Zmiany w zakresie formy wydawanego zaświadczenia z ZUS, w tym e-dokumentu
Należy zauważyć, że na podstawie art. 50 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek oraz decyzje o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek, wydane przez ZUS w postaci dokumentu elektronicznego są opatrywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Na mocy wprowadzonej zmiany od 5.10.2021 r. dodana zostaje metoda uwierzytelniania zaświadczenia podpisem zaufanym (tj. zdefiniowanym w art. 3 pkt 14a ustawy z 17.2.2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania Publiczne) oraz podpisem osobistym (tj. podpisem, który w świetle art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z 6.8.2010 r. o dowodach osobistych jest zaawansowanym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia e-IDAS, weryfikowanym za pomocą certyfikatu podpisu osobistego).
Nowe brzmienie art. 50 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi bowiem, że zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek oraz decyzje o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek, wydane przez ZUS w postaci elektronicznej, opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, mogą być wykorzystywane w formie wydruku wykonanego przez płatnika składek, który je uzyskał. Pozostaje przy tym aktualny przepis art. 50 ust. 4b stanowiący, że ZUS umożliwia weryfikację zaświadczenia lub decyzji, o których mowa w art. 50 ust. 4a, przez udostępnioną przez ZUS stronę internetową, po podaniu:
1) danych identyfikujących zaświadczenie albo decyzję,
2) typu identyfikatora płatnika składek i jego numeru,
3) daty wydania zaświadczenia lub decyzji.
Na mocy art. 50 ust. 4c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wydruki, o których mowa w art. 50 ust. 4a, mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez ZUS, jeżeli zawierają dane, o których mowa w art. 50 ust. 4b, umożliwiające ich weryfikację w sposób określony w tym przepisie.
Powyższe ma kluczowe znaczenie w zamówieniach publicznych, ponieważ zaświadczenie z ZUS jest – stosownie do § 2 ust. 1 pkt 5 PodmŚrDowodR – podmiotowym środkiem dowodowym, jakiego zamawiający może żądać w celu potwierdzenia braku podstawy wykluczenia wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia w zakresie art. 109 ust. 1 pkt 1 PrZamPubl (tj. przesłanki fakultatywnej wykluczenia). Z kolei w § 6 ust. 1 DokElektrZamPublR określono, że jeżeli podmiotowy środek dowodowy został wystawiony jako dokument elektroniczny, to przekazuje się zamawiającemu ten dokument.
Warto przy tym mieć na uwadze także zmianę mającą wejść w życie 5.10.2021 r., a polegającą na dodaniu art. 71aa w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. W przepisie tym określono, że w przypadku pism wydanych w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego ZUS, które zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, doręczenie może polegać na doręczeniu wydruku pisma uzyskanego z tego systemu odzwierciedlającego treść tego pisma, jeżeli strona nie wnosiła o doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub nie wyraziła zgody na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wydruk takiego pisma zawiera wówczas:
1) informację, że pismo zostało wydane w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego ZUS i opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby, która je podpisała, albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną;
2) identyfikator pisma nadawany przez system teleinformatyczny ZUS.
Co istotne, wydruk ww. pisma ZUS może zawierać mechanicznie odtwarzany podpis osoby, która podpisała pismo. Wskazano, że wydruk pisma, o którym mowa w art. 71aa ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowi dowód tego, co zostało stwierdzone w piśmie wydanym w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego ZUS, i jest dokumentem urzędowym w rozumieniu KPA.
Projekt ustawy o kooperatywach mieszkaniowych
Projekt ten, jak już sama nazwa wskazuje, przewiduje powołanie do życia tzw. kooperatyw mieszkaniowych. Kooperatywa mieszkaniowa w założeniu projektodawców ma być formą zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych grupy osób fizycznych. Z uzasadnienia projektu wynika, że celem kooperatywy ma być prowadzenie procesu inwestycyjnego przez grupę przyszłych mieszkańców. Działalność taka może być zainicjowana i prowadzona na podstawie tzw. umowy kooperatywy mieszkaniowej albo umowy spółki cywilnej. Z podanego projektu wynika m.in., że umową kooperatywy można zawrzeć między co najmniej trzema stronami, a tymi stronami mogą być tylko osoby fizyczne.
Z podanych przez projektodawców motywów wynika również, że kooperatywa ma być jedynie stosunkiem prawnym obligacyjnym, a nie organizacją członków. W konsekwencji nie będzie ona posiadać osobowości prawnej, czy zdolności prawnej.
