Wkrótce kolejne zmiany w klasyfikacji budżetowej
Klasyfikacja budżetowa, jak wiadomo, służy klasyfikowaniu dochodów, wydatków i przychodów publicznych, w tym jednostek samorządu terytorialnego wg różnych tzw. podziałek klasyfikacji budżetowej, czyli: działów, rozdziałów i paragrafów. Co istotne, wskazany wyżej projekt wprowadza szereg zmian w tych oznaczeniach klasyfikacyjnych, niektóre modyfikując, a w innych przypadkach wprowadzając zupełnie nowe podziałki klasyfikacyjne.
I tak, w zakresie nowych podziałek klasyfikacyjnych, na uwagę szczególną zasługują te powiązane ze środkami dotyczącymi COVID-19.
Projekt zakłada bowiem m.in. utworzenie nowych paragrafów dochodów 218 i 609 wraz z objaśnieniami oraz paragrafu 610 w związku z ustawą z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.).
Jak wyżej podano, proponuje się dodanie nowych paragrafów dochodów:
- 218 Środki z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19,
- 609 Środki z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji i zakupów inwestycyjnych związanych z przeciwdziałaniem COVID-19,
- 610 Dofinansowanie ze środków Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych.
Z dalszej części uzasadnienia projektu wynika zaś, że w paragrafach tych ujmowane będą środki przekazywane z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, dodanie paragrafów dochodowych zarówno dla dochodów bieżących, jak i majątkowych pozwoli na jednolite ujmowanie dochodów budżetowych we wszystkich jednostkach samorządu terytorialnego oraz na bieżące monitorowanie i identyfikowanie wpływów z Funduszu w budżetach JST. Jednostki samorządu terytorialnego będą miały 3 miesiące od dnia ogłoszenia rozporządzenia na dostosowanie uchwał budżetowych na rok 2021 do wprowadzonych zmian.
Wskazane zmiany w rozporządzeniu w sprawie klasyfikacji budżetowej z pewnością są pożądane przez jednostki samorządu terytorialnego. Ułatwi to należytą kategoryzację środków, które dotąd bywały problematyczne właśnie pod katem doboru paragrafów dochodowych.
Niezależnie od powyższego projekt zakłada wiele innych incydentalnych zmian ważnych z punktu widzenia samorządów. Przykładowo proponuje się:
- utworzenia rozdziału „70007 Gospodarowanie mieszkaniowym zasobem gminy”;
- przeniesienia rozdziału „Świetlice szkolne” z działu „854 – Edukacyjna opieka wychowawcza” do działu „801 – Oświata i wychowanie” poprzez uchylenie rozdziału „85401 Świetlice szkolne” oraz utworzenie rozdziału „80107 Świetlice szkolne”,
- dodanie paragrafu „479 Wynagrodzenia osobowe nauczycieli” oraz paragrafu „480 Dodatkowe wynagrodzenie roczne nauczycieli”.
Podsumowując, należy wskazać, że projektowane rozporządzenie zmieniające z pewnością będzie w istotny sposób oddziaływało na budżety jednostek samorządu terytorialnego. Jednostki będą musiały dostosować się do nowych wymogów, co z pewnością zajmie trochę czasu. Dlatego wskazanym jest, aby w miarę możliwości zapoznać się z całokształtem proponowanych zmian, co ułatwi ich adaptację po wejściu ich w życie.
Korzystny wyrok NSA dla podatników wynajmujących składniki majątku wycofane z działalności
W sentencji uchwały NSA czytamy, iż uzyskiwane przez podatników przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze, zalicza się bez ograniczeń do źródła przychodów wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, chyba że stanowią składnik wprowadzony przez nich do majątku związanego z działalnością gospodarczą.
– Jest to dobra wiadomość dla przedsiębiorców, którzy wynajmują składniki majątku wycofane z działalności gospodarczej i opodatkowują najem ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Uchwała uniemożliwia organom podatkowym opodatkowanie przychodów uzyskiwanych z najmu tych składników majątkowych jako przychodów z działalności gospodarczej – komentuje Jacek Cieplak Zastępca Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców.
Źrodło: Rzecznik MŚP
Składanie wniosków o przyznanie świadczeń w programie „Dobry start”
W Dz.U. z 2021 r. pod poz. 1006 opublikowano ustawę z 15.4.2021 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Z art. 187a ust. 1 ustawy z 9.6.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 821 ze zm.; dalej: WspRodzU) wynika, że Rada Ministrów może przyjąć rządowy program wsparcia rodzin z dziećmi.
Obecny rządowy program „Dobry start” powstał w 2018 r. i w założeniu twórców jest inwestycją w edukację dzieci. Świadczenie w wysokości 300 zł w ramach wsparcia finansowego dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym przyznaje się na każde uczące się w szkole dziecko, raz w roku – w związku z rozpoczęciem roku szkolnego. Pieniądze wypłacane są bez względu na dochód rodziny.
