Dłuższy termin na złożenie sprawozdań finansowych
Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 26.3.2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia innych terminów wypełniania obowiązków w zakresie ewidencji oraz w zakresie sporządzenia, zatwierdzenia, udostępnienia i przekazania do właściwego rejestru, jednostki lub organu sprawozdań lub informacji zostało opublikowane w Dz.U. z 2021 r. pod poz. 572.
Upoważnienie ustawowe do podjęcia ww. rozporządzenia ma podstawę w art. 15zzh KoronawirusU, z którego wynika, że:
1. W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, może określić inne terminy wypełniania obowiązków w zakresie ewidencji oraz w zakresie sporządzenia, zatwierdzenia, udostępnienia i przekazania do właściwego rejestru, jednostki lub organu sprawozdań lub informacji, o których mowa w:
1) ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2019 r. poz. 351, 1495, 1571, 1655 i 1680 oraz z 2020 r. poz. 568) oraz w aktach wykonawczych wydanych na podstawie tej ustawy,
2) ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz w aktach wykonawczych wydanych na podstawie tej ustawy,
3) art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
– biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia prawidłowej realizacji tych obowiązków.
Wydanie nowego rozporządzenia wynika z uwzględnienia postulatów formułowanych przez organizacje pozarządowe oraz jednostki prowadzące działalność gospodarczą, a także jednostki sektora finansów publicznych.
Z punktu widzenia jednostek samorządu terytorialnego istotne jest to, że zakłada ono wydłużenie o 30 dni terminu na złożenie sprawozdań finansowych przez te jednostki. Jest to rozwiązanie pożądane przez samorządy, co ma uzasadnienie choćby w trudnej sytuacji epidemicznej spowodowanej COVID-19. Trudności organizacyjne sprawiają bowiem, że normalne funkcjonowanie samorządów jest bardzo ograniczone, a dotyczy to w szczególności służb księgowych tych jednostek. Dlatego też przyjęcie wydłużonych terminów na wykonanie obowiązków sprawozdawczych z pewnością usprawni działanie samorządów. Będzie to zapewne także z korzyścią dla wymiaru jakościowego danych wykazywanych w tych sprawozdaniach, a które warto wspomnieć – są weryfikowane przez regionalne izby obrachunkowe w trakcie kontroli gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego.
Wysokość stóp procentowych składki na ubezpieczenie wypadkowe na okres od 1 kwietnia 2021 r. do 31 marca 2022 r.
Płatnicy składek, którzy mają obowiązek samodzielnego ustalania wysokości stopy procentowej tej składki i zgłaszają do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych, powinni przed przekazaniem dokumentów rozliczeniowych za kwiecień 2021 r. zweryfikować wysokość stopy procentowej składki, ustaloną od 1.4.2021 r. dla grupy działalności, do której należą z uwagi na swój rodzaj działalności wg PKD.
W przypadku płatników składek, którzy:
- zgłaszają do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 ubezpieczonych,
- nie podlegają wpisowi do rejestru REGON,
wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w roku składkowym, który trwa od 1.4.2021 r. do 31.3.2022 r. nie zmienia się i wynosi 1,67% (50% najwyższej stopy procentowej ustalonej na ww. rok składkowy dla grup działalności).
Źródło:
zus.pl
Będzie więcej czasu na zastrzeżenia do wyroków
Sejm przyjął senacką poprawkę do prezydenckiego projektu noweli ustawy o Sądzie Najwyższym, przedłużającego czas na wnoszenie skarg nadzwyczajnych od wyroków zapadłych po 1997 r. z trzech do pięciu lat. Według obecnego przepisu można je składać do 3 kwietnia 2021 r.
Skargi te mogą składać tylko dwa organy: prokurator generalny i rzecznik praw obywatelskich.
Po trzech latach stosowania tego narzędzia usuwania rażąco wadliwych wyroków w obu tych urzędach są znaczne zaległości w rozpatrywaniu wniosków obywateli. Choć nie sprawdziły się zapowiedzi o dziesiątkach tysięcy takich skarg na stare wyroki, do prokuratury i RPO wpłynęło ok. 17 tys. wniosków, w większości dotyczących starych orzeczeń, a do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN wniesiono nieco ponad 250 skarg nadzwyczajnych, z których większość miała braki formalne, a tylko w ok. 30 przypadkach wyroki zostały uchylone.