Kluczową kwestią dla istoty ww. kooperatywy jest dysponowanie przez członków prawem do nieruchomości pod zabudową mieszkaniową. I właśnie projektodawcy w tym zakresie przewidzieli pewne możliwości w działalności gmin. W art. 11 projektu przewidziano zapisy, w myśl których w celu wsparcia realizacji inwestycji mieszkaniowych rada gminy może podjąć uchwałę o zbyciu nieruchomości należącej do gminnego zasobu nieruchomości w trybie ograniczonym do członków kooperatyw mieszkaniowych na podstawie umów określających zasady współdziałania członków kooperatywy mieszkaniowej oraz do spółdzielni mieszkaniowych. Owo zbycie ma nastąpić w trybie przetargu ograniczonego.
Z kolei w dalszych regulacjach projektu przewidziano dla rady gminy możliwości wyrażenia zgody na różne formy rozliczeń związanych z ww. nieruchomościami, tj.:
1) zaliczenie na poczet ceny nieruchomości:
– ceny lokalu mieszkalnego lub budynku przeznaczonych do sprzedaży gminie albo
– należności z tytułu najmu gminie ww. lokali/budynku,
2) rozłożenie na raty ceny nieruchomości,
3) umorzenie niezapłaconej części ceny nieruchomości jako bonifikatę.
W związku z ww. zapisami w uchwale mają być też określone m.in. zasady odkupu nieruchomości przez gminę.
Z przywołanych zapisów wnioskować więc należy, że korzyści z wprowadzenia tych zmian mogą być obopólne. Z jednej bowiem strony korzyścią jest dla członków kooperatywy nabycie nieruchomości od gminy na preferencyjnych warunkach z różnymi formami wsparcia w postaci bonifikaty, czy rozłożenia na raty. Z drugiej zaś strony przez takie działanie gmina może wzmocnić wykonywanie zadania związanego z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych w tych sferach, w których jest ustawowo zobligowana do zapewnienia lokali dla uprawnionych grup osób, bowiem możliwe będzie wykonanie odkupu nieruchomości przez gminę.
Zachętą dla gmin do udzielania wsparcia w formie bonifikaty mogą być zapisy przewidujące dla tych gmin możliwość uzyskania grantu na przedsięwzięcia infrastrukturalne, które jest udzielany w oparciu o przepisy FinWspLokBezdU. Ma to stanowić dodatkową zachętę dla gmin do wspierania oddolnych inicjatyw mieszkaniowych.
Podsumowując, dużą zaletą projektowanych zmian jest ich elastyczność, co pozwoli dopasować potrzeby danej gminy do określonej sytuacji m.in. na rynku lokali komunalnych, a w konsekwencji być może umożliwi racjonalniejsze wydatkowanie środków budżetowych na te cele.
Projekt ustawy o usprawnieniu procesu inwestycyjnego Centralnego Portu Komunikacyjnego
Projekt przewiduje szereg poprawek do CPKU, a także innych aktów, które mają przyczynić się do realizacji celu, o jakim mowa w uzasadnieniu projektu, w którym wnioskodawca podkreśla, że celem jest usprawnienie procesu inwestycyjnego – prowadzące do wsparcia i przyspieszenia realizacji inwestycji oraz poszerzenie zakresu realizacji projektu CPK o działania ukierunkowane na pobudzenie gospodarki (https://legislacja.gov.pl/projekt/12349462).
W myśl proponowanych zmian nowelizacje mają nastąpić m.in. w KWU. Spółki Centralny Port Komunikacyjny i PKP Polskie Linie Kolejowe uzyskają uprawnienie do pozyskiwania z ksiąg wieczystych odpisów dokumentów znajdujących się w aktach tych ksiąg, które mają służyć przygotowaniu transakcji związanych z budową CKP. Ponadto spółki będą mogły wystąpić o zgodę do Ministra Sprawiedliwości na wielokrotne, nieograniczone w czasie wyszukiwanie ksiąg wieczystych w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych.
W ustawie PrGeodKart wprowadzony zostania przepis zwalniający spółki z opłat za umożliwienie korzystania z usług systemu „ASG-EUPOS” oraz opłat za wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego. Spółki mają mieć dostęp do wszystkich danych zgromadzonych w ewidencji gruntów i budynków, do rejestru cen i wartości nieruchomości bez konieczności składania wniosku.