Z nowego brzmienia art. 187a ust. 2 WspRodzU wynika, że Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki realizacji takiego programu, w tym w szczególności sposób i tryb obsługi świadczeń przyznanych na podstawie tego programu oraz składania wniosku i załączników do wniosku o przyznanie tych świadczeń, uwzględniając potrzebę zapewnienia efektywności tego programu.
Do art. 187a WspRodzU dodano ust. 2a–2e, z których wynika, że w wydanych przez siebie przepisach Rada Ministrów może określić, że:
- realizacja i obsługa świadczeń przyznanych na podstawie programu, w tym w szczególności: składanie wniosku i załączników do wniosku o przyznanie świadczeń, a także wnoszenie innych pism w sprawie świadczeń, oraz doręczanie decyzji, informacji, postanowień, zawiadomień, wezwań, zaświadczeń i innych pism w sprawie świadczeń – odbywają się wyłącznie w drodze elektronicznej, za pomocą systemów teleinformatycznych określonych w przepisach wydanych przez Radę Ministrów;
- decyzje, informacje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia i inne pisma w sprawie świadczeń przyznanych na podstawie programu, opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym, kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu realizującego świadczenia albo zamieszcza się w nich imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby upoważnionej do ich wydania.
Składanie wniosku i załączników do wniosku o przyznanie świadczeń na podstawie programu, a także wnoszenie innych pism w sprawie tych świadczeń, doręczanie decyzji, informacji, postanowień, zawiadomień, wezwań, zaświadczeń i innych pism w sprawie świadczeń na podstawie programu, odbywają się wyłącznie w drodze elektronicznej, jeżeli Rada Ministrów tak postanowi w wydanych przepisach wykonawczych.
Jeżeli Rada Ministrów wprowadzi elektroniczne składanie wniosków i wnoszenie pism drogą elektroniczną, wówczas:
- w tym zakresie nie stosuje się przepisów ustawy z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735);
- organ realizujący świadczenia przyznane na podstawie programu ma obowiązek zapewnić, w swojej siedzibie, oddziale lub innej wyznaczonej jednostce organizacyjnej, dostępu do środków technicznych umożliwiających złożenie wniosku i załączników do wniosku o przyznanie świadczeń na podstawie programu, wnoszenie innych pism w sprawie tych świadczeń oraz odbiór decyzji, informacji, postanowień, zawiadomień, wezwań, zaświadczeń i innych pism w sprawie tych świadczeń, a także do zapewnienia pomocy przy wnoszeniu i odbiorze tych dokumentów.
Organ może podejmować rozstrzygnięcia w sprawach świadczeń z programu, w tym rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, w oparciu o wyłącznie zautomatyzowane przetwarzanie danych osobowych, pod warunkiem zapewnienia osobie, której dotyczy podejmowane rozstrzygnięcie, prawa do otrzymania stosownych wyjaśnień co do podstaw podjętego rozstrzygnięcia oraz prawa do uzyskania interwencji ludzkiej, do wyrażenia własnego stanowiska i do zakwestionowania takiego rozstrzygnięcia. W stosunku do rozstrzygnięć następujących w drodze decyzji osoba, której dotyczy decyzja, może skorzystać z tych uprawnień w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.
Natomiast do rozpoznania spraw sądowoadministracyjnych z zakresu świadczeń z programu jest właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma miejsce zamieszkania osoba ubiegająca się o świadczenia przyznane na podstawie programu.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze, czyli rozporządzenie Rady Ministrów z 30.5.2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu „Dobry start” (Dz.U. z 2018 r. poz. 1061 ze zm.), zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych, jednak nie dłużej niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie nowelizacji, czyli do 3.6.2023 r.
Trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę, że 15.6.2021 r., na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów pojawiła się informacja, że Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu „Dobry start”, przedłożone przez ministra rodziny i polityki społecznej.
Wynika z niego, że wypłata środków z programu „Dobry start” ma zostać usprawniona. Począwszy od świadczenia dotyczącego rozpoczęcia najbliższego roku szkolnego 2021/2022, pieniądze będzie przyznawał i wypłacał ZUS – w miejsce instytucji gminnych i powiatowych. Wnioski będzie można składać jedynie elektronicznie, a środki będą wypłacane w formie bezgotówkowej, na wskazane konto bankowe.
Nowe rozwiązania mają wejść w życie 1.7.2021 r.
Wprowadzenie pracy zdalnej do Kodeksu pracy
W uzgodnieniach międzyresortowych i konsultacji publicznej znajduje się projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jego celem jest uregulowanie kwestii związanych ze świadczeniem pracy zdalnej już na stałe, w przepisach Kodeksu pracy; zmiany w pozostałych dwóch ustawach mają charakter dostosowawczy – są one związane z tym, że przepisy o pracy zdalnej zastąpią obecne kodeksowe przepisy o telepracy.
Definicja pracy zdalnej
Praca zdalna została w projekcie określona jako praca wykonywana:
- całkowicie lub częściowo w tej formie,
- w miejscu wskazanym przez pracownika i uzgodnionym z pracodawcą, w tym w miejscu zamieszkania pracownika,
- w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.
