Korekty dokumentów rozliczeniowych ZUS już tylko pięć lat wstecz

W związku z nowelizacją ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w 2022 r. weszły w życie zmiany dotyczące korekt dokumentów rozliczeniowych. Korekty są możliwe już tylko za pięć lat wstecz. Ustawodawca zlikwidował możliwość nieograniczonego w czasie dokonywania korekt dokumentów rozliczeniowych. Obecnie tylko przez 5 lat można składać korekty dokumentów licząc od stycznia 2022 r. Po tym terminie zmiany na koncie ubezpieczonego będą możliwe tylko na skutek wyroku sądu lub prawomocnej decyzji. Dokumenty rozliczeniowe korygujące za okresy od stycznia1999 r. do grudnia 2021 r. będzie można złożyć tylko do 1.1.2024 r. To oznacza, że jeszcze istnieje możliwość dokonania korekty np. za 2004 r. lub 2006 r., ale zniknie ona już 1.1.2024 r. ZUS przypomina o tych zmianach za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE) ZUS. Płatnicy składek mogą spodziewać się wiadomości na swoich profilach na PUE ZUS o tym fakcie.

ZUS przypomina, że Płatnik składek ma prawo skorzystać z pomocy ZUS, aby zweryfikować swoje dokumenty rozliczeniowe. Jeśli będzie składał je przez program Płatnik lub e-Płatnik, może zwrócić się z wnioskiem o udostępnienie plików KEDU z danymi za okresy wcześniejsze niż te, które ma w swojej bazie danych. Pomoc w weryfikacji rozliczeń i wyjaśnienia zasad korygowania dokumentów rozliczeniowych można uzyskać:

Inna ze zmian w ramach komentowanej nowelizacji z 2021 r. weszła w życie dopiero 1.1.2023 r., od tego dnia płatnik składek będzie musiał założyć profil informacyjny na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS i przekazać ZUS swój adres elektroniczny.

Usuwanie drzew w granicach terenu objętego zezwoleniem na realizację inwestycji drogowej

Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej: InwDrogPublU) „Do usuwania drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomościach objętych decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, z wyjątkiem drzew i krzewów usuwanych z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, nie stosuje się przepisów o ochronie przyrody w zakresie obowiązku uzyskiwania zezwoleń na ich usunięcie oraz opłat z tym związanych.” Zapisu ten oznacza, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) wyłącza zupełnie stosowanie ustawy o ochronie przyrody (dalej: OchrPrzyrodU), a nie zastępuje „w celu uproszczenia formalności związanych z procesem budowlanych, wiele innych decyzji administracyjnych, między innymi decyzję na wycinkę drzew”. W przeciwnym razie InwDrogPublU zawierałaby np. odesłania do odpowiedniego stosowania art. 83b OchrPrzyrodU, określającego zakres wniosku o usunięcie drzew i krzewów.

W następstwie powyższego jedynym dokumentem, który zawiera informacje nt. planowanych do usunięcia drzew z powodu kolizji z inwestycją drogową, jest projekt budowlany (a właściwie dwie jego części: projekt zagospodarowania działki lub terenu i projekt architektoniczno-budowlany), który musi być dołączony do wniosku o wydanie decyzji zrid oraz spełniać wymogi Prawa budowlanego (dalej: PrBud) na podstawie art. 11d ust. 1 pkt 5 InwDrogPublU i który to projekt następnie zostaje zatwierdzony decyzją o zrid na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 7 InwDrogPublU.

Zmiana zatwierdzonych decyzją zrid części projektu budowlanego w zakresie zwiększenia liczby kolidujących z inwestycją drogową drzew, przewidzianych do usunięcia, można zakwalifikować jako nieistotną na podstawie art. 32a InwDrogPublU w brzmieniu: „Odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w zakresie objętym projektem zagospodarowania terenu w liniach rozgraniczających drogi, nie stanowi istotnego odstąpienia, o którym mowa w art. 36a PrBud, jeżeli nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.” Sytuacja taka bowiem nie wymaga uzyskiwania decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew ze względu na wyłączenie stosowania tego trybu art. 21 ust. 2 InwDrogPublU, o czym mowa powyżej.