W GospNierU znowelizowany zostanie zapis dotyczący prawa pierwokupu przysługującego gminie. Nie będzie ono przysługiwało, jeśli sprzedaż nieruchomości następuje na cele realizacji inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w rozumieniu przepisów InwestLotU, albo inwestycji w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego.
Zmiana dokonana w InwDrogPublU umożliwi Spółce Celowej nabywanie nieruchomości pod drogi na rzecz właściwych zarządców dróg i otrzymywanie prawa ich nieodpłatnego użytkowania.
W CPKU projekt zakłada m.in.:
- określenie szczególnych zasad gospodarowania nieruchomościami, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz realizacji inwestycji; wskazanie wojewody jako organu do wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dla terenów objętych realizacją inwestycji w ramach CPK;
- określenie szczególnych zasad nabywania nieruchomości;
- szczególne zasady udostępniania nieruchomości na cele badań przyrodniczych;
- udostępnienie nieruchomości na cele badań i pomiarów niezbędnych do przygotowania i realizacji CPK;
- określenie, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie CPK może obejmować lokalizację innych obiektów, urządzeń, sieci lub instalacji w zakresie, w jakim są one przestrzennie oraz funkcjonalnie powiązane z inwestycją w ramach CPK;
- rozszerzenie wyłączenia stosowania do inwestycji CPK przepisów OchrGrU;
- uznanie, że Spółka Celowa wykonuje w imieniu Skarbu Państwa kompetencje organu właściwego do gospodarowania nieruchomościami określone w GospNierU;
- określenie zasad przygotowania i realizacji inwestycji towarzyszących.
Projekt został skierowany do uzgodnień międzyresortowych.
Zwiększenie dostępu do danych publicznych i ułatwienie ich wykorzystywania
Ustawa dostosowuje polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego. Sejm przyjął ją bez głosów przeciwnych. Teraz trafi do Senatu.
Szersze otwarcie
– Jesteśmy przekonani, że nowe regulacje pozytywnie wpłyną na innowacyjność polskiej gospodarki, a co za tym idzie – także na jakość życia obywateli – tłumaczy minister Adam Andruszkiewicz, sekretarz stanu w Kancelarii Premiera. – Po wejściu w życie nowych przepisów jeszcze więcej danych będzie mogło zostać wykorzystane do prowadzenia analiz, badań lub na potrzeby rozwiązań sztucznej inteligencji, w tym także dla biznesu i przemysłu, czy też modelowania kryzysowego. Rozwiązania te stworzą kompleksowe otoczenie regulacyjne oparte na trzech filarach: organizacyjnym, instytucjonalnym oraz technicznym – dodaje.
Planowane rozwiązania mają na celu zwiększenie podaży wartościowych danych publicznych dostępnych do ponownego wykorzystywania (m.in. dane o wysokiej wartości, dane dynamiczne, dane badawcze).
Nowe przepisy wzmocnią rynek oparty na danych m.in. poprzez zwiększenie liczby informacji udostępnianych przez sektor publiczny (np. dane o mobilności, meteorologiczne, ekonomiczne czy finansowe).
Jednym z celów ustawy jest także zapewnienie użytkownikom dostępu do wartościowych zasobów danych udostępnianych za pośrednictwem interfejsu programistycznego aplikacji (API) i w formatach przeznaczonych do odczytu maszynowego. Taki sposób dystrybucji danych umożliwi ich bardziej efektywne wykorzystywanie do tworzenia innowacyjnych produktów i usług, co będzie miało szczególne znaczenie dla profesjonalnych użytkowników (np. programistów, firm z branży IT, organizacji pozarządowych).
Najważniejsze rozwiązania
Oto najważniejsze rozwiązania wprowadzane w przyjętej przez Sejm ustawie:
- Wprowadzono kategorię danych o wysokiej wartości, których ponowne wykorzystywanie wiąże się z istotnymi korzyściami dla społeczeństwa, środowiska i gospodarki. Mogą to być np.: dane geoprzestrzenne, meteorologiczne, czy dotyczące przedsiębiorstw i ich własności. Dane te będą musiały być udostępniane – co do zasady – bezpłatnie, w formacie nadającym się do odczytu maszynowego oraz za pośrednictwem interfejsu programistycznego aplikacji (API).
- Podmioty zobowiązane będą musiały udostępniać dane dynamiczne do ponownego wykorzystywania, niezwłocznie po ich zgromadzeniu oraz za pośrednictwem API. Do danych dynamicznych, tj. danych podlegających częstym aktualizacjom lub aktualizacjom w czasie rzeczywistym – w szczególności ze względu na ich zmienność lub szybką dezaktualizację – mogą należeć np.: dane środowiskowe, dane wygenerowane przez czujniki czy dane o ruchu. Wartość ekonomiczna tego rodzaju zasobów zależy od natychmiastowej dostępności informacji i regularnego ich aktualizowania.