Zatem pracownik będzie mógł pracować zdalnie zarówno przez cały czas, jak i przez część np. miesiąca lub tygodnia (a nawet dnia) – stosownie do uzgodnień w tej materii z pracodawcą.
Miejsce świadczenia pracy zdalnej będzie proponował pracownik, jednak musi uzyskać w tej kwestii akceptację pracodawcy; zatem obie strony muszą się zgodzić co do miejsca świadczenia pracy zdalnej.
Praca ta będzie mogła być stosowana szeroko – przy każdym właściwie rodzaju pracy, jeżeli uzna to za możliwe pracodawca i pracownik. Wyjątki w tym zakresie wynikają tylko z konieczności zachowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. W związku z tym projekt wyłącza możliwość wykonywania na pracy zdalnej prac:
- szczególnie niebezpiecznych,
- w wyniku których następuje przekroczenie dopuszczalnych norm czynników fizycznych dla pomieszczeń mieszkalnych,
- z zastosowaniem substancji niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, żrących, promieniotwórczych, drażniących, uczulających lub innych o nieprzyjemnym zapachu, pylących lub intensywnie brudzących.
Tryb wprowadzania pracy zdalnej
Pracownik i pracodawca będą mogli umówić się, że praca będzie wykonywana w formie zdalnej zarówno od razu przy zawieraniu umowy o pracę, jak też już w trakcie zatrudnienia.
Generalnie zasady wykonywania pracy zdalnej mają zostać określone:
- w porozumieniu zawieranym między pracodawcą i zakładową organizacją związkową – jeżeli taka organizacja działa u pracodawcy albo
- w regulaminie ustalonym samodzielnie przez pracodawcę – jeśli nie dojdzie do zawarcia porozumienia ze związkami zawodowymi (wówczas pracodawca musi jednak uwzględnić w regulaminie kwestie uzgodnione ze związkami) albo jeżeli u pracodawcy nie działają związki zawodowe (wówczas może to nastąpić po konsultacji z przedstawicielami pracowników).
Jednak nawet jeżeli u pracodawcy nie zostanie zawarte porozumienie dot. pracy zdalnej, ani nie zostanie wydany regulamin pracy zdalnej, i tak możliwe będzie stosowanie pracy zdalnej na wniosek pracownik. Wówczas pracownik uzgodni bezpośrednio z pracodawcą zasady świadczenia tej pracy.
W pewnych przypadkach zresztą wniosek pracownika o pracę zdalną będzie wiążący dla pracodawcy; dotyczyć to ma, zgodnie z projektem:
- pracowników wychowujących dziecko do ukończenia przez nie 4 roku życia,
- pracowników-rodziców dzieci niepełnosprawnych (o których mowa w art. 1421 § 1 pkt 2 i 3 KP).
Projekt przewiduje także dla pracodawcy możliwość polecania pracownikowi wykonywania pracy w formie zdalnej; będzie to dopuszczalne w dwóch przypadkach.:
- w okresie obowiązywania stanu nadzwyczajnego, stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz w okresie 3 miesięcy po ich odwołaniu, lub
- gdy będzie to niezbędne ze względu na obowiązek pracodawcy zapewnienia pracownikowi bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, o ile z przyczyn niezależnych od pracodawcy zapewnienie tych warunków w dotychczasowym miejscu pracy pracownika nie jest czasowo możliwe.
W tych jednak przypadkach przed wydaniem polecenia pracodawca będzie musiał uzyskać od każdego pracownika z osobna oświadczenie, że posiada on warunki lokalowe i techniczne do wykonywania pracy zdalnej. Ocena w tym zakresie będzie należeć wyłącznie do pracownika. Jeżeli pracownik takiego oświadczenia nie złoży, to albo będzie świadczył pracę na dotychczasowych zasadach albo dojdzie do przestoju w rozumieniu art. 81 KP.
Obowiązki pracodawcy
Pracodawca będzie zobowiązany:
- dostarczyć pracownikowi wykonującemu pracę zdalną materiały i narzędzia pracy niezbędne do wykonywania pracy zdalnej,
- pokryć koszty związane z instalacją, serwisem, eksploatacją i konserwacją narzędzi pracy niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej, koszty energii elektrycznej oraz niezbędnego dostępu do łączy telekomunikacyjnych, a także inne koszty bezpośrednio związane z wykonywaniem pracy zdalnej, jeżeli zwrot takich kosztów został określony w porozumieniu zawartym ze związkami zawodowymi, regulaminie, poleceniu albo porozumieniu zawartym z pracownikiem,
- zapewnić pracownikowi wykonującemu pracę zdalną pomoc techniczną i niezbędne szkolenia w zakresie obsługi narzędzi pracy niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej.