Nowelizacja przepisów w sprawie warunków wynagradzania egzaminatorów

Nowe narzędzie do sprawdzania prac

Począwszy od 2024 r. CKE i OKE będą wprowadzać narzędzia elektroniczne służące sprawdzaniu prac egzaminacyjnych uczniów. Umożliwi ono sprawdzanie zeskanowanych prac na komputerach egzaminatorów bez potrzeby sprawdzania ich bezpośrednio w ośrodkach egzaminacyjnych. Ponadto ma ono umożliwić automatyczne gromadzenie wyników oceniania w wersji cyfrowej, wspomaganie kontroli jakości oceniania, raportowanie procesu oceniania czy wymianę informacji pomiędzy egzaminatorami a nadzorującym ich pracę zespołem. Wdrożenie nowego narzędzia planowane jest na sesję egzaminacyjną w roku szkolnym 2023/2024, w rezultacie czego możliwa będzie obsługa za jego pomocą e-oceniania prac sporządzonych podczas egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego (tzw. nowa matura, o której mowa w rozdziale 3b ustawy o systemie oświaty) z przedmiotów: matematyka i języka obcy nowożytny. Począwszy od roku szkolnego 2023/2024 sprawdzane będą w ten sposób prace z egzaminu ósmoklasisty z matematyki i języka obcego nowożytnego, natomiast od roku szkolnego 2024/2025 – prace z egzaminu maturalnego z matematyki na poziomie podstawowym i języka obcego nowożytnego na poziomie podstawowym.

Omawiane rozporządzenie MEiN z 12.10.2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków wynagradzania egzaminatorów za udział w przeprowadzaniu egzaminów oraz nauczycieli akademickich za udział w przeprowadzaniu części ustnej egzaminu maturalnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 2293) określa natomiast warunki wynagradzania egzaminatorów biorących udział w przeprowadzaniu egzaminu ósmoklasisty z matematyki i języka obcego nowożytnego oraz egzaminu maturalnego z matematyki na poziomie podstawowym i języka obcego nowożytnego na poziomie podstawowym, sprawdzających rozwiązania zadań przy wykorzystaniu nowych narzędzi elektronicznych.

Określenie kwoty wynagrodzenia

Rozporządzenie zmieniające zakłada określenie kwoty wynagrodzenia za sprawdzenie rozwiązań wszystkich zadań w danej grupie zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, co wynika ze sposobu organizacji sprawdzania prac egzaminacyjnych. E-ocenianie za pomocą narzędzi elektronicznych zakłada specjalizację egzaminatora w sprawdzaniu i ocenianiu wyłącznie grup zadań, a nie wszystkich zadań otwartych wchodzących w skład arkusza egzaminacyjnego. Pozwala to na specjalizowanie się egzaminatorów odnośnie oceniania mniejszej liczby zadań danego typu, co ma pozytywnie wpływać na jakość oceniania i zmniejszenie ryzyka popełnienia błędu w ocenie. Planowane jest podzielenie zadań otwartych w danym arkuszu na grupy zadań przeznaczonych do sprawdzenia przez danego egzaminatora, przy czym liczba zadań w grupie zależeć będzie od szacowanego czasu wymaganego do ich sprawdzenia, a także złożoności zasad oceniania rozwiązań. Zadania otwarte na egzaminie ósmoklasisty z matematyki mają zostać podzielone na trzy grupy, których czas sprawdzania i złożoność sposobu oceniania mają być podobne (w rezultacie – stawka wynagrodzenia każdej z tych grup ma być taka sama). Natomiast w przypadku pozostałych egzaminów oraz przedmiotów stawki za sprawdzanie zadań w poszczególnych grupach mają być zróżnicowane. Egzaminator będzie otrzymywał wynagrodzenie za sprawdzenie rozwiązań w grupie zadań, a więc wszystkich rozwiązań zadań w grupie. W terminie do 31 marca roku szkolnego, w którym będzie przeprowadzany egzamin ósmoklasisty i egzamin maturalny, dyrektor CKE będzie przekazywał dyrektorom okręgowych komisji egzaminacyjnych informację o numerach zadań egzaminacyjnych wchodzących w skład danej grupy zadań zawartych odpowiednio w arkuszu egzaminacyjnym egzaminu ósmoklasisty albo egzaminu maturalnego, sprawdzanych przez egzaminatorów przy wykorzystaniu narzędzi elektronicznych.

