub innych negocjacji poprzedzających zawarcie umowy.

Ważne

Osoby dokonujące zgłoszenia kwalifikują się do objęcia ochroną na mocy dyrektywy o sygnalistach, pod warunkiem że:

miały uzasadnione podstawy, by sądzić, że będące przedmiotem zgłoszenia informacje na temat naruszeń są prawdziwe w momencie dokonywania zgłoszenia i że informacje takie są objęte zakresem stosowania niniejszej dyrektywy oraz
dokonały zgłoszenia wewnętrznego albo zgłoszenia zewnętrznego lub dokonały ujawnienia publicznego.

Przy czym, osoby, które dokonały anonimowego zgłoszenia informacji na temat naruszeń lub anonimowo ujawniły publicznie takie informacje, a następnie zostały zidentyfikowane i doświadczyły działań odwetowych, kwalifikują się mimo to do objęcia ochroną przewidzianą w rozdziale VI dyrektywy o sygnalistach, pod warunkiem, że spełniają te dwa warunki.

A zatem, dyrektywa o sygnalistach przewiduje trzy formy zgłaszania naruszenia prawa Unii.

Zgłoszenie wewnętrzne

Pierwsza z nich to zgłoszenie wewnętrzne (art. 7, 8 i 9 dyrektywy o sygnalistach). Zasadniczo informacje na temat naruszeń można zgłaszać za pośrednictwem wewnętrznych kanałów i procedur dokonywania zgłoszeń przewidzianych w tych przepisach. Państwa członkowskie mają zachęcać do zgłaszania za pośrednictwem wewnętrznych kanałów dokonywania zgłoszeń przed dokonaniem zgłoszenia za pośrednictwem zewnętrznych kanałów dokonywania zgłoszeń w przypadku, gdy naruszeniu można skutecznie zaradzić wewnątrz organizacji, a osoba dokonująca zgłoszenia uważa, że nie zachodzi ryzyko działań odwetowych.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy o sygnalistach, państwa członkowskie zapewniają, by podmioty prawne w sektorze prywatnym i publicznym ustanowiły kanały i procedury na potrzeby dokonywania zgłoszeń wewnętrznych i podejmowania działań następczych, po konsultacji i w porozumieniu z partnerami społecznymi, jeżeli tak przewiduje prawo krajowe. Przepis ten stosuje się do podmiotów prawnych w sektorze prywatnym, które zatrudniają co najmniej 50 pracowników. Ponadto:

podmioty prawne w sektorze prywatnym zatrudniające od 50 do 249 pracowników mogą dzielić się zasobami w zakresie przyjmowania zgłoszeń i wszelkich prowadzonych postępowań wyjaśniających. Pozostaje to bez uszczerbku dla obowiązków nałożonych na te podmioty przez niniejszą dyrektywę w zakresie zachowania poufności, przekazywania informacji zwrotnych oraz zaradzenia naruszeniu będącemu przedmiotem zgłoszenia;
po dokonaniu odpowiedniej oceny ryzyka, uwzględniającej charakter działalności podmiotów i wynikający z niej poziom ryzyka, w szczególności w dziedzinie środowiska i zdrowia publicznego, państwa członkowskie mogą zobowiązać podmioty prawne w sektorze prywatnym, które zatrudniają mniej niż 50 pracowników, do ustanowienia wewnętrznych kanałów i procedur dokonywania zgłoszeń.

Ważne

Przepis art. 8 ust. 1 dyrektywy o sygnalistach stosuje się do wszystkich podmiotów prawnych w sektorze publicznym, w tym do podmiotów będących własnością lub znajdujących się pod kontrolą takich podmiotów. Państwa członkowskie mogą:

zwolnić z obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy o sygnalistach, gminy liczące mniej niż 10 000 mieszkańców lub zatrudniające mniej niż 50 pracowników lub inne wymienione wyżej podmioty zatrudniające mniej niż 50 pracowników;
wprowadzić przepisy przewidujące, że wewnętrzne kanały dokonywania zgłoszeń mogą być wspólne dla kilku gmin lub obsługiwane przez wspólne organy gminne zgodnie z prawem krajowym, pod warunkiem że wspólne wewnętrzne kanały dokonywania zgłoszeń są odrębne i niezależne od odpowiednich zewnętrznych kanałów dokonywania zgłoszeń.

Procedury na potrzeby zgłoszeń wewnętrznych i działań następczych obejmują następujące elementy:

kanały przyjmowania zgłoszeń:

zaprojektowane, ustanowione i obsługiwane w bezpieczny sposób zapewniający ochronę poufności tożsamości osoby dokonującej zgłoszenia i osoby trzeciej wymienionej w zgłoszeniu oraz uniemożliwiający uzyskanie do nich dostępu nieupoważnionym członkom personelu.

