Program otwierania danych na lata 2021–2027

W Dz.Urz. M.P. z 2021 r. pod poz. 290 opublikowano uchwałę nr 28 Rady Ministrów z 18.2.2021 r. w sprawie Programu otwierania danych na lata 2021–2027.

Zgodnie z art. 6e DostInfPubU, w celu zwiększenia ilości oraz poprawy jakości zasobów informacyjnych i treści oraz metadanych opisujących ich strukturę udostępnianych w centralnym repozytorium, minister właściwy do spraw informatyzacji opracowuje Program Otwierania Danych uwzględniając w szczególności:

Ważne

Program ustala się na okres siedmioletni, z możliwością wprowadzenia zmian w okresie jego obowiązywania. Rada Ministrów, na wniosek ministra informatyzacji, przyjmuje program w drodze uchwały.

Z uchwały Rady Ministrów wynika, że przyjęto Program otwierania danych na lata 2021–2027 (dalej: program), który stanowi załącznik do uchwały. Program realizują członkowie Rady Ministrów oraz Prezes GUS, natomiast minister informatyzacji koordynuje i monitoruje jego realizację. Wszystkie te organy współpracują ze sobą w tym zakresie.

Ważne

Minister informatyzacji przedstawia Radzie Ministrów, do 31 lipca danego roku, informację o realizacji programu. Przy czym, pierwszą informację o realizacji programu minister informatyzacji przedstawi Radzie Ministrów do 30.11.2021 r.

Program wyszczególnia cele dotyczące otwierania danych na lata 2021–2027, które obejmują:

Jak czytamy w programie, Program otwierania danych na lata 2021–2027 uchwalono z uwagi na konieczność zachowania ciągłości działań i kontynuowanie realizowanej polityki otwartości danych dostosowanej do rozwoju technologii informacyjno-komunikacyjnych. Zdaniem autorów programu, dokument ten określa priorytety administracji rządowej w otwieraniu dostępu do danych.

Ważne

Zawarta w programie strategia otwartych danych ma na celu rozwój ekosystemu, w którym duża liczba dobrej jakości danych pozwoli na rozwój innowacyjnych rozwiązań, zwiększy przejrzystość działań organów administracji oraz zwiększy jakość realizowanych badań, przyspieszając postęp naukowy.

TSUE: polski podatek od sprzedaży detalicznej nie narusza prawa UE

Podatek od sprzedaży detalicznej

Rządowy pomysł wprowadzenia podatku od sprzedaży detalicznej sięga 2016 r. Zgodnie z założeniami polskiego ustawodawcy przedmiotem opodatkowania jest sprzedaż detaliczna towarów konsumentom będącym osobami fizycznymi. Ustawa z 6.7.2016 r. o podatku od sprzedaży detalicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1293, dalej PodSprzedDetU) zakłada, że podatnikami tego podatku są wszyscy sprzedawcy detaliczni, zaś podstawę opodatkowania stanowi osiągnięta w danym miesiącu nadwyżka przychodów ponad kwotę 17 mln zł. W ramach podatku od sprzedaży detalicznej wprowadzona została skala progresywna. Stawki podatku wynoszą:

Wątpliwości KE

Komisja Europejska już na etapie projektu PodSprzedDetU powzięła wątpliwości, co do zgodności projektowanych przepisów z prawem europejskim. Zdaniem KE stawki progresywnego podatku od przychodów były powiązane z wielkością przedsiębiorstwa, a nie z jego zyskownością. Komisja uznała także, że zaproponowane stawki wprowadzają nierówne traktowanie przedsiębiorstw i w związku z tym należy je uznać za selektywne. Zdaniem instytucji powyższe rozwiązania stanowią „pomoc państwa” w rozumieniu przepisów unijnych.

Po uchwaleniu i wejściu w życie spornej ustawy Komisja Europejska podjęła decyzję o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego. Na skutek tej decyzji rząd Polski został wezwany do zawieszenia stosowania podatku do czasu wydania decyzji o jego zgodności z rynkiem wewnętrznym. Postępowanie zostało zakończone wydaniem przez KE decyzji negatywnej. Strona polska złożyła do Sądu UE skargę o stwierdzenie nieważności decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego, a także o stwierdzenie nieważności samej decyzji negatywnej. Postępowanie sądowe zakończyło się stwierdzeniem nieważności spornych decyzji, a sprawa trafiła do TSUE.

W ocenie TSUE

Rozpoznając sprawę trybunał zwrócił uwagę na kilka ważnych kwestii. Po pierwsze podkreślił, że w zakresie swobód podstawowych rynku wewnętrznego państwa członkowskie mają swobodę w ustanawianiu systemu opodatkowania, który uznają za najbardziej odpowiedni. Oznacza to, że stosowanie opodatkowania progresywnego zależy od uznania każdego państwa członkowskiego. Zdaniem TSUE kwestia ta dotyczy także pomocy państwa. Jak ocenił trybunał „prawo Unii w dziedzinie pomocy państwa, co do zasady nie stoi na przeszkodzie temu, aby państwa członkowskie zdecydowały się na wybór progresywnych stawek opodatkowania mających na celu uwzględnienie zdolności podatkowej podatników”. Trybunał podkreślił także, że z obowiązującego prawa UE nie wynika, by stosowanie progresywnych stawek było zastrzeżone wyłącznie do opodatkowania zysków.