Dodajmy, że bieżące wyroki można skarżyć skargą nadzwyczajną w ciągu pięciu lat od ich uprawomocnienia, a jeśli w danej sprawie była już skarga kasacyjna – w ciągu roku od jej rozpoznania. I te nowe mogą wnosić nie tylko PG i RPO, ale też wedle swych kompetencji m.in. rzecznicy: praw dziecka i finansowy.
Druga część uchwalonej we wtorek noweli (którą Senat chciał odrzucić) zmierza do tego, aby nie doszło do zablokowania wyborów prezesów izb SN. Zmiana polega na obniżeniu niezbędnego kworum podczas wyłaniania przez sędziów danych izb kandydatów na prezesa, którego mianuje prezydent, co ewentualny bojkot czyni nieskutecznym.
„Blokada wyborów teoretycznie mogłaby się udać w czasie zbliżających się wyborów następców dwóch prezesów: Izby Cywilnej SN Dariusza Zawistowskiego oraz Józefa Iwulskiego z Izby Pracy SN, których kadencje upływają w końcu sierpnia. W Izbie Cywilnej na 28 sędziów nowych jest 10, a w Izbie Pracy na 13 tylko jeden. Gdyby nie doszło do wyboru prezesa izby, prezydent powierzałby kierowanie nią jednemu z jej sędziów. Z kolei pierwsza prezes uzyskała prawo do wyznaczania składów sędziowskich i kolejności rozpoznawania ważniejszych pytań prawnych.
Opozycja krytykowała te zmiany jako wzmacniające rolę pierwszej prezes SN i prezydenta wobec sędziów SN.
Wydłużenie terminu na skargę nadzwyczajną wejdzie w życie w następnym dniu po ogłoszeniu, a większość ustawy po 14 dniach.
Etap legislacyjny: trafi do podpisu prezydenta
Od 19.1.2021 r. gminy mogą ubiegać się o wsparcie ze środków Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa
W dniu 19.1.2021 r. weszły w życie nowe regulacje w ustawie z 26.10.1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2195 ze zm.). W efekcie dodany został rozdział 4c – Wsparcie gmin ze środków Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa. W art. 33l PBudMieszkU postanowiono, że:
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa udziela gminie wsparcia ze środków Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa, zwanego dalej „Funduszem”, na sfinansowanie części lub całości działania polegającego na objęciu przez tę gminę udziałów lub akcji w:
1) tworzonym SIM;
2) istniejącym SIM.
Wspomniane wyżej SIM zostały dookreślone w art. 23 PBudMieszkU, z którego wynika, że
1. Społeczne inicjatywy mieszkaniowe mogą być tworzone w formie:
1) spółek z ograniczoną odpowiedzialnością;
2) spółek akcyjnych;
3) spółdzielni osób prawnych.
2.Do społecznej inicjatywy mieszkaniowej, zwanej dalej „SIM”, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu spółek handlowych lub ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze, ze zmianami wynikającymi z przepisów niniejszego rozdziału.
Co istotne, nowe regulacje zawierają również sam mechanizm ubiegania się przez gminę o ww. wsparcie z Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa.
W tym zakresie na uwagę zasługuje art. 33m, z którego wynika, że wsparcia, o którym mowa w art. 33l, udziela się gminie na zatwierdzony przez radę gminy w drodze uchwały wniosek wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Wspomniany wniosek zawiera m.in.
- wysokość planowanego wkładu pieniężnego gminy związanego z realizacją działania, którego dotyczy wsparcie;
- wysokość wnioskowanego wsparcia;
- informację o planowanym terminie realizacji działania w związku, z którym udzielane ma być wsparcie;
- numer rachunku, na który wypłacone ma być wsparcie.
Nadto, do wniosku dołącza się uchwałę rady gminy, o której wyżej mowa w ust. 1.
Warto także wspomnieć, że wysokość wsparcia, o którym mowa w art. 33l PBudMieszkU, nie może przekroczyć:
- 3 mln zł w przypadku działania, o którym mowa w art. 33l pkt 1 PBudMieszkU;
- 10% wartości kosztów przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 33m ust. 3 PBudMieszkU – w przypadku działania, o którym mowa w art. 33l pkt 2 PBudMieszkU.
