Uelastycznienie zasad świadczenia pracy także przez pracowników placówek opiekuńczych

W Dz.U. z 2021 r. pod poz. 159 opublikowano ustawę z 21.1.2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.

Zmiany wprowadzono do ustawy z 2.2.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.; dalej: KoronawirusU).

Do pracowników: placówek opiekuńczo-wychowawczych, regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych oraz interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych, stosuje się odpowiednio przepisy art. 4f ust. 1–3 KoronawirusU, z których wynika m.in., że w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii pracodawca prowadzący jednostkę organizacyjną pomocy społecznej świadczącą usługi całodobowo, o której mowa w ustawie z 12.3.2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1876; dalej: PomSpołU), w celu zapewnienia bezpieczeństwa osobom korzystającym z usług tych jednostek, ciągłości opieki i funkcjonowania, może po uzyskaniu uprzedniej zgody pracowników, na czas określony:

Do tej samej grupy pracowników stosuje się także odpowiednio przepisy art. 15zzz¹ ust. 1–3 KoronawirusU, z którego wynika m.in., że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, pracownika samorządowego można tymczasowo przenieść, za jego zgodą, do wykonywania innej pracy, niż określona w umowie o pracę, zgodnej z jego kwalifikacjami, w jednostce organizacyjnej pomocy społecznej, o której mowa w art. 6 pkt 5 PomSpołU, w tej samej lub innej miejscowości, jeżeli nie narusza to ważnego interesu jednostki, która dotychczas zatrudniała pracownika samorządowego, oraz przemawiają za tym ważne potrzeby po stronie jednostki przejmującej.

Zmianę wprowadzono też do ustawy z 9.6.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 821 ze zm.) dodając art. 38c, z którego wynika że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii rodzina zastępcza, prowadzący rodzinny dom dziecka, dyrektor placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektor regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej oraz dyrektor interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego są obowiązani do:

Podsumowując, pracowników wymienionych wyżej placówek włączono do systemu funkcjonowania zawodowego przewidzianego dla pracowników innych jednostek wymienionych w art. 4f i art. 15zzz¹ KoronawirusU, na czas stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Natomiast nałożone obowiązki m.in. na dyrektorów wymienionych placówek opiekuńczych oznaczają, że także te placówki objęto ochroną w wymienionym wyżej zakresie.

Nowe obowiązki w akcyzie dla sprowadzanych z zagranicy samochodów

W projekcie przewiduje się opodatkowanie akcyzą dokonania w pojeździe samochodowym zarejestrowanym w kraju zmian konstrukcyjnych, które zmieniają rodzaj pojazdu na samochód osobowy oraz nabycia lub posiadania samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju w przypadku, jeżeli nie można ustalić podmiotu, który dokonał wcześniejszej czynności podlegającej opodatkowaniu, lub w wyniku kontroli np. podatkowej nie ustalono, że podatek akcyzowy został zapłacony.

W projekcie proponuje się w przypadku samochodów ciężarowych oraz specjalnych w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, sprowadzanych z krajów UE – wprowadzenie obowiązku uzyskania dla celów związanych z rejestracją tych pojazdów na terytorium kraju dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy.

Taka zmiana ma wyeliminować mechanizm polegający na sprowadzaniu z krajów UE samochodów osobowych i rejestrowaniu ich jako samochody ciężarowe lub specjalne w celu uniknięcia płacenia akcyzy. Wymóg uzyskania i przedłożenia przy rejestracji pojazdu dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy od samochodów ciężarowych lub specjalnych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t ma uszczelnić system opodatkowania samochodów osobowych.

Zmiana ta miałaby obowiązywać już od 1.4.2021 r.

Biden wyznaczył Christophera Hoffa do nadzorowania rozmów w zakresie Tarczy Prywatności

Sygnalizowanie znaczenia prywatności

Wskazując osobę na ww. stanowisko już pierwszego dnia administracja Bidena zasygnalizowała, że zamierza skupić się na polityce prywatności w wymiarze międzynarodowym oraz wskazała na ogromne znaczenie, które ma globalny przepływ danych.

Większość z pozostałych powołań w Departamencie Handlu nie została jeszcze dokonana. Prawdopodobnie zostaną one ogłoszone w nadchodzących dniach, tygodniach lub miesiącach.