Jeżeli do pracy zdalnej będą wykorzystywane materiały i narzędzia pracy nie dostarczone przez pracodawcę, to pracownik i pracodawca będą mogły zawrzeć porozumienie określające zasady ich wykorzystywania. W takiej sytuacji pracownikowi będzie przysługiwał ekwiwalent albo ryczałt (o formie będzie decydował generalnie pracodawca, ale jeżeli pracownikowi nie będzie odpowiadała wybrana przez pracodawcę forma albo wysokość ekwiwalentu/ryczałtu będzie mógł nie wyrazić zgody na pracę zdalną). Projektowane przepisy określają pewne wytyczne do ustalania wysokości ekwiwalentu i ryczałtu.
Projekt określa również inne obowiązki pracodawcy – m.in. w zakresie informowania pracownika oraz w kwestiach dot. ochrony danych osobowych i dot. przekazania informacji niezbędnych do komunikowania się.
Zakaz dyskryminacji i wypowiedzenia
Projekt zawiera także:
- zakaz dyskryminacji pracownika wykonującego pracę zdalną,
- zakaz wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę z uwagi na odmowę lub zaprzestanie przez niego wykonywania pracy zdalnej,
- nakaz zapewnienia pracownikowi zdalnemu możliwości przebywania na terenie zakładu pracy, kontaktowania się z innymi pracownikami oraz korzystania z pomieszczeń i urządzeń pracodawcy, z zakładowych obiektów socjalnych i prowadzonej działalności socjalnej – na zasadach przyjętych dla ogółu pracowników.
Kontrola
Projekt umożliwia także pracodawcy kontrolowanie pracownika zdalnego. Pracodawca będzie miał prawo przeprowadzania kontroli wykonywania tej pracy przez pracownika w miejscu wykonywania pracy zdalnej (np. zazwyczaj w domu pracownika) i w godzinach pracy pracownika. Szczegółowe zasady w tym zakresie mają być określane w porozumieniach zawieranych ze związkami zawodowymi, regulaminach pracy zdalnej, poleceniach dot. pracy zdalnej albo w porozumieniu zawartym z pracownikiem.
Kwestie bhp
Wobec pracownika na pracy zdalnej pracodawca będzie miał generalnie obowiązek realizowania wszystkich standardowych obowiązków z zakresu bhp, wynikających
z działu dziesiątego Kodeksu pracy, z wyłączeniem jedynie obowiązków:
- organizowania stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami bhp,
- dbania o bezpieczny stan pomieszczeń pracy i wyposażenia technicznego,
- dot. pomieszczeń pracy i obiektów budowlanych,
- dot. urządzeń sanitarnych i środków higieny osobistej.
Wszystkie narzędzia pracy i materiały wykorzystywane przez pracowników zdalnych będą musiały spełniać wymagania określone w KP (rozdział IV działu X), zarówno gdy zapewni je pracodawca, jak i należące do pracownika.
Ułatwieniem będzie to, że szkolenie wstępne z zakresu bhp pracowników zdalnych będzie mogło zostać zrealizowane za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Natomiast pracownicy zdalni będą na ogólnych zasadach odbywać szkolenia okresowe z zakresu bhp.
Do badania wypadku przy pracy zdalnej będą stosowane odpowiednio przepisy o wypadkach w pracy (z uwzględnieniem konstytucyjnego prawa pracownika do ochrony prywatności oraz niezakłócania miru domowego). Zatem także w przypadku wypadku przy pracy zdalnej pracodawca będzie zobowiązany do powołania zespołu powypadkowego, którego zadaniem będzie ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy. Jednocześnie zgłoszenie przez pracownika zdalnego wypadku przy pracy zdalnej będzie oznaczało wyrażenie zgody na przeprowadzenie miejsca oględzin miejsca wypadku. Termin oględzin ma być uzgadniany pomiędzy pracownikiem zdalnym a zespołem powypadkowym. Zespół powypadkowy będzie także mógł stwierdzić, że nie jest konieczne przeprowadzanie oględzin miejsca wypadku, np. gdy przedstawione przez pracownika zdalnego wyjaśnienia i dokumentacja będą w ocenie zespołu wystarczające do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku.
Etap prac
Ustawa ma wejść w życie po upływie 3 miesięcy od odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii (do tego czasu bowiem obowiązują przepisy specustawy w zakresie pracy zdalnej). Obecnie trwają uzgodnienia międzyresortowe projektu tej ustawy, a także konsultacje publiczne. Po przyjęciu tego projektu przez Radę Ministrów zostanie on skierowany do prac w Parlamencie.
Jedno RODO w całej Unii Europejskiej, a wiele jego interpretacji
Przed jego wprowadzeniem obowiązywała dyrektywa 95/46/WE, która regulowała przetwarzanie danych osobowych i swobodę przepływu tych danych. Jednak, aby dyrektywa mogła obowiązywać w przepisach krajowych, musi ona zostać implementowana do przepisów krajowych. Z tych powodów m.in. została wprowadzona w Polsce ustawa z 29.8.1997 r. o ochronie danych osobowych. Konieczność implementowania postanowień dyrektywy charakteryzuje się tym, że to ustawodawcy krajowi wybierają środki jakimi zostaną zrealizowane założenia przepisów unijnych. Dyrektywa nie narzuca żadnych rozwiązań. Dlatego też trudno było mówić o jednolitej ochronie osób fizycznych, które dane są przetwarzane na podstawie przywołanej dyrektywy.