- Ponownym wykorzystywaniem objęto dane badawcze w zakresie, w jakim dane te zostały wytworzone lub zgromadzone w ramach działalności naukowej finansowanej ze środków publicznych oraz są już publicznie udostępniane w systemie teleinformatycznym podmiotu zobowiązanego, w szczególności w repozytorium instytucjonalnym lub tematycznym. Danymi badawczymi mogą być np. wyniki eksperymentów, pomiarów, ankiet czy obserwacji prowadzonych w terenie.
- Wprowadzono nowe rozwiązania, dotyczące m.in. portalu dane.gov.pl stanowiącego główną bramę dostępu do zasobów informacji sektora publicznego i Programu otwierania danych, który jest dokumentem strategicznym w obszarze polityki otwartych danych, a także sieci pełnomocników do spraw otwartości danych.
Nowe przepisy mają wejść w życie po 3 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, z wyjątkiem niektórych artykułów, które zaczną obowiązywać w innych terminach.
Inkasent nie może pobierać zaległości w podatku od nieruchomości – stanowisko RIO
Dla przypomnienia, zgodnie z art. 6 ust. 12 PodLokU rada gminy może zarządzać pobór podatku od nieruchomości od osób fizycznych w drodze inkasa oraz wyznaczać inkasentów i określać wysokość wynagrodzenia za inkaso.
Stanowisko to ma bardzo istotne znaczenie praktyczne dla samorządów gminnych. Warto bowiem mieć na uwadze fakt, że podatek od nieruchomości jest zasadniczo głównym źródłem dochodów budżetowych gminy. W konsekwencji gminy starają się w maksymalny sposób zwiększyć ściągalność tej daniny publicznoprawnej. W podanym stanowisku poddano ww. kwestię szczegółowej analizie prawnej, w tym w szczególności przez pryzmat różnych regulacji prawnych OrdPU. I tak, w pierwszej kolejności zwrócono uwagę na art. 9 OrdPU. Z jego treści wynika, że inkasentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Z kolei, z art. 47 § 4a OrdPU wynika, że terminem płatności dla inkasentów jest dzień następujący po ostatnim dniu, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, wpłata podatku powinna nastąpić, chyba że organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego wyznaczył termin późniejszy. W dalszej kolejności zwrócono uwagę na art. 6 OrdPU, gdzie zdefiniowano – podatek. Podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej.
Jednocześnie zwrócono uwagę na fakt, że odrębnie ustawodawca zdefiniował pojęcie zaległości podatkowej. W tym zakresie miarodajne są regulacje zawarte w art. 51 OrdPU. Z jego treści wynika zaś, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Nadto, za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a OrdPU, lub ratę podatku. Przepisy § 1 i 2 stosuje się również do należności z tytułu podatków, zaliczek na podatki oraz rat podatków niewpłaconych w terminie płatności przez płatnika lub inkasenta.
Bazując na ww. regulacjach prawnych regionalna izba obrachunkowa przyjęła m.in., że: Z uregulowań powołanych powyżej przepisów wynika, że inkasent jest uprawniony wyłącznie do poboru podatku, a więc należności, która powinna być uiszczona przez podatnika do upływu terminu płatności. Po upływie terminu płatności podatku powstaje zaległość podatkowa, której nie można utożsamiać z podatkiem. Jak podkreśla się w doktrynie sam fakt niezapłacenia podatku, bez względu na inne okoliczności, skutkuje powstaniem zaległości podatkowej. Powstaje ona z mocy prawa następnego dnia po dniu, w którym upłynął termin płatności.
Finalnie w podanym stanowisku podano, że inkasent nie jest uprawniony do poboru i wpłaty organowi podatkowemu niezapłaconych w terminie płatności podatków, tj. zaległości podatkowych. Pozostaje to bowiem poza jego ustawowymi kompetencjami. W konsekwencji, dopuszczalność pobrania przez inkasenta od podatnika należności podatkowej wygasa z upływem ostatniego dnia, w którym zobowiązany powinien tę należność uregulować.
