Nowelizacja ustawy o PPE. Projekt w trakcie konsultacji

Patrząc na kalendarz prac parlamentarnych, należy się spodziewać, że projekt będzie procedowany jesienią 2021 r. w Sejmie, co oznacza, że zmiany dla pracodawców prowadzących PPE powinny wejść w życie 1.4.2022 roku.

PPE są częścią drugiego filaru emerytalnego i w związku z tym, że niektóre PPE zwalniały z obowiązku tworzenia PPK, wielu pracodawców zwłaszcza w latach 2018–2020 postanowiło utworzyć takie PPE. Ustawodawca natomiast chce uporządkować i ułatwić pracodawcom prowadzenie PPE, przenosząc część obowiązków na instytucje finansowe. 

Z perspektywy pracodawcy najważniejsze są cztery omówione poniżej zmiany w ramach nowelizacji ustawy o PPE.  

Obowiązek raportowania poziomu partycypacji w PPE

Proponowany art. 23a w ust.1 zobowiązuje pracodawcę, który utworzył PPE do przekazania Polskiemu Funduszowi Rozwoju (PFR) oświadczenia o liczbie uczestników programu oraz liczbie pracowników zatrudnionych u pracodawcy według stanu na dzień 1 stycznia i według stanu na dzień 1 lipca w danym roku kalendarzowym. Dana ta jest konieczna do wyliczenia wskaźnika uczestnictwa w PPE (liczba uczestników/liczba pracowników). Z kolei wartość wskaźnika uczestnictwa jest istotna, ponieważ PFR weryfikuje, czy pracodawcy prowadzący PPE i nie posiadający PPK spełniają ustawowe przesłanki uprawniające ich do niewdrażania PPK; wśród tych przesłanek jest m.in. zapewnienie partycypacji w PPE na poziomie co najmniej 25% (art. 133 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z 4.10.2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych). W ust. 2 określono sposób i termin przekazywania tej informacji. I tak proponuje się aby oświadczenie pracodawcy było przekazywane w postaci papierowej albo elektronicznej odpowiednio do 31 stycznia i do 31 lipca w danym roku kalendarzowym. Jeżeli ustawa wejdzie w życie w proponowanym brzmieniu ten obowiązek po raz pierwszy powstanie w lipcu 2022 r.

Informacja roczna przekazywana przez instytucję finansową a nie pracodawcę

W obecnym stanie prawnym (art. 23 ustawy o PPE) podmiotem zobowiązanym do przekazywania informacji dotyczącej realizacji prowadzonego programu jest pracodawca prowadzący program. Po zmianie, do raportowania zobowiązana byłaby instytucja finansowa zarządzająca programem. Podmiot zarządzający, będący profesjonalnym uczestnikiem rynku finansowego, jest właściwym adresatem obowiązku wynikającego z art. 23 ustawy o PPE, gdyż posiada odpowiednie zasoby personalne, techniczne i organizacyjne, które gwarantują wywiązywanie się z przedmiotowego obowiązku w sposób terminowy i rzetelny. Stąd proponuje się nałożenie obowiązków informacyjnych na zarządzających PPE do przekazywania corocznie – na początku roku (np. do 31 stycznia danego roku za rok poprzedni) informacji dotyczących realizacji programów, których zakres określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego wydane na podstawie ust. 3 art. 23. Jeżeli zmiana wejdzie w życie w proponowanym zakresie to od marca 2023 roku pracodawcy nie będą mieli obowiązku przekazywania informacji rocznej o PPE do KNF do 1 marca. Ostatni raz taka informacja zostanie przekazana za rok 2021 do 1.3.2022 roku.  