Powyższe zasady spowodowały konieczność zmiany sposobu wynagradzania egzaminatorów sprawdzających rozwiązania zadań przy wykorzystaniu narzędzi elektronicznych uczniów i słuchaczy przystępujących do egzaminu ósmoklasisty z matematyki. Dotychczas przepisy wskazywały, ze kwota wynagrodzenia była określona za sprawdzenie rozwiązania jednego zadania w zależności od stopnia trudności sprawdzania rozwiązania danego zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym. Natomiast nowe zasady zakładają, że wynagrodzenie egzaminatorów sprawdzających pracę z matematyki na egzaminie ósmoklasisty z wykorzystaniem narzędzi elektronicznych będzie określane dla grupy zadań. Dodatkowo, w przypadku egzaminu ósmoklasisty z matematyki, konieczne było określenie dwóch, odrębnych stawek za sprawdzenie rozwiązań danej grupy zadań obowiązujących w roku szkolnym 2023/2024 oraz obowiązujących docelowo od roku szkolnego 2024/2025, co wiązało się z modyfikacją kształtu arkusza egzaminacyjnego wykorzystywanego w egzaminie ósmoklasisty z matematyki w latach 2021–2024 ze względu na dostosowanie wymagań egzaminacyjnych do warunków wynikających z epidemii koronawirusa.

Warto również wspomnieć, że nowelizacja rozporządzenia zakłada rozszerzenie na wszystkie egzaminy, w których rozwiązania zadań będą sprawdzane z wykorzystaniem narzędzi elektronicznych, zasad wynagradzania egzaminatorów za przenoszenie (w przypadku uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się i uczniów niepełnosprawnych) odpowiedzi zaznaczonych na zestawie zadań na kartę odpowiedzi.

Zmiana przepisów ma nie spowodować skutków finansowych dla JST

W ocenie twórców nowych przepisów omawiana zmiana warunków wynagradzania egzaminatorów ma charakter wyłącznie techniczny i w związku z tym nie wpłynie na zwiększenie kosztów przeprowadzania egzaminu i nie spowoduje dodatkowych skutków finansowych dla budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Dotychczas obowiązujące stawki wynagrodzenia egzaminatora egzaminu ósmoklasisty z matematyki i języka obcego nowożytnego oraz egzaminatora egzaminu maturalnego z matematyki na poziomie podstawowym i języka obcego nowożytnego na poziomie podstawowym zostaną przydzielone odpowiednio do określonej liczby grup zadań. Natomiast suma stawek wynagrodzenia za sprawdzenie rozwiązań wszystkich zadań w arkuszu egzaminacyjnym w poszczególnych grupach zadań sprawdzanych przy wykorzystaniu narzędzi elektronicznych ma stanowić pełną stawkę wynagrodzenia egzaminatora sprawdzającego rozwiązanie zadania w tradycyjny sposób, określoną obecnie w tabeli w załączniku nr 1 do rozporządzenia MEN z 22 sierpnia 2019 r. w sprawie warunków wynagradzania egzaminatorów za udział w przeprowadzaniu egzaminów oraz nauczycieli akademickich za udział w przeprowadzaniu części ustnej egzaminu maturalnego (Dz.U. z 2019 r. poz. 1648 ze zm.).

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Omawiane rozporządzenie zmieniające wejdzie w życie 8.11.2023 r. Przy czym jak wspomniano wcześniej, nowe warunki będą wdrażane sukcesywnie – od roku szkolnego 2023/2024 będą dotyczyć egzaminu ósmoklasisty, a od roku szkolnego 2024/2025 egzaminu maturalnego. W roku szkolnym 2023/2024 warunki wynagradzania egzaminatorów biorących udział w przeprowadzaniu egzaminu ósmoklasisty z matematyki będzie określał załącznik nr 5 do rozporządzenia, a egzaminu ósmoklasisty z języka obcego nowożytnego załącznik nr 3 do rozporządzenia. Od roku szkolnego 2024/2025 warunki wynagradzania egzaminatorów biorących udział w przeprowadzaniu egzaminu ósmoklasisty zarówno z matematyki, jak i języka obcego nowożytnego będzie określał wyłącznie załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Konieczność odpowiedniego wyposażenia bazy magazynowo-transportowej przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne

Zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: CzystGmU) działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest działalnością regulowaną. Jej rejestr prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (art. 9b ust. 2 CzystGmU).

Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (art. 9c ust. 1 CzystGmU).

Zgodnie z art. 9d ust. 1 CzystGmU, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do spełnienia następujących wymagań:

1. posiadania wyposażenia umożliwiającego odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz zapewnienia jego odpowiedniego stanu technicznego;
2. utrzymania odpowiedniego stanu sanitarnego pojazdów i urządzeń do odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości;
3. spełnienia wymagań technicznych dotyczących wyposażenia pojazdów do odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości;
4. zapewnienia odpowiedniego usytuowania i wyposażenia bazy magazynowo-transportowej.

Szczegółowe wymagania w przedmiotowym zakresie, w tym w odniesieniu do zapewnienia odpowiedniego usytuowania i wyposażenia bazy magazynowo-transportowej określa WymOdbOdpR.

Prawodawca, treścią § 2 ust. 1 WymOdbOdpR, wymaga, aby podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości posiadał bazę magazynowo-transportową usytuowaną:

Powyższy wymóg odnosi się do bazy (w liczbie pojedynczej). Jeżeli więc podmiot odbierający odpady komunalne posiada przynajmniej jedną bazę, której usytuowanie odpowiada treści § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 WymOdbOdpR – to oznacza, że spełnia on wymagania w tym zakresie.

Stosownie do art. 9j ust. 1 CzystGmU, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem, w przypadku, gdy:

1. przedsiębiorca złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 9c ust. 4 CzystGmU, niezgodne ze stanem faktycznym;
2. przedsiębiorca nie usunął naruszeń warunków wymaganych prawem do wykonywania działalności regulowanej w wyznaczonym przez organ terminie;
3. stwierdzi rażące naruszenie warunków wymaganych prawem do wykonywania działalności regulowanej przez przedsiębiorcę.

W przypadku wydania takiej decyzji wójt, burmistrz lub prezydent miasta z urzędu wykreśla przedsiębiorcę z rejestru (art. 9j ust. 1c CzystGmU).

Zgodnie z art. 9j ust. 1a CzystGmU przed wydaniem decyzji na podstawie art. 9j ust. 1 pkt 2 CzystGmU wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze postanowienia, wyznacza termin usunięcia stwierdzonych naruszeń, zawieszając na ten czas postępowanie. Termin ten nie może być dłuższy niż rok od dnia doręczenia przedsiębiorcy postanowienia.

Projekt rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych wpłynie na budżety JST

Na stronie RCL ukazał się projekt rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Na uwagę zasługuje m.in. § 2, gdzie postanowiono, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego obejmują:

1. opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz
2. niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu.

Z kolei, z § 4 ww. projektu wynika m.in., że opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2‒5, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 600% opłat określonych w rozdziałach 2‒5, następuje z uwzględnieniem:

1. nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu;
2. wartości przedmiotu sprawy;
3. wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie;
4. stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.

W uzasadnieniu projektu podano m.in., że w związku ze zmianą art. 22³ ust. 1 RadPrU zachodzi konieczność ujęcia w przedmiotowym projekcie rozporządzenia także jednostek samorządu terytorialnego jako podmiotów ponoszących koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

Projektodawcy wskazali również, że wydatki budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego z tytułu ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu są niezależne od siebie. Ministerstwo Sprawiedliwości nie dysponuje danymi pozwalającymi na oszacowanie skutków finansowych wprowadzenia projektowanych rozwiązań dla jednostek samorządu terytorialnego.

Podsumowując, wejście w życie nowego rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego – może stanowić pewne obciążenie dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Skala ewentualnych zwiększonych wydatków JST nie jest znana.

Ekwiwalent za odzież dla kierownika USC

Stosownie do postanowień art. 21 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są wartość ubioru służbowego (umundurowania), jeżeli jego używanie należy do obowiązków pracownika lub ekwiwalentu pieniężnego za ten ubiór.

Ponadto, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, podstawy wymiaru składek nie stanowi wartość ubioru służbowego (umundurowania), którego używanie należy do obowiązków pracownika lub ekwiwalent pieniężny za ten ubiór.