Podsumowując, wskazane na wstępie stanowisko regionalnej izby obrachunkowej jest bardzo istotne z punktu widzenia działań organów podatkowych. Inkasenci podatku od nieruchomości nie mogą więc pobierać zaległości podatkowych od mieszkańców gminy, a jedynie podatki. Powinności te muszą być przestrzegane przez gminne organy podatkowe, bowiem ich przekroczenie będzie wiązało się z zarzutami ze strony właściwej miejscowo regionalnej izby obrachunkowej.
Źródło: http://www.rio.opole.pl/
Pierwsze zwolnienia z opłacania składek dla sklepików szkolnych
Nowelizacja Tarczy antykryzysowej zakłada wsparcie dla przedsiębiorców, którzy w jednostkach oświatowych prowadzą sprzedaż środków spożywczych, papierniczych i piśmienniczych na rzecz uczniów, słuchaczy lub wychowanków (PKD 47.11.Z i 47.19.Z). Choć formalnie ich działalność nie była objęta restrykcjami, to ze względu na zamknięcie szkół, dotkliwie odczuli skutki lockdownu.
Prowadzący sklepiki mogą liczyć na zwolnienie z opłacania składek za listopad, grudzień, styczeń, luty i marzec. Muszą jednak spełnić warunki wskazane w przepisach i wykazać m.in. spadek przychodów o 40 % w określonych miesiącach.
Przedsiębiorcy prowadzący sklepiki szkolne mogą także uzyskać świadczenie postojowe tyle razy, w ilu miesiącach zanotowali spadek przychodów o co najmniej 40 %. Maksymalnie ZUS wypłaci świadczenie postojowe pięć razy w wysokości 2080 zł. Aby uzyskać świadczenie, trzeba będzie złożyć wniosek RSP-SK.
Z opłacania składek za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. mogą być także zwolnieni piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni, którzy świadczą usługi na rzecz muzeów (kod PKD 79.90.A). Posłuży do tego wniosek RDZ-M.
Wnioski o zwolnienie ze składek i postojowe można składać od 23 lipca, wyłącznie elektronicznie – przez platformę PUE ZUS. Tam również ZUS zamieści informację o statusie wniosku. Wnioski o umorzenie składek (RDZ-SK dla sklepików szkolnych oraz RDZ-M dla pilotów wycieczek i przewodników) będzie można złożyć do końca września.
Źródło:
zus.pl
Zmiana numerów adresowych po długim czasie nie jest łatwa
Numery porządkowe dla budynków na powstającym osiedlu zostały nadane w latach 2004-2005. Po 15 latach wiceprezydent miasta zawiadomił właścicielkę jednego z domów, że jej numer się zmienił, a ten dawny dostał sąsiedni budynek, położony przy tej samej ulicy. Według organu administracji było to konieczne, żeby dostosować stan faktyczny do przepisów ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz dwóch rozporządzeń: ministra infrastruktury z 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości oraz ministra administracji i cyfryzacji z 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Przy nadawaniu numerów popełniono błąd i nieruchomość powinna była otrzymać numer nieparzysty.
Właścicielka nieruchomości wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła prezydentowi miasta błędną wykładnię przepisów. Według niej przyjął nieprawidłowo, że zmiana numeru może być dokonywana arbitralnie. W dodatku te nieruchomości zostały wybudowane kilkanaście lat temu i od tego czasu były użytkowane.
Dodatkowo, dla skarżącej kobiety taka sytuacja oznaczałaby dodatkowe trudności i koszty, związane ze zmianą adresu w wielu instytucjach, organach oraz dokumentach. To spowodowałoby nie tylko trudności natury technicznej, ale również koszty, chociażby przerejestrowania samochodów i wydania innych dokumentów. Jak wskazywała skarżąca, pociągnęłoby to za sobą ogromne zamieszanie i pomyłki, zaś skutki tej czynności ponosiłaby latami. Interes mieszkańców powinien wziąć górę nad prawidłowością numeracji.
Z kolei organ administracji wskazywał, że istniejąca numeracja porządkowa miała takie wady, które utrudniały korzystanie z niej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uwzględnił jednak skargę i stanął po stronie mieszkanki. Samo wadliwe ustalenie numeracji porządkowej (niezgodnie z przepisami) nie wystarczy do jej zmiany, zwłaszcza jeśli jej użytkowanie ukształtowało się w długim okresie (w tym przypadku przez 15 lat). Sąd wskazał, że zmieniając numer, organ nie wziął tej okoliczności pod uwagę. Jednocześnie organ nie wskazał okoliczności sprawy, które dowodziłyby, że wada numeracji utrudniałaby korzystanie z niej. Sąd wytknął też, że organ nie wziął pod uwagę konieczności zachowania w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych oraz numerów porządkowych. Numer nadany poprzednio właścicielce teraz przypisano do budynku położonego po drugiej stronie ulicy. Organ nie uwzględnił kosztów wprowadzenia zmian i utrudnień związanych z dostarczaniem poczty kierowanej na dotychczasowy adres skarżącej właścicielom budynku położonego naprzeciwko jej nieruchomości.