Brak obowiązku sfinansowania składek podstawowych za okres jednostronnego zawieszenia finansowania składek przez pracodawcę 

Przepis określający zasady zawieszania składki podstawowej i ograniczania jej wysokości (art. 38 ustawy o PPE) jest nieprecyzyjny. Nie reguluje on bowiem maksymalnego terminu jednostronnego ograniczenia składki podstawowej przez pracodawcę oraz nie rozstrzyga w sposób jednoznaczny kwestii, czy po okresie jednostronnego zawieszenia składki podstawowej istnieje konieczność wpłaty do instytucji finansowej zawieszonych kwot składek podstawowych. Powyższe utrudnia stosowanie przepisu art. 38 ustawy o PPE. Brak jest również w art. 38 ustawy o PPE regulacji, która zobowiązywałaby pracodawcę do przekazania do organu nadzoru informacji o jednostronnym zawieszeniu składki podstawowej albo ograniczeniu jej wysokości. Utrudnia to organowi nadzoru sprawowanie skutecznego nadzoru bieżącego nad programami prowadzonymi przez pracodawców. Po zmianie zostałoby doprecyzowane, że pracodawca nie będzie miał obowiązku finansowania składek do PPE za okres jednostronnego zawieszenia odprowadzania składek do PPE.

Składka dodatkowa uczestnika PPE już nie będzie mogła zostać zakazana 

Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o PPE, umowa zakładowa określa minimalną wysokość możliwej do zadeklarowania składki dodatkowej, jeżeli umowa zakładowa nie zakazuje deklarowania składki dodatkowej. Składka dodatkowa najczęściej jest określona na minimalnym poziomie 25/50 albo 100 zł w zależności od tego jaką decyzje podjął pracodawca ze stroną społeczną w ramach negocjowania treści umowy zakładowej. Suma składek dodatkowych wniesionych przez uczestnika do jednego programu w ciągu roku kalendarzowego nie może przekroczyć kwoty odpowiadającej czteroipółkrotności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok, określonego w ustawie budżetowej, ustawie o prowizorium budżetowym lub w ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone. W przypadku gdy kwota ustalona w sposób określony powyżej będzie niższa od kwoty ogłoszonej w poprzednim roku kalendarzowym, wówczas obowiązuje kwota ogłoszona w poprzednim roku kalendarzowym. W 2021 roku limit składki dodatkowej w PPE wynosi 23 665,50 zł. Dotychczasowa praktyka pokazuje, iż obecne regulacje dotyczące zasad deklarowania składki dodatkowej są̨ mało efektywne, gdyż̇ ograniczają̨ ilość środków, jakie mogłyby być przekazywane do programu z tytułu składki dodatkowej. Autorzy projektu ustawy wskazują, że analiza umów tworzących PPE występujących w obrocie prawnym pokazuje, że zakaz deklarowania składki dodatkowej w praktyce nie występuje, a uczestnicy mają prawo wnoszenia składek dodatkowych.  Dlatego też postulują wprowadzenie do ustawy o PPE bezwarunkowej możliwości deklarowania składki dodatkowej. Zgodnie z propozycją pkt 10 otrzymałby brzmienie: „10) minimalną wysokość możliwej do zadeklarowania składki dodatkowej”.
 Zniesienie zakazu deklarowania składki dodatkowej będzie stanowiło ze strony ustawodawcy wyraźny sygnał do aktywizacji uczestników PPE w zakresie gromadzenia dodatkowych oszczędności na poczet przyszłej emerytury. PPE obok wdrażanego w ostatnich latach PPK, tworzą drugi filar emerytalny i wraz ze wzrostem aktywów w tych programach będą stanowić istotne źródło kapitału w okresie po osiągnięciu 60. roku życia. 

Inne projektowane zmiany 

Pozostałe zmiany planowane w ustawie o PPE dotyczą przede wszystkim obowiązków instytucji finansowych prowadzących PPE, a także PFR i KNF, które wprost nie wpływają na działanie pracodawcy.

Nowe zasady ewidencjonowania gruntów i budynków!

Wejście w życie wskazanego rozporządzenia wiąże się z wieloma zmianami przepisów, co zasadniczo będzie dotyczyć zadań starostów, którzy prowadzą ewidencję gruntów i budynków. Z porównania obu ww. rozporządzeń wynika, że nowe rozporządzenie nie jest tak obszerne, jak dotąd obowiązujące, co wydaje się trafną koncepcją legislacyjną. Jednak nie tylko ten aspekt jest korzystny, wprowadzono bowiem  również wiele zmian istotnych z praktycznego punktu widzenia i samej konstrukcji ewidencji.