Wybór doświadczonego specjalisty w zakresie prywatności na stanowisko wydaje się być wyborem oczywistym. Hoff będzie odpowiedzialny za kierowanie biurem zarządzającym programem Tarczy Prywatności oraz działaniami rządu w zakresie promocji transgranicznej ochrony danych oraz transferu danych w sferze handlowej.

Około 60 ekspertów branżowych, specjalistów w zakresie handlu czy ekonomistów, których będzie nadzorował, będzie kierować pracami Międzynarodowej Administracji Handlu w kwestiach m.in. łańcucha dostaw.

Christopher Hoff, czyli kto?

Hoff to specjalista zajmujący się od dekady tematyką prywatności z uwzględnieniem Stanów Zjednoczonych. Swoją pracę rozpoczął w jednym z biur, którymi będzie obecnie zarządzał oraz doradcy ds. polityki w zakresie przepływu danych i prywatności.

Biorąc pod uwagę doświadczenie Hoffa należy potwierdzić, że dysponuje on wiedzą na temat problemów, z którymi będzie musiał się mierzyć. Oczekiwania, które są wobec niego stawiane dotyczą szybkiego podjęcia rozmów między agencyjnych, które umożliwią znalezienie rozwiązania niepewnej sytuacji nękającej międzynarodowy krajobraz ochrony danych osobowych.

To dopiero początek

Nominacja Hoffa jest jedną z wielu, które zostaną podjęte przez nową administrację w celu pokierowania polityką prywatności w USA.

Źródło: https://iapp.org/news/a/biden-appoints-chris-hoff-to-oversee-privacy-shield-talks/

Od 1 lutego 2021 r. nowa transza pomocy branżowej

Pierwsza z dat została wprowadzona nowelizacją z 21.1.2021 r. do specustawy, czyli ustawy z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakazanych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Następne zostały wskazane we wchodzącym w życie 1.2.2021 r. rozporządzeniu Rady Ministrów z 19.1.2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2021 r. poz. 152, dalej: rozporządzenie). O poszerzeniu grupy branż, które mogą otrzymać dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników na jego podstawie pisaliśmy w tekście „Wnioski o pomoc branżową na ochronę miejsc pracy w dwóch terminach”. Pozostałe formy pomocy przedstawiamy poniżej.

Ponowne świadczenie postojowe

Zgodnie z § 4 i 6 rozporządzenia, o ponowne świadczenie postojowe mogą wystąpić osoby, które:

Świadczenie postojowe przysługuje raz albo dwa razy – w zależności od rodzaju działalności gospodarczej (patrz tabela). Zostanie przyznane na zasadach art. 15zq–15zs i art. 15zu–15zza specustawy z modyfikacjami wynikającymi z rozporządzenia. Taką modyfikacją jest wyłączenie warunków o zawieszaniu działalności, wskazanych w art. 15zq ust. 4 pkt 1 i 2 i ust. 7 specustawy.

Kody działalności gospodarczej uprawniające do ponownego świadczenia postojowego

Kod działalności	Rodzaj działalności przypisany do kodu
Prawo do jednorazowego ponownego świadczenia
47.71.Z 47.72.Z	sprzedaż detaliczna odzieży, obuwia i wyrobów skórzanych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach
47.81.Z 47.82.Z 47.89.Z	sprzedaż detaliczna na straganach i targowiskach – żywności, napojów, wyrobów tytoniowych – wyrobów tekstylnych, odzieży i obuwia – pozostałych wyrobów
Prawo do maksymalnie dwukrotnego ponownego świadczenia
49.39.Z	pozostały transport lądowy pasażerski, nigdzie niesklasyfikowany
55.10.Z 55.20.Z 55.30.Z	– hotele i podobne obiekty zakwaterowania – obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania – pola kempingowe (włączając pola dla pojazdów kempingowych) i pola namiotowe
56.10.A 56.10.B 56.21.Z 56.29.Z 56.30.Z	– restauracje oraz inne stałe i ruchome placówki gastronomiczne – przygotowywanie i dostarczanie żywności dla odbiorców zewnętrznych (katering) – pozostała usługowa działalność gastronomiczna – przygotowywanie i podawanie posiłków
59.11.Z 59.12.Z 59.13.Z 59.14.Z 59.20.Z	– działalność związana z produkcją, postprodukcją i dystrybucją filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych – działalność w zakresie nagrań dźwiękowych i muzycznych oraz projekcji filmów
74.20.Z	działalność fotograficzna
77.21.Z	wypożyczanie i dzierżawa sprzętu rekreacyjnego i sportowego
79.11.A 79.12.Z 79.90.A 79.90.C	– działalność agentów turystycznych, organizatorów turystyki oraz pilotów wycieczek i przewodników turystycznych – pozostała działalność usługowa w zakresie rezerwacji, gdzie indziej niesklasyfikowana
82.30.Z	działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów
85.51.Z 85.52.Z 85.53.Z 85.59.A 85.59.B	– pozaszkolne formy: edukacji sportowej zajęć rekreacyjnych i sportowych, edukacji artystycznej, nauki jazdy i pilotażu, – pozostałe formy pozaszkolne edukacji nigdzie niesklasyfikowane – nauka języków obcych
86.10.Z	działalność lecznicza polegająca na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego lub realizowana w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej
86.90.A 86.90.D	działalność fizjoterapeutyczna i paramedyczna
90.01.Z 90.02.Z	działalność związana z wystawianiem i wspomaganiem przedstawień artystycznych
90.04.Z 91.02.Z	działalność obiektów kulturalnych i muzeów
93.11.Z 93.13.Z 93.19.Z 96.04.Z	– działalność obiektów sportowych oraz służących poprawie kondycji fizycznej – działalność usługowa związana z poprawą kondycji fizycznej – pozostała działalność związana ze sportem
93.21.Z 93.29.A 93.29.B 93.29.Z	– działalność wesołych miasteczek i parków rozrywki, pokojów zagadek, domów strachu, miejsc do tańczenia oraz inna rozrywka – pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna, w tym gdzie indziej niesklasyfikowana
96.01.Z	pranie i czyszczenie wyrobów włókienniczych oraz futrzarskich

Dotacja na pokrycie bieżących kosztów

Jednorazowa dotacja na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej jest przyznawana według reguł z art. 15zze⁴ specustawy, ale ze zmianami wynikającymi z § 7-9 rozporządzenia. Zatem mogą się o nią ubiegać osoby, które:

Wniosek muszą złożyć najpóźniej do 31.3.2021 r.

Zwolnienie ze składek

Na mocy § 10 rozporządzenia możliwe jest skorzystanie ze zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz Fundusze: Pracy, Solidarnościowy, Gwarantowanych Świadczeń́ Pracowniczych oraz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres:

Każdy wnioskodawca musi być zarejestrowany jako płatnik składek przed 1.11.2020 r. Dodatkowy warunek dotyczy spadku przychodów z działalności. Ma on wynosić minimum 40% w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego. Przy ustalaniu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek nie będzie natomiast uwzględniana liczba ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych i okresy prowadzenia działalności, o których mowa w art. 31zo specustawy.

15.3.2021 r. to nowa data graniczna składania wniosków o zwolnienie ze składek za okres od 1.7.2020 r. do 30.9.2020 r. Pierwotnie przypadała na 30.11.2020 r. i upłynęła zanim art. 31zo ust. 8 i art. 31zp specustawy zaczęły obowiązywać. Teraz mogą występować o zwolnienie płatnicy składek:

Jest to możliwe dzięki dodaniu do art. 31zp ust. 1 pkt 3a specustawy na mocy art. 1 pkt 30 lit. a) nowelizacji z 21.1.2021 r. (Dz.U. poz. 159).

Informacje KAS o skorygowanej wersji struktury JPK_EWP

Na stronie: https://www.gov.pl/web/kas/struktury-jpk/ opublikowano skorygowaną wersję JPK_EWP(2)_v1-1, czyli struktury logicznej postaci elektronicznej ksiąg podatkowych i dowodów księgowych. Dotyczy ona jednolitego pliku kontrolnego (JPK) dla ewidencji przychodów, która obowiązuje od 1.1.2021 r.

