Z dniem wejścia w życie nowych przepisów:

Członkowie organów dotychczasowych KPZ mają pełnić swoje obowiązki do końca kadencji (art. 65 ustawy). Zarządy dotychczasowych KPZ będą zobowiązane złożyć wnioski do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej w ciągu 18 miesięcy od dnia wejścia w życie nowych regulacji (art. 66 ustawy). W takim samym czasie mają być dostosowane statuty obecnych KZP do nowych przepisów (art. 67 ustawy).
 

Zakazy i nakazy w regulaminie korzystania z mienia samorządowego

W jednym z najnowszych rozstrzygnięć nadzorczych Wojewody Śląskiego (znak NPII.4131.1.802.2021) z dnia 28 lipca 2021 r. podjęto analizę podanej problematyki. Punktem wyjścia w tej analizie była kwestia realizacji przez radę gminy upoważnienia ustawowego ze wspomnianego art. 40 ust. 2 pkt 4 SamGminU. Warto wspomnieć, że z dotychczasowego orzecznictwa sądowego wynika, że pojęcie „zasady i tryb korzystania” zawiera w sobie kompetencję organu stanowiącego gminy do formułowania w stosunku do terenów i urządzeń użyteczności publicznej norm i zasad prawidłowego postępowania, ustalania obowiązujących reguł zachowania się, określenia ustalonego porządku zachowania się. Oznacza to w konsekwencji uprawnienie rady gminy do wprowadzenia reguł dotyczących obowiązującego sposobu zachowania się podmiotów, które przebywają na terenach lub w obiektach o jakich mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 SamGminU. Ustanawiając na podstawie cytowanego przepisu akt prawa miejscowego organ stanowiący gminy jest ograniczony obowiązującym porządkiem prawnym, którego nie może w sposób dowolny naruszać lub modyfikować. 

Akcentuje się ponadto, że wszelkie uchwały podejmowane przez radę gminy muszą nie tylko mieć umocowanie w obowiązujących przepisach prawa, ale też zapisy zawarte w uchwałach nie mogą przepisów tych naruszać. Ustawodawca, formułując określoną delegację do wydania aktu wykonawczego, przekazuje upoważnienie do uregulowania wyłącznie kwestii nieobjętych dotąd żadną normą o charakterze powszechnie obowiązującym w celu ukształtowania stanu prawnego uwzględniającego m.in. specyfikę, możliwości i potrzeby środowiska, do którego właściwy akt wykonawczy jest skierowany. Z istoty aktu prawa miejscowego wynika zatem niedopuszczalność takiego działania organu realizującego delegację ustawową, które polega na wykraczaniu poza zakres przekazanego upoważnienia oraz powtarzaniu bądź modyfikacji wiążących go norm o charakterze powszechnie obowiązującym.

Z punktu widzenia poruszonej problematyki kluczowe zapisy znalazły się jednak we wspomnianym na wstępie rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody Śląskiego. Tamże, w kontekście wprowadzenia zapisów – zakazujących niszczenia urządzeń sportowych czy wyposażenia boiska wskazano,  jest bezpodstawne. Zwrócono uwagę na fakt, że niszczenie mienia, w tym mienia publicznego stanowi w polskim systemie prawa – czyn zabroniony. Podkreślono, że urządzenia stanowiące mienie publiczne są chronione na mocy odpowiednich uregulowań ustawowych, tj. art. 124 KW oraz art. 288 Kk. Stąd rada gminy nie ma podstaw, aby powielać te regulacje w uchwale dotyczącej korzystania z mienia samorządowego. Dla przypomnienia, z art. 124 KW wynika m.in., że:

§ 1. Kto cudzą rzecz umyślnie niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, jeżeli szkoda nie przekracza 500 złotych, 

podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

Z kolei, w art. 288 KK postanowiono m.in., że:

§ 1. Kto cudzą rzecz niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, 

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Podsumowując, z podanych względów prawnych należy wnioskować, że rada gminy nie ma podstaw aby dodatkowo wprowadzać do regulaminu korzystania z mienia gminnego (np. stadionu) zapisy związane z odpowiedzialnością karną za niszczenie tego mienia. W tym zakresie istnieją bowiem niezależne podstawy prawne przewidujące odpowiedzialność karną i wykroczeniową. 