Kanały tu przewidziane muszą umożliwiać dokonywanie zgłoszeń na piśmie lub ustnie (zgłoszenie ustne może być dokonane telefonicznie lub za pośrednictwem innych systemów komunikacji głosowej oraz, na wniosek osoby dokonującej zgłoszenia, za pomocą bezpośredniego spotkania zorganizowanego w rozsądnym terminie)

potwierdzenie:

osobie dokonującej zgłoszenia przyjęcia zgłoszenia w terminie siedmiu dni od jego otrzymania

wyznaczenie bezstronnej osoby lub bezstronnego wydziału:

właściwych do podejmowania działań następczych w związku ze zgłoszeniami, przy czym może to być ta sama osoba lub ten sam wydział, które przyjmują zgłoszenia, które będą komunikować się z osobą dokonującą zgłoszenia i w stosownych przypadkach zwracać się do osoby dokonującej zgłoszenia o dalsze informacje oraz przekazywać jej informacje zwrotne

podejmowanie z zachowaniem należytej staranności działań następczych:

przez wyznaczoną osobę lub wyznaczony wydział;

jeżeli prawo krajowe przewiduje takie działania, w odniesieniu do zgłoszeń anonimowych

rozsądny termin:

na przekazanie informacji zwrotnych, nieprzekraczający trzech miesięcy od potwierdzenia otrzymania zgłoszenia lub, w przypadku niewysłania potwierdzenia do osoby dokonującej zgłoszenia, trzech miesięcy od upływu 7 dni od dokonania zgłoszenia

zapewnienie zrozumiałych i łatwo dostępnych informacji:

na temat procedur na potrzeby dokonywania zgłoszeń zewnętrznych do właściwych organów oraz, w stosownych przypadkach, do instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych Unii

Zgłoszenia zewnętrzne

Druga forma zgłaszania to zgłoszenia zewnętrzne (art. 10–14 dyrektywy o sygnalistach). W ramach tej formy państwa członkowskie wyznaczają organy właściwe do przyjmowania zgłoszeń, przekazywania informacji zwrotnych na ich temat i podejmowania działań następczych w związku z nimi i zapewniają tym organom odpowiednie zasoby. Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy:

ustanowiły niezależne i autonomiczne zewnętrzne kanały dokonywania zgłoszeń w celu przyjmowania i przetwarzania informacji na temat naruszeń;
niezwłocznie, a w każdym razie w terminie siedmiu dni od otrzymania zgłoszenia, potwierdzały jego otrzymanie, chyba że osoba dokonująca zgłoszenia wystąpiła wyraźnie z odmiennym wnioskiem w tym zakresie lub właściwy organ ma uzasadnione powody, by sądzić, że potwierdzenie otrzymania zgłoszenia zagroziłoby ochronie tożsamości tej osoby;
podejmowały z zachowaniem należytej staranności działania następcze w związku ze zgłoszeniami;
przekazały osobie dokonującej zgłoszenia informacje zwrotne w rozsądnym terminie, nieprzekraczającym trzech miesięcy lub, w należycie uzasadnionych przypadkach – w ciągu 6 miesięcy;
poinformowały osobę dokonującą zgłoszenia o ostatecznym wyniku postępowań wyjaśniających uruchomionych na skutek danego zgłoszenia, zgodnie z procedurami przewidzianymi w prawie krajowym;
przekazały w stosownych terminie, w odpowiednich przypadkach, właściwym instytucjom, organom lub jednostkom organizacyjnym Unii informacje zawarte w zgłoszeniu w celu przeprowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego, o ile jest to przewidziane w prawie Unii lub w prawie krajowym.

Ujawnienia publiczne

Trzecia forma zgłaszania to ujawnienie publiczne. Osoba, która dokonuje ujawnienia publicznego, kwalifikuje się do objęcia ochroną na mocy niniejszej dyrektywy, jeżeli spełniony jest którykolwiek z warunków wymienionych w art. 15 ust. 1 dyrektywy o sygnalistach. Nie dotyczy to przypadku, gdy dana osoba ujawnia informacje bezpośrednio do prasy zgodnie ze szczególnymi przepisami krajowymi ustanawiającymi system ochrony w związku z wolnością wypowiedzi i informacji.

Ponadto dyrektywa o sygnalistach wprowadza przepisy mające zastosowanie do zgłoszeń wewnętrznych i zewnętrznych, które obejmują:

obowiązek zachowania poufności;
przetwarzanie danych osobowych;
prowadzenie rejestrów zgłoszeń.

Natomiast przewidziane w dyrektywie środki ochrony obejmują:

zakaz działań odwetowych;
środki wsparcia;
środki ochrony przed działaniami odwetowymi;
sankcje;
zakaz zrzeczenia się praw i środków ochrony prawnej.