Pobieranie opłaty pierwszej za użytkowanie wieczyste
Przepisy GospNierU wprost nakazują pobieranie opłaty pierwszej. W ściśle określonych przypadkach dopuszczają jednak możliwość niepobierania takiej opłaty. Są to wyjątki od ogólnej zasady wyrażonej w art.71 GospNierU.
Prawo użytkowania wieczystego, co do zasady, ma charakter odpłatny. Odpłatność użytkowania wieczystego wynika z KC ‒ art. 238 oraz z przepisów GospNierU (art. 71 ust. 1).
Opłata pierwsza dotyczy pierwotnego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Obowiązek naliczenia i uiszczenia pierwszej opłaty obciąża tylko tego użytkownika wieczystego, który nabywa to prawo bezpośrednio od Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego (wyr. SN z 26.1.2017, II CSK 201/16).
Jako opłata o charakterze jednorazowym, opłata pierwsza nie może być aktualizowana. Przepisy w zakresie tej opłaty są tak skonstruowane, że niezależnie od tego, czy oddanie w użytkowanie wieczyste następuje w formie przetargowej, czy w formie bezprzetagowej, to przyszły użytkownik wieczysty ma obowiązek jej uiszczenia.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 GospNierU za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne.
Pierwsza opłata za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu podlega zapłacie jednorazowo, nie później niż do dnia zawarcia umowy o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste.
Pierwszą opłatę za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste w drodze bezprzetargowej można rozłożyć na oprocentowane raty. W sprawach tych stosuje się odpowiednio przepis art. 70 ust. 2–4 GospNierU (art. 71 ust. 2 i ust. 3 GospNierU).
Oznacza to, że opłata pierwsza może zostać rozłożona na raty, na czas nie dłuższy niż 10 lat. Wierzytelność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z tego tytułu podlega zabezpieczeniu, w szczególności przez ustanowienie hipoteki. Pierwsza rata podlega zapłacie nie później niż do dnia zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości, a następne raty wraz z oprocentowaniem podlegają zapłacie w terminach ustalonych przez strony w umowie.
Rozłożona na raty niespłacona część ceny podlega oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski. Wojewoda w stosunku do nieruchomości stanowiących przedmiot własności Skarbu Państwa, a rada lub sejmik w stosunku do nieruchomości stanowiących odpowiednio przedmiot własności gminy, powiatu lub województwa, mogą wyrazić zgodę na zastosowanie innej stopy procentowej.
Przepis art. 71 GospNierU nie jest przepisem, który warunkuje powstanie prawa użytkowania wieczystego z obowiązkiem opłacenia pierwszej opłaty. Norma ta nie sankcjonuje obowiązku jej poniesienia ze skutecznością zawarcia takiej umowy.
Jak uznał Sąd Najwyższy obowiązek uiszczenia pierwszej opłaty obciąża tylko tego użytkownika wieczystego, który nabywa to prawo bezpośrednio od Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego, jednak sama treść art. 71 GospNierU nie daje podstaw do uznania, że uiszczenie pierwszej opłaty jest przesłanką skuteczności ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Ustawodawca obowiązek uiszczenia pierwszej opłaty jednorazowo i nie później niż do dnia zawarcia umowy o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste wiąże jedynie z trybem przetargowym (art. 71 ust. 1), zaś w wypadku oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste w drodze bezprzetargowej możliwe jest rozłożenie opłaty na oprocentowane raty (wyr. SN z 26.1.2017, II CSK 201/16).
Wśród przypadków, gdzie ustawodawca zwalnia z obowiązku pobierania pierwszej opłaty należy wskazać m.in. art. 14 ust. 1 GospNierU (oddawanie w użytkowanie wieczyste Skarbu Państwa na rzecz jednostek samorządu terytorialnego i wzajemnie), czy art. 51 ust. 4 GospNierU (wyposażanie państwowych osób prawnych).