Mając na uwadze powyższe, wartość zwrotu kierownikowi USC ekwiwalentu pieniężnego za ubiór reprezentacyjny wykorzystywany przez niego podczas przyjmowania w formie uroczystej oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński oraz innych oświadczeń zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego podlega zwolnieniu z opodatkowania i oskładkowania składkami ZUS.

Warto nadmienić, że za reprezentacyjny uroczysty strój służbowy można uznać garnitur i koszulę lub garsonkę i bluzkę, przy czym jeżeli jest to strój, który może być wykorzystywany przez pracownika poza urzędem do celów prywatnych, to taka praktyka może być podważona przez urząd skarbowy, który może zobligować pracodawcę do opodatkowania takiego świadczenia. Warto zatem w jakiś sposób wyróżnić ten strój np. poprzez naszycie na nim logo urzędu, nazwy „kierownik USC” itp., co pozwoli wykazać, że strój ten służy wyłącznie do celów związanych z realizowaniem obowiązków urzędowych.

Wyłączenie inwestora – Skarbu Państwa z obowiązku udzielenia wykonawcy gwarancji zapłaty za roboty budowlane

W konsekwencji, jeżeli inwestorem jest Skarb Państwa, wówczas wykonawca m.in. nie może skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 649⁴ § 1 Kodeksu cywilnego (dalej: KC) w postaci możliwości odstąpienia od umowy ze względu na brak uzyskania od inwestora żądanej gwarancji zapłaty. Ponadto wykonawca nie może zaprzestać wykonywania umowy z powodu braku uzyskania od inwestora żądanej gwarancji zapłaty.

W uzasadnieniu do projektu ustawy jako powód zwolnienia Skarbu Państwa – działającego jako inwestor – z obowiązku udzielania gwarancji zapłaty wskazano fakt, że ryzyko nieotrzymania wynagrodzenia od Skarbu Państwa przez wykonawcę nie istnieje, gdyż Skarb Państwa nie może upaść. Zaznaczono, że Skarb Państwa jest inwestorem wiarygodnym oraz dającym gwarancję wypłacalności. Podmioty publiczne zaciągają zobowiązania na zasadach określonych w FinPubU, tj. tylko w sytuacji, gdy mają na to zabezpieczone środki finansowe. Natomiast zaciąganie zobowiązań niezgodnie z FinPubU powoduje odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych stosownie do przepisów DyscFinPubU. W związku z tym wykonawca mający zawartą umowę z Skarbem Państwa ma o wiele korzystniejszą sytuację niż wykonawca mający zawartą umowę z inwestorem prywatnym.

Ponadto celem zmiany – jak wskazywali projektodawcy – jest potrzeba zapobiegania negatywnym zjawiskom w gospodarce, w szczególności nieregulowania przez inwestorów i wykonawców robót budowlanych wynagrodzenia za wykonane prace, zwłaszcza gdy są to mali i średni przedsiębiorcy. Zaznaczono przy tym, że udzielenie gwarancji zapłaty wykonawcy przez podmiot reprezentujący Skarb Państwa wiąże się z dodatkowymi kosztami dla Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 649¹ § 3 KC strony ponoszą w równych częściach udokumentowane koszty zabezpieczenia wierzytelności. W praktyce koszty takie są ponoszone przez jednostkę sektora finansów publicznych, która następnie dochodzi zwrotu połowy kosztów od wykonawcy, co nie zawsze następuje szybko i czasem oznacza wieloletnie oczekiwanie na zakończeniu sporu sądowego. Jednocześnie podkreślono, że zdarzają się przypadki, że wykonawca wykorzystuje gwarancje zapłaty niezgodnie z założonym celem. Wykonawca, widząc ryzyko, że inwestor odstąpi od umowy z jego winy, np. z powodu zwłoki w realizacji, i naliczy związane z tym kary, wykorzystując instrument gwarancji zapłaty, nie tylko może uniknąć ryzyka związanego z potencjalnymi karami, ale całkowicie odwrócić sytuację. Wykonawca zamiast płacić kary, może sam mieć roszczenia finansowe wobec inwestora. W związku z powyższym, wyłączenie Skarbu Państwa z obowiązku udzielania gwarancji zapłaty jest korzystne dla budżetu państwa.