W swoim orzeczeniu w sprawie C‑562/19 P z 16.3.2021 r. TSUE orzekł, że KE niesłusznie uznała, iż wprowadzenie przez Polskę progresywnego podatku od przychodów ze sprzedaży detalicznej towarów skutkowało powstaniem selektywnej korzyści na rzecz przedsiębiorstw osiągających niskie przychody związane z tą działalnością. Zdaniem trybunału KE nie mogła zakwalifikować podatku jako pomocy państwa bez oparcia się na istnieniu uzasadnionych wątpliwości w tym zakresie. Z tego względu TSUE orzekł o oddaleniu wniesionego przez KE odwołania od wyroku Sądu UE, w którym sąd ten stwierdził nieważność decyzji w sprawie wszczynającej formalne postępowanie wyjaśniające i nakazującej zawieszenie stosowania progresywnej skali podatku od sprzedaży detalicznej oraz w sprawie negatywnej decyzji KE w sprawie pomocy państwa w zakresie wdrożonego przez Polskę podatku od sprzedaży detalicznej.

Zmiana czasu z zimowego na letni. Konsekwencje dla pracodawcy

Osoby wykonujące pracę w nocy z 27. na 28.3.2021 r. w związku ze zmianą czasu z zimowego na letni będą pracować o godzinę krócej. Pracownicy ci nie wypracują tym samym obowiązującego ich wymiaru czasu pracy. W marcu przepracują 175 godzin, choć powinni pracować o godzinę dłużej. Za tę jedną nieprzepracowaną godzinę pracownicy powinni otrzymać wynagrodzenie przestojowe. Mówi o tym art. 81 KP, zgodnie z którym, firma musi wypłacić pracownikowi wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy, jeśli w tym czasie podwładny był gotowy do jej świadczenia i nie ze swojej winy nie mógł jej wykonywać. Jeśli pensja nie jest określona stawką miesięczną lub godzinową za czas przestoju pracownikowi przysługuje 60% pensji. Wynagrodzenie to nie może jednak być niższe od minimalnej pensji.

SN: Niezgłoszenie upadłości jest karalne nawet bez wyliczenia szkody

Prezes spółki, która w 2015 roku przestała realizować zobowiązania wobec wierzycieli i nadal się zadłużała we właściwym terminie nie dopełnił obowiązku zgłoszenia upadłości. Jednocześnie wartość ekonomiczna spółki spadała, a jej zadłużenie rosło. W tej sytuacji na mocy art. 373 Prawa upadłościowego spółka i wierzyciele złożyli wniosek o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej wobec prezesa.

Jedną z przesłanek z art. 373 ust. 1 Prawa upadłościowego do orzeczenia takiego zakazu jest właśnie niezłożenie w terminie dwóch tygodni od dnia powstania podstawy do ogłoszenia upadłości stosownego wniosku przez osobę do tego zobowiązaną. Konieczną przesłanką do nałożenia takiej kary jest też wina osoby, zobowiązanej prawem, która uchybiła obowiązkom.

Sąd rejonowy przychylił się do wniosku spółki i wierzycieli, ale sąd II instancji zmienił to postanowienie. Sąd Okręgowy stwierdził m.in., że nie wykazano w formie procentowej ani liczbowej straty, jaką miało ponieść 12 wierzycieli spółki upadłej. Sąd orzekł zatem, że Andrzej R. nie ponosi odpowiedzialności za uchybienie terminu.

Spółka złożyła w tej sytuacji skargę kasacyjną. Zarzuciła tam sądowi błędną wykładnię art. 373 § 2 Prawa upadłościowego. Według spółki nie nakłada on obowiązku określenia w formie kwotowej lub procentowej obniżenia wartości przedsiębiorstwa i wielkości strat poniesionych przez wierzycieli. Nie ma żadnych widełek, którymi mają się kierować sądy, więc mają one tutaj dowolność przy określaniu krzywdy wierzycieli. W przeciwnym wypadku ochrona miałaby charakter iluzoryczny. Nie trzeba dlatego dokonywać szacunku obniżenia wartości przedsiębiorstwa przez powołanie biegłego.

Sąd Najwyższy zmienił postanowienie sądu II instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Stwierdził, że z Prawa upadłościowego nie można wyprowadzać wniosku o tym, by określać stratę wierzycieli w procentach lub konkretnej sumie. W uzasadnieniu przywołał też orzeczenie SN III CZP 61/19 z 19.6.2020 r. „W orzecznictwie częstokroć dodaje się, że związek przyczynowy pomiędzy uchybieniami wymienionymi w art. 373 ust. 1 pkt 1-4 p.u., a obniżeniem wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiarem pokrzywdzenia wierzycieli ma – obok stopnia winy – „zasadnicze znaczenie”.