Odbieranie zgłoszeń dotyczących działań represyjnych w instytucji obowiązanej
W Dz.U. z 2021 r. pod poz. 1330 opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 14.7.2021 r. w sprawie odbierania zgłoszeń dotyczących działań o charakterze represyjnym wobec pracowników oraz osób wykonujących czynności na rzecz instytucji obowiązanej.
Rozporządzenie wykonuje wchodzące w życie 31.10.2021 r. przepisy ustawy z 1.3.2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1132 ze zm.; dalej: TerroryzmU), które dotyczą zgłaszania działań represyjnych wobec pracowników i współpracowników instytucji obowiązanej, czyli podmiotu wymienionego szczegółowo w art. 2 TerroryzmU.
GIIF zapewnia możliwość odbierania zgłoszeń dokonywanych w postaci elektronicznej albo papierowej pod wskazany przez niego odpowiednio adres poczty elektronicznej albo adres do korespondencji. Natomiast zgłaszający naruszenia w treści zgłoszenia może wskazać adres poczty elektronicznej lub adres do korespondencji, adres do kontaktu.
W przypadku wskazania przez zgłaszającego adresu do kontaktu GIIF niezwłocznie potwierdza odebranie zgłoszenia, przesyłając na ten adres pisemne potwierdzenie. Jeżeli zgłaszający sprzeciwia się przesłaniu potwierdzenia lub przesłanie potwierdzenia może zagrozić ochronie tożsamości tej osoby, GIIF odstępuje od jego przesyłania.
Przyjęte przez GIIF środki komunikacji na potrzeby odbierania zgłoszeń i informowania o działaniach następczych co najmniej:
- są niezależne od sposobów komunikacji wykorzystywanych w ramach zwykłej działalności GIIF;
- zapewniają poufność, integralność i dostępność informacji, w tym ich właściwe zabezpieczenie przed niezgodnym z prawem zniszczeniem, utratą, modyfikacją, nieuprawnionym ujawnieniem lub nieuprawnionym dostępem;
- umożliwiają przechowywanie zgłoszeń w sposób, który zapewnia GIIF podejmowanie działań następczych.
Ponadto, GIIF:
- może zwrócić się do zgłaszającego o wyjaśnienia w zakresie przekazanych informacji, jakie mogą być w jego posiadaniu, wykorzystując adres do kontaktu (jeżeli zgłaszający sprzeciwia się przesyłaniu żądanych wyjaśnień lub dodatkowych informacji lub przesłanie takich żądań może zagrozić ochronie tożsamości tej osoby, GIIF odstępuje od żądania wyjaśnień lub dodatkowych informacji);
- wyznacza, spośród pracowników komórki organizacyjnej wyodrębnionej w tym celu w urzędzie obsługującym ministra finansów (art. 12 ust. 2 TerroryzmU), osoby uprawnione do: odbierania zgłoszeń, obsługi zgłoszeń, informowania o działaniach następczych;
- przechowuje odebrane zgłoszenia w sposób zapewniający ochronę zawartych w nich danych osobowych;
- zapewnia dostęp do odebranych zgłoszeń wyłącznie wyznaczonym pracownikom, którym taki dostęp jest niezbędny do wypełniania przez nich obowiązków służbowych związanych ze zgłoszeniami;
- przyjmuje procedury ochrony danych osobowych zgłaszającego i osoby, której dotyczy zgłoszenie (informacje związane z odebranym zgłoszeniem są przekazywane pracownikom komórki organizacyjnej lub innemu uprawnionemu organowi z zachowaniem poufności danych osobowych zgłaszającego i osoby, której dotyczy zgłoszenie.
W przypadku przekazania przez zgłaszającego adresu do kontaktu Generalny Inspektor przekazuje na ten adres informacje na temat działań następczych w terminie nie dłuższym niż 30 dni roboczych od dnia odebrania zgłoszenia.
Podsumowując trzeba przypomnieć, że 31.10.2021 r. wchodzą w życie przepisy art. 53a TerroryzmU, zgodnie z którymi instytucje obowiązane:
- zapewniają pracownikom oraz innym osobom wykonującym czynności związane z realizacją przez te instytucje ustawowych obowiązków, ochronę przed podejmowaniem wobec tych osób działań o charakterze represyjnym lub wpływających na pogorszenie ich sytuacji prawnej lub faktycznej, lub polegających na kierowaniu gróźb; chodzi tu o obowiązki ciążące na instytucji obowiązanej, o których mowa w art. 74, art. 86, art. 89 i art. 90 TerroryzmU (zawiadomienie GIIF Inspektora o okolicznościach mogących wskazywać na podejrzenie popełnienia przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, wskazanie podejrzanej transakcji przez instytucję obowiązaną, zawiadomienie prokuratora o podejrzeniu pochodzenia wartości majątkowych z przestępstwa innego niż przestępstwo prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, a także wskazanie podejrzanej transakcji po jej przeprowadzeniu);
- ich pracownicy oraz inne osoby wykonujące czynności na rzecz instytucji obowiązanej nie podejmują wobec pracowników oraz innych osób, o których mowa wyżej, działań o charakterze represyjnym lub wpływających na pogorszenie ich sytuacji prawnej lub faktycznej, lub polegających na kierowaniu wobec nich gróźb, w szczególności działań negatywnie wpływających na ich warunki pracy lub zatrudnienia.