W nowej wersji struktury poprawiono oznaczenie elementu WariantFormularza (wartością „2” zamiast „1”). Nowe oznaczenie schematu to http://jpk.mf.gov.pl/wzor/2021/01/25/01251/.

Jednocześnie unieważniono wersję schematu JPK_EWP(2)_v1-0, która została usunięta ze strony Biuletynu Informacji Publicznej MF-KAS. Aby zapewnić czas na aktualizację oprogramowania, organy podatkowe będą mogły żądać struktury JPK_EWP(2)_v1-1 nie wcześniej niż 1.4.2021 r.

Duże spółki muszą złożyć sprawozdanie o stosowanych terminach zapłaty w transakcjach handlowych

Do przekazania takiej informacji zobowiązani są podatnicy, których wymienia art. art. 27b ust. 2. PDOPr. Są to:

Kierownik każdej jednostki składa sprawozdanie ministrowi wyłącznie drogą elektroniczną. Muszą się w nim znaleźć m.in. informacje o wartości świadczeń pieniężnych otrzymanych i spełnionych w poprzednim roku kalendarzowym w terminie nieprzekraczającym:

– liczonym od dnia wystawienia faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi. Trzeba też wpisać np. wartości świadczeń pieniężnych nieotrzymanych i/lub spełnionych w poprzednim roku kalendarzowym w terminie określonym w umowie

Celem wprowadzenia tego obowiązku jest ochrona najmniejszych przedsiębiorców, którzy często muszą zbyt długo oczekiwać na pieniądze od wielkich kontrahentów.

Kodeksy postępowania muszą spełniać określone wymagania

RODO, czyli ogólne rozporządzenie o ochronie danych, z założenia daje administratorom wiele swobody co do stosowanych rozwiązań. Dzięki temu mogą oni dopasować organizację swojego systemu ochrony danych do specyfiki prowadzonej działalności. Ta elastyczność powoduje jednocześnie, że przy zapewnianiu zgodności z RODO administratorzy muszą wykazać się kreatywnością i aktywnością. Nie zawsze jest to łatwe. Każda branża jest inna i pewne rozwiązania, które sprawdzą się np. w dużym sklepie internetowym, niekoniecznie będą odpowiednie dla placówki medycznej.

Rola kodeksów postępowania

Pomocny w wyborze właściwych i adekwatnych do specyfiki danej branży rozwiązań może być kodeks postępowania. Jest to dobrowolne narzędzie, przewidziane przez RODO, uszczegóławiające stosowanie przepisów o ochronie danych osobowych przez administratorów i podmioty przetwarzające z konkretnego sektora. Mogą być one wręcz pewnego rodzaju szczegółową instrukcją, zbiorem zasad, które sprawią, że administrator przystępujący do takiej inicjatywy i stosujący się do postanowień takiego dokumentu będzie miał większą pewność działania zgodnie z RODO. Kodeksy mają bowiem uszczegóławiać wiele kwestii i podpowiadać administratorom m.in.: jak mają postępować przy zbieraniu danych, jak podchodzić do realizacji obowiązków informacyjnych i praw osób, których dane przetwarzają, czy jakie środki techniczne i organizacyjne powinny w ich branży zastosowane, by zapewnić odpowiedni poziom ochrony danych.

Praca nad projektem kodeksu

Z inicjatywą opracowania kodeksu i przedłożenia go Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych w celu jego zatwierdzenia mogą wystąpić zrzeszenia i inne podmioty reprezentujące określone kategorie administratorów lub podmioty przetwarzające. Do wniosku dołącza się informację o przeprowadzonych konsultacjach oraz ich wyniku.

UODO dokonuje oceny przedstawionego projektu. Podczas tej oceny może się on kontaktować z przedstawicielami organizacji, które przygotowały projekt kodeksu postępowania, w celu uzyskania wyjaśnień czy dodatkowych odpowiedzi.

Urząd następnie przekazuje swoją opinię dotyczącą zgodności projektu kodeksu z RODO. Warto w tym miejscu podkreślić, że jak wskazuje Europejska Rada Ochrony Danych w Wytycznych 1/2019 dotyczących kodeksów postępowania i podmiotów monitorujących zgodnie z rozporządzeniem 2016/679 (dostępne pod linkiem: https://edpb.europa.eu/sites/edpb/files/files/file1/edpb_guidelines_201901_v2.0_codesofconduct_pl.pdf), do procedury zatwierdzania kodeksu należy podchodzić z pełnym zaangażowaniem i przygotowaniem.