I tak, rozporządzenie tworzy warunki do sprawnego funkcjonowania ewidencji gruntów i budynków, w szczególności jej aktualizacji i udostępniania informacji w niej zawartych z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, w tym usług sieciowych.  Dotąd zakres informacyjny ewidencji był zbyt obszerny, co negatywnie wpływało na możliwość jej sprawnej aktualizacji.  Z konkretnych rozwiązań można wskazać, że nowe rozporządzenie nie zawiera już:

  1) informacji z rejestru zabytków prowadzonego na podstawie przepisów o ochronie dóbr kultury,

  2)  danych o gruntach, które są przedmiotem umów dzierżawy, oraz o dzierżawcach tych gruntów, zgłaszanych do ewidencji w związku z przepisami UbRolIndU, lub z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 WspierObWiejskU,

  3) wartości gruntów, budynków i lokali.

Wprowadzono również inne ważne zmiany, w tym:

1) dostosowano definicję budynku do PrBud, 

2) dostosowano do przepisów PrGeodKart proces zakładania i modernizacji ewidencji;

3)  doprecyzowano budzące wątpliwości przepisy dotyczące ustalania przebiegu linii granicznych, a w konsekwencji granic działek ewidencyjnych;

4) ograniczono liczbę przesyłanych do ksiąg wieczystych zawiadomień o zmianie danych ewidencyjnych do przypadków prac realizowanych na zlecenie organu prowadzącego ewidencję z uwagi na fakt, że mimo zawiadomienia wymagany jest kompletny wniosek (wraz z załącznikami) od właściciela; 

5) przyjęto dokument elektroniczny jako podstawową formę przekazywania zawiadomień o zmianie danych ewidencyjnych;

6) przywrócono jako zasadę zawiadamianie właścicieli o wprowadzonych zmianach w ewidencji w przypadku zmian wprowadzanych na wniosek, a także zmian wprowadzanych w trybie czynności materialno-technicznej na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego;

7) zrezygnowano ze sposobu identyfikacji działek ewidencyjnych uwzględniającego tzw. „arkusz mapy”, który nie ma odzwierciedlenia w strukturze prowadzonych elektronicznie ksiąg wieczystych; 

8) zrezygnowano z wykazywania w ewidencji użytków ekologicznych ze względu na gromadzenie informacji w tym zakresie w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska.

Jak więc z przytoczonych informacji wynika, zakres zmian w zakresie ewidencji gruntów i budynków jest znaczny. Postawiono zasadniczo nacisk na odformalizowanie ewidencji, co jest rzeczą pożądaną i sprzyja pewności i przejrzystości prawa.

Podsumowując, z pewnością nowe regulacje będą w pewnym wyzwaniem dla starostów, na których spoczywa ciężar zadań związanych z prowadzeniem wspomnianej ewidencji. Wydaje się jednak, że w perspektywie długofalowej nowe regulacje będą korzystne tak dla starostów, jak i petentów. 

Kolejna sprawa Schrems’a w TSUE

Przed austriackim sądem toczy się postępowanie cywilne pomiędzy Max’em Schrems’em a Facebook. Sprawa dotyczy niezrealizowania w pełnym zakresie przez Facebook wniosku o dostęp do danych jaki złożonego przez Schrems’a, jak również wskazywania przez Facebook niewłaściwej podstawy prawnej przetwarzania danych, które są przetwarzane w celu otrzymania spersonalizowanych reklam.

Najwyższy Sąd Austriacki przyznał rację Panu Schrems’owi w zakresie niewłaściwie zrealizowanego wniosku o dostęp do danych. Sąd przyznał powodowi symboliczne odszkodowanie w kwocie 500 euro. Zdaniem Sądu udostępnione dane nie były pełne oraz informacja nie zawierała podstawowych informacji jak np. podstawy prawne przetwarzania danych. Sąd zakwestionował również sposób udostępnienia danych, który uznał za zbyt rozporoszony i nieodzwierciedlający wymagań RODO.

Ponadto, Sąd uznał, że to na administratorze – Facebook’u ciąży obowiązek udowodnienia, że udzielił pełnego dostępu do danych lub, że dane są przetwarzane zgodnie z prawem. W postępowaniu pozwany próbował wykazać odmienne stanowisko, że to na powodzie ciąży obowiązek udowodnienia, że nie otrzymał wszystkich danych.

Kwestią nierozstrzygniętą, w której sąd zdecydował się skierować do TSUE pytania prawne jest wątpliwość dotycząca podstawy prawnej wykorzystywanej przez Facebook przy wielu przetwarzanych danych.

Przed wejściem w życie RODO, Facebook opierał przetwarzanie danych na zgodzie użytkownika. Jednak wraz z pojawieniem się rozporządzenia i dodatkowymi wymaganiami, które są konieczne by przetwarzanie danych mogło opierać się na zgodzie np. dobrowolności zgody czy świadomej zgodzie. Facebook informuje swoich użytkowników, że podstawą przetwarzania danych w celu przekazywania spersonalizowanych reklam jest umowa. Zdaniem Facebook’a użytkownicy zamawiają spersonalizowane reklamy.

Powód wskazywał, że podstawą prawną może być umowa o ile przetwarzane dane są niezbędne do wykonania umowy. Zdaniem Max’a Schrems’a zmiana podstawy prawnej przetwarzania danych użytkowników ze zgody na umowę ma omijać postanowienia rozporządzenia. W ten sposób Facebook pozbawia użytkowników praw jak np. prawa do cofnięcia zgody.

Ponadto, sąd zapytał czy zgodnie z zasadą minimalizmu właściwe jest przetwarzanie przez Facebook wszystkich danych zgormadzonych przez stronę facebook.com oraz np. poprzez strony internetowe korzystające z przycisków „Lubię to”. Sąd zapytał również o przetwarzanie przez Facebook danych wrażliwych jak np. opinii politycznych czy orientacji seksualnej, które następnie wykorzystuje do przesyłania spersonalizowanych reklam.

Źródło: https://www.reuters.com/technology/austrian-activist-schrems-facebook-complaint-referred-eu-court-2021-07-20/

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków

Projekt zakłada m.in., że trwały zarządca nieruchomości będzie mógł wystąpić do wojewódzkiego konserwatora zabytków z wnioskiem o wpisanie zabytku nieruchomego do rejestru zabytków. Precyzuje on także, iż stronami postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytku nieruchomego są: właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, trwały zarządca. Wnioskodawca precyzuje tzw. ochronę tymczasową zabytku nieruchomego, która po zmianie będzie obowiązywać od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru do dnia, w którym decyzja w tej sprawie stanie się̨ ostateczna, przy zabytku, którego dotyczy postępowanie. W tym czasie zabrania się prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robot budowlanych i podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku.

W zakresie podziałów geodezyjnych nieruchomości objętych wpisem do rejestru zabytków wnioskodawca proponuje by z tej procedury wyłączyć system pozwoleń konserwatorskich i objęcie ich procedurą zgłoszenia. Takim samym obowiązkiem zgłoszenia zamiast pozwolenia objęte zostaną czynności polegające na wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku; zmiana przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru lub sposobu korzystania z tego zabytku. 

Wojewódzki konserwator zabytków (minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego) będzie miał nieodpłatny dostęp do danych ewidencji gruntów i budynków dotyczących właścicieli nieruchomości.

Organy ochrony zabytków będą mogły wystąpić o zgodę do Ministra Sprawiedliwości na wielokrotne, nieograniczone w czasie wyszukiwanie ksiąg wieczystych w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych mogą wystąpić.

Ustawa ma wejść w życie po upływie sześciu miesięcy od jej publikacji. 

Projekt został skierowany do konsultacji społecznych.

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego – komunikacja między organem właściwym a wojewodą

W Dz.U. z 2021 r. pod poz. 1162 opublikowano ustawę z 24.6.2021 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny (dalej: ZmŚwiadRodzU).

Zmiany wprowadzono m.in. do ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 111; dalej: ŚwRodzU), i dotyczą m.in. spraw świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.

Z art. 3 pkt 15a ŚwRodzU wynika, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego zawierają rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE):

Zgodnie z art. 21 ŚwRodzU, do zadań wojewody w zakresie świadczeń rodzinnych należy:

Świadczenia rodzinne przyznane decyzją wydaną przez wojewodę wypłaca organ właściwy, czyli – zgodnie z art. 3 pkt 11 ŚwRodzU – czyli wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne.

Do ŚwRodzU wprowadzono  przepisy dotyczące spraw świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. I tak, zgodnie z art. 21 ust. 5 i 6 ŚwRodzU, w sprawach o świadczenia rodzinne realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego komunikacja między organem właściwym a wojewodą odbywa się wyłącznie przy użyciu systemu teleinformatycznego utworzonego przez ministra właściwego do spraw rodziny po zastosowaniu zapewnionych w systemie sposobów potwierdzenia pochodzenia oraz integralności przesłanych danych. Chodzi tu w szczególności o przesyłanie:

W przypadku (zmieniony art. 23a ust. 1 i 2 ŚwRodzU):

Jeżeli wojewoda w sytuacji, gdy osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby lub rodzic dziecka przebywa poza granicami Polski w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję z art. 21 ŚwRodzU. Zgodnie z dodanym ust. 4a do art. 23a ŚwRodzU, przypadku gdy taka decyzja wojewody nie obejmuje całego okresu, na który ustalane jest prawo do świadczenia rodzinnego, wojewoda przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych za okres nieobjęty decyzją.

Do art. 23a ŚwRodzU dodano także ust. 2b i 2c, zgodnie z którymi przekazywanie wniosku oraz dokumentów następuje wyłącznie – w przypadku wniosku złożonego w postaci:

Dokumenty dotyczące osób, o których mowa w art. 23a ust. 1 i 2 ŚwRodzU, obejmują w szczególności imię i nazwisko, a także:

– jeżeli są znane.

Dodano też przepis wyłączający zastosowanie ustawy z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej: KPA). Zgodnie z ust. 3 dodanym do art. 32 ŚwRodzU, w sprawach o świadczenia rodzinne realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego przez wojewodę, nie stosuje się przepisów art. 37 KPA, zgodnie z którymi stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli sprawy nie załatwiono w terminie.

Ponadto, w sprawach o świadczenia rodzinne realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego wojewoda może zmienić decyzję odmawiającą przyznania świadczeń rodzinnych w przypadku otrzymania informacji o odmowie przyznania świadczeń na rzecz rodziny w innym państwie członkowskim w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji lub przyznaniu tych świadczeń w niższej wysokości, niż przyjęto przy wydawaniu zmienianej decyzji. Wszczęcie postępowania w takich sprawach następuje z urzędu i nie wymaga zawiadomienia strony (art. 32 dodane ust. 4 i 5 ŚwRodzU).

Analogiczne przepisy wprowadzono do ustawy z 11.2.2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2407), czyli w sprawach o świadczenie wychowawcze realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.

Przekazywanie środków stanowiących pomoc de minimis na działalność spółdzielni socjalnych

W Dz.U. z 2021 r. pod poz. 1160 opublikowano rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 24.6.2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo działalności w formie spółdzielni socjalnej.

Z przepisów rozporządzenia wynika, że środki stanowiące pomoc de minimis, spełniającą warunki określone w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z 18.12.2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, mogą być przyznawane do 30.6.2024 r. Na marginesie analogiczne przedłużenie dotyczy środków traktowanych jako pomoc de minimis w sektorze rolnym oraz w sektorze rybołówstwa i akwakultury.

Taką samą zmianę wprowadzono do rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 24.6.2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przyznania spółdzielni socjalnej środków na utworzenie stanowiska pracy i finansowanie kosztów wynagrodzenia osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1157).

Pierwotnie termin ten miał upłynąć 30.6.2021 r.

Nielegalne warunki przy dofinansowaniu budowy kanalizacji sanitarnej

Co istotne, regionalna izba obrachunkowa podważyła zapisy wymagające od osób fizycznych przedkładania oświadczeń o braku zalegania z podatkami i opłatami na rzecz gminy. Stanowiło to zaś kryterium dostępności do dotacji.

Oceniając wadliwość tego zapisu izba odwołała się zasadniczo do normatywnej podstawy wskazanej uchwały rady gminy, czyli do art. 403 ust. 4-5 PrOchrŚrod. Z podanych regulacji wynika, po pierwsze, że finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o którym mowa w ust. 1 i 2, może polegać na udzielaniu dotacji celowej w rozumieniu przepisów FinPubU z budżetu gminy lub budżetu powiatu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji:

1) podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych, w szczególności: 

a) osób fizycznych, 

b) wspólnot mieszkaniowych, 

c) osób prawnych, 

d) przedsiębiorców; 

2) jednostek sektora finansów publicznych będących gminnymi lub powiatowymi osobami prawnymi.

Po drugie, zasady udzielania dotacji celowej, o której mowa w art. 403 ust. 4 PrOchrŚrod, obejmujące w szczególności kryteria wyboru inwestycji do finansowania lub dofinansowania oraz tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej rozliczania określa odpowiednio rada gminy albo rada powiatu w drodze uchwały.

W ramach wskazanej podstawy rada gminy miała więc podstawy do przyjęcia ww. programu dotacyjnego. Nie miała jednak podstaw do wprowadzenie kryterium – niezalegania w podatkach i opłatach wobec gminy. Izba wskazała, że tego typu zapisy wykraczają poza delegację ustawową z ww. art. 403 ust. 5 PrOchrŚrod. Izba w motywach swojego rozstrzygnięcia m.in. podkreśliła, że: Rada nie może uzależniać przyznania dotacji od spełnienia warunków całkowicie niezwiązanych z przedmiotem i celem na jaki ma być przyznana dotacja. Zdaniem Kolegium Izby dokumenty wymagane przy złożeniu wniosku o przyznanie dotacji winny służyć potwierdzeniu spełnienia warunków do
 realizacji zadania inwestycyjnego jakim jest budowa nowych przyłączy do sieci kanalizacji sanitarnej przez ubiegającego się o dotację. Takim dokumentem nie jest oświadczenie o niezaleganiu z podatkami i opłatami na rzecz Gminy. Ponadto, Kolegium Izby zauważa, że zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 305) prawo realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych przysługuje ogółowi podmiotów, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.

Regionalna izba obrachunkowa kierując się wskazanymi zapatrywaniami wszczęła postępowanie nadzorcze wobec ww. zapisów uchwały dotacyjnej. Oznacza to w praktyce tyle, że nieusunięcie wspomnianych regulacji będzie skutkowało stwierdzeniem ich nieważności.

Podsumowując, z przywołanego rozstrzygnięcia RIO w Krakowie należy wnioskować, że rada gminy nie może wprowadzać niedozwolonych kryteriów przekazania środków dotacyjnych. Takim nieuprawnionym kryterium jest brak zaległości wobec gminy z tytułu podatków i opłat. Założenie to pozostaje w zgodności z art. 43 FinPubU, z którego wynika, że prawo realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych przysługuje ogółowi podmiotów, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.

Źródło: http://bip.krakow.rio.gov.pl

Zakaz handlu w niedziele bez rozstrzygnięcia w TK

Konfederacja Lewiatan wystąpiła w 2018 r. do TK o zbadanie zgodności z Konstytucją niektórych zapisów ustawy o zakazie handlu w niedziele. Według Lewiatana:

1. ustawa różnicuje sytuacje pracowników odnośnie swobody wykonywania przez nich pracy w określone dni (jedni mogą pracować w niedziele a inni nie); wywołuje to skutek dyskryminacyjny, tworząc grupę uprzywilejowanych pracodawców i pracowników.
2. ustawa różnicuje sytuacje pracodawców w zakresie, w jakim przepis ten określa grupę podmiotów nieobjętych zakazem handlu, a tym samym różnicuje sytuację pracowników, co do swobody wykonywania przez nich pracy w określone dni.

Trybunał umorzył postępowanie w sprawie tych zarzutów, co nie oznacza, że uznał je za zgodne z Konstytucją! Uznał jedynie, że Lewiatan nie ma mandatu do składania wniosków w interesie pracowników, chociaż wcześniej wnioski dotyczące relacji pracodawca-pracownik nasza organizacja składała.

Sędziowie uznali za zgodne z Konstytucją jedynie zarzuty dotyczące nienadających się usunąć wątpliwości interpretacyjnych wywołanych ustawą oraz rażąco krótkiego vacatio legis. Warto jednak wspomnieć, że z 5-osobowego składu, dwóch sędziów wyraziło zdanie odrębne.

– Zaskakuje nas, że TK uznał za zgodne z Konstytucją zarzuty dotyczące złego stanowienia prawa (np. rażąco krótkie vacatio legis), a nie podjął się merytorycznego rozstrzygnięcia kluczowych elementów naszego wniosku. Natomiast dobrze się stało, że droga do zniesienia zakazu handlu w niedziele wciąż pozostaje otwarta – mówi Maciej Witucki, prezydent Konfederacji Lewiatan.

 Źródło: Konfederacja Lewiatan

Wzory formularzy wniosków o wpis do KRS dotyczące m.in. organizacji prowadzących działalność pożytku publicznego

W Dz.U. z 2021 r. pod poz. 1173 opublikowano rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 23.6.2021 r. w sprawie określenia wzorów urzędowych formularzy wniosków o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego oraz sposobu i miejsca ich udostępniania.

Przede wszystkim, określono wzory formularzy wniosku o:

Po drugie, określono wzory załączników do wniosku o:

Ponadto, urzędowe formularze wniosków o wpis do KRS udostępnia się zainteresowanym za pośrednictwem wyznaczonych pracowników lub przez wyłożenie w siedzibach podmiotów wymienionych wyżej. Dopuszcza się zgłaszanie wniosków w postępowaniu rejestrowym na wydrukach urzędowych formularzy udostępnionych za pośrednictwem Internetu w BIP na stronie podmiotowej Ministra Sprawiedliwości.

Zwolnienie w podatku od nieruchomości – gmina nie może żądać przedłożenia przez podatnika dokumentów z KRS i CEiDG

Izba zakwestionowała zapisy w tej uchwale, a dotyczące wymogu dołączenia przez podatnika, oprócz zgłoszenia zwolnienia w podatku, dodatkowo załączników w postaci wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego lub wypisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Podstawę prawną wspomnianego zwolnienia stanowił zapewne art. 7 ust. 3 PodLokU. Z treści tej normy wynika zaś, że rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w art. 7 ust. 1 PodLokU oraz w art. 10 ust. 1 ZmStrefyEkonU03.

Warto podkreślić, że regionalna izba obrachunkowa nie zakwestionowała samego przedmiotu zwolnienia z podatku od nieruchomości. Zatem, co do zasady, zakres zwolnienia jest zgodny z prawem. Problemem jest zaś sama procedura składania wniosku o zwolnienie wraz ze stosownymi załącznikami.

W motywach wskazanego rozstrzygnięcia wskazano zaś m.in., że wprowadzenie wspomnianych zapisów narusza w sposób istotny art. 306d § 1 ust. 3 OrdPU. Z tej regulacji prawnej wynika zaś, że: 

§ 1. Organ podatkowy nie może żądać zaświadczenia ani oświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, jeżeli znane są one organowi z urzędu lub możliwe są do ustalenia przez organ na podstawie:

(…)

3) rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których organ ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

W motywach rozstrzygnięcia podano zaś, że:

W ocenie Kolegium wymóg przedłożenia przez podmiot ubiegający się o zwolnienie wyciągu z KRS lub z CEIDG – dokumentów możliwych do wygenerowania z dostępnych publicznie rejestrów – narusza powyższy przepis.

Warto wspomnieć, że wyciąg z KRS można uzyskać stronie: https://ekrs.ms.gov.pl/web/wyszukiwarka-krs. Natomiast wydruk z CEIDG można uzyskać na stronie: https://prod.ceidg.gov.pl/CEIDG/.

Oba rejestry są więc jawne, i organ podatkowy (w gminie – wójt gminy) może samodzielnie dokonać ustaleń informacji w podanym zakresie przedmiotowym. Stąd motywy podjętej przez regionalną izbę obrachunkową uchwały wydają się być prawnie uzasadnione. Ustawodawca na mocy wskazanej regulacji prawnej Ordynacji podatkowej po prostu „przeniósł” ciężar uzyskania stosownych danych na organ podatkowy.

Podsumowując, uchwała regionalnej izby obrachunkowej jest zasadna. Jakkolwiek rada gminy chciała kierować się względami praktycznymi i interesem gminy, to jednak wskazane zabiegi legislacyjne są nielegalne w świetle podanej regulacji Ordynacji podatkowej.

Źródło: http://lublin.rio.gov.pl