Pracownicy oraz inne osoby wykonujące czynności na rzecz instytucji obowiązanej narażone na działania są uprawnieni do zgłoszenia GIIF przypadków takich działań.
Nowelizacja ustawy o PPK a nowe uprawnia kontroli pracodawców dla Polskiego Funduszu Rozwoju
Zgodnie z art. 8 ust. 5 ustawy o PPK, PFR będzie miał obowiązek – w przypadku gdy w wyniku dokonanej weryfikacji dotyczącej tego, czy pracodawca utworzył PPK, okaże się, że podmiot zatrudniający nie dopełnił obowiązku zawarcia umowy o zarządzanie PPK w terminie – wezwać w formie pisemnej podmiot zatrudniający do zawarcia, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, umowy o zarządzanie PPK z funduszem zdefiniowanej daty zarządzanym przez wyznaczoną instytucję finansową albo do przekazania do PFR informacji o zawarciu umowy o zarządzanie PPK z inną instytucją finansową. Procedura opisana w art. 8 w najbliższych tygodniach i miesiącach obejmie przede wszystkim podmioty, które w 2021 r. tworzyły PPK, tj. najmniejsze podmioty sektora prywatnego w tym mikroprzedsiębiorców (którzy zawierali umowy o zarządzanie PPK w kwietniu 2021 r.) a także jednostki sektora finansów publicznych (które zawierały umowę o zarządzanie PPK w marcu 2021 r.).
Etap prac nowelizacji ustawy o PPK
Obecnie w sejmie trwają pracę (druk 1428), nad nadaniem dodatkowych uprawnień PFR, w ramach nowelizacji ustawy z 2.3.2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych przez dodanie po art. 31zy14 art. 31zy15, zgodnie z jego treścią w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wezwanie, o którym mowa w art. 8 ust. 5 ustawy z 4.10.2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1342) może być wysyłane z wykorzystaniem profilu informacyjnego w systemie teleinformatycznym ZUS.
Procedura informowania pracodawców przez PFR
Projektowana zmiana wskazuje, że PFR przekaże Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych nazwę i NIP podmiotu zatrudniającego, o którym mowa w art. 8 ust. 5 ustawy o PPK a następnie ZUS udostępni wezwanie na profilu informacyjnym w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wcześniej niż po upływie 14 dni roboczych od otrzymania danych od PFR. To oznacza, że ZUS będzie musiał odczekać prawie trzy tygodnie zanim rozpocznie procedurę informowania i przekazywania pracodawcom informacji o wezwaniu do zawarcia umowy o zarządzanie PPK.
Wezwanie, które PFR będzie wysyłał we współpracy z ZUS, zgodne z art. 8 ust. 5 ustawy z 4.10.2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych, uznaje się za skutecznie doręczone w dwóch sytuacjach.
- w momencie jego odbioru przez podmiot zatrudniający na profilu informacyjnym w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
- po upływie 14 dni od dnia umieszczenia wezwania na profilu informacyjnym w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – w przypadku jego nieodebrania.
Koszty obsługi związanej z kontrolą poniesie PFR
Koszty obsługi związane z wzywaniem przez ZUS za pośrednictwem profilu informacyjnego z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powiększone o należny podatek od towarów i usług pokrywać ma PFR, co oznacza, że nie będzie to finansowane przez ZUS. Zgodnie z założeniem, ustawa ma stać się częścią porządku prawnego od 1.9.2021 r.
Konsekwencje dla pracodawcy
Brak zawarcia w terminie o zarządzanie PPK, poza opisywanym w tym artykule wezwaniem do zawarcia umowy o zarządzanie PPK, może spowodować, że pracodawcy otrzymają karę grzywny w wysokości do 1,5% budżetu wynagrodzeń za poprzedni rok obrotowy.