Ponadto, „permanentne trwanie przedsiębiorcy w stanie niewypłacalności stanowi istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa obrotu. „Niewypłacalny dłużnik, który nie decyduje się na rozpoczęcie procedury upadłościowej, lecz nadal występuje w obrocie gospodarczym, zaciągając nowe zobowiązania, narusza reguły lojalności względem innych uczestników obrotu (por. post. SN z 28.3.2019 r., III CSK 131/17), czytamy w uzasadnieniu orzeczenia z czerwca 2020 roku (sygn. akt III CZP 61/19)”.

Organ nadzorczy aktualizuje swoje wytyczne

Wskazówki dotyczące rozliczalności

Brytyjski organ nadzorczy planuje poruszyć w dokumencie dodatkowe kwestie dotyczące stosowania anonimizacji w kontekście prawa do ochrony danych osobowych. W jego ocenie konieczne jest wskazanie zakresu możliwości identyfikacji w procesie udostępniania danych osobowych oraz wystąpienia ryzyka ponownej identyfikacji (tzw. test racjonalnego prawdopodobieństwa). Co istotne, ICO uzupełnić ma również zalecenia dotyczące zapewnienia rozliczalności w kontekście stosowania anonimizacji i pseudonimizacji w fazie projektowania i dokonywania oceny skutków dla ochrony danych.

Bezpieczne udostępnianie danych

Zaktualizowany dokument ma zawierać nowe wskazówki dotyczące wykorzystywanych technologii zwiększających prywatność i ich roli w bezpiecznym dokonywaniu pseudonimizacji danych osobowych oraz ich udostępnianiu. ICO zamierza udzielić wsparcia administratorom w wyborze właściwych środków udostępniania danych osobowych, w tym w przypadku dokonywania takich operacji między różnymi podmiotami. Brytyjski regulator sprecyzować ma również, jakie znaczenie ma sposób dokonywania anonimizacji i pseudonimizacji w kontekście prowadzenia badań i wykorzystywania w tym celu określonych informacji, w tym danych osobowych.

Instrukcja krok po kroku

W ocenie ICO, konieczne jest usystematyzowanie dotychczasowych stanowisk organu nadzorczego w tym zakresie. Zaktualizowany dokument ma w założeniu pomóc administratorom podejmować właściwe decyzje dotyczące prawidłowego udostępniania danych osobowych, co – zdaniem ICO – przyniesie korzyści dla wszystkich stron procesu przetwarzania danych osobowych. Co ciekawe, regulator planuje umieścić w nowych wytycznych praktyczne porady, które krok po kroku mają pomóc administratorom podjąć odpowiednie działania.

Źródła:

https://ico.org.uk/for-organisations/data-sharing-information-hub/

https://ico.org.uk/about-the-ico/news-and-events/news-and-blogs/2021/03/building-on-the-data-sharing-code-our-plans-for-updating-our-anonymisation-guidance/?fbclid=IwAR1SARjFo_B5Itqx0t0y0nsf_wSHrs3cNONuqPFnZOnOz3mDJa43bjTPxnQ

Wystawianie faktur VAT – zmiany od 1.10.2021 r.

Nowe rodzaje faktur

W ramach projektowanych zmian resort finansów chce wprowadzić możliwość wystawiania faktur ustrukturyzowanych. Jak wynika z uzasadnienia do projektu, ten rodzaj faktur ma być kolejnym dokumentem obok faktur papierowych i elektronicznych potwierdzającym dokonanie transakcji w obrocie gospodarczym. Faktury ustrukturyzowane będą wystawiane i otrzymywane za pośrednictwem nowego systemu teleinformatycznego, tj. Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Podatnicy nie będą mieli obowiązku wystawiania nowego rodzaju faktur. Resort podkreśla, że wystawianie tych dokumentów będzie miało charakter fakultatywny.

Zasady wystawiania faktur w systemie KSeF

Wystawienie faktur ustrukturyzowanych będzie wymagało od podatników posługiwania się systemem KSeF. W założeniach w ramach tego systemu będą obowiązywały niemal analogiczne do obecnych zasady wystawiania faktur. Wszystkie faktury podatnik będzie mógł sporządzić i przesłać do KSeF. Dotyczyć to będzie także faktur korygujących. Zmiany będą dotyczyły przede wszystkim kwestii związanych z autoryzacją danych. Jak wynika z uzasadnienia, stosowanie faktur ustrukturyzowanych będzie wymagało akceptacji odbiorcy takiej faktury. Akceptacja będzie możliwa poprzez zaakceptowanie stosownego komunikatu w aplikacji e-Mikrofirma lub samego poboru faktur z systemu przez API.

Ważne

Do faktur ustrukturyzowanych nie będą miały zastosowania przepisy regulujące zasady wystawiania duplikatów faktur, określone w art. 106l VATU.