Wsparcia, o którym mowa w art. 33l PBudMieszkU, na działania, o których mowa w:
- art. 33l pkt 1 PBudMieszkU, można udzielić danej gminie raz;
- art. 33l pkt 2 PBudMieszkU, można udzielić danej gminie więcej niż raz, o ile każde z działań związane jest z realizacją innego przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlanego.
Z zestawienia ww. regulacji prawnych wnioskować należy, że aby gmina mogła skutecznie ubiegać się o wsparcie rządowe, potrzebne jest współdziałanie dwóch organów gminy, czyli rady gminy i wójta gminy:
- wójt gminy – przygotowuje wniosek o wsparcie.
- rada gminy – podejmuje uchwałę w sprawie zatwierdzenia wniosku wójta.
Podsumowując, wskazane nowe regulacje stanowią specjalną formę wsparcia dla gmin, dla zadań realizowanych w specjalnych spółkach celowych.
Przykładowy wzór uchwały:
Uchwała Rady Gminy nr …
z dnia ………………..
w sprawie zatwierdzenia wniosku Wójta Gminy o wsparcie ze środków Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa w celu objęcia udziałów w Społecznej Inicjatywie Mieszkaniowej X Sp. z o.o.
Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.) oraz art. 33l–art. 33s ustawy z 26.10.1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2195 ze zm.), Rada Gminy uchwala, co następuje.
§ 1
- Wójt Gminy opracował projekt wniosku o udzielenie wsparcia z Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa, w celu objęcia udziałów w Społecznej Inicjatywie Mieszkaniowej X Sp. z o.o., który stanowi załącznik do niniejszej uchwały.
- Wniosek zawiera:
1) wysokość planowanego wkładu pieniężnego gminy związanego z realizacją działania, którego dotyczy wsparcie (3 mln zł);
2) wysokość wnioskowanego wsparcia;
3) informację o planowanym terminie realizacji działania w związku, z którym udzielane ma być wsparcie;
4) numer rachunku, na który wypłacone ma być wsparcie.
§ 2
Na podstawie danych, o których mowa w § 1, rada gminy wyraża zgodę na złożenie przez wójta gminy wniosku do ministra właściwego do spraw budownictwa, zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, na przyznanie środków na objęcie udziałów przez gminę w nowej spółce – Społecznej Inicjatywie Mieszkaniowej X Sp. z o.o.
§ 3
Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy.
§ 4
Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Przewodniczący Rady Gminy
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym, do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.
Z kolei, z regulacji art. 33l i następnych ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego wynikają materialno-prawne podstawy do przyjęcia niniejszej uchwały.
Docelowo gmina może uzyskać środki w wysokości 3 mln zł.
Celem spółki jest budowanie domów mieszkalnych i ich eksploatacja na zasadach najmu.
Z powyższych względów przyjęcie niniejszej uchwały jest konieczne i uzasadnione.
Zawieszenie zajęć stacjonarnych w przedszkolach – co najmniej do 11.4.2021 r.
Omawiane rozporządzenie MEiN z 26.3.2021 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. z 2021 r. poz. 561) uchyliło jednocześnie wcześniejszy akt prawny – rozporządzenie MEN z 12.8.2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 1389 ze zm.). Podobnie jak dotychczas, zawieszenie zajęć stacjonarnych może nastąpić bądź w stosunku do indywidualnej jednostki oświatowej, czy też funkcjonującego w niej oddziału – na podstawie decyzji dyrektora wydanej po uzyskaniu pozytywnej opinii inspektora sanitarnego, bądź z urzędu – w zakresie wskazanym w rozporządzeniu.
Jednostki oświatowe podlegające ograniczeniom
Aktualnie, od 29 marca do 11.4.2021 r. na obszarze całego kraju ograniczone zostało funkcjonowanie publicznych i niepublicznych:
1) przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego;
2) szkół podstawowych, w tym oddziałów przedszkolnych w tych szkołach;
3) szkół ponadpodstawowych;
4) placówek kształcenia ustawicznego i centrów kształcenia zawodowego;
5) ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych;
6) domów wczasów dziecięcych;
7) szkolnych schronisk młodzieżowych.
Powyższe ograniczenie nie dotyczy jednak:
1) przedszkoli specjalnych, oddziałów specjalnych w przedszkolach ogólnodostępnych oraz oddziałów przedszkolnych specjalnych w szkołach podstawowych;
2) szkół podstawowych specjalnych oraz szkół ponadpodstawowych specjalnych, funkcjonujących w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii;
3) internatów.
Warto zauważyć, że zgodnie z nowym aktem prawnym dyrektor przedszkola lub szkoły podstawowej albo osoba kierująca inną formą wychowania przedszkolnego, na wniosek:
1) rodziców dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego,
2) rodziców dzieci, którzy:
a) są zatrudnieni w podmiotach wykonujących działalność leczniczą,
b) realizują zadania dotyczące koordynacji ratownictwa medycznego,
c) realizują zadania publiczne w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19,
d) pełnią służbę w jednostkach zapewniających bezpieczeństwo i porządek publiczny,
e) wykonują działania ratownicze,
f) są zatrudnieni w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej w rozumieniu art. 6 pkt 5 PomSpołU,
g) są zatrudnieni w ogrzewalniach i noclegowniach, o których mowa w art. 48a PomSpołU,
h) są zatrudnieni w placówkach zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o których mowa w art. 67 i art. 69 PomSpołU,
i) są zatrudnieni w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, regionalnych placówkach opiekuńczo-terapeutycznych oraz w interwencyjnych ośrodkach preadopcyjnych,
j) są zatrudnieni w formach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3,
k) są zatrudnieni w jednostkach systemu oświaty, o których mowa w art. 2 PrOśw, i realizują zadania na terenie tych jednostek
– ma obowiązek zorganizować zajęcia w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub innej formie wychowania przedszkolnego, do których uczęszczają te dzieci.
Natomiast w tych jednostkach, gdzie zajęcia stacjonarne zostały zawieszone, powinny być one realizowane z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość zgodnie z rozporządzeniem MEN z 20.3.2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 493 ze zm.). Jeżeli zajęcia te nie mogą być realizowane z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość – dyrektor powinien ustalić inny sposób ich realizowania.
Praktyczna nauka zawodu
Nowe rozporządzenie wprowadziło ponadto w okresie od 29 marca do 11.4.2021 r. ograniczenia w zakresie prowadzenia praktycznej nauki zawodu w szkołach i placówkach prowadzących kształcenie zawodowe. Tym samym, zajęcia te, również realizowane w formach kursowych, powinny odbywać się w tym czasie jedynie z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość – pod warunkiem, że z programu nauczania wynika taka możliwość.
Utrzymane zostały jednak regulacje dotyczące kształcenia w zawodach, dla których podstawa programowa kształcenia w zawodach przewiduje kształcenie zgodnie z wymaganiami określonymi w Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7.7.1978 r. oraz dotychczasowe regulacje dotyczące szkół kształcących w zawodzie technik pożarnictwa prowadzonych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Pracownicy młodociani
We wskazanym okresie – od 29 marca do 11.4.2021 r. – ograniczeniami objęto także uczniów branżowych szkół I stopnia będących młodocianymi pracownikami w zakresie zajęć praktycznych realizowanych u pracodawców na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Tym samym, na podstawie art. 15f KoronawirusU, we wskazanym okresie pracodawca powinien zwolnić młodocianego pracownika odbywającego przygotowanie zawodowe z obowiązku świadczenia pracy.
Pozostałe zmiany
Warto zauważyć, że pewne zmiany wprowadzono również we wspomnianym rozporządzeniu MEN z 20.3.2020 r. Pierwsza z nich dotyczy zakazu organizowania wypoczynku dla dzieci i młodzieży na zasadach określonych w art. 92a-92t i art. 96a OświatU w czasie wiosennej przerwy świątecznej roku szkolnego 2020/2021 (nowy § 11gh SzczegRozwOśwR).
Druga zmiana dotyczy fakultatywnego trybu przedłużania powierzenia stanowiska dyrektorowi jednostki systemu oświaty przed dniem 2.9.2021 r. (zmiana § 11ha ust. 1 pkt 1 SzczegRozwOśwR). Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu, przedłużenie powierzenia stanowiska dyrektorowi przed 2.9.2021 r. będzie mogło nastąpić nie tylko po uzyskaniu pozytywnej opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny oraz po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i rady szkoły lub placówki, ale również po zasięgnięciu opinii zakładowych organizacji związkowych będących jednostkami organizacyjnymi organizacji związkowych reprezentatywnych w rozumieniu RadaDialSpołU albo jednostkami organizacyjnymi organizacji związkowych wchodzących w skład reprezentatywnych organizacji związkowych, zrzeszających nauczycieli, działających w jednostce systemu oświaty, w której przedłuża się powierzenie stanowiska dyrektorowi. Opinia ta powinna zostać wydana przez zakładową organizację związkową w terminie 14 dni od dnia otrzymania wystąpienia organu prowadzącego o wydanie tej opinii.
Obowiązek złożenia zgłoszenia ZUS ZSWA do 31 marca 2021 r.
Zgłoszenie ZUS ZSWA są zobowiązani przekazać płatnicy, którzy mają obowiązek prowadzenia ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz opłacania za tych pracowników składek na Fundusz Emerytur Pomostowych zgodnie z ustawą z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1924)
Źródło:
zus.pl
Drogę konieczną przez nieruchomość zabytkową można ustanowić bez zgody konserwatora
Samo ustanowienie drogi koniecznej w rozumieniu art. 145 ustawy z 23.4.2964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.; dalej: KC) nie oznacza zmiany przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru lub sposobu korzystania z niego, a zatem nie wymaga zgody konserwatora zabytków ustanowienie służebności drogi koniecznej przez nieruchomość wpisaną do rejestru zabytków – uchwała Sądu Najwyższego z 26.2.2021 r., III CZP 21/20.
Stan faktyczny
W mieście T., w rejonie starego rynku, znajduje się zespół urbanistyczny złożony z kwartału kamienic, wpisany do rejestru zabytków. Przez ten kwartał przebiegała od ponad 100 lat droga, po której poruszali się właściciele, najemcy i lokatorzy tych kamienic. Działo się tak aż do roku 2013, kiedy to jeden z właścicieli nieruchomości w tym kwartale odnowił i zamknął zabytkową bramę wjazdową, pozbawiając tym samym dojazdu do swoich lokali i nieruchomości pozostałych właścicieli i użytkowników nieruchomości. Ci złożyli do sądu powództwo o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Jej przebieg miał być niemal identyczny jak istniejący od 100 lat przejazd.
Postępowanie przed sądem I instancji i sądem odwoławczym
Wprawdzie w sądzie I instancji uzyskali korzystne orzeczenie, ale Sąd Okręgowy w T., rozpatrując apelację uczestnika postępowania, którego nieruchomość miała być obciążona służebnością, powziął poważne wątpliwości prawne. Związane były z przepisami ustawy z 23.7.2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 282 ze zm.; dalej: OchrZabU), która w art. 36 ust. 1 pkt. 1‒2 i 9 przewiduje m.in. obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na wykonywanie robót budowlanych przy zabytku lub w jego otoczeniu, a także na zmianę przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru lub sposobu korzystania z tego zabytku.
Ponieważ służebność – ściślej droga będąca jej przedmiotem – miała przebiegać po terenie objętym ochroną jako zespół zabytkowy, Sąd Okręgowy w T. zadał Sądowi Najwyższemu pytanie prawne: czy obciążenie służebnością drogi koniecznej ‒ przejazdu i przechodu ‒ nieruchomości zlokalizowanej na obszarze wpisanego do rejestru zabytków układu urbanistycznego wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków w trybie art. 36 ust. 1 pkt 9 OchrZabU?
Stanowisko Sądu Najwyższego
Sąd Najwyższy w odpowiedzi podjął uchwałę, zgodnie z którą samo ustanowienie służebności drogi koniecznej (art. 145 KC) nie oznacza zmiany przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru lub sposobu korzystania z tego zabytku w rozumieniu art. 36 ust. 1 pkt 9 OchrZabU.
Uzasadniając uchwałę SN wskazał, że wniosek w istocie dotyczy właściwie przywrócenia stanu poprzedniego, istniejącego od początku XX wieku. W rzeczywistości to zamknięcie przejazdu spowodowało zmiany w stanie nieruchomości. Ale nawet w takim wypadku art. 36 ust.1 pkt 6 OchrZabU w ogóle nie ma zastosowania. Przepisy wprowadzają bowiem ograniczenia w zakresie treści i wykonywania najsilniejszego prawa rzeczowego – własności. Zdaniem SN powinny być one interpretowane ściśle, a zatem nie dotyczą samej służebności – obciążenia prawa własności.
Zarazem SN uznał, że w takich przypadkach nie można wykluczyć konieczności uzyskania zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków, ale nie w związku z samą służebnością, ale np. na wykonanie prac budowlanych, związanych z jej realizacją.
Niezależnie od powyższego także sąd ustanawiając służebność, może wprowadzić ograniczenia w jej treści, z uwagi na zabytkowy charakter nieruchomości. Możliwe jest więc ustanowienie ograniczeń w korzystaniu z drogi koniecznej np. poprzez wprowadzenie zakazu wjazdu określonych pojazdów, czy ograniczenie ruchu itp.
Dodatkowy zasiłek opiekuńczy wydłużony do 11 kwietnia
Rada Ministrów zdecydowała o wydłużeniu na mocy rozporządzenia prawa do dodatkowego zasiłku opiekuńczego o kolejne dwa tygodnie, czyli do 11.4.2021r.
Kiedy prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego będzie przysługiwało?
Dodatkowy zasiłek opiekuńczy będzie przysługiwał na dotychczas obowiązujących zasadach, czyli:
- w przypadku zamknięcia żłobka, przedszkola, szkoły lub klubu dziecięcego z powodu COVID-19, do którego dzieci lub osoby dorosłe niepełnosprawne uczęszczały,
- w przypadku niemożności zapewnienia opieki przez żłobek, klub dziecięcy, przedszkole, placówkę pobytu dziennego oraz inną placówkę lub podmiot zatrudniający dziennych opiekunów z powodu czasowego ograniczenia funkcjonowania tych placówek w związku z COVID-19.
Kto ma prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego?
Tak jak do tej pory dodatkowy zasiłek opiekuńczy w przypadku zamknięcia lub ograniczonego funkcjonowania placówek przysługiwać będzie:
- rodzicom dzieci w wieku do lat 8,
- ubezpieczonym rodzicom dzieci:
- do 16 lat, które mają orzeczenie o niepełnosprawności,
- do 18 lat, które mają orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,
- do 24 lat, które mają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.
- ubezpieczonym rodzicom lub opiekunom osób pełnoletnich niepełnosprawnych, zwolnionym od wykonywania pracy z powodu konieczności zapewnienia opieki nad taką osobą.
Źródło:
gov.pl
Resort finansów wyjaśnia, jak gminy mogą pomagać w czasie epidemii
Zaktualizowaną informację na temat ulg w podatkach lokalnych, które mogą stosować samorządy, chcące pomóc przedsiębiorcom poszkodowanym przez kryzys ekonomiczny Ministerstwo Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej rozesłało do regionalnych izb obrachunkowych. Możliwości wsparcia mogą przybrać kilka form.
Instrumenty wsparcia w podatku od nieruchomości
Ustawa z 9.12.2020 r. przedłużyła możliwość stosowania przez gminy udogodnień w podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców. Rady gmin mogą podjąć uchwały o tym, by wprowadzić, za wybrane miesiące pierwszego półrocza 2021 r., zwolnienia z podatku od nieruchomości: gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz przedłużyć terminy płatności rat podatku od nieruchomości, płatnych w wybranych miesiącach pierwszego półrocza, nie dłużej niż do 31.12.2021 roku.
Gminy mają tutaj pewien zakres swobody. Mogą samodzielnie określić grupy przedsiębiorców, uprawnionych do korzystania ze zwolnień. Jest to możliwe, gdyż pojęcie „grup przedsiębiorców, których płynność finansowa uległa pogorszeniu” nie zostało zdefiniowane w przepisach. Nie ma też znaczenia wielkość przedsiębiorcy. Z pomocy mogą skorzystać także mikroprzedsiębiorcy, jeśli spełniają warunek pogorszenia płynności finansowej.
Stosowanie przez gminę tych rozwiązań nie wyczerpuje wszystkich możliwości pomocy. Możliwe jest także zastosowanie instrumentów wynikających z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, czyli różnicowanie i obniżenie, w trakcie roku podatkowego wysokości stawek podatku od nieruchomości, czy też wprowadzanie innych niż ustawowe, zwolnień przedmiotowych z tej daniny.
Opłata targowa
Ustawa z 9.12.2020 r. (nowelizacja KoronawirusU) zawiesiła też pobór opłaty targowej w całym 2021 r. (art. 31zzm ust. 1 KoronawirusU). Jednocześnie ustawa wprowadziła też mechanizm rekompensowania gminom utraconych przychodów.
Ordynacja podatkowa
Samorządowe organy podatkowe, zajmujące się podatkami lokalnymi, mają też możliwość przyznawania indywidualnych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, korzystając z uprawnień, jakie daje im art. 67b w związku z art. 67a § 1 OrdPU.
Można to zrobić na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. W takim przypadku możliwe jest:
- odroczenie terminu płatności podatku lub rozłożenie zapłaty podatku na raty,
- odroczenie lub rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek,
- umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opiaty prolongacyjnej.
Przedsiębiorcy mogą w tym przypadku skorzystać z pomocy de minimis lub „innych przeznaczeń pomocy” (czyli np. pomocy indywidualnej, zgodnej z programami rządowymi lub samorządowymi albo udzielanej w ramach programów pomocowych określonych w odrębnych przepisach). Taka pomoc, czyli odroczenie lub rozłożenie na raty zapłaty podatku, stanowi pomoc publiczną, która ma zaradzić poważnym zaburzeniom w gospodarce. Mieści się ona w tzw. Tymczasowych ramach, zaakceptowanych przez Komisję Europejską 13.11.2020 r. (te instrumenty pomocowe mogą być stosowane od tej daty).
Więcej szczegółowych informacji na temat sposobów udzielania pomocy można znaleźć w wyjaśnieniach dla urzędów skarbowych i izb administracji skarbowej opracowanych przez Ministerstwo Finansów i opublikowanych na stronie UOKiK.
Ustawa o zmianie o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego
W myśl uzasadnienia projektu ustawa ma na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12.5.2015 r. (P 46/13, Legalis), stwierdzającego niezgodność art. 156 § 2 KPA z Konstytucją. Podstawowym skutkiem wejścia w życie projektowanych regulacji będzie uzupełnienie regulacji, która nie spełnia wymogów konstytucyjnych, o rozwiązanie prawne, które w należytym stopniu będzie odzwierciedlać wnioski płynące z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12.5.2015 r. Dlatego też przewidywane skutki społeczne, gospodarcze i prawne będą, zdaniem wnioskodawcy, pozytywne. (http://orka.sejm.gov.pl/Druki9ka.nsf/Projekty/9-020-456-2021/$file/9-020-456-2021.pdf).
W myśl dotychczasowego brzmienia art. 156 ust. 1 i ust. 2 organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Projektowana zmiana sprowadza się do dodania w art. 156 § 3 w brzmieniu: nie stwierdza się nieważności decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło trzydzieści lat, a decyzja ta była podstawą nabycia prawa lub stwarza uzasadnione oczekiwanie nabycia prawa.
Jak dalej uzasadniają wnioskodawcy art. 156 § 2 KPA w obowiązującym brzmieniu ogranicza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji dwiema przesłankami negatywnymi. Pierwszą z nich jest upływ dziesięciu lat od doręczenia bądź też ogłoszenia decyzji, drugą zaś okoliczność, iż decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. I o ile ta ostatnia przesłanka odnosi się do wszystkich przyczyn nieważności wyliczonych w art. 156 § 1 KPA, o tyle 10-letnia cezura czasowa znajduje zastosowanie wyłącznie w razie ustalenia, iż przyczyną wadliwości decyzji administracyjnej jest wydane jej z naruszeniem przepisów o właściwości, uprzednie rozstrzygnięcie danej sprawy inną decyzją ostateczną, skierowane decyzji do osoby, które nie jest stroną w sprawie lub nieważność ex lege. Upływ czasu nie jest natomiast w ogóle brany pod uwagę w przypadku wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 KPA), w sytuacji gdy decyzja od początku była niewykonalna i owa niewykonalność jest trwała (pkt 5), a także wtedy gdyby wykonanie decyzji miało skutkować czynem zagrożonym karą (pkt 6). Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jako dotyczący tzw. pominięcia prawodawczego, a przy tym mający formułę zakresową, nie doprowadził do derogowania art. 156 § 2 KPA z porządku prawnego. Oznacza to, że przepis ten nadal określa granice stosowania instytucji stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji. Dlatego też Trybunał w swoim orzeczeniu podkreślił, że „stwierdzenie niekonstytucyjności w zakresie pominięcia prawodawczego nakłada na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia unormowania art. 156 § 2 KPA, przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, (http://orka.sejm.gov.pl/Druki9ka.nsf/Projekty/9-020-456-2021/$file/9-020-456-2021.pdf).
Ponadto art. 158 § 2 KPA ma otrzymać brzmienie: jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 lub 3, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