W związku z tym że RODO nie określa, jak dokładnie ma wyglądać procedura zatwierdzania kodeksów, UODO wychodzi naprzeciw każdej inicjatywie, angażując się w wyjaśnianie wszelkich wątpliwości związanych z przepisami i wytycznymi dotyczącymi kodeksu jeszcze przed złożeniem formalnego wniosku o zatwierdzenie. Najczęściej przybiera to formę spotkań z autorami projektów w celu uzyskania wyjaśnień, jak i przekazania ewentualnych wątpliwości czy wskazania problematycznych kwestii, które w danym przypadku będą powodowały kolizje z przepisami o ochronie danych osobowych.

Konieczność wskazania podmiotu monitorującego

Każdy kodeks postępowania musi wskazywać podmiot monitorujący przestrzeganie tego dokumentu przez organizacje, które do niego przystąpią. Nie dotyczy to kodeksów mających mieć zastosowanie wyłącznie do przetwarzania danych przez organy publiczne. Jednak nie oznacza to braku nadzoru – monitorowanie wykonuje wtedy inny podmiot sprawujący nadzór nad takim podmiotem publicznym.

Podmiot monitorujący przestrzeganie danego kodeksu musi spełniać określone wymagania, jak np. posiadanie fachowej wiedzy w dziedzinie będącej przedmiotem kodeksu, zachowanie niezależności, dysponowanie procedurami pozwalającymi ocenić, czy administratorzy przestrzegają kodeksu oraz takimi, które pozwolą mu rozpatrywać skargi na naruszenia kodeksu.

Podmiot monitorujący musi też spełnić wymogi akredytacji, które są określone przez UODO i zaopiniowane przez Europejską Radę Ochrony Danych w celu zapewnienia spójności stosowania przepisów RODO we wszystkich państwach członkowskich.

Polskie wymogi akredytacji dla podmiotów monitorujących zostały niedawno zaopiniowanie przez EROD. Jednocześnie toczą się postępowania nad projektami kodeksów, które zostały przedstawione UODO do zatwierdzenia. Prace Urzędu oceniające szczegółowe rozwiązania mogą trwać, mimo że warunkiem pełnego obowiązywania kodeksu jest wyznaczenie podmiotu monitorującego jego przestrzeganie.

Szczegółowe rozwiązania, a nie powtarzanie RODO

Instytucja kodeksów postępowania spotkała się w Polsce z dużym zainteresowaniem. Do UODO wpłynęło dotąd osiem wniosków o zatwierdzenie kodeksów postępowania. Z informacji medialnych wynika, że są też podejmowane inicjatywy, które nie zostały przedstawione UODO do zatwierdzenia, ale trwają nad nimi prace w poszczególnych sektorach. Z częścią przedstawicieli tych branż eksperci Urzędu spotkali się albo na bieżąco wyjaśniają wątpliwości związane z obowiązującym prawem. Co prawda w obecnym czasie epidemia COVID utrudnia bezpośrednie kontakty, ale UODO nie rezygnuje z zachęcania do sporządzania kodeksów postępowania, które podniosą poziom ochrony danych w Polsce.

W niektórych jednak przypadkach po początkowym zainteresowaniu kodeksami rezygnowano z podjęcia prac lub wydłużono prace koncepcyjne nad projektami takich dokumentów. Działo się tak, gdy UODO wyjaśnił zainteresowanym, jakie wymagania RODO stawia kodeksom.

Wśród części przedłożonych projektów kodeksów można zauważyć duże zrozumienie projektodawców dla zasad tworzenia oraz zatwierdzania kodeksów postępowania. Inicjatorzy są też mocno zaangażowani w konstruowanie przejrzystych rozwiązań, które będą użyteczne dla podmiotów stosujących dane rozwiązania.

Są jednak i takie projekty kodeksów, które pobieżnie regulują poszczególne kwestie ochrony danych osobowych w danym sektorze lub stanowią bezrefleksyjne powtórzenie przepisów RODO. W innych projektodawcy przedstawiali rozwiązania, które nie prowadziły do uszczegółowienia przepisów z zakresu ochrony danych osobowych, nie służyły zapewnieniu przejrzystości oraz rzetelności procesu przetwarzania danych osobowych. Również mechanizmy monitorowania przestrzegania kodeksów niekiedy nie były dostosowane do wymogów wynikających z Wytycznych EROD[1]. Ten dokument, szeroko wyjaśniający przepisy art. 40 i 41 RODO i zawierający kryteria dopuszczalności projektu, powinien być szczegółowo stosowany przez autorów, by przyszłe postępowanie o zatwierdzenie kodeksu mogło zakończyć się pomyślnie.

W przypadku niektórych projektów kodeksów Urząd już kilka miesięcy temu przedstawił ich autorom swoje uwagi. Jeżeli twórcy tych kodeksów byli przez ten czas aktywnie zaangażowani w pracę nad tymi dokumentami, to należy spodziewać się, że niebawem zostanie przedłożony organowi nadzoru kodeks, który będzie można zatwierdzić.

Kodeks daje korzyści

Kodeks postępowania, który zostanie przygotowany zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych, będzie spełniał stawiane mu wymagania i nie będzie jedynie powtórzeniem RODO, a przede wszystkim doprecyzuje wiele kwestii z uwzględnieniem specyfiki danej branży, przyniesie jej wiele korzyści. Administratorom i podmiotom przetwarzającym będącym członkami kodeksu ułatwi stosowanie przepisów i wypełnianie szeregu obowiązków, wskaże właściwe rozwiązania, tam gdzie dziś istnieją dylematy. Pomoże też odpowiednio organizować cały system ochrony danych osobowych w danej branży. Będzie to pozytywny aspekt nie tylko dla administratorów, podmiotów przetwarzających, ale i osób, których dane są przetwarzane, gdyż dodatkowo będą one mogły liczyć na zbliżony standard ochrony danych oraz obsługę w zakresie realizacji ich praw przez daną branżę.

Zaletą odpowiednio przygotowanego kodeksu jest nie tylko gwarancja pewności stosowania określonych rozwiązań zatwierdzonych przez Prezesa UODO. Administratorzy mogą także liczyć na nadzór nad procesami przetwarzania danych osobowych przez niezależny podmiot monitorujący kodeks.

Dlatego Prezes UODO zachęca kolejne branże do podejmowania takich inicjatyw, a tych, którzy już to uczynili, do zaangażowania w dalszą pracę nad ostatecznym kształtem kodeksów postępowania. Szczegółowe informacje o kodeksach są dostępne w sekcji Kodeksy postępowania.

Źródło: https://uodo.gov.pl/pl/138/1858

Dłuższe zwolnienie od pracy i służby dla ozdrowieńców oddających krew

Obowiązek udzielenia dwudniowego zwolnienia od pracy i służby funkcjonuje od 26.1.2021 r. Tego dnia zaczął obowiązywać art. 9a ustawy z 22.8.1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz.U. z 2020 r. poz. 1777 ze zm.; dalej: ustawy). Został dodany na mocy art. 3 pkt 2 ustawy z 21.1.2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakazanych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 159).

Rozszerzenie prawa do wolnego na osoby pozostające w stosunkach służby wymagało nowelizacji art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy, który poprzednio odnosił się wyłącznie do osób pozostających w stosunkach pracy. Obecnie gwarantuje honorowemu dawcy krwi zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych w dniu, w którym oddaje krew, i na czas okresowego badania lekarskiego na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Dodatkowe uprawnienia

Ozdrowieniec to osoba, u której ustąpiły objawy choroby zakaźnej (art. 2 pkt 19 ustawy z 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi; t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1845 ze zm.). Taki status ma osoba, która przeszła COVID-19. Zarówno takim osobom będącym honorowymi dawcami krwi, jak pozostałym honorowym dawcom, którzy dotychczas nie chorowali na COVID-19, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego/epidemii przysługują dodatkowe uprawnienia (poza wymienionymi w art. 9 ustawy).

W myśl nowego art. 9a ust. 1 ustawy dodatkowe uprawnienia to:

Skorzystanie z ulgi na przejazd zobowiązuje honorowego dawcę krwi do dopłacenia różnicy między ceną za pełnopłatny przejazd w klasie 1 a ceną za pełnopłatny przejazd w klasie 2 (por. art. 9a ust. 2 ustawy).

Wymagane dokumenty

Prawo do zwolnienia od pracy/służby może być realizowane po przedłożeniu zaświadczenia wydanego przez regionalne centrum, Wojskowe Centrum lub Centrum MSWiA. Te same podmioty wydają zaświadczenie potwierdzające co najmniej 3 donacje w celu skorzystania z ulgi na przejazd. W jego treści muszą się znaleźć: data wydania zaświadczenia, imię i nazwisko oraz PESEL dawcy krwi, a także informacja o oddaniu 3 donacji krwi lub jej składników, w tym osocza po chorobie COVID-19.

Dodatek za staż a podstawa „trzynastki”

Dodatkowe wynagrodzenie roczne ustala się w wysokości 8,5% sumy wynagrodzenia za pracę otrzymanego przez pracownika w ciągu roku kalendarzowego, za który przysługuje to wynagrodzenie, uwzględniając wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy przyjmowane do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, a także:

1) wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy oraz

2) wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługujące pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy.

Jeśli chodzi o dodatek stażowy, to powinien być wliczony do podstawy „trzynastki” w części przypadającej na okres faktycznie przepracowany. Należy jednak liczyć się z tym, że istnieją inne poglądy w tej kwestii. Eksperci przywołują tu pismo MPiPS z 19.1.2011 r., w którym stwierdzono, że dodatek powinien być w całości uwzględniony w podstawie wymiaru dodatkowego wynagrodzenia rocznego (DPR-V-053-6-BW/MŻ/2011). Jednocześnie zastrzeżono, że: „Departament nie jest uprawniony do wykładni obowiązujących przepisów, ani do zajmowania stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych. Poglądy Departamentu nie są wiążące dla stron stosunku pracy, sądów pracy oraz Państwowej Inspekcji Pracy. Wiążący charakter dla stron mają jedynie orzeczenia sądowe wydawane w indywidualnych sprawach”.

Jednak nie można pominąć faktu, że „trzynastka” premiuje frekwencję pracownika w pracy, przysługuje za czas efektywnej pracy, a nie za czas nieobecności, nawet tych płatnych (wyjątek dotyczy jedynie urlopu wypoczynkowego). Z art. 4 ustawy z 12.12.1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1872 ze zm.) wynika wyraźnie, że oblicza się „trzynastkę” z wynagrodzenia „za pracę”. Odesłanie do przepisów rozporządzenia urlopowego w sprawie ustalenia składników tu przyjmowanych i wykluczanych również potwierdza tezę, że pomija się wynagrodzenia za czas usprawiedliwionych nieobecności. Do takich absencji można zaliczyć np. niezdolność do pracy z powodu choroby.

Nadmieniam jednak, że ostatecznie to pracodawca musi zdecydować w sprawie sposobu uwzględnienia w „trzynastce” dodatku stażowego.

Możliwość stosowania art. 15zo tzw. „Tarczy antykryzysowej” w roku budżetowym 2021

Dla przypomnienia, z art. 15zn pkt 1 i 2 KoronawirusU wynikało, że:

W celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu lub zarząd województwa może:

1) dokonać zmian w planie dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w tym dokonać przeniesień wydatków między działami klasyfikacji budżetowej;

2) dokonać czynności, o których mowa w art. 258 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Powyższa regulacja przewidywała więc znaczne rozszerzenie kompetencji decyzyjnych organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego. Jak się w praktyce okazało, była ona stosunkowo często wykorzystywana w trakcie poprzedniego roku budżetowego (2020) przez organy wykonawcze ww. jednostek. Jak jednak już wspomniano, wskazana regulacja art. 15zn KoronawirusU w całości straciła moc z dniem 1.1.2021 r. a to na skutek treści art. 36 ust. 2 KoronawirusU, gdzie w ust. 2 postanowiono, że:

2. Przepisy art. 6 ust. 2, art. 15zn, art.15va i art. 15vb tracą moc z dniem 1 stycznia 2021 r.

Co istotne, ww. przepis był ściśle powiązany z regulacją art. 15zo KoronawirusU, którego treść jest nadal następująca:

W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii i związanego z tym ryzyka istotnego naruszenia terminów i warunków realizacji zadań jednostek samorządu terytorialnego:

1) wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu lub zarząd województwa może dokonać zmian i czynności, o których mowa w art. 15zn pkt 1 i 2,

2) zaciągnięcie lub wyemitowanie przez jednostkę samorządu terytorialnego zobowiązań, o których mowa w art. 91 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, nie wymaga uzyskania opinii regionalnej izby obrachunkowej o możliwości spłaty zobowiązań, o ile zobowiązania te były przewidziane w prognozie kwoty długu i jednostka uzyskała pozytywną opinię regionalnej izby obrachunkowej o tej prognozie

– do odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

Jak wynika z ww. zapisu art. 15zo pkt 1 KoronawirusU nadal odsyła on do ww. art. 15zn pkt 1 i 2 KoronawirusU, który został uchylony 1.1.2021 r.

Pierwsza analiza ww. regulacji prawnych prowadzi do wniosku, że organy wykonawcze jednostek samorządu utraciły jakiekolwiek możliwości „decyzyjne” w zakresie uchwał budżetowych, bowiem odesłanie do art. 15zn pkt 1 i 2 KoronawirusU nie obowiązuje. Analizując jednak podaną problematykę wnikliwej należy zwrócić uwagę na pewne aspekty natury prawnej. Otóż, o ile nie ma wątpliwości, że odesłanie do art. 15zn pkt 1 i 2 KoronawirusU jest już nieaktualne, o tyle istnieją pewne przesłanki do oceny możliwości stosowania art. 15zo KoronawirusU, nawet bez wspomnianej frazy: o których mowa w art. 15zn pkt 1 i 2. Należy bowiem zwrócić uwagę na fakt, że po wyeliminowaniu tej właśnie frazy, w „obrocie” prawnym pozostaje jednak pewna regulacja prawna. Co ciekawe, jest to regulacja kompletna pod względem konstrukcyjnym, aczkolwiek o dość szerokim spektrum stosowania. Zaniechanie stosowania art. 15zn pkt 1 i 2 KoronawirusU (przez odesłanie), nie umożliwia zasadniczo stosowania art. 15zo pkt 1 KoronawirusU w sposób samodzielny. Nie zawsze bowiem odesłanie do innej normy prawnej (uchylonej), może z automatu pozbawiać mocy regulację odsyłającą. Przy takim założeniu nie ma także ryzyka wystąpienia luki konstrukcyjnej.

Przepis art. 15zo pkt 1 KoronawirusU nabiera więc charakter samodzielnej, „samowystarczalnej” mocy prawnej, której nie można odmówić stosowania, choćby z punktu widzenia art. 7 Konst, z którego wynika, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Mając na względzie to założenie, warto też pamiętać, że art. 15zo KoronawirusU, w założeniu ustawodawcy miał na celu przekazanie kompetencji organom wykonawczym jednostek samorządu terytorialnego (tam gdzie w „normalnym” ustawodawstwie organy te już jej nie posiadały) w związku z ryzykiem istotnego naruszenia terminów i warunków realizacji zadań. Siłą rzeczy w zakres takiej kompetencji musi wchodzić uprawnienie do dokonywania zmian w budżecie, aby była realność wykonania tej normy prawnej.

W konsekwencji wychodzi na to, że nie ma jednoznacznych podstaw do odmowy stosowania tej normy prawnej. Jak każda norma, jej stosowanie to kwestia interpretacji, a ta jest zgodna z gramatyczną wykładnią, która ma pierwszeństwo przy interpretowaniu regulacji prawa publicznego.

Podsumowując powyższe przyjąć należy, że stosowanie art. 15zo KoronawirusU, jest kwestią otwartą. Wydaje się, że istnieją pewne przesłanki za samodzielnym jej stosowaniem, mimo uchylenia 1.1.2021 r. przepisu, do którego częściowo odsyłała, czyli do art. 15zn pkt 1 i 2 KoronawirusU. Przemawiają za tym względy systemowe, wykładni gramatycznej, a przede wszystkim kompletność legislacyjna art. 15zo KoronawirusU.