W związku z narastającymi różnicami w zakresie ochrony danych osobowych w poszczególnych państwach członkowskich, rozpoczęto prace nad rozporządzeniem, które miało zastąpić obowiązującą dyrektywę. Rozporządzenie Unii Europejskiej jest aktem prawnym, który zgodnie z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Wobec czego nie ma konieczności implementowania postanowień rozporządzenia do przepisów krajowych.
Od 25 maja 2018 r., czyli od ponad trzech lat, dyrektywa 95/46/WE została uchylona przez ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Od tego dnia ochrona danych osobowych opiera się przede wszystkim na RODO. Dlatego też wszystkie organy nadzorcze powinny jednakowo definiować dane osobowe. Np. jeśli chodzi o numery rejestracyjne. Przeważająca grupa organów krajowych uznaje numer rejestracyjny za dane osobowe, w tym polski organ – Urząd Ochrony Danych Osobowych. Niektóre organy idą jeszcze dalej i uznają numer identyfikacyjny pojazdu – VIN za dane osobowe.
Jednak, jak wynika z niedawnych wyroków polskich sądów, nie jest to jednolite stanowisko. W niedawno wydanym przez Sąd Okręgowy w Warszawie wyroku (I C 214/19, Legalis) stwierdzono, że numer rejestracyjny nie powinien być traktowany jako dane osobowe. Sąd wskazał, że przeciętna osoba nie ma łatwości w powiązaniu takiego numeru z właścicielem samochodu. Taka wykładnia powoduje, że w przypadku numeru rejestracyjnego nie możemy mówić o ochronie wynikającej z RODO. Wcześniej podobne stanowisko przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie I OSK 2063/17, Legalis; który również wskazał, że nie jest możliwe w łatwy sposób powiązanie numeru rejestracyjnego z właścicielem pojazdu. W związku z koniecznością poniesienia nadmiernego wysiłku i kosztów w celu ustalenia właściciela pojazdu po numerze rejestracyjnym nie można, zdaniem NSA, uznać numer rejestracyjny za dane osobowe.
Z całą pewnością w przyszłości możemy się spodziewać kolejnych decyzji i wyroków w zakresie traktowania lub nie numeru rejestracyjnego jako dane osobowe. Jak widać, pomimo wprowadzenia rozporządzenia w dalszym ciągu jest wiele aspektów, które mogą być odmiennie interpretowane. Stąd ważne jest by w międzynarodowych organizacjach eksperci z ochrony danych osobowych monitorowali wyroki i decyzje we wszystkich krajach członkowskich w których organizacja prowadzi działalność.
Źródło: https://serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia/artykuly/8190132,rodo-internet-numer-rejestracyjny-pojazdu-nie-stanowi-danych-osobowych.html
E-Faktura na kolejnym etapie procesu legislacyjnego
W pierwszej fazie wdrażania e-faktury, polscy przedsiębiorcy będą z niej korzystać dobrowolnie. Będzie ona działała, jako jedna z dopuszczonych form dokumentowania sprzedaży, obok faktur papierowych i obecnie już występujących w obrocie gospodarczym faktur elektronicznych. W 2023 r. korzystanie z e-faktury stanie się obligatoryjne.
Wdrożenie e-faktury to kolejny przykład cyfryzacji usług fiskusa. Projekt już teraz cieszy się dużym zainteresowaniem. W ramach konsultacji publicznych pozyskaliśmy aż 200 opinii rynku. W toku konsultacji przedsiębiorcy zwracali uwagę na konieczność stworzenia odpowiedniej ścieżki do testowania e-faktury. Biznes chce być w pełni gotowy na e-fakturę i potrzebuje czasu na wdrożenie i przetestowanie rozwiązania.
Stąd publikacja aktu prawnego w Dzienniku Ustaw planowana jest na 1 października 2021 r. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom rynku Ministerstwo Finansów chce wspólnie z biznesem przez 3 miesiące testować to rozwiązanie, tak aby od stycznia 2022 r. jak najwięcej firm mogło w pełni korzystać z e-faktury, po zakończeniu pilotażu. Pilotaż będzie dostępny dla wszystkich chętnych.
Przypominamy, że e-faktura będzie ustandaryzowaną forma dokumentu, przejrzysta i czytelna dla wszystkich użytkowników. Jej wdrożenie sprawi, że Polska dołączy do czołówki cyfrowych liderów wdrażających tą nowoczesną e-usługę. Podobne rozwiązania oferują trzy państwa Unii Europejskiej: Hiszpania, Portugalia i Włochy.
Korzyści wynikające z tego rozwiązania:
- Szybkość: podatnicy wybierający e-fakturę, otrzymają zwrot VAT o 1/3 szybciej – termin zwrotu skróci się dla nich o 20 dni, z 60 na 40.
- Bezpieczeństwo: faktura pozostanie w bazie danych MF i nigdy nie ulegnie zniszczeniu czy zaginięciu, nie będzie konieczności wydawania jej duplikatów.
- Przyspieszenie obrotu: dzięki działaniu za pośrednictwem bazy ministerstwa, zawsze będziemy mieli pewność, że faktura trafiła do kontrahenta.
- Wygodę: e-faktury będą wydawane według jednego wzorca tak, że będą bardzo łatwe w użyciu.
- Standaryzację: wzajemne rozliczenia oraz księgowanie faktur w systemach FK stanie się dużo łatwiejsze.
Wdrożenie e-faktury przyniesie dwa bardzo pozytywne skutki dla polskiej gospodarki. Po pierwsze znacznie ułatwi rozliczanie obrotu pomiędzy przedsiębiorcami. Po drugie, przyspieszy wykrywanie prób wyłudzenia podatku, a przez to zwiększy bezpieczeństwo uczciwych firm i posłuży dalszemu zmniejszeniu luki VAT.
SLIM VAT 2 i zmiany w fakturowaniu
W ramach projektu legislacyjnego wdrażającego do polskiego systemu prawnego e-fakturę, procedowane są również zmiany w fakturowaniu stanowiące część pakietu SLIM VAT 2. Dotyczą one:
- Braku obowiązku zamieszczania oznaczenia „DUPLIKAT”, gdy faktura pierwotna ulegnie zniszczeniu lub zaginie;
- Braku obowiązku umieszczania na fakturze korygującej wyrazów „FAKTURA KORYGUJĄCA” albo „KOREKTA”, czy wskazywania przyczyny korekty;
- Korekt zbiorczych – będą możliwe do poszczególnych pozycji z faktury. Dopuszczalna będzie przez podatnika za dany okres na rzecz jednego odbiorcy, za pomocą faktury korygującej, zarówno korekta faktur poszczególnych dostaw lub usług, jak i korekta wszystkich dostaw lub usług;
- Możliwości wcześniejszego wystawienia faktury – zmiana pozwoli podatnikom na wystawianie faktur nie wcześniej niż 60. dnia (zamiast obecnych 30 dni)przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, jak i 60. dnia przed otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, całości lub części zapłaty.
Źródło: Ministerstwo Finansów
Partycypacja w PPK. Raport podsumowujący etapy wdrażania
Wyniki prezentowane przez PFR nie obejmują całego rynku pracy i dlatego ich poziom partycypacji jest nieco wyższy. Zgodnie z ich obliczeniami w miejscu pracy możliwość skorzystania z programu emerytalnego ma 68% pracowników, tj. 8,92 mln osób, co oznacza, że na koniec maja 2021 r. 268 tys. firm oferowało swoim pracownikom udział w programach emerytalnych. W ramach tej grupy pracodawców i osób zatrudnionych do PPK przystąpiło około 28,8% osób, tego rodzaju dane nie prezentują rzeczywistej partycypacji, równie dobrze moglibyśmy wziąć pod uwagę tylko te podmioty, w których uczestniczą osoby w wieku 18–54 lata, czyli były do PPK zapisane automatycznie. Łącznie zgodnie z danymi PFR do PPK przystąpiło około 2,3 mln osób zatrudnionych, co biorąc pod uwagę dane dotyczące rynku pracy podzielone przez ponad 11 mln osób zatrudnionych da nam partycypacje na poziomie około 21% osób. Zgodnie z uzasadnieniem do ustawy o PPK z 2018 r., PPK miało objąć ponad 11 mln osób zatrudnionych i do tego ustawodawca przygotował prognozę i założenia dotyczące partycypacji, zgodnie z którymi w PPK miało oszczędzać po zakończeniu wdrożenia PPK 75% osób. Tylko 25% osób zatrudnionych miało zrezygnować z PPK, proporcja jest odwrotna, ponieważ mniej osób zostało od tych, które zgodnie z założeniami miały zrezygnować z uczestnictwa w PPK.
Rynek instytucji finansowych oferujących PPK
Obecnie PPK oferuje 19 (z 20 pierwotnie oferujących PPK podmiotów) instytucji finansowych, z czego 5 podmiotów ma pozycję dominująca i zarządza większością rynku. W związku z wysokimi kosztami uczestnictwa na Portalu PPK, w przyszłości część instytucji finansowych, może chcieć zrezygnować z oferowania tego produktu, co będzie wiązało się ze zmianami instytucji finansowych przez część pracodawców. Średnia wysokość wynagrodzenia za zarządzania PPK w ramach instytucji finansowych wynosi 0,35% i jest zdecydowanie niższa niż w przypadku innych funduszy, działających na polskim rynku zwłaszcza w przypadku indywidualnego oszczędzania w ramach rynku kapitałowego. Wartość aktywów zgromadzonych w PPK przekroczyła 5 mld zł i zgodnie z prognozami PFR do końca 2021 r. powinna przekroczyć 8 mld zł.
Przekrój uczestników PPK
Do PPK częściej przystępowali mężczyźni (57%) niż kobiety (43%). Średnia wieku uczestników PPK wynosi obecnie niecałe 40 lat. Uczestnikami PPK są nie tylko Polacy. Wśród ponad 2,3 mln uczestników innej niż polska narodowości dominuje narodowość ukraińska (44,4 tys. osób), białoruska (4,4 tys. osób) oraz hinduska (1,4 tys. osób) i rumuńska (1,3 tys. osób), rosyjska (1,2 tys. osób) oraz włoska (1,0 tys. osób). Łącznie jest ich ponad 50 tysięcy osób, a w ZUS jest zgłoszonych obecnie około 800 tys. cudzoziemców świadczących pracę.
Założenia Polskiego Funduszu Rozwoju
Przedstawiciele PFR wskazali, że zgodnie z ich celem do 2025 r. w PPK powinno oszczędzać od 4,5 do 6 mln uczestników, czyli partycypacja powinna być na poziomie około 40-50%.
Obecny stan prac nad nowelizacją ustawy o PPK
W Sejmie toczą się pracę mające na celu nowelizacje ustawy o PPK, zwłaszcza w ramach zwiększenia uprawnień inspekcji pracy do kontrolowania pracodawców, a także uregulowania przepisów dotyczących postępowania pracodawców w kwestii nienależnie potrąconych wpłat do PPK. Nie wiadomo nadal kiedy ustawa zostanie poddana pod głosowanie i proces legislacyjny w tym zakresie będzie zakończony.
Przedsiębiorcy apelują o większą elastyczność przy implementacji dyrektywy dotyczącej ochrony praw konsumentów
– Niezwykle ważne jest, aby konsumenci i przedsiębiorstwa mogli korzystać ze spójnych przepisów prawnych. Jeśli nie zostaną one wdrożone w sposób skoordynowany w poszczególnych państwach, wywołają niepewność prawną i stworzą nierówne szanse dla wielu firm. Ostatecznie mogą zakłócić funkcjonowanie rynku wewnętrznego i przyczynić się do nieuczciwej konkurencji, premiując sprzedawców mających siedzibę w państwach, które opowiedziały się za mniej rygorystyczną transpozycją dyrektywy – ostrzega Aleksandra Musielak, ekspertka Konfederacji Lewiatan.
Konfederacja Lewiatan popiera rozwiązanie, że państwa członkowskie mogą, jako jeden z wariantów w ramach implementacji, wprowadzić przepisy przewidujące, że w przypadku stopniowego zwiększania obniżki cen na internetowych platformach sprzedażowych, wcześniejsza cena jest ceną bez obniżki sprzed pierwszego jej zastosowania czyli wyłączenia z zakresu przyszłej ustawy tzw. „promocji postępujących” (które oznaczają stopniowe, konsekwentne obniżanie ceny danego produktu, np. telewizor zostaje przeceniony z 1000 zł na 800 zł, a ostatecznie na 700 zł). We wszystkich państwach przedsiębiorcy powinni mieć taką samą możliwość korzystania z tej strategii marketingowej. Ustawodawca unijny pozostawił dowolność implementacyjną w tym zakresie. Ma to kluczowe znaczenie dla konkurencyjności firm z UE w porównaniu z krajami spoza wspólnego rynku, które nie będą musiały dostosować się do nowych zapisów dyrektywy.
Doprecyzowania wymaga też kwestia uwzględniania cen promocyjnych dla wąskiego grona odbiorców (np. dla posiadaczy kart lojalnościowych, itp.) do wyliczenia minimalnej ceny lub średniej ceny.
Przedsiębiorcy popierają też wprowadzenie przez poszczególne kraje innych przepisów dla towarów, które ulegają szybkiemu zepsuciu lub mających krótki termin przydatności, a także produktów znajdujących się w obrocie krócej niż 30 dni.
Państwa powinny ponadto ustanowić wyraźne rozróżnienie między ogłoszeniami o obniżkach cen, a innymi porównaniami cen. Takie podejście jest poparte stanowiskiem Komisji Europejskiej, która wprost wskazała, że porównania ceny o charakterze faktycznym nie są objęte obowiązkiem wskazania „poprzedniej ceny”.
Kolejną kwestią, która wymaga pogłębionej uwagi są wymogi informacyjne dotyczące umów zawieranych na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa. Zgodnie z dyrektywą Omnibus, zanim konsument zostanie związany takimi umowami, przedsiębiorca w jasny i zrozumiały sposób udziela mu informacji o pełnym adresie pocztowym, jak również numerze telefonu oraz adresie poczty elektronicznej sprzedawcy na platformie.
– Proponujemy bardziej elastyczne podejście do kwestii podawania każdorazowo numeru telefonów do sprzedających. Naszym zdaniem należy wrócić do podejścia zgodnie, z którym przedsiębiorca zobowiązany jest do zapewniania łatwo dostępnego kanału komunikacji dla konsumenta, przy czym jako zamienne należy traktować numer telefonu, czaty i formularze kontaktowe, o ile umożliwiają one efektywne skontaktowanie się ze sprzedającym – dodaje Aleksandra Musielak.
Źródło: Konfederacja Lewiatan
Tydzień Przedsiębiorcy 21-25.2021 r.