Należy także zwrócić szczególną uwagę na art. 16 ww. ustawy przewidujący przepis przejściowy, na mocy którego do umów o roboty budowlane zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli przed 16.10.2023 r.), w odniesieniu do których wykonawca nie wystąpił z żądaniem przedstawienia gwarancji zapłaty za roboty budowlane przed tym dniem (przed 16.10.2023 r.), stosuje się przepis art. 649¹ § 11 KC.

 

Usługi sąsiedzkie, wsparcie krótkoterminowe, mieszkania treningowe i wspomagane, i inne ważne zmiany przepisów o pomocy społecznej

Świadczenie usług sąsiedzkich oraz wsparcia krótkoterminowego w domach pomocy społecznej

Składki ZUS za wrzesień 2023 płatne do 20 października

W październiku opłacamy składki ZUS za wrzesień 2023 r. Wysokość składek ZUS zależy od wybranej formy opodatkowania. Inne składki zapłacą zatem osoby rozliczające się na zasadach ogólnych (skala podatkowa), inne przedsiębiorcy na podatku liniowym, a jeszcze inne ryczałtowcy oraz osoby rozliczające się kartą podatkową.

Wspólne zasady opłacania składek dotyczą jedynie składek na ubezpieczenie społeczne, czyli składki emerytalnej, rentowej, chorobowej, wypadkowej oraz składki na Fundusz Pracy. Odrębne zasady dotyczą zaś składki zdrowotnej. W przypadku ubezpieczenia zdrowotnego, każda z grup przedsiębiorców płaci inną składkę, wyliczaną według innych zasad.

Składki ZUS za wrzesień 2023 r. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Osoby, które w 2023 roku wybrały jako formę opodatkowania ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, opłacają składkę zdrowotną w stałej miesięcznej kwocie. Kwota ta zależy jednak od poziomu osiąganych przychodów.

Firmy na ryczałcie opłacają więc jedną z trzech wartości składek, w zależności od tego, w jaki sposób kształtują się roczne przychody przedsiębiorcy.

Tabela 1. Składki ZUS za wrzesień 2023 r. – ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

 

Łącznie składki ZUS dla ryczałtowców za miesiąc wrzesień wynoszą od 1794,64 zł do 2546,96 zł (łącznie z dobrowolną składką na ubezpieczenie chorobowe) lub od 1692,70 zł do 2445,02 zł (bez składki chorobowej).

Tabela 2. Preferencyjne składki ZUS za wrzesień 2023 r. – ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

 

Łącznie preferencyjne składki ZUS dla ryczałtowców za miesiąc wrzesień wynoszą od 717,88 zł do 1470,20 zł (łącznie z dobrowolną składką na ubezpieczenie chorobowe) lub od 691,42 zł do 1443,74 zł (bez składki chorobowej).

Składki ZUS za wrzesień 2023 r. Karta podatkowa

Składki w ryczałtowej wysokości opłacają również przedsiębiorcy, którzy w 2023 roku rozliczają podatek w formie karty podatkowej. W przypadku tej formy rozliczenia, składka zdrowotna kształtuje się jednak inaczej.

Wszystkie osoby rozliczające się kartą podatkową opłacają zatem składkę zdrowotną w jednej i tej samej wysokości, tj. 314,10 zł miesięcznie, niezależnie od poziomu osiąganych przychodów.

Tabela 3. Składki ZUS za wrzesień 2023 r. – karta podatkowa

 

Łącznie składki ZUS dla firm na karcie podatkowej za miesiąc wrzesień wynoszą 1732,58 zł (łącznie z dobrowolną składką na ubezpieczenie chorobowe) lub 1630,64 zł (bez składki chorobowej).

Łączna wysokość preferencyjnych składek ZUS za miesiąc wrzesień w przypadku karty podatkowej wynosi 655,82 zł (łącznie z dobrowolną składką na ubezpieczenie chorobowe) lub 629,36 zł (bez składki chorobowej).

Składki ZUS za wrzesień 2023 r. Skala podatkowa oraz podatek liniowy

Jeszcze inne składki opłacają osoby rozliczające podatek według skali podatkowej oraz przedsiębiorcy, którzy wybrali podatek liniowy. Zgodnie z aktualnymi przepisami, te dwie grupy przedsiębiorców opłacają składkę zdrowotną, której wysokość uzależniona jest od wysokości osiągniętego dochodu. W przypadku firm na podatku liniowym, składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu, natomiast dla firm rozliczających się według skali podatkowej, składka zdrowotna wynosi 9% dochodu.