Jak wstawić fakturę ustrukturyzowaną?

Przede wszystkim wystawca będzie musiał potwierdzić swoje dane w systemie. W założeniu faktury będą przygotowywane bezpośrednio w programach finansowo-księgowych podatnika oraz przesyłane do systemu poprzez API. Podatnik będzie musiał w tym celu uwierzytelnić swoje dane w systemie KSeF. Po zakończonym procesie uwierzytelnienia danych podatnicy będą mieli możliwość zapoznania się z treścią wystawionych i otrzymanych faktur ustrukturyzowanych. Faktury te będą mogły podlegać modyfikacji w zakresie formatu pliku. Podatnik będzie miał możliwość przesłania faktury w formacie xml lub możliwość przekonwertowania jej do pliku PDF. Udogodnienie to ma być możliwe zarówno w przypadku jednej faktury, jak również paczki faktur.

Ważne

Poza podatnikiem, faktury ustrukturyzowane będzie mógł wystawiać lub będzie mógł mieć do nich dostęp podmiot uprawniony do dostępu do KSeF. W projekcie przewidziano także możliwość wystawienia faktur ustrukturyzowanych w imieniu podatnika lub dostępu do takich faktur, np. dla biura rachunkowego lub konkretnej osoby.

Kiedy fakturę ustrukturyzowaną należy uznać za otrzymaną?

Resort zakłada, że każdy podatnik VAT będzie miał możliwość wystawienia faktury. W tym celu podatnik, wykorzystując indywidualne konto w systemie e-faktur, będzie mógł wystawić fakturę w oparciu o wzór zamieszczony na elektronicznej platformie usług administracji publicznej. Warto podkreślić, że wszystkie faktury będą mogły być sporządzone przez podatników w ich własnym systemie księgowo-finansowym podatnika oraz przesłane do KSeF. Po przesłaniu faktury system KSeF będzie przydzielał numer identyfikujący tę fakturę wraz z oznaczeniem daty i czasu. W dniu przydzielenia fakturze ustrukturyzowanej numeru identyfikującego będzie ona uznawana za wystawioną oraz otrzymaną.

Ważne

Numer identyfikujący fakturę w tym przypadku będzie miał charakter systemowy. Jak wyjaśnia resort, nie należy go utożsamiać ze stanowiącym element faktury numerem, o którym mowa w art. 106e ust. 1 pkt 2 VATU.

Korygowanie faktury ustrukturyzowanej

Tak jak inne faktury, faktura ustrukturyzowana będzie mogła być korygowana. W projekcie przewidziano, że możliwa będzie korekta podstawy opodatkowania i podatku należnego zgodnie z zasadami określonymi w art. 29a ust. 13VATU, jak również dopuszczalne będzie wystawienie faktury korygującej w postaci faktury ustrukturyzowanej. W projektowanych rozwiązaniach założono, że KSeF zapewni wysokie bezpieczeństwo rozliczeń poprzez wprowadzenie, że w systemie moment wystawienia i odbioru faktury będzie ten sam. Z tego względu wprowadzono zasadę, zgodnie z którą nabywca towarów lub usług, który otrzymuje fakturę korygującą zmniejszającą podstawę opodatkowania w postaci faktury ustrukturyzowanej, będzie miał obowiązek dokonania pomniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał tę fakturę korygującą. Jest to szczególne rozwiązanie, dotychczas nie funkcjonujące.

Funkcjonalności systemu KSeF

Nowy system będzie miał także szereg innych funkcjonalności przydatnych podatnikom. Jak wynika z uzasadnienia, system ten będzie służył do uwierzytelniania oraz weryfikacji posiadanych przez podatnika oraz podmiot uprawniony do dostępu do KSeF uprawnień. Będzie on umożliwiał wysyłanie powiadomień skierowanych do podatnika lub podmiotu uprawnionego o posiadanych uprawnieniach do wystawiania faktur ustrukturyzowanych i dostępu do nich. KSeF będzie także umożliwiał, oprócz otrzymywania faktur ustrukturyzowanych, ich przechowywanie, a także weryfikowanie zgodności wystawionej faktury ustrukturyzowanej z udostępnionym przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych wzorem takiej faktury. Dodatkowo system będzie służył do analizie i kontroli danych z faktur ustrukturyzowanych oraz kierował do podatnika lub osoby uprawnionej do wystawienia faktury ustrukturyzowanej powiadomienia o dacie i czasie wystawienia faktury ustrukturyzowanej oraz numerze ją identyfikującym przydzielanym przez ten system, odrzuceniu albo braku możliwości wystawienia faktury ustrukturyzowanej. W przypadku braku przez podmiot uprawnień lub braku możliwości wystawienia faktur ustrukturyzowanych, KSeF powiadomi o tym fakcie.

Korzyści wynikające z wystawiania faktur ustrukturyzowanych

Resort podkreśla, że wprowadzenie elektronicznego ustandaryzowanego wzoru faktury powinno doprowadzić przede wszystkim do zwiększenia bezpieczeństwa transakcji handlowych. Zachętą do wprowadzenia i korzystania z nowego rodzaju faktur ma być również zwolnienie podatników z obowiązku przechowywania i archiwizacji ustandaryzowanych faktur. Faktury ustrukturyzowane będą przechowywane w systemie przez okres 10 lat, licząc od końca roku, w którym zostały wystawione, a w przypadku upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego po tym okresie – do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Za prawidłowość ich przechowywania będzie odpowiedzialna administracja podatkowa.

Ważne

Podatnicy wystawiający wyłącznie faktury ustrukturyzowane będą mogli liczyć na dodatkowe preferencje w postaci szybszego zwrotu podatku VAT (do 40 dni). Ministerstwo przewiduje, że z preferencji tych będą mogli skorzystać tylko podatnicy wystawiających w całym okresie rozliczeniowym wyłącznie faktury ustrukturyzowane, którzy byli zarejestrowani, jako podatnicy VAT czynni i składali deklaracje przez co najmniej 12 miesięcy poprzedzających okres rozliczeniowy, za który ubiegają się o zwrot, i którzy przez co najmniej 12 miesięcy posiadali rachunek, o którym mowa w art. 96b ust. 1 VATU. Warunkiem jest też, by kwota podatku naliczonego lub kwota różnicy podatku nierozliczona w poprzednich okresach rozliczeniowych i wykazana w deklaracji do zwrotu w analizowanym okresie nie przekraczała 3000 zł. To co niezwykle istotne, aby otrzymać zwrot podatku VAT w przyspieszonym terminie, wszystkie warunki będzie trzeba spełnić łącznie.

Sprzedaż egzekucyjna w rozumieniu prawa upadłościowego

Opis stanu faktycznego

Postanowieniem z 27.6.2017 r. Sąd Rejonowy w O. zmienił rozstrzygnięcie referendarza sądowego i wpisał w dziale IV księgi wieczystej nr (…), prowadzonej dla nieruchomości gruntowej, na której deweloper E. K. wybudowała dwulokalowe budynki mieszkalne w zabudowie szeregowej, hipotekę umowną kaucyjną do kwoty 450 000 zł. na rzecz D. spółki z o.o. oraz hipotekę umowną kaucyjną do kwoty 483 000 zł. na rzecz S. B. W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że wobec dewelopera – E. K. toczyło się postępowanie upadłościowe, wszczęte postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z 5.6.2013 r., do którego miały zastosowanie art. 4251 – art. 4255 ustawy z 28.2.2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. 2015 r. poz. 233; dalej: PrUpad15 (poprzednia wersja aktualnie obowiązującej PrUpad))

Korzystając z możliwości przewidzianych w tych przepisach zgromadzenie nabywców lokali mieszkalnych podjęło uchwały o kontynuacji przedsięwzięcia deweloperskiego, które zostało dokończone, a syndyk sprzedał wyodrębnione lokale nabywcom, z którymi wcześniej były zawarte umowy przedwstępne dotyczące. Przedmiotem zbycia były też udziały w nieruchomości gruntowej objętej wyżej wymienioną księgą wieczystą. Zdaniem Sądu Rejonowego, do przeniesienia własności wyodrębnionych lokali nie ma zastosowania art. 313 ust. 1 PrUpad15, według którego sprzedaż dokonana w postępowaniu upadłościowym wywołuje skutki sprzedaży egzekucyjnej. Wiąże się z nią wpływ do masy funduszy uzyskanych ze zbycia a takich skutków nie rodzi sprzedaż deweloperska.

W wyniku apelacji części wnioskodawców będących właścicielami lokali mieszkalnych objętego księgą wieczystą nr (…) Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z 26.2.2018 r. zmienił zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji między innymi w ten sposób, że utrzymał w mocy, dokonany przez Referendarza Sądu Rejonowego w O. w dniu 18.10.2016 r. wpis polegający na wykreśleniu wpisu hipoteki umownej kaucyjnej łącznej do kwoty 483 000 zł. na rzecz S. B. w księdze wieczystej nr (…) w części w jakiej hipoteka ta obciążała oznaczone numerami udziały i w tym zakresie Sąd Okręgowy uchylił wpis dokonany w dniu 28.6.2017 r. Poza dotychczasowymi ustaleniami Sąd Okręgowy wskazał, że postanowieniem z 20.2.2015 r., wydanym na podstawie art. 4255 PrUpad15, Sąd Rejonowy w W. określił odrębną masę upadłości dla przedsięwzięcia deweloperskiego obejmującą nieruchomości będące następnie przedmiotem obrotu. We wszystkich umowach poza uchwałą o kontynuacji przedsięwzięcia deweloperskiego przedkładano notariuszowi postanowienie sędziego komisarza wyrażającego zgodę na wyodrębnienie własności lokali, na ich sprzedaż z wolnej ręki. Hipoteka na rzecz S. B. została wpisana przed ogłoszeniem upadłości dewelopera. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma wystarczających podstaw, by w stanie prawnym rozpoznawanej sprawy wyłączyć zastosowanie art. 313 PrUpad15.

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku (…) przy uczestnictwie „D. spółki z o.o.” spółki komandytowo-akcyjnej w W., S. B., Syndyka masy upadłości E. K. – J. K., Banku Spółdzielczego w D., E. O. i „S.” Sp. z o.o. w D. o wpis hipotek w dziale czwartym księgi wieczystej nr (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 11.12.2020 r., skargi kasacyjnej uczestnika postępowania S. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 26.2.2018 r., oddalił skargę kasacyjną.

Z uzasadnienia Sądu

Jak słusznie podniósł Sąd Okręgowy, najistotniejsze w rozpoznawanej sprawie zagadnienie prawne dotyczy tego, czy sprzedaż przez Syndyka masy upadłości dewelopera wyodrębnionego lokalu mieszkalnego na rzecz nabywców miała charakter sprzedaży egzekucyjnej w rozumieniu art. 313 ust. 1 i 2 PrUpad15 w brzmieniu obowiązującym w dniu jej zawarcia oraz jakie były jej skutki dla hipoteki umownej łącznej ujawnionej na rzecz skarżącego S. B. w księdze wieczystej (…). Umowa sprzedaży została zawarta po ogłoszeniu upadłości dewelopera E. K. pod rządami przepisów PrUpad w brzmieniu obowiązującym w okresie między dniem 29.4.2012 r. i dniem 1.1.2016 r., w tym przepisów art. 4251 – art. 4255 PrUpad15 zawartych w Tytule I A wprowadzonym do prawa upadłościowego i naprawczego przez art. 36 ustawy z 16.9.2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (Dz.U. Nr 232, poz. 1377). Wskazany w skardze kasacyjnej art. 4255 ust. 1 PrUpad15 stanowił, że w przypadku, o którym mowa w art. 4254 ust. 1 pkt 2 PrUpad15, a zatem w przypadku kontynuacji przedsięwzięcia deweloperskiego przez syndyka, syndyk przenosi na nabywców prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w terminie 30 dni od dnia zakończenia przedsięwzięcia deweloperskiego, a kwoty pozostałe w osobnej masie upadłości wchodzą do funduszów masy upadłości. W skład osobnej masy upadłości wchodziło prawo własności nieruchomości, na której realizowane było przedsięwzięcie deweloperskie, które służyło zaspokajaniu w pierwszej kolejności nabywców lokali mieszkalnych objętych tym przedsięwzięciem. Wchodziły do niej również dopłaty wnoszone przez nabywców na podstawie art. 4254 ust. 1 pkt 2 PrUpad15.

Stosownie do art. 313 ust. 1 i 2 PrUpad15, sprzedaż dokonana w postępowaniu upadłościowym ma skutki sprzedaży egzekucyjnej. Nabywca składników masy upadłości nie odpowiada za zobowiązania podatkowe upadłego, także powstałe po ogłoszeniu upadłości. Sprzedaż nieruchomości powoduje wygaśnięcie praw oraz praw i roszczeń osobistych ujawnionych przez wpis do księgi wieczystej lub nieujawnionych w ten sposób, lecz zgłoszonych sędziemu-komisarzowi w terminie określonym w art. 51 ust. 1 pkt 5 PrUpad15. W miejsce prawa, które wygasło, uprawniony nabywa prawo do zaspokojenia wartości wygasłego prawa z ceny uzyskanej ze sprzedaży obciążonej nieruchomości. Skutek ten powstaje z chwilą zawarcia umowy sprzedaży. Podstawą do wykreślenia praw, które wygasły na skutek sprzedaży, jest prawomocny plan podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości obciążonej. Podstawą wykreślenia hipoteki jest umowa sprzedaży nieruchomości. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego odnoszącym się do podobnych, do występującego w tej sprawie, stanów faktycznych w identycznym stanie prawnym, dominuje stanowisko, zgodnie z którym, jeżeli, z uzasadnionych przyczyn dojdzie do ważnej sprzedaży wyodrębnionego lokalu mieszkalnego przez syndyka masy upadłości przedsiębiorcy dewelopera na rzecz nabywcy, który zapłacił pełną cenę, to nie stanowi to przeszkody do kwalifikowania tej czynności prawnej jako sprzedaży egzekucyjnej w rozumieniu art. 313 ust. 1 i 2 PrUpad15 z wynikającymi stąd konsekwencjami w postaci wygaśnięcie praw i roszczeń osobistych ujawnionych przez wpis do księgi wieczystej. Do takiej kwalifikacji tej czynności prawnej w świetle brzmienia przytoczonej normy wystarczające jest, że chodzi w niej o sprzedaż składnika masy upadłości w postępowaniu upadłościowym. Jeżeli kwota wpłacona za lokal trafia do majątku upadłego, to jej wpłata, co do zasady, nie pozostaje bez wpływu na rozmiar późniejszej masy upadłości i podlegających zaspokojeniu z niej wierzytelności.

W ocenie Sądu Okręgowego nie było wystarczających podstaw, by w stanie prawnym rozpoznawanej sprawy wyłączyć zastosowanie art. 313 PrUpad15, co następnie zostało podtrzymane w analizowanym orzeczeniu Sądu Najwyższego. Przepis art. 313 PrUpad15 określa zasady regulujące skutki sprzedaży dokonywanej w postępowaniu upadłościowym. Podstawowa i najważniejsza regulacja dotyczy zrównania skutków sprzedaży w postępowaniu upadłościowym ze sprzedażą egzekucyjną. W tym zakresie, dla określenia, w jakim stanie prawnym otrzymuje rzecz nabywca, zastosowanie mają przepisy ustawy procesowej o egzekucji. Natomiast w odniesieniu do niektórych przedmiotów sprzedaży przepisy prawa upadłościowego modyfikują te rozwiązania i w tym zakresie wyłączają stosowanie przepisów ustawy procesowej. Jak wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, sprzedaż zasadniczych składników majątku upadłego (nieruchomości, przedsiębiorstwa) ma w zasadzie charakter nabycia pierwotnego dla nabywcy (kupującego), jeżeli dokonana została w toku tzw. upadłości likwidacyjnej, a formuła nabycia pierwotnego ma właśnie służyć prawnej efektywności takiej wersji postępowania upadłościowego (post. SN z 20.6.2013 r., IV CSK 681/12, Legalis). Słusznie więc sądy orzekające podkreśliły, że sprzedaż wyodrębnionego lokalu mieszkalnego przez syndyka masy upadłości przedsiębiorcy dewelopera na rzecz nabywcy, który zapłacił pełną cenę, nie stanowi to przeszkody do kwalifikowania tej czynności prawnej jako sprzedaży egzekucyjnej w rozumieniu art. 313 ust. 1 i 2 PrUpad15 z wynikającymi stąd konsekwencjami w postaci wygaśnięcie praw i roszczeń osobistych ujawnionych przez wpis do księgi wieczystej.

Przedłużenie terminu na sporządzenie sprawozdań finansowych za 2020 r.

Ministerstwo Finansów wychodzi naprzeciw postulatom, zgłaszanym przez przedsiębiorców oraz księgowych, w sprawie przedłużenia terminu sporządzenia sprawozdań finansowych za rok 2020. Biorąc pod uwagę trudną i dynamiczną sytuację związaną z COVID-19, podjęto decyzję o przedłużeniu terminów na sporządzenie sprawozdań finansowych dla:

Rozporządzenie w tej sprawie jest na końcowym etapie procesu legislacyjnego.

Źródło: Ministerstwo Finansów

Wspólna opinia EROD i EIOD nt. rozporządzenia ws. zarządzania danymi

EROD i EIOD uznają za uzasadniony cel rozporządzenia poprawę warunków udostępniania danych na rynku wewnętrznym. Jednocześnie ochrona danych osobowych jest zasadniczym i integralnym elementem zaufania w gospodarce cyfrowej. W szczególności celem rozporządzenia jest promowanie udostępniania danych sektora publicznego do ponownego wykorzystania. Ma ono także służyć udostępnianiu danych między przedsiębiorstwami oraz wykorzystywaniu danych osobowych z pomocą „pośrednika w udostępnianiu danych osobowych”. Rozporządzenie ma również umożliwić wykorzystywanie danych z pobudek altruistycznych.

W tej wspólnej opinii EROD i EIOD wzywają współustawodawców do zapewnienia pełnej zgodności przyszłego rozporządzenia w sprawie zarządzania danymi z prawodawstwem UE w zakresie ochrony danych osobowych, co zwiększy zaufanie do gospodarki cyfrowej i utrzyma stopień ochrony przewidziany w prawie Unii pod nadzorem organów nadzorczych państw członkowskich.

EROD i EIOD uważają, że unijny prawodawca powinien dopilnować, aby w treści rozporządzenia w sprawie zarządzania danymi wyraźnie i jednoznacznie stwierdzono, że rozporządzenie to nie wpłynie na stopień ochrony danych osobowych osób fizycznych, ani nie zmieni żadnych praw i obowiązków określonych w prawodawstwie dotyczącym ochrony danych.

Ponowne wykorzystywanie danych w sektorze publicznym

Jeśli chodzi o ponowne wykorzystywanie danych osobowych będących w posiadaniu organów sektora publicznego, EROD i EIOD zalecają dostosowanie rozporządzenia w sprawie zarządzania danymi do istniejących przepisów dotyczących ochrony danych osobowych. Chodzi zarówno o ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO), jak i o dyrektywę w sprawie otwartych danych (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 z 20 czerwca 2019 r. w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego).

Ponowne wykorzystywanie danych osobowych będących w posiadaniu organów sektora publicznego może być dozwolone wyłącznie wtedy, jeśli jest osadzone w prawie UE lub prawie państwa członkowskiego. Takie przepisy powinny zawierać wykaz wyraźnych zgodnych celów, dla których dalsze przetwarzanie może być dozwolone prawem lub stanowi niezbędny i proporcjonalny środek w demokratycznym społeczeństwie służącym celom, o których mowa w art. 23 RODO.

Dostawco usług, informuj

Odnosząc się do dostawców usług udostępniania danych, we wspólnej opinii podkreślono potrzebę zapewnienia osobom fizycznym uprzedniej informacji i kontroli, biorąc pod uwagę zasady ochrony danych w fazie projektowania i domyślnej ochrony danych, przejrzystości i ograniczenia celu. Ponadto powinien być wyjaśniony tryb korzystania z praw, na podstawie którego tacy dostawcy usług mogliby skutecznie wspierać osoby fizyczne w wykonywaniu ich praw jako osób, których dane dotyczą.

Czym jest altruistyczne podejście do danych?

Jeśli chodzi o altruistyczne podejście do danych, EROD i EIOD zalecają, że rozporządzenie w sprawie zarządzania danymi powinno lepiej zdefiniować cele leżące w interesie ogólnym takiego „altruistycznego podejścia do danych”. Podejście to należy zorganizować w taki sposób, aby umożliwiało osobom fizycznym łatwe wyrażenie, ale również wycofanie zgody.

W świetle potencjalnych zagrożeń dla osób, których dane dotyczą, kiedy ich dane osobowe mogą być przetwarzane przez dostawców usług udostępniania danych lub organizacje o altruistycznym podejściu do danych, EROD i EIOD uważają, że systemy dobrowolnej rejestracji tych podmiotów, ustanowione w rozporządzeniu w sprawie zarządzania danymi, nie przewidują wystarczająco rygorystycznej procedury sprawdzającej stosowanej do takich usług. Dlatego też EROD i EIOD zalecają poszukiwanie alternatywnych procedur, które przewidują bardziej systematyczne uwzględnianie narzędzi rozliczalności, w szczególności przestrzegania kodeksu postępowania lub mechanizmu certyfikacji.

Ponadto wspólna opinia zawiera zalecenia dotyczące wyznaczenia organów nadzorczych jako głównych organów właściwych do spraw kontroli przestrzegania przepisów rozporządzenia w sprawie zarządzania danymi, w porozumieniu z innymi odpowiednimi organami sektorowymi.

EROD i EIOD przyjęły opinię 9 marca 2021 r. podczas 46. posiedzenia plenarnego EROD.

Oryginalna, anglojęzyczna treść oświadczenia dostępna jest na stronie EROD: https://edpb.europa.eu/news/news/2021/edpb-edps-adopt-joint-opinion-data-governance-act-dga_pl.

Źródło: https://uodo.gov.pl/pl/138/1962

Wyższe dodatki dla pracowników socjalnych i zmiany w odpłatności za korzystanie z pomocy społecznej – zmiany ustawy o pomocy społecznej

Zgodnie z art. 1 pkt 30 ustawy nowelizującej wprowadzono zmiany dotyczące pracowników socjalnych, czyli:

Po drugie, zniesiona ma zostać odpłatność za usługi w ośrodkach wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Dotyczy to usług, które nie są świadczone przez całą dobę w ośrodkach wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi.

Po trzecie, planowane są zmiany dotyczące ustalania wysokości zasiłku okresowego w przypadku osoby samotnie gospodarującej. Obecnie wysokość zasiłku okresowego dla osoby samotnie gospodarującej ustalono do wysokości różnicy między jej kryterium dochodowym a jej dochodem, ale kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Po zmianie, zasiłek ma być ustalany do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a jej dochodem – z tym, że miesięczna kwota zasiłku nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, czyli 528 zł (tyle aktualnie wynosi ta kwota). Po zmianach maksymalna wysokość zasiłku okresowego będzie zmieniać się każdorazowo wraz ze zmianą kryteriów dochodowych, co pozytywnie wpłynie na sytuację osób pobierających to świadczenie.

Kolejne zmiany dotyczą uelastycznienie możliwości przyznawania świadczeń niepieniężnych. Zaplanowano wprowadzenie możliwość przyznania usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych w trybie pilnym, uzasadnionym nagłą zmianą stanu zdrowia osoby, której będą świadczone. Umożliwiono także wspólne skierowanie małżonków lub rodziców z dorosłymi dziećmi do tego samego domu pomocy społecznej.

Po piąte, zaplanowano podwyższenie kar za prowadzenie nielegalnej placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku. Zaproponowano różne wysokości kar w zależności od liczby osób przebywających w nielegalnej placówce, tzn.:

Z 40 tys. zł do 60 tys. zł podwyższono kary w przypadku prowadzenia przez placówkę nadal tej samej lub innej działalności. Dotyczy to sytuacji po uprawomocnieniu się decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za prowadzenie bez zezwolenia wojewody placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku.

Pozostałe rozwiązania to, m.in.:

Ustawa została przekazana do Senatu. Nowelizacja ma wejść w życie po 30 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.