Podmiot zobowiązany do prowadzenia tzw. standardów ochrony małoletnich

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw wprowadza w ustawie o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (dalej: PrzestSekU) zmiany polegające na obowiązku tworzenia tzw. standardów ochrony małoletnich. Zgodnie z wprowadzonym art. 22b PrzestSekU obowiązek wprowadzenia takich standardów ma każdy organ zarządzający jednostką systemu oświaty, o której mowa w art. 2 pkt 1-8 ustawy – Prawo oświatowe (dalej: PrOśw) oraz inną placówką oświatową, opiekuńczą, wychowawczą, resocjalizacyjną, religijną, artystyczną, medyczną, rekreacyjną, sportową lub związaną z rozwijaniem zainteresowań, do której uczęszczają albo w której przebywają lub mogą przebywać małoletni.

Ustawodawca określając podmiot zobowiązany do wprowadzenia standardów posługuje się pojęciem „organu zarządzającego”. Ustawa nie zawiera definicji legalnej tego pojęcia, a zatem należy przez to rozumieć organ, który jednoosobowo lub kolegialne zarządza daną jednostką organizacyjną.

Przepisy PrOśw konsekwentnie dla jednostek samorządu terytorialnego prowadzący szkoły publiczne posługuje się pojęciem organu prowadzącego. Biorąc powyższe pod uwagę i przy domniemaniu racjonalności ustawodawcy, tych dwóch pojęć „organu zarządzającego” oraz „organu prowadzącego” nie należy utożsamiać.

W przypadku szkół i placówek publicznych, o których mowa w art. 2 pkt 1-8 PrOśw zgodnie z art. 68 ust. 1 PrOśw to dyrektor szkoły lub placówki kieruje działalnością szkoły lub placówki oraz reprezentuje ją na zewnątrz.

W świetle powyższego należy przyjmować, że organem zarządzającym w rozumieniu PrzestSekU zobowiązanym do ustanowienia standardów ochrony małoletnich przed krzywdzenie, jest dyrektor szkoły.

Z uwagi na powyższe gmina (urząd gminy) nie ma obowiązku wprowadzania takich standardów, gdyż ewentualna obecność dzieci ma miejsce w jej jednostkach organizacyjnych i to one są zobligowane do posiadania stosownych procedur.

Dofinansowanie dla samorządowych instytucji kultury w ramach programu Dom Kultury+

Narodowe Centrum Kultury ogłosiło nabór wniosków o dofinansowanie w ramach programu Dom Kultury+ Edycja 2024. W tej edycji można ubiegać się o dofinansowanie realizacji jednego z następujących zadań: Zadanie I – INICJATYWY LOKALNE lub Zadanie II – PARTNERSTWO LOKALNE.

Jak wynika z informacji zamieszczonych na stronie Narodowego Centrum Kultury, program skierowano do domów kultury, które gotowe są prowadzić nowatorskie działania animacyjne projektowane w oparciu o przeprowadzoną wcześniej diagnozę i poddane ewaluacji, a ukierunkowane na bezpośrednią i bliską współpracę z przedstawicielami społeczności lokalnej.

W ramach Zadania I można ubiegać się o dofinansowanie realizacji zadania składającego się z dwóch części.Pierwsza część obejmuje:

1) przeprowadzenie, przy aktywnym udziale zespołu beneficjenta, diagnozy identyfikującej zasoby kulturowe danej społeczności lokalnej i realizację wynikających z diagnozy samodzielnych inicjatyw oddolnych;

2) opracowanie w oparciu o wnioski i rekomendacje z przeprowadzonej diagnozy, i następnie udostępnienie do wiadomości publicznej zasad wyboru inicjatyw, zgodnie z zasadą przejrzystości i równego traktowania podmiotów je zgłaszających;

3) dokonanie, zgodnie z zasadami z pkt 2, wyboru od 3 do 7 różnorodnych inicjatyw mieszkańców wraz z uzasadnieniem wyboru podanym do publicznej wiadomości;

4) stworzenie wraz z autorami wybranych inicjatyw planu ich wspólnej realizacji, obejmującego opisy, harmonogram działań, preliminarz wydatków, wskaźniki rezultatu z uwzględnieniem zasobów infrastrukturalnych i kadrowych instytucji;

5) przeprowadzenie ewaluacji I części zadania.