Ważne

Zgodnie z art. 26 dyrektywy o sygnalistach, państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania dyrektywy do 17.12.2021 r. Na zasadzie odstępstwa od tego przepisy, w przypadku podmiotów prawnych w sektorze prywatnym zatrudniających od 50 do 249 pracowników, państwa członkowskie wprowadzają w życie do 17.12.2023 r. przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wypełnienia obowiązku ustanowienia wewnętrznych kanałów dokonywania zgłoszeń.

Przyjęte przez państwa członkowskie przepisy krajowe w powyższym zakresie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Sposób dokonywania takiego odniesienia określany jest przez państwa członkowskie. Państwa członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów.

Monitorowanie, ocena i przegląd wdrażania i stosowania omawianej dyrektywy reguluje art. 27 dyrektywy o sygnalistach.

Podsumowanie

Zgłaszając naruszenia prawa unijnego, szkodliwe dla interesu publicznego i w ochronie dobra społecznego, sygnaliści odgrywają kluczową rolę w ujawnianiu takich naruszeń i im zapobieganiu. Potencjalni sygnaliści często rezygnowali ze zgłaszania swoich zastrzeżeń lub podejrzeń z obawy przed działaniami odwetowymi. Uznano więc, zarówno na poziomie unijnym, jak i międzynarodowym, znaczenie zapewnienia zrównoważonej i skutecznej ochrony sygnalistów.

Na poziomie UE, dokonywane przez sygnalistów zgłoszenia i ujawnianie publiczne dotyczące naruszeń stanowią jeden z elementów oddolnego egzekwowania prawa i polityki unijnej.

Dostarczają one informacji na potrzeby krajowych i unijnych systemów egzekwowania prawa, umożliwiając skuteczne wykrywanie przypadków naruszenia prawa Unii, prowadzenie postępowań wyjaśniających w sprawie tych naruszeń oraz ich ścigania, tym samym zwiększając przejrzystość i rozliczalność.

Stąd, w przypadku stwierdzenia braków w zakresie egzekwowania prawa w tych dziedzinach, a sygnaliści są zwykle najlepiej usytuowani do tego, by ujawniać naruszenia prawa, uznano, że należy poprawić egzekwowanie prawa poprzez wprowadzenie skutecznych, poufnych i bezpiecznych kanałów dokonywania zgłoszeń i poprzez zapewnienie sygnalistom skutecznej ochrony przed działaniami odwetowymi (patrz: moduły 1, 2 i 3 preambuły do dyrektywy o sygnalistach).

Udzielanie dnia wolnego od pracy za 1 maja 2021 r.

W 2021 r. ma ona zastosowanie do 1 maja (Święto Państwowe) i 25 grudnia (pierwszy dzień Bożego Narodzenia).

1. Kto jest zobligowany?

Do wyznaczenia innego dnia wolnego za święto przypadające w sobotę (dalej: inny dzień wolny za święto) są zobowiązani pracodawcy, u których soboty są dniami wolnymi z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy (art. 129 § 1 KP). Dotyczy to więc wyłącznie tych, którzy wprowadzili wobec wszystkich pracowników podstawowy system czasu pracy (nie więcej niż 8 godz. na dobę i średnio 40 godz. tygodniowo w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy) lub zbliżony.

Stosowanie każdego innego systemu czasu pracy (np. równoważnego), w którym soboty są dniami pracy, zwalnia pracodawcę z obowiązku udzielenia innego dnia wolnego za święto pracownikom objętym tym systemem. Ten skutek występuje także wobec pracowników, których nie dotyczy zasada przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, ponieważ pracują krócej niż 5 dni w tygodniu (np. na część etatu).

2. Z czego wynika obowiązek?

Powinność zapewnienia innego dnia wolnego za święto jest konsekwencją wspomnianej w pkt 1 zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy oraz sposobu obliczania wymiaru czasu pracy, określonego w art. 130 § 1-2 KP. Przepis ten przewiduje, że wymiar czasu pracy ustala się osobno dla każdego okresu rozliczeniowego przyjętego u pracodawcy:

mnożąc 40 godz. przez liczbę tygodni w okresie rozliczeniowym, przy czym tygodniem jest 7 kolejnych dni, począwszy od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego (art. 128 § 3 pkt 2 KP),
dodając do otrzymanej liczby iloczyn 8 godz. i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego przypadających od poniedziałku do piątku (tzw. wystających),
obniżając uzyskany wynik o 8 godzin za każde święto przydające w innym dniu niż niedziela, przy czym świętem są dni wolne od pracy wskazane w art. 1 ustawy z 18.1.1951 r. o dniach wolnych od pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1920).

Okres rozliczeniowy nie powinien przekraczać 4 miesięcy. Można go jednak wydłużyć do maksymalnie 12 miesięcy w każdym systemie czasu pracy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami obiektywnymi, technicznymi lub dotyczącymi organizacji pracy. Dodatkowy warunek to zachowanie ogólnych zasad dotyczących ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników (por. art. 129 § 1-2 KP).

Wymiar czasu pracy w okresach rozliczeniowych obejmujących maj 2021 r.

Okres rozliczeniowy	Sposób obliczenia wymiaru czasu pracy	Godziny pracy	Dni pracy	Dni wolne
Jednomiesięczny: maj	(40 godz. × 4 tyg.) + (8 godz. × 1 dzień) – (8 godz. × 2 święta)	152	19	12
Trzymiesięczny: kwiecień-czerwiec	(40 godz. × 13 tyg.) – (8 godz. × 4 święta)	488	61	30
Czteromiesięczny: maj-sierpień	(40 godz. × 17 tyg.) + (8 godz. × 2 dni) – (8 godz. × 3 święta)	672	84	39
Sześciomiesięczny: styczeń-czerwiec	(40 godz. × 25 tyg.) + (8 godz. × 4 dni) – (8 godz. × 6 świąt)	984	123	58
Dwunastomiesięczny: Styczeń-grudzień	(40 godz. × 52 tyg.) + (8 godz. × 1 dzień) – (8 godz. × 9 świąt)	2016	252	113

3. Kiedy wyznaczyć termin?

Inny dzień wolny za święto musi zostać wyznaczony w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym to święto występuje. Jego przesunięcie na inny okres rozliczeniowy (niemożliwe tylko w dwunastomiesięcznym) spowodowałoby niedopracowanie obowiązującego w nim wymiaru czasu pracy oraz nadpracowanie w okresie, w którym to święto przypada.

Termin innego dnia wolnego może przypadać przed i po święcie. Nie musi być to jedna data dla wszystkich pracowników.

4. Kto decyduje o dacie?

Obowiązek udzielenia innego dnia wolnego za święto spoczywa na pracodawcy. Nie oznacza to jednak, że musi samodzielnie wskazywać konkretną datę. Może przenieść prawo wyznaczenia terminu na pracowników. Z uwagi na jego odpowiedzialność za organizowanie pracy w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy (art. 94 pkt 2 KP) powinien jednak:

poinformować pracowników o ich uprawnieniu do decydowania o terminie innego dnia wolnego za święto przed przekazaniem im rozkładów czasu pracy (jeśli pracodawca nie jest zwolniony z tego zobowiązania na podstawie art. 129 § 4 pkt 1 KP), co następuje minimum na tydzień przed rozpoczęciem pracy w okresie, na który rozkład został przygotowany (art. 129 § 3 KP),
zobowiązać pracowników do wytypowania daty innego dnia wolnego w okresie rozliczeniowym, którym święto jest objęte,
zastrzec sobie prawo korekty tej daty, np. w razie wykroczenia poza okres rozliczeniowy.

5. Komu udzielać?

Pracodawca udziela inny dzień wolny za święto jedynie pracownikom, czyli pozostającym z nim w stosunku pracy, bez względu na podstawę jego nawiązania (por. art. 2 KP). Nie ma takiego obowiązku wobec osób, które w dniu święta jeszcze nie nabyły lub już utraciły status pracowniczy. W razie nawiązania lub rozwiązania stosunku pracy po takim święcie pracodawca ustala lub przelicza wymiar czasu pracy na część okresu rozliczeniowego odpowiednio do zaistniałej sytuacji.

Pracodawca powinien przyjmować, że wykonał swój obowiązek, nawet jeśli wyznaczony dzień przypada w okresie przebywania pracownika zwolnieniu lekarskim czy urlopie związanym z rodzicielstwem, za który przysługuje zasiłek z ubezpieczenia społecznego (por. stanowisko resortu prawa pracy z 23.6.2016 r.).

Pracodawca nie ma obowiązku zapewniania innego dnia wolnego za święto osobom, które zatrudnia na innej podstawie niż stosunek pracy, np. na umowie zlecenia albo o świadczenie usług.

6. Jakie są skutki braku realizacji?

Niewyznaczenie innego dnia wolnego za święto powoduje, że pracownicy przepracują więcej godzin w okresie rozliczeniowym niż powinni i otrzymają mniej dni wolnych niż im się należy. Tym samym pracodawca będzie musiał zrekompensować godziny nadliczbowe, jakie powstaną wskutek przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy (art. 151¹ § 2 KP). Naraża się także na grzywnę od 1000 zł do 30 000 zł za naruszenie przepisów o czasie pracy (art. 281 § 1 pkt 5 KP).

Wejście w życie regulacji przesuwających termin raportowania zgodnego z ESEF

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy, emitent, którego papiery wartościowe zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, może zdecydować o niestosowaniu ESEF w stosunku do raportów rocznych oraz skonsolidowanych raportów rocznych, zawierających odpowiednio sprawozdania finansowe oraz skonsolidowane sprawozdania finansowe za rok obrotowy rozpoczynający się w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2020 r. i sporządzić te raporty na zasadach dotychczasowych.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, powyższy przepis ma zastosowanie również do raportów rocznych sporządzonych przed dniem wejścia w życie nowych regulacji art. 24, to jest przed dniem 14.4.2021 r. Na mocy art. 26 pkt 1 ustawy, przepisy art. 24 wchodzą w życie w dniu następującym po dniu jej publikacji tj. w dniu 14 kwietnia 2021 r. Przytoczone przepisy, umożliwiają emitentom podjęcie decyzji o sporządzeniu raportów rocznych za 2020 rok według dotychczasowych zasad. Ważne jest, aby oba raporty publikowane przez danego emitenta, tzn. raport „jednostkowy” oraz skonsolidowany (jeśli jest sporządzany), były sporządzone przy zastosowaniu tego samego formatu raportowania.

Zwracamy jednakże uwagę, że raportowanie w formacie ESEF już w 2021 r. może być cennym doświadczeniem pozwalającym płynnie przejść na nowy format raportowania. UKNF zachęca do korzystania z formatu ESEF już przy sporządzaniu raportów rocznych za 2020 rok.

Źródło: KNF

Wzrost zatrudnienia w Polsce na tle krajów UE

Z danych Eurostatu wynika, że przy spadku zatrudnienia w pozostałych krajach UE i wzroście wyniku dla Polski w 2020 r. Polska po raz pierwszy od 2004 r. odnotowała wyższy odsetek zatrudnionych w gospodarce niż średnia dla krajów UE i strefy Euro.

Eurostat podał, że rynek pracy w całej UE nieznacznie się poprawił w czwartym kwartale 2020 r. w porównaniu do trzeciego kwartału 2020 r.

W UE wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 20-64 lata wyniósł 72,6 % w czwartym kwartale 2020 r., co oznacza wzrost o 0,3 punktu procentowego w porównaniu z trzecim kwartałem 2020 r.

Źródło:

ec.europa.eu

Rada Ministrów planuje zmiany w przepisach regulujących kolejność pokrycia wpłat z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne

Cel i zakres zmian

W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano zapowiedź rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (projekt nr RD343). Projekt opracowało Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.

Z przedstawionych w wykazie prac informacji wynika, że opracowanie projektu wynika z konieczności dostosowania brzmienia rozporządzenia Rady Ministrów z 21.9.2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1831) do przepisów nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, której przepisy weszły w życie 20.2.2021 r. A zwłaszcza, w kontekście zmian dotyczących art. 115 ust. 1 EgzAdmU. Przywołana nowelizacja dokonała zmiany w zakresie sposobu naliczania i poboru kosztów egzekucyjnych przypadających więcej niż jednemu organowi egzekucyjnemu, poprzez uregulowanie zasady ich podziału z kwoty uzyskanej z egzekucji.

Co się zmienia?

Jak wynika z informacji przedstawionych w wykazie, projekt rozporządzenia będzie przewidywał wprowadzenie zmian w dwóch kierunkach. Po pierwsze, projektowane rozwiązania mają dostosować § 24 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych do znowelizowanego art. 115 EgzAdmU, poprzez określenie (w ust. 1 i 3-7) kolejności pokrycia wpłat z tytułu składek.

Zaś drugi kierunek zmian będzie obejmował dodatkowe zmiany w pozostałych jednostkach redakcyjnych rozporządzenia. Zmiany te będą miały charakter dostosowujący do ustawy z 23.10. 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1787 ze zm.) i będą polegały na odpowiednim dodaniu w przepisach rozporządzenia nazwy Funduszu Solidarnościowego.

Znowelizowany art. 115 § 1 EgzAdmU stanowi, że z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności:

1) opłatę manipulacyjną;

1a) opłatę za czynności egzekucyjne;

1b) wydatki egzekucyjne;

1c) koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 EgzAdmU w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2 EgzAdmU;

1d) opłatę egzekucyjną;

1e) koszty upomnienia;

2) należności zabezpieczone hipoteką morską lub przywilejem na statku morskim;

3) należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu;

4) należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej, należności celne oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o ile nie zostały zaspokojone w trzeciej kolejności;

4a) koszty egzekucyjne i koszty upomnienia powstałe w egzekucji należności celnej;

5) (uchylony)

6) inne należności i odsetki, z zastrzeżeniem § 2a i 3 EgzAdmU.

Powyższa kolejność będzie odzwierciedlona w § 24 ust. 1 zmienianego rozporządzenia. Zmienione mają zostać także ust. 3-7 przywołanego przepisu.

W obecnym stanie prawnym ustępy te mają następujące brzmienie:

§ 24 ust. 3: „Z wpłaty na pokrycie należności z tytułu składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, objętych danym tytułem wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie składki i odsetki za zwłokę”,
§ 24 ust. 4: „Z wpłaty na pokrycie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, objętych danym tytułem wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie składki i odsetki za zwłokę”,
§ 24 ust. 5: „Z wpłaty na pokrycie należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, objętych danym tytułem wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie składki i odsetki za zwłokę należne każdemu z funduszy, proporcjonalnie do należności każdego z tych funduszy objętych tym tytułem”,
§ 24 ust. 6: „Wpłatę na pokrycie wymierzonej dodatkowej opłaty, objętej danym tytułem wykonawczym, rozlicza się w pierwszej kolejności na pokrycie kosztów upomnienia, kosztów egzekucyjnych, a następnie na pokrycie tej opłaty”,
§ 24 ust. 7: „Z wpłaty na pokrycie dodatkowej opłaty wymierzonej od nieopłaconych składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, objętej danym tytułem wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie dodatkową opłatę przysługującą każdemu z funduszy, proporcjonalnie do kwoty objętej tym tytułem”.

Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to II kwartał 2021 r.

Wyższe kwoty odszkodowań za wypadki przy pracy

Każdy, objęty ubezpieczeniem wypadkowym, który doznał trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu z powodu wypadku przy pracy, może starać się o jednorazowe odszkodowanie. Jeśli pracownik umrze, to o takie świadczenie mogą się też starać uprawnieni członkowie rodziny (np. małżonek, dzieci lub rodzice ubezpieczonego).

Procedurę zaczyna się od złożenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kompletnego wniosku, natomiast stopień uszczerbku na zdrowiu oraz jego związek z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową ocenia się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji.

Po uzyskaniu orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej, albo po wyjaśnieniu ostatniej okoliczności, niezbędnej do wydania decyzji, ZUS ma 14 dni na wydanie decyzji przyznającej lub odmawiającej świadczenia. Od tego dnia jest kolejne 30 dni na wypłatę odszkodowania.

ZUS wydaje decyzję, przyznającą lub odmawiającą prawa do świadczenia, w ciągu 14 dni od otrzymania orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej albo od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Na wypłatę odszkodowania jest kolejnych 30 dni.

Wysokość jednorazowego odszkodowania wynosi 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Od 1 kwietnia w tej sytuacji pracownik otrzyma za każdy procent 1033 zł brutto, np. osoba, u której zostanie stwierdzone 5 proc. uszczerbku na zdrowiu, otrzyma kwotę 5165 zł brutto (5×1033,00 zł).

Nowe stawki będą obowiązywać do 31.3.2022 r.

Rusza AI Tech – rozwój sztucznej inteligenci i nowych technologii

Czym jest AI Tech?

Projekt zakłada przygotowanie i przeprowadzenie studiów II stopnia w zakresie sztucznej inteligencji (AI), uczenia maszynowego oraz cyberbezpieczeństwa na pięciu polskich uczelniach.

W ramach zajęć, studenci będą mieli możliwość wzięcia udziału w wykładach i ćwiczeniach prowadzonych przez specjalistów z całego świata. Projekt przewiduje także wizyty studyjne w Polsce i za granicą, staże zagraniczne i konferencje międzynarodowe.

– Nasze cele wykraczają poza rozpoczęty pilotaż. To, na czym nam zależy, to m.in. upowszechnienie metody nauczania wypracowanej w trakcie realizacji projektu. Naszym głównym celem jest zachęcenie, poprzez dodatkowe oferty, najzdolniejszych studentów do studiowania na polskich uczelniach, a później zasilania – wiedzą i umiejętnościami – polskiej gospodarki. Wierzę, że takie działania spotkają się także z pozytywnym odzewem rynku – mówi minister Marek Zagórski.

Współpraca z uczelniami

W pilotażu udział biorą:

Politechnika Gdańska,
Politechnika Poznańska,
Politechnika Wrocławska,
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu,
Uniwersytet Warszawski.

To na tych uczelniach zostały już opracowane następujące kierunki lub specjalności:

Politechnika Gdańska utworzyła dwie specjalności tj. Uczenie maszynowe na kierunku informatyka oraz Sztuczna Inteligencja na kierunku inżynieria biomedyczna.
Politechnika Poznańska utworzyła specjalność Sztuczna Inteligencja w ramach istniejących studiów magisterskich na kierunku Informatyka.
Politechnika Wrocławska w projekcie AI Tech utworzyła dwa kierunki studiów magisterskich tj. Sztuczna Inteligencja oraz Zaufane Systemy Sztucznej Inteligencji.
Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu utworzył w projekcie dwie specjalności na kierunku Informatyka studiów magisterskich tj. Sztuczna Inteligencja oraz Cyberbezpieczeństwo.
Uniwersytet Warszawski założył w projekcie utworzenie nowego kierunku Uczenie maszynowe na studiach magisterskich.

– Silnikiem polskiej przyszłości jest polska nauka i projekty takie jak Akademia Zastosowań Innowacyjnych Technologii Cyfrowych. Liczymy, że w toku realizacji studiów studenci zrealizują 60 projektów informatycznych, odbędą ponad 100 krajowych, a także zagranicznych staży i wezmą udział w kilkudziesięciu konferencjach międzynarodowych – mówi Justyna Orłowska, pełnomocnik Prezesa Rady Ministrów ds. GovTech.

Jakie korzyści daje projekt?

AI Tech stawia przede wszystkim na potrzeby zarówno firm, jak i studentów.

Każdy student będzie miał swojego tutora, który pomoże w doborze przedmiotów, literatury czy innych materiałów pozwalających na rozwój.

Ważnym elementem programu będą prowadzone w jego ramach badania. Dzięki nim poznamy oczekiwania i spostrzeżenia studentów – a te posłużą do budowy kolejnych tego typu studiów.

– Głównym założeniem projektu jest wypracowanie i przetestowanie modelu systemowego kształcenia wysokiej klasy specjalistów w zakresie sztucznej inteligencji, uczenia maszynowego i cyberbezpieczeństwa. Innowacyjne podejście do studiów i przede wszystkim indywidualne podejście do studentów pozwolą na przygotowanie młodej, wyspecjalizowanej kadry – mówi prof. Krzysztof Wilde, rektor Politechniki Gdańskiej. – W ramach projektu staramy się wypromować najlepsze osoby ustawiając je na konkurencyjnym poziomie w stosunku do świata – dodaje.

– Razem będziemy wykuwać nowy świat. Jako uczelnie mamy za zadanie nie tylko bacznie go obserwować, ale i kreować. Potwierdzam naszą gotowość w tym cywilizacyjnym wyzwaniu – mówi prof. Arkadiusz Wójs, rektor Politechniki Wrocławskiej.

Akademia Innowacyjnych Zastosowań Technologii Cyfrowych (AI Tech) to projekt, który otrzymał dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa na lata 2014-2020 Oś Priorytetowa nr 3 „Cyfrowe kompetencje społeczeństwa” Działanie nr 3.2 „Innowacyjne rozwiązania na rzecz aktywizacji cyfrowej”.

Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji

Od 26.4.2021 r. rusza nauczanie hybrydowe w klasach I-III szkół podstawowych w 11 województwach

Nauczanie hybrydowe w klasach I-III szkół podstawowych w wybranych województwach

Jak wspomniano, z przedłużenia nauki zdalnej wyłączone zostały klasy I-III szkół podstawowych w 11 województwach:

zachodniopomorskim,
pomorskim,
warmińsko-mazurskim,
lubuskim,
kujawsko-pomorskim,
mazowieckim,
podlaskim,
świętokrzyskim,
lubelskim,
podkarpackim,
małopolskim.

Szkoły te w zakresie klas I-III będą prowadzić w okresie od 26.4.2021 r. do 2.5.2021 r. naukę w systemie tzw. hybrydowym. Polegać on będzie na prowadzeniu zajęć w taki sposób, że nie więcej niż 50% uczniów klas I–III szkoły podstawowej będzie realizowało zajęcia w sposób stacjonarny w szkole podstawowej, a co najmniej 50% uczniów będzie realizowało zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Dyrektor szkoły podstawowej będzie zobowiązany do ustalenia harmonogramu prowadzenia zajęć zgodnie z powyższym podziałem, biorąc pod uwagę, w miarę możliwości, równomierne i naprzemienne realizowanie tych zajęć przez każdego ucznia.

Oprócz tego nowelizacja rozporządzenia zakłada, że świetlice w szkołach podstawowych na obszarze ww. województw będą funkcjonowały dla dzieci rodziców uprawnionych do zapewnienia im opieki i nauki na terenie szkoły, na dotychczasowych zasadach. Ponadto, opieką świetlicową zostaną objęte również dzieci, które w danym dniu realizują zajęcia na terenie szkoły w związku z nauczaniem w systemie tzw. hybrydowym, o ile rodzice zawnioskują o objęcie ich dzieci opieką.

Natomiast w województwach: śląskim, dolnośląskim, wielkopolskim, łódzkim i opolskim uczniowie klas I–III szkół podstawowych uczniowie będą w dalszym ciągu uczyć się z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Natomiast świetlice w szkołach na obszarze tych województw będą funkcjonować dla dzieci rodziców, uprawnionych do zapewnienia im opieki i nauki na terenie szkoły, na dotychczasowych zasadach.

Praktyczna nauka zawodu

W celu przywrócenia możliwości prowadzenia praktycznej nauki zawodu stacjonarnie w przypadku szkół prowadzących kształcenie zawodowe, centrów kształcenia zawodowego oraz placówek kształcenia ustawicznego, znowelizowane rozporządzenie zakłada, że dyrektor odpowiednio szkoły, centrum lub placówki będzie mógł od 26.4.2021 r. zorganizować zajęcia praktyczne w miejscu ich prowadzenia, w wybranych dniach tygodnia, w wymiarze nieprzekraczającym 16 godzin tygodniowo. Uczniowie wszystkich klas branżowych szkół I stopnia będący młodocianymi pracownikami od 26.4.2021 r. będą mogli realizować zajęcia praktyczne u pracodawców w pełnym wymiarze godzin.