Zweryfikowane kryteria dochodowe i kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej

W Dz.U. z 2021 r. pod poz. 1296 opublikowano rozporządzenie Rady Ministrów z 14.7 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 12.3.2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1876 ze zm.; dalej: PomSpołU) kryteria dochodowe podlegają weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyniku badań progu interwencji socjalnej. Badania progu interwencji socjalnej dokonuje Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

W roku, w którym przeprowadza się weryfikację, Rada Ministrów do 15 maja przedstawia Radzie Dialogu Społecznego:

Rada Dialogu Społecznego uzgadnia kryteria dochodowe do 15 czerwca danego roku kalendarzowego.

Kwota stanowiąca podstawę ustalenia wysokości pomocy pieniężnej na usamodzielnienie, na kontynuowanie nauki i pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej, kwoty minimalnego i maksymalnego świadczenia pieniężnego na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla cudzoziemców, którzy uzyskali w RP status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z nadaniem mu statusu uchodźcy, a także w związku z udzieleniem mu ochrony uzupełniającej, a także maksymalna kwota zasiłku stałego ulegają zmianie w terminach weryfikacji kryteriów dochodowych o 50% sumy kwot, o które wzrosły kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej i kryterium dochodowe na osobę w rodzinie. Natomiast kwota dochodu z 1 ha przeliczeniowego ulega zmianie w terminach weryfikacji kryteriów dochodowych o 25% sumy kwot, o które wzrosły kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej i kryterium dochodowe na osobę w rodzinie.

W przypadku gdy Rada Dialogu Społecznego nie uzgodni w przewidzianym terminie kryteriów dochodowych, Rada Ministrów ustala nie niższe niż w przedstawionej propozycji kryteria dochodowe oraz kwoty świadczeń pieniężnych w drodze rozporządzenia, w terminie do 15 lipca danego roku (art. 9 ust. 8 PomSpołU).

Zweryfikowane kryteria dochodowe oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zaczną obowiązywać od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym jest przeprowadzana weryfikacja (art. 9 ust. 8a PomSpołU). 

W związku z tym rozporządzenie ustala kryteria dochodowe dla osoby:

Ustalone w rozporządzeniu kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wynoszą:

Kwotę dochodu z 1 ha przeliczeniowego ustalono w wysokości 345 zł, wcześniej było 308 zł.

Utraci tym samym moc rozporządzenie Rady Ministrów z 11.7.2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1358).

Koordynatorzy pieczy zastępczej – informacja z badań Najwyższej Izby Kontroli

Według NIK działalność koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej na ogół była prawidłowo zorganizowana. Jednak stwierdzone nieprawidłowości w realizacji zadań koordynatorów oraz brak metody oceny efektywności działań koordynatorów mogły wpływać niekorzystnie na objęte pomocą środowiska rodzin zastępczych i przebywające w nich dzieci.

Samo wsparcie ze strony koordynatorów było z reguły skuteczne. Współpraca koordynatorów i pracowników organizatora pieczy zastępczej z podmiotami zewnętrznymi dotyczyła kontaktów z sądami rodzinnymi (kwestie możliwości powrotu dziecka na łono rodziny biologicznej), ośrodkami adopcyjnymi (zgłaszanie do adopcji dzieci z uregulowaną sytuacją prawną), ośrodkami pomocy społecznej (pozyskiwanie informacji o rodzinach biologicznych) i placówkami szkolnymi (monitorowanie postępów w nauce i zachowania).

Specjalistyczna pomoc, w zależności od występującego problemu, miała charakter przede wszystkim doraźny, również długofalowy, gdy zaistniała konieczność. Powiatowe programy rozwoju pieczy zastępczej były realizowane, ale trudno określić, jak skutecznie, skoro nie określono wartości docelowych większości wskaźników. Tylko w trzech jednostkach takie wskaźniki określono, a spośród nich w jednej tylko je osiągnięto.

NIK uznała za wskazane wprowadzenie ogólnopolskich standardów pracy koordynatorów, aby możliwa była jednolita interpretacja założeń ich pracy, kompetencji oraz ram podejmowanych działań, co jest szczególnie ważne, gdy pojawią się poważne problemy z dzieckiem i ewentualne postępowania sądowe związane z ustaleniem prawidłowości pracy koordynatorów i jej monitoringu ze strony organizatora. Na razie panuje dowolność interpretacyjna, w związku z czym instancje kontrolne przyjmują rozbieżna stanowiska.

W samych działaniach koordynatorów NIK stwierdziła nieprawidłowości, m.in.:

NIK sformułowała wnioski skierowane do organizatorów rodzinnej pieczy zastępczej:

Natomiast wnioski do zarządów powiatów dotyczą:

Więcej informacji na stronie: https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/rodzinna-piecza-zastepcza.html

Europejska Rady Ochrony Danych utworzyła specjalną podgrupę ekspercką, która zajmuje się tylko Tic Tok-iem

Dotychczasowy brak przedstawicielstwa Tik Tok w Unii Europejskiej nie uchronił twórców aplikacji przed odpowiedzialnością wynikająca z RODO. Na początku roku 2021 r. włoski organ nadzorczy nałożył na Tik Tok zobowiązanie do wdrożenia środków, które wzmocnią środki uniemożliwiające najmłodszym dostęp do platformy. Jednocześnie organ włoski nałożył zakaz przetwarzania danych osób poniżej 13 roku życia przez platformę Tik Tok na terenie Włoch.

Kilka dni temu organ niderlandzki poinformował, że nałożył karę na twórców platformy w wysokości 750 000 euro (ok. 3 500 000 złotych) za naruszenie prywatności dzieci. Niderlandzki organ uznał, że platforma w sposób niedostateczny wypełnia obowiązek informacyjny wobec użytkowników. Podczas instalacji i korzystania z aplikacji obowiązek informacyjny był dostępny jedynie w angielskiej wersji językowej. Wobec czego zdaniem organu obowiązek nie był zrozumiały. Tik Tok odwołał się od decyzji organu niderlandzkiego.

Szczególne zainteresowanie organów wynika nie tylko z powodu popularności aplikacji, ale skierowania jej przede wszystkim do dzieci. Zgodnie z założeniami RODO, najmłodsi są mniej świadomi konsekwencji swoich działań dlatego są traktowani jako grupa szczególne zagrożona naruszeniami.

Dzięki działaniom organów nadzorczych, Tik Tok wprowadził zmiany, które mają pomóc w ochronie młodych użytkowników aplikacji. M.in. rodzice mogą zarządzać ustawieniami prywatności konta swojego dziecka za pomocą funkcjonalności ‘family pairing’.

Pomimo wprowadzonych zmian w aplikacji, organ nadzorczy zachęca do kontrolowania informacji jakie zamieszczają dzieci na Tik Tok oraz regularnej rozmowy z dziećmi na temat reakcji jakie mogą wywołać ich filmiki. Jak również zwraca uwagę, na to, że odbiorcami treści publikowanych na Tik Tok mogą być również osoby, które mogą chcieć posłużyć się nimi w przestępczej działalności. Nawet najlepsze zabezpieczenia wprowadzone przez platformę nie powinny ograniczyć rodzicielskiej czujności.

Po uzgodnieniu, że administrator utworzy swoje przedstawicielstwo w Unii Europejskiej na niedawnym posiedzeniu EROD-u podjęto decyzję o zakończeniu działalności podgrupy. Tik Tok swoje przedstawicielstwo będzie miał w Irlandii, jak wiele innych firm z branży technologicznej.

Od teraz sprawy będą musiały się toczyć w ramach mechanizmu kompleksowej współpracy przed organem irlandzkim. Niderlandzki organ zapowiedział, że przekaże do irlandzkiego organu wyniki swojego dochodzenia. Tak by wiodący organ nadzorczy mógł zakończyć i wydać decyzję w sprawie innych naruszeń.

Źródło: https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/en/news/tiktok-fined-violating-children%E2%80%99s-privacy

Wzrost minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie również na wydatki JST

Warto jednocześnie dodać, że aktualnie obowiązujące stawki zostały przyjęte na mocy MinWynagrR i wynoszą:

1) 2800,00 zł dla minimalnego wynagrodzenia za pracę,

2) 18,30 zł dla minimalnej stawki godzinowej.

Zatem, z porównania ww. regulacji prawnych, tej obecnej i zawartej w projekcie, należy wskazać, że kwota minimalnego wynagrodzenia ma wzrosnąć o 200 zł, zaś minimalna stawka godzinowa o 1,30 zł. Przyjęcie nowych stawek można interpretować zarówno negatywnie, jak i pozytywnie. Wszystko zależy od tego, z jakiej perspektywy wspomniane zmiany będą ocenione. Z pewnością będą one korzystne z perspektywy pracownika, w tym pracownika samorządowego. Zwiększenie poziomu wynagrodzeń jest z pewnością zjawiskiem korzystnym dla pracowników. Z drugiej strony, z punktu widzenia pracodawców (w tym również samorządowych), oznacza to wzrost wydatków. W konsekwencji projektowane zmiany dotkną również budżety samorządowe. Może to być pewnym wyzwaniem finansowym, szczególnie dla jednostek małych, które mają ograniczone możliwości wydatkowe i ograniczone wpływy budżetowe. 

Warto w tym miejscu także wspomnieć o art. 44 ust. 2 i 3 FinPubU, gdzie postanowiono, że:

2. Jednostki sektora finansów publicznych dokonują wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków.

3. Wydatki publiczne powinny być dokonywane:

1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: 

a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, 

b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów; 

2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań;

3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

Wskazane regulacje, o uniwersalnym znaczeniu, z jednej strony obligują jednostkę sektora finansów publicznych do wydatkowania środków publicznych zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków, a z drugiej strony obligują jednostki sektora finansów publicznych do dokonywania wydatków w sposób celowy i oszczędny. Ta pierwsza przesłanka oznacza powinność dokonywania wydatków na podstawie konkretnych podstaw wydatkowych. Taką podstawą wydatkową będą więc nowe stawki dotyczące wskazanego poziomu minimalnego wynagrodzenia i stawki godzinowej.

W podanych uwarunkowaniach prawnych jednostki samorządu terytorialnego będą więc zobligowane dostosować swoje działania w sferze wydatkowej do nowych wymogów dotyczących wspomnianych stawek. Założenie to będzie aktualne zarówno w odniesieniu do nowych stawek minimalnego wynagrodzenia za pracę, jak i nowych stawek godzinowych przy umowach cywilnoprawnych. 

Powyższe zmiany jednostki samorządu terytorialnego będą zapewne musiały uwzględnić w planowaniu wydatków budżetowych na 2022 r., co będzie miało miejsce już za kilka miesięcy. 

Legalizacja samowoli budowlanej i dziennik budowy

Inwestor wystąpił do organu z wnioskiem o ostemplowanie dziennika budowy. Po analizie organ stwierdził, że dziennik budowy wcześniej nie został wydany ani nie został ostemplowany, rozpoczęcie budowy nie zostało zgłoszone w nadzorze budowlanym, a decyzja o pozwoleniu na budowę wydana była ponad trzy lata wcześniej. Z informacji uzyskanych od inwestora organ uzyskał wiedzę, że budowa jest rozpoczęta tylko inwestor nie pobrał dziennika budowy i nie zgłosił faktu rozpoczęcia budowy w nadzorze budowlanym.

Zgodnie z art. 45 PrBud wydanie dziennika budowy jest indywidualną, władczą czynnością o charakterze publicznoprawnym, która dotyczy obowiązku inwestora wynikającego z przepisu art. 45 ust. 1 PrBud, oraz § 4 ust. 1 DzBudR. 

Dziennik budowy jest głównym i zasadniczym materiałem dowodowym, który powinny pozyskać organy, by móc zbadać przesłanki do ewentualnego stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Nie jest to oczywiście dokument urzędowy w rozumieniu przepisów KPA, ale dokument prywatny, z tym że jego prowadzenie powierzone jest osobie posiadającej stosowne uprawnienia i ponoszącej z tego tytułu odpowiedzialność zawodową i karną.

Zgodnie z § 3 DzBudR dziennik budowy prowadzi się odrębnie dla obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Dla obiektów liniowych lub sieciowych dziennik budowy prowadzi się odrębnie dla każdego wydzielonego odcinka robót. Przy wykonywaniu obiektu budowlanego metodą montażu dodatkowo prowadzi się dziennik montażu. Jeżeli odrębne przepisy nakładają obowiązek prowadzenia specjalnego dziennika robót, fakt jego prowadzenia odnotowuje się w dzienniku budowy, a po zakończeniu robót specjalny dziennik robót dołącza się do dziennika budowy.

Dziennik budowy jest to faktycznie dokument prywatny, który musi odpowiadać określonym normatywnie wymogom. Zarówno dokument prywatny, jak i urzędowy jest dowodem w sprawie, w której może okazać się także konieczne przeprowadzenie innych dowodów w danym zakresie. Nie może być ten fakt jednak odczytywany jako obowiązek organów do przeprowadzenia z urzędu wszelkich możliwych dowodów i to na żądanie podmiotu wnoszącego skargę, zwłaszcza takiego, który nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności ani dowodów na to, że ustalony przez organy stan faktyczny nie odpowiada zapisom dziennika budowy.

Od stycznia 2022 r. planowany wzrost składki zdrowotnej do 9%

Rząd w ramach Polskiego Ładu (projektu mającego w znacznym stopniu zmienić funkcjonowanie wielu pracodawców) planuje nałożenie 9% składki zdrowotnej na osoby zasiadające w zarządach spółek. Jest to propozycja, która została zawarta w projekcie ustawy podatkowej zaprezentowanej 26.7.2021 r. i została obecnie skierowana do konsultacji społecznych. Wcześniejsze zapowiedzi zmian podatkowych w ramach Polskiego Ładu nie przewidywały takiej zmiany, która może objąć w Polsce setki tysięcy osób zasiadających we władzach spółek. 

Zgodnie z art. 13 projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw członkowie zarządu oraz prezesi spółek, którzy obecnie otrzymują wynagrodzenie bez potrącenia żadnej składki mają zostać objęci składką zdrowotną. 

Planowana zmiana przewiduje, że osoby powołane do pełnienia funkcji np. prezesa zarządu lub członka zarządu, na mocy aktu powołania, które z tego tytułu pobierają wynagrodzenie, od dnia powołania aż do momentu odwołania mają zostać objęte 9% składką zdrowotną. Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego będzie miał podmiot wypłacający wynagrodzenie. Komentowana zmiana może dotknąć w Polsce ponad 80% spółek. 

Należy podkreślić, że komentowana propozycja jest elementem projektu ustawy, a nie obowiązującym prawem. W związku z tym treść tej zmiany w finalnym brzmieniu ustawy, która powinna zostać przyjęta przez parlament jesienią i wejść w życie od 1.1.2022 r., może się jeszcze zmienić. 

Dotacja dla OSP możliwa tylko bez odrębnej uchwały

Regionalna Izba Obrachunkowa w Warszawie uznała, że przyjęcie wspomnianej uchwały zostało dokonane bez podstawy prawnej. Zdaniem Izby, rada miejska naruszyła art. 7 Konst oraz art. 32 ust. 2b OchrPPożU. Dla przypomnienia z art. 7 Konst wynika, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Ogólnie rzecz ujmując podana zasada wyraża założenie, że organom władzy publicznej można tyle tylko, na ile zezwalają regulacje prawne. Organ ten nie może domniemywać kompetencji, ani stosować wykładni rozszerzającej.

Z kolei, z drugiej ww. regulacji ustawy o ochronie przeciwpożarowej wynika, że jednostki samorządu terytorialnego mogą przekazywać ochotniczym strażom pożarnym środki pieniężne w formie dotacji.

Z motywów wskazanych w uzasadnieniu omawianej uchwały Izby wynika m.in., że: Ww. przepisy nie zawierają upoważnienia dla organu stanowiącego do uregulowania w odrębnej uchwale kwoty środków dotacji planowanej do przekazania ochotniczej straży pożarnej. 

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że podstawę do przekazania środków dla ochotniczej straży pożarnej stanowią wyłącznie wydatki, ale określone przez organ stanowiący w uchwale budżetowej. W podanym przypadku wydatki te zostały zaplanowane w budżecie w odpowiedniej klasyfikacji budżetowej tj. dziale 754 (Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa), rozdziale 75412 (Ochotnicze straże pożarne) i w paragrafie 2820 (Dotacja celowa z budżetu na finansowanie lub dofinansowanie zadań zleconych do realizacji stowarzyszeniom) – zgodnie z KlasBudżR. 

Izba jednoczenie podkreśliła, że: Do udzielenia dotacji celowej dla Ochotniczej Straży Pożarnej w (…) na dofinansowanie zakupu dwóch aparatów powietrznych wraz z maskami i czujnikami bezruchu nie jest wymagane podjęcie przez Radę Miejską 
 w (….) odrębnej uchwały w tym zakresie, ponieważ przepisy art. 32 ust. 3b ustawy o ochronie przeciwpożarowej nie dają organowi stanowiącemu takiej kompetencji.

Finalnie RIO orzekła nieważność wspomnianej uchwały w sprawie udzielenia dotacji dla jednostki ochotniczej straży pożarnej. Oznacza to tym samym, że podejmowanie przez radę gminy (radę miasta) odrębnej uchwały w sprawie dotacji dla ww. straży pożarnej było działaniem nielegalnym. 

Podsumowując, wskazane orzeczenie organu nadzoru jakkolwiek kwestionuje legalność uchwały podjętej przez organ stanowiący gminy w sprawie udzielenie dotacji, to jednak nie kwestionuje samej legalności wydatku budżetowego. Wydatek te ma bowiem podstawę normatywną w art. 32 ust. 2b OchrPPożU. W konsekwencji rada miasta powinna poprzestać na ujęciu tego wydatku tylko w ramach planu wydatków budżetu miasta. 

Dotacje na rzecz ochotniczej straży pożarnej mogą być planowane wyłącznie w budżecie i udzielane w ramach jego wykonywania. Przyznanie dotacji na rzecz ww. podmiotu w odrębnej uchwale uważane jest bowiem za nieważne z powodu braku podstawy prawnej takiej uchwały.

Źródło: https://warszawa.rio.gov.pl