Mamy 2 mln 574 tys. aktywnych firm!
W Polsce mamy obecnie w rejestrze CEIDG 2 mln 574 tys. aktywnych firm i jest to najwyższy wynik z ostatnich trzech lat. To także miara siły polskich przedsiębiorców, którzy w obliczu pandemii COVID-19 wykazali się ogromną pracowitością, zaradnością i kreatywnością. Dzięki temu udało się zachować kilka milionów miejsc pracy. Polska jest krajem notującym w ostatnich miesiącach jeden z najniższych wskaźników bezrobocia rejestrowanego w Unii Europejskiej.
Pandemia i nowe wyzwania
Pandemia wymusiła zmianę modeli biznesowych, nową architekturę łańcuchów wartości i powrót ośrodków rozwoju nowoczesnych przemysłów do Europy. Takie przemodelowanie gospodarki stawia przed przedsiębiorcami nowe wyzwania – muszą stać się jeszcze bardziej:
- elastyczni,
- konkurencyjni,
- innowacyjni oraz
- transformować się w kierunku branżowej specjalizacji.
Skorzystaj ze spotkań ze specjalistami!
W trakcie spotkań z przedsiębiorcami i z instytucjami otoczenia biznesu, w tym z Korporacją Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych, Polską Agencją Inwestycji i Handlu, Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości, Instytutem Techniki Budowlanej, Urzędem Patentowym, Głównym Urzędem Miar, Urzędem Dozoru Technicznego, Fundacją Platforma Przemysłu Przyszłości, Głównym Urzędem Geodezji i Kartografii, Centralnym Instytutem Ochrony Pracy, Urzędem Zamówień Publicznych i Polskim Centrum Akredytacji chcemy pokazać przedsiębiorcom, jak wykorzystać zachodzące szybko zmiany w otoczeniu gospodarczym celem wzmocnienia jakości ich produktów, usług i technologii.
Wydarzenia będziemy realizować pod wspólną nazwą Tydzień Przedsiębiorcy.
Źródło: Ministerstwo Rozwoju
Nowe możliwości różnicowania stawek opłaty za odpady komunalne
W kontekście działalności gmin w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na szczególną uwagę zasługują zapisy projekt przewidujące zmianę brzmienia art. 6j ust. 2a CzystGmU. Przepis ten w dotychczasowym brzmieniu umożliwiał radzie gminy wprowadzenie zróżnicowanych wysokości stawek ww. opłaty w zależności do różnych kryteriów. Aktualnie jego brzmienie jest następujące:
Rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy. Rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłaty.
Co ciekawe, na kanwie ww. regulacji dotychczas gminy w wielu sytuacjach próbowały wprowadzać różnicowanie stawek opłat m.in. w zależności od ilości osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego. Taka metoda różnicowania była jednak powszechnie kwestionowana zarówno przez regionalne izby obrachunkowej, jak i przez sądy administracyjne. Potwierdzeniem tej tez może być fragment z uzasadnienie wyroku NSA z 3.2.2021 r. (III FSK 2349/21), gdzie m.in. wskazano, że: Katalog ujęty w art. 6j ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie zawiera przesłanki różnicowania stawki opłaty w zależności od wielkości (liczebności) gospodarstwa domowego, gdyż liczba mieszkańców, o których mowa w tym przepisie, odnosi się do liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, a nie do liczby mieszkańców tworzących gospodarstwo domowe. Pojęcia „liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość” nie można utożsamiać z pojęciem „gospodarstwa domowego”, gdyż osoby zamieszkujące nieruchomość nie muszą tworzyć ze sobą gospodarstwa domowego. Przedmiotowa przesłanka znajduje więc zastosowanie w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, zgodnie z którym opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest obliczana jako iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1 tego aktu. W konsekwencji, w przypadku wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, rada gminy może ustalić jedną stawkę opłaty od gospodarstwa domowego, bez jej różnicowania w zależności od wielkości (liczebności) gospodarstwa.
Wskazany projekt zawiera zaś zmodyfikowaną treść ww. regulacji art. 6j ust. 2a CzystGmU, właśnie uwzględniającą możliwość różnicowania stawki opłaty w zależności od liczebności danego gospodarstwa domowego. Jak bowiem zapisano w projekcie:
2a. Rada gminy może zróżnicować stawki opłat, o których mowa w ust. 1 i 2, w zależności od powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, ilości zużytej wody z danej nieruchomości lub lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, liczby osób lub ilości zużytej wody w gospodarstwie domowym, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy. Rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłat.
Analizując ww. zapisy projektu można stwierdzić, że jest to z pewnością rozwiązanie korzystne dla gmin. Zyskają one prawną możliwość ustanawiania w uchwałach różnych wysokości stawek ww. opłat za odpady – właśnie z uwzględnieniem kryterium ilości osób w gospodarstwie domowym. Zapis ten można uznać za przełomowy w perspektywie ostatnich lat funkcjonowania ww. opłat. Z pewnością zyska „popularność” wśród gmin, które wykorzystają go w procesie legislacyjnym.