Co więcej, od 26.4.2021 r. dyrektor odpowiednio szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe, centrum kształcenia zawodowego lub placówki kształcenia ustawicznego będzie mógł również zorganizować praktyki zawodowe w miejscu ich prowadzenia. Zmienione rozporządzenie zachowuje możliwość zrealizowania praktyk zawodowych w innych formach wprowadzonych w okresie pandemii.

Po zmianie rozporządzenia będzie istniała możliwość, aby zajęcia z zakresu praktycznej nauki zawodu (zajęcia praktyczne i praktyki zawodowe) prowadzone były stacjonarnie u pracodawców lub w indywidualnych gospodarstwach rolnych, o ile w podmiotach tych nie będą występowały zdarzenia, które ze względu na aktualną sytuację epidemiologiczną mogłyby zagrozić zdrowiu uczniów lub słuchaczy.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy wydłużony do 9.5.2021 r.

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługuje w sytuacji zamknięcia lub ograniczonego funkcjonowania otwartych placówek zapewniających opiekę, a także w przypadku niemożności zapewnienia opieki przez żłobek, klub dziecięcy, przedszkole, placówkę pobytu dziennego oraz inną placówkę lub podmiot zatrudniający dziennych opiekunów z powodu zamknięcia lub czasowego ograniczenia funkcjonowania tych placówek w związku z COVID-19.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługuje wówczas, gdy placówki są nadal zamknięte ze względu na COVID-19 oraz w sytuacji, gdy placówka, która wznowiła działalność stacjonarną, zostanie zamknięta lub jej funkcjonowanie – mimo że jest otwarta – zostanie ograniczone ze względu na nieprzewidziane zamknięcie klasy czy oddziału.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy w przypadku zamknięcia lub ograniczonego funkcjonowania placówek przysługuje:

rodzicom dzieci w wieku do lat 8,
ubezpieczonym rodzicom dzieci:
- do 16 lat, które mają orzeczenie o niepełnosprawności,
- do 18 lat, które mają orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,
- do 24 lat, które mają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.
ubezpieczonym rodzicom lub opiekunom osób pełnoletnich niepełnosprawnych, zwolnionym od wykonywania pracy z powodu konieczności zapewnienia opieki nad taką osobą.

Źródło:

gov.pl

Pozwy w sprawach gospodarczych będą poprzedzone mediacją

Nowe przepisy wprowadzą de facto obowiązek podjęcia rozmów ugodowych w sprawach gospodarczych. Strona nie będzie mogła uruchomić postępowania przed sądem jeśli wcześniej nie porozmawia o mediacji i szansach na zawarcie ugody.

Nowe propozycje dotyczące mediacji:

– Obligatoryjny udział stron w przedprocesowym spotkaniu informacyjnym w sprawach gospodarczych.

– Spotkanie informacyjne może prowadzić stały mediator, także poza budynkiem sądu. Za tę pracę otrzyma odrębne wynagrodzenie.

– Sąd kierując strony do mediacji, będzie brał pod uwagę specjalizacje mediatorów.

– Sąd zatwierdza ugodę mediacyjną w terminie 30 dni.

– Każdy pozew w sprawie gospodarczej lub z zakresu prawa pracy kierowany do sądu musi być poprzedzony mediacją potwierdzoną poświadczeniem mediatora.

– Kontraktowe klauzule rozwiązywania sporów między przedsiębiorcami powinny zawierać formułę mówiącą, iż każdy spór przed skierowaniem go na drogę sądową będzie poddany próbie polubownego rozwiązania w trybie mediacji.

– Konieczne jest wprowadzenie sankcji za nieumieszczenie w kontraktach pomiędzy firmami klauzuli rozwiązywania sporów, w szczególności mediacyjnych.

Mediacja skraca czas trwania sporu oraz ogranicza koszty. Pozwala oddzielić interesy od emocji, co ma duże znaczenie w szybkim rozwiązaniu konfliktu. Jest to szczególnie ważne dla przedsiębiorców, którzy dzięki wykorzystaniu mediacji mają większe szanse na utrzymanie biznesowych relacji. Po wejściu na salę rozpraw nie ma już współpracy, rodzi się obustronna niechęć. Aby zwiększać poziom zaufania w Polsce, w tym zaufania między przedsiębiorcami, należy promować i wzmacniać kulturę mediacji.

Źródło: Konfederacja Lewiatan

Zaloguj się do Legalis Administracja

Wypróbuj Legalis Administracja przez 7 dni

Zaloguj się do Legalis Administracja