Co istotne, składka zdrowotna za wrzesień 2023 (płatna w październiku) obliczana jest na podstawie dochodu osiągniętego w sierpniu 2023 r.

Tabela 4. Składki ZUS za wrzesień 2023 r. – podatek liniowy oraz skala podatkowa

Łącznie składki ZUS za miesiąc wrzesień (bez składki zdrowotnej) wynoszą 1418,48 zł (łącznie z dobrowolną składką na ubezpieczenie chorobowe) lub 1316,54 zł (bez składki chorobowej).

Łączna wysokość preferencyjnych składek ZUS za miesiąc wrzesień (bez składki zdrowotnej) wynosi 341,72 zł (łącznie z dobrowolną składką na ubezpieczenie chorobowe) lub 315,26 zł (bez składki chorobowej).

Odliczanie składki zdrowotnej od podatku

W aktualnym stanie prawnym, odliczenie składki zdrowotnej przysługuje przedsiębiorcom na ryczałcie, karcie podatkowej oraz liniowcom. Prawo do odliczenia składki zdrowotnej nie przysługuje osobom rozliczającym podatek według skali podatkowej.

W 2023 roku obowiązuje wyższy limit odliczenia dla przedsiębiorców na podatku liniowym. Limit ten został podniesiony do kwoty 10200 zł.

Termin płatności składek i obowiązkowe deklaracje ZUS w 2023 roku

Składki ZUS w powyższych wartościach płatne są w terminie do 20. dnia kolejnego miesiąca. Składki ZUS za wrzesień 2023 płatne są zatem w terminie do 20 października.

Osoby prowadzące działalność gospodarczą, zobowiązane są do składania comiesięcznych deklaracji ZUS DRA oraz ZUS RCA. Każdy przedsiębiorca zobowiązany jest do składania nowej deklaracji każdego miesiąca. Więcej na temat obowiązkowych deklaracji ZUS w 2023 roku, piszemy na tej stronie.

Zmiany w rozporządzeniu w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania

Przyczyna planowanych zmian

Konieczność nowelizacji rozporządzenia RM z 28.5.1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2018 r. poz. 2010 ze zm.) pojawiła się w związku ze zmianami wprowadzonymi do ustawy z 14.12.2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 900), na mocy ustawy z 30.8.2023 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (5.9.2023 r. Prezydent podpisał tę nowelizację), która wprowadza do systemu oświaty nowy rodzaj placówki, tj. branżowe centrum umiejętności (BCU), umożliwiającej m.in. prowadzenie turnusów dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników.

Cel nowelizacji

Nowelizacja przedmiotowego rozporządzenia ma na celu uzupełnienie w obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów wprowadzonego do systemu oświaty nowego rodzaju placówki, tj. BCU, do którego pracodawca będzie mógł kierować młodocianych zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego. Jednym z zadań BCU jest realizacja turnusów dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników (art. 117 ust. 2c pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe), które jako wyspecjalizowane w danej dziedzinie jednostki systemu oświaty uzupełnią liczbę podmiotów uprawnionych do prowadzenia turnusów dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników szczególnie w zawodach niszowych, w których występują problemy związane z miejscem organizacji i realizacji turnusu.

Działania te zwiększą dostęp młodocianym realizującym u pracodawców przygotowanie zawodowe w formie nauki zawodu do miejsc realizacji dokształcania teoretycznego w formie turnusu dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników. Pracodawcy będą mogli kierować pracowników do nowego rodzaju placówki, tj. BCU, która będzie zaawansowaną technologicznie placówką kształcenia, szkolenia i egzaminowania w danej dziedzinie zawodowej. Uzupełnienie liczby podmiotów uprawnionych do prowadzenia turnusów dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników, szczególnie w zawodach niszowych, może mieć wpływ na zainteresowanie absolwentów szkół podstawowych i ponadpodstawowych do podjęcia nauki w tej formie, a tym samym szybszego wejścia tych osób na rynek pracy.

Projektowane rozporządzenie zgodnie z propozycją ma wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.