Druga część obejmuje natomiast:

1) realizację wspólnie z autorami od 3 do 7 wybranych inicjatyw w oparciu o przedłożony uprzednio do NCK plan ich realizacji;

2) dokonanie ewaluacji zadania uwzględniającej wszystkie przeprowadzone w ramach zadania inicjatywy;

3) opracowanie planu kontynuacji działań ze społecznością lokalną po zakończeniu realizacji programu.

W ramach Zadania II można ubiegać się o dofinansowanie realizacji kompleksowego zadania składającego się z działań realizowanych przez zespół zadaniowy i partnerstwo lokalne, które obejmują m.in.:

1) zawiązanie partnerstwa lokalnego, określenia jego celów i kierunków działania;

2) realizację przez trenerów cyklu szkoleń/warsztatów;

3) wypracowanie pomysłu na projekt o charakterze procesowym;

4) przeprowadzenie mikrodiagnozy pomysłu na projekt wraz z opracowaniem krótkiego raportu;

5) realizację projektu z uwzględnieniem wniosków z mikrodiagnozy;

6) ewaluację procesowej przygotowania i realizacji projektu;

7) opracowanie planu działania partnerstwa lokalnego po zakończeniu realizacji programu;

8) współpracę ze wskazanym przez Narodowe Centrum Kultury mentorem.

O dofinansowanie mogą się ubiegać:

1) domy kultury, ośrodki kultury oraz centra kultury i sztuki posiadające status samorządowej instytucji kultury, ale z wyjątkiem instytucji współprowadzonych przez MKiDN i JST;

2) biblioteki posiadające status samorządowej instytucji kultury, w skład których wchodzą domy kultury, ośrodki kultury lub centra kultury i sztuki.

O dofinansowanie w:

1) Zadaniu I – nie mogą się ubiegać beneficjenci realizujący Program Dom Kultury+ Inicjatywy lokalne w latach 2021–2023;

2) Zadaniu II – nie mogą się ubiegać beneficjenci realizujący Program Dom Kultury+ Inicjatywy lokalne w 2023 r. ani podmioty, które nigdy nie były beneficjentem programu Dom Kultury+ Inicjatywy lokalne.

Wnioski należy składać poprzez system SOP do 29.12.2023 r.

Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie Narodowego Centrum Kultury w zakładce dotacje i stypendia.

Nowe rozporządzenia dotyczące gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi

Zmiany w przepisach dotyczą trzech rozporządzeń Ministra Klimatu i Środowiska:

• z 7.12.2023 r. w sprawie stawek opłaty za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych będące opakowaniami (Dz.U. z 2023 r. poz. 2679),
• z 9.12.2023 r. w sprawie stawek opłaty na pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów powstałych z produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2686),
• z 9.12.2023 r. w sprawie stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań (Dz.U. z 2023 r. poz. 2683).

Opłaty za jednorazowe kubki i pojemniki z plastiku

Zgodnie z art. 3b ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (dalej: GospodOdpU; w brzmieniu dodanym ustawą z 14.4.2023 r. [Dz.U. z 2023 r. poz. 877], która weszła w życie 24.5.2023 r., a którą stosuje się od 1.1.2024 r.) przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, jednostkę handlu hurtowego lub jednostkę gastronomiczną, w których są oferowane produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienione w załączniku nr 6 do ustawy będące opakowaniami lub napoje lub żywność pakowane przez tego przedsiębiorcę w te produkty, jest obowiązany do pobrania opłaty od użytkownika końcowego nabywającego te produkty lub napoje lub żywność w tych produktach.

Podobnie, zgodnie z art. 40a ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego przeznaczone do pakowania produktów oferowanych w tej jednostce, jest obowiązany pobrać opłatę recyklingową od nabywającego torbę na zakupy z tworzywa sztucznego.

Rozporządzenie w sprawie stawek opłaty za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych będące opakowaniami reguluje wysokość opłat, jakie będą doliczane za wydawane klientom opakowania jednorazowego użytku, w których znajdują się napoje bądź żywność. W przypadku kubków na napoje, w tym ich pokrywek i wieczek, taka opłata wyniesie 20 groszy od sztuki, natomiast w przypadku pojemników (z pokrywką lub bez) stosowanych do żywności, która przeznaczona jest np. do bezpośredniego spożycia (na miejscu lub na wynos), opłata za sztukę wyniesie 25 groszy. Taką dodatkową opłatą objęte będą pojemniki m.in. na żywność typu fast food.

Opłaty na pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów powstałych z produktów jednorazowego użytku

Kolejne opublikowane rozporządzenie reguluje kwestię stawek opłaty na pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów powstałych z produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych.

Stawka opłaty na pokrycie kosztów zbierania odpadów powstałych z produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych tego samego rodzaju, które m.in. przedsiębiorca wprowadził do obrotu wyniesie 10 groszy za 1 kg (pojemników na żywność, paczek i owijek wykonanych z elastycznych materiałów zawierających żywność przeznaczoną do bezpośredniego spożycia z paczki lub owijki bez żadnej dalszej obróbki), pojemników na napoje o pojemności do trzech litrów, kubków na napoje, w tym ich pokrywek i wieczek, lekkich toreb na zakupy z tworzywa sztucznego).

Z kolei 1 grosz doliczany będzie za sztukę wyrobów tytoniowych z filtrami zawierającymi tworzywa sztuczne i filtrów zawierających tworzywa sztuczne sprzedawanych do używania łącznie z wyrobami tytoniowymi.

Opłaty produktowe dla poszczególnych rodzajów opakowań

Trzecie z opublikowanych w poniedziałek rozporządzeń reguluje stawki opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań. Opłata produktowa, to rodzaj opłaty ekologicznej, która jest nakładana na przedsiębiorcę, który wprowadza do obrotu pewne produkty.

W przypadku obowiązku zapewnienia poziomu zawartości materiałów pochodzących z recyklingu w butelkach jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych o pojemności do 3 litrów, stawka opłaty wyniesie 1 zł za 1 kg.

Z kolei odnośnie obowiązku zapewnienia poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych opłaty za 1 kg wyniosą w przypadku:

• opakowań z tworzyw sztucznych − 2,7 zł;
• opakowań z aluminium − 1,4 zł;
• opakowań z metali żelaznych − 80 gr.;
• opakowań z papieru i tektury − 70 gr.;
• opakowań ze szkła − 30 gr.;
• opakowań z drewna − 30 gr.;
• opakowań wielomateriałowych − 1,7 zł;
• opakowań po środkach niebezpiecznych − 2 zł;
• pozostałych opakowań − 1 zł.

W przypadku obowiązków wynikających z minimalnego poziomu selektywnej zbiórki opakowań i odpadów opakowaniowych u wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje (zebranych w ramach systemu kaucyjnego) stawka opłaty produktowej w zł za 1 kg − w przypadku butelki jednorazowej z plastiku do 3 litrów, puszki metalowej do 1 litra oraz szklanej butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra − wyniesie:

• 10 groszy − w 2025 r.;
• 1 zł − w 2026 r.;
• 5 zł − w 2027 r. i w latach następnych.

Zgodnie z załącznikiem do ustawy SUP minimalne poziomy selektywnej zbiórki w ramach systemu kaucyjnego dla butelek plastikowych do 3 litrów, metalowych puszek do 1 litra i szklanych butelek wielorazowego użytku do 1,5 litra wynoszą:

• 77 % − w 2025 r.;
• 81 % − w 2026 r.;
• 84 % − w 2027 r.;
• 87 % − w 2028 r. i
• 90 % − w 2029 i latach następnych.

Wszystkie trzy rozporządzenia wejdą w życie 1 stycznia 2024 r.

Źródło: Portal samorządowy, Teraz środowisko

Komisje rady gminy nie mogą samodzielnie ustalać zasad swojego funkcjonowania

W dzienniku urzędowym województwa śląskiego w dniu 8.12.2023 r. ukazało się rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z 6.12.2023 r. (Nr NP.-III.4131.1.1184.2023, Legalis). Wydanie ww. rozstrzygnięcia nastąpiło w stosunku do uchwały rady gminy w sprawie statutu gminy.

Podstawę materialno-prawną ww. uchwały rady gminy stanowią przepisy ustawy o samorządzie gminnym (dalej: SamGminU). Na uwagę zasługują przepisy m.in. zawarte w art. 18 ust. 2 pkt 1 oraz art. 40 SamGminU. Z podanych przepisów wynika zaś, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy uchwalanie statutu gminy. Nadto, na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Znaczenie ma również art. 22 SamGminU, z którego wynika, iż organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy określa statut gminy. Statut gminy podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

W kontekście sygnalizowanych wątpliwości szczególne znaczenie mają również przepisy art. 18a ust. 5 oraz art. 18b ust. 3 SamGminU. Z tych przepisów wynika, że zasady i tryb działania komisji rewizyjnej określa statut gminy. Nadto, zasady i tryb działania komisji skarg, wniosków i petycji określa statut gminy.

Natomiast organ nadzoru na kanwie ww. przepisów stwierdził, że:

„W przedmiotowym statucie brak jest kompleksowej regulacji dotyczącej zasad i trybu działania komisji rewizyjnej oraz komisji skarg, wniosków i petycji, przez co nie doszło do wypełnienia delegacji z art. 18a ust. 5 SamGminU oraz z art. 18b ust. 3 SamGminU”.

Wobec powyższego organ nadzoru (wojewoda) wskazał w szczególności, iż rada gminy wprawdzie ujęła pewne rozwiązania legislacyjne w ramach statutu odnoszące się do ww. komisji, jednakże było to niewystarczające dla pełnej realizacji delegacji ustawowej. Organ nadzoru wskazał na niekonsekwencje w postanowieniach odnoszących się do pracy ww. komisji, co rodziło wątpliwości m.in. w kontekście zasad procedowania komisji, przebiegu ich posiedzeń, trybu, w jakim zapadają ich rozstrzygnięcia.

Jednocześnie podkreślono, że nielegalne są te zapisy statutu, które przekazały uprawnienia do określenia szczegółowych zasad działania komisji (w tym odbywania posiedzeń, obradowania, powoływania podkomisji i zespołów), przez same komisje, działające w tym zakresie w porozumieniu z przewodniczącym rady gminy.

W konsekwencji, w przekonaniu organu nadzoru rada gminy przyjmując uchwałę w zakresie dotyczącym określenia zasad i trybu działania komisji rewizyjnej oraz komisji skarg, wniosków i petycji nie wypełniła prawidłowo zakresu spraw przekazanego jej przez ustawodawcę do uregulowania w uchwale.

Podsumowując, stanowisko organu nadzorczego ma prawne uzasadnienie. Rada gminy w ramach statutu gminy musi precyzyjnie określić przepisy odnoszące się do funkcjonowania komisji rady gminy, w tym komisji rewizyjnej. Nie może cedować tych kwestii na same komisje.

Wyrównania dla „czerwcowych” emerytów i emerytek

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ustawy z 24.6.2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 25a ust. 2 pkt 2 i ust. 2a ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie, w jakim pomija emerytury przyznane na wniosek zgłoszony przed 1.6.2021 r., jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w związku z art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Nowelizacja z 2021 roku

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Sądu Okręgowego w Elblągu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dotyczące braku możliwości ustalenia wysokości emerytury na nowo, w oparciu o kwartalną formułę waloryzacji składek na ubezpieczenie emerytalne i kapitału początkowego, w przypadku osób, które wniosek o emeryturę zgłosiły przed dniem 1.6.2021 r.

Ustawa nowelizującą z 2021 r. wprowadziła nowy, korzystniejszy niż wcześniej obowiązujący, mechanizm waloryzacji kwartalnej składek na ubezpieczenie emerytalne, reagując w ten sposób na wieloletni problem tzw. „emerytur czerwcowych”. W art. 17 ustawy nowelizującej z 2021 r. ustawodawca postanowił jednak, że nowe zasady ustalania wysokości „emerytur czerwcowych” mają zastosowanie tylko do emerytur przyznanych na wniosek zgłoszony po 31.5.2021 r. Zdaniem Sądu Okręgowego w Elblągu, zakres podmiotowy tego przepisu został określony zbyt wąsko – w takiej samej sytuacji jak emeryci, którzy zgłosili wniosek w czerwcu 2021 r. są bowiem także osoby, które wystąpiły z wnioskiem w czerwcu w latach wcześniejszych (2009–2019 bowiem w 2020 r. wprowadzono jednorazową zmianę dla tzw. emerytur czerwcowych). Pytający sąd zakwestionował zatem to, że w art. 17 ustawy nowelizującej z 2021 r. nie uwzględniono wszystkich podmiotów charakteryzujących się tą samą cechą istotną, co – zdaniem sądu – prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania w grupie „emerytów czerwcowych” i skutkuje niezapewnieniem właściwej realizacji konstytucyjnych wolności lub praw przysługujących tej kategorii podmiotów.

Trybunał Konstytucyjny zarzut naruszenia przez kwestionowaną regulację art. 32 ust. 1 w związku z art. 67 ust. 1 Konstytucji uznał za uzasadniony. Trybunał przychylił się do stanowiska pytającego sądu, popartego przez Rzecznika Praw Obywatelskich, że z punktu widzenia rozpatrywanego problemu konstytucyjnego podmiotami podobnymi są wszyscy ubezpieczeni urodzeni po 31.12.1948 r. (objęci systemem zdefiniowanej składki), którzy wystąpili o emeryturę w czerwcu, a ich emerytura została ustalona z zastosowaniem art. 25a ust. 2 pkt 2 EmRentyFUSU w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2021 r. Zdaniem TK, w obrębie tej grupy osób doszło do nieuzasadnionego zróżnicowania: część osób (objęta ustawą nowelizującą z 2021 r.) uzyskała możliwość przeliczenia wcześniej przyznanej emerytury z uwzględnieniem nowego korzystniejszego sposobu waloryzacji kwartalnej, natomiast części osób takiej możliwości odmówiono.

Brak argumentów ograniczających prawa osób z wcześniejszych lat

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że ustawodawca, ograniczając zakres zastosowania nowych zasad waloryzacji kwartalnej tylko do wąskiego zakresu „emerytur czerwcowych” przyznanych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2021 r., nie podał w zasadzie żadnych argumentów konstytucyjnych mających uzasadniać taką decyzję. W ocenie TK, wprowadzenie zróżnicowania sposobu waloryzacji składek w grupie podmiotów o ustalonej wyżej wspólnej cesze istotnej (tj. emerytów czerwcowych) w żaden sposób nie służy realizacji zasady równego traktowania ubezpieczonych w systemie zdefiniowanej składki.

Trybunał zauważył, że jedyną okolicznością, którą podnoszono w celu uzasadnienia zakresu podmiotowego regulacji przejściowej wyrażonej w art. 17 ustawy nowelizującej z 2021 r., były nadmierne skutki finansowe zastosowania mechanizmu naprawczego wobec szerszej grupy emerytów. W świetle wszystkich okoliczności zbadanych w niniejszej sprawie, Trybunał uznał jednak, że powołanie się przez ustawodawcę na konieczność zachowania równowagi budżetowej jako uzasadniające przyznanie możliwości przeliczenia tylko niektórych wcześniej przyznanych „emerytur czerwcowych” było pozorne, a zatem jednocześnie arbitralne. Ustawodawca nie wykazał, by zastosowanie mechanizmu naprawczego wobec wszystkich osób znajdujących się w istotnie podobnej sytuacji zagrażało dobru wspólnemu lub służyło realizacji zasady sprawiedliwości społecznej. Trybunał Konstytucyjny zgodził się z Rzecznikiem Praw Obywatelskich, że utrzymanie niekorzystnego sposobu waloryzacji kwartalnej „emerytur czerwcowych” doprowadziło do niesprawiedliwego potraktowania tej grupy ubezpieczonych, której ustawodawca uniemożliwił skorygowanie wysokości przyznanych emerytur według metody wprowadzonej ustawą nowelizującą z 2021 r. Trybunał zaznaczył przy tym, że ustawodawca przez wiele lat był świadomy istnienia „usterek” w mechanizmie waloryzacji kwartalnej „emerytur czerwcowych” i mimo to długo nie podejmował kroków naprawczych. Można zatem powiedzieć, że sam doprowadził do zwiększenia kosztów podjętego później działania, co starał się zniwelować, przyznając możliwość przeliczenia „emerytury czerwcowej” w zasadzie dowolnie ograniczonej grupie uprawnionych. W ocenie Trybunału, takiego działania ustawodawcy nie da się uzasadnić potrzebą ochrony sprawiedliwości społecznej, raczej można je zakwalifikować jako sprzeczne z zasadą lojalności, mającą swoje zakotwiczenie w art. 2 Konstytucji RP.

Kilka miliardów zł kosztów

Osoby, które składały wniosek o emeryturę w czerwcu otrzymywały niższe świadczenie, w niektórych sytuacjach nawet o kilkaset złotych niższe świadczenie. W przypadku ustalania wysokości emerytury w czerwcu, kwota składek poddana ostatniej waloryzacji rocznej nie podlegała już dodatkowym waloryzacjom kwartalnym, gdyż została już zwaloryzowana rocznie za poprzedni rok od 1 czerwca roku, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę zmiana uległa od czerwca 2020 i 2021 roku, nowe przepisy nie przewidywały mechanizmu wyrównań.

Jak przekazał rzecznik ZUS – koszt przeliczenia świadczeń osobom, które przechodziły na emeryturę w czerwcu w latach 2009–2019, wyniósłby ok. 260–280 mln zł rocznie. Koszt wyrównań może wynieść nawet ok. 1,6 mld zł. Liczba uprawnionych to 97,3 tys. osób.

Trybunał Konstytucyjny wskazał również na konieczność wykonania jego wyroku przez prawodawcę. To oznacza, że w najbliższym czasie należy przyjąć odpowiednią ustawę, która będzie wykonaniem tego rozstrzygnięcia TK, oraz która określi zasady dotyczące wyrównania świadczeń. Wziąwszy pod uwagę racje, które przemawiały za stwierdzeniem niekonstytucyjności w niniejszej sprawie, ustawodawca powinien dokonać odpowiednich zmian w odniesieniu do wszystkich adresatów art. 17 ustawy nowelizującej z 2021 r. w związku z art. 25a ust. 2 pkt 2 i ust. 2a EmRentyFUSU, którzy znaleźli się w analogicznej sytuacji, jak „emeryci czerwcowi” i nie mogli na podstawie tych przepisów skorzystać z możliwości przeliczenia przyznanego im wcześniej na mniej korzystnych zasadach świadczenia.

Nowe progi unijne i średni kurs euro w stosunku do złotego w zamówieniach publicznych od 1.1.2024 r.

rsów określone w art. 4 i 13 dyrektywy 2014/24/UE, art. 15 dyrektywy 2014/25/UE oraz art. 8 dyrektywy 2009/81/WE, aktualizowane w aktach wykonawczych Komisji Europejskiej co dwa lata. Na podstawie tych unijnych regulacji Prezes UZP zgodnie z art. 3 ust. 2 PrZamPubl informuje o aktualnych progach unijnych, ich równowartości w złotych oraz o równowartości w złotych kwot wyrażonych w ustawie w euro, a także o średnim kursie euro w stosunku do złotego, stanowiącym podstawę przeliczania wartości zamówień lub konkursów. Dokonuje tego w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym RP „Monitor Polski” oraz na stronie internetowej UZP.

Rada Ministrów przyjęła program wsparcia powiatu w organizacji i tworzeniu rodzinnych form pieczy zastępczej w 2024 r.

W dniu 4.12.2023 r. na stronie internetowej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ukazała się informacja o istocie Programu, który jest wsparciem jednostek samorządu terytorialnego szczebla powiatowego w realizacji zadań własnych z zakresu systemu pieczy zastępczej.

Na ww. stronie internetowej podano m.in., że wciąż malejąca liczba rodzinnych form pieczy zastępczej, a także ogromna rola społeczna jaką realizują w systemie pieczy zastępczej stała się powodem podejmowania zróżnicowanych działań wspierających rozwój rodzinnej pieczy zastępczej jako docelowej i preferowanej formy opieki na dziećmi. Jednym z takich działań było podniesienie minimalnego wynagrodzenia dla zawodowych rodzin zastępczych, osób prowadzących rodzinne domy dziecka, a także zawodowych rodzin zastępczych pełniących funkcje pogotowia rodzinnego.

Z podanych informacji wynika, że podniesienie wysokości minimalnych wynagrodzeń w rodzinach zastępczych w 2023 r. spowodowało wzrost obciążeń związanych z wyższymi kosztami finansowania zadań dotyczących pieczy zastępczej ponoszonymi przez powiaty. W celu zapewnienia rozwoju rodzinnej pieczy zastępczej, rząd chce udzielić powiatom wsparcia. Pomoc zostanie udzielona ze środków Funduszu Pracy w formie dofinansowania. Program wsparcia powiatów będzie dotyczył pomocy w finansowaniu zadań dotyczących pieczy zastępczej, ponoszonych przez powiaty w 2024 r. Chodzi w szczególności o wsparcie w organizacji i prowadzeniu rodzinnych form pieczy zastępczej. Dofinansowanie dotyczyć będzie kosztów zatrudnienia rodzin zastępczych zawodowych i osób prowadzących rodzinne domy dziecka.

Podsumowując, rozwiązania przyjęte w Programie są kluczowe z punktu widzenia kosztów finansowania zadań z obszaru pieczy zastępczej, które są realizowane przez powiaty, w tym przypadku w 2024 r.

Wyjaśnienie decyzji o warunkach zabudowy

Stosownie do art. 113 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: KPA), organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji.

Jak wyjaśnia się to przy tym w doktrynie, biorąc pod uwagę cel instytucji uregulowanej w art. 113 § 2 KPA, instytucja ta ma prowadzić do usunięcia niejasności co do treści decyzji administracyjnej, w szczególności wtedy, gdy jest ona niejednoznaczna lub dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy (wyrok WSA w Warszawie z 19.6.2007 r., VI SA/Wa 548/07, Legalis). Z tego też względu mechanizm ten jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia, a więc wątpliwość musi wynikać z treści decyzji, a zatem organ administracji publicznej nie ma prawa wykraczać poza ich granice, gdyż naruszyłby tożsamość sprawy (wyrok WSA w Warszawie z 29.9.2010 r., VII SA/Wa 1259/10, Legalis). Wątpliwość dotycząca treści decyzji powinna mieć przy tym charakter obiektywny i istnieć już w momencie jej wydania przez organ administracji publicznej.

Tak też przyjmuje się, że wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji administracyjnej jest konieczne wtedy, gdy decyzja administracyjna jest niejednoznaczna lub tak zawiła, że utrudnia ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy, czy też pozostaje w sprzeczności z samym rozstrzygnięciem (wyrok WSA w Warszawie z 7.8.2007 r., VII SA/Wa 800/07, Legalis). Natomiast jeżeli rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest jasne i zrozumiałe, wyraźnie oznaczono w niej strony, wskazano przedmiot, jak i podstawę prawną rozstrzygnięcia, zaś uzasadnienie zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej, wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł, wydając decyzję, to nie można zarzucić, że treść takiej decyzji sformułowana jest w sposób niejasny, niejednoznaczny, czy też budzący wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Warszawie z 9.5.2007 r., I SA/Wa 2020/06, Legalis). Wyznaczone art. 113 § 2 KPA pole działania organu administracji publicznej jest zatem ograniczone wyłącznie do wyjaśnienia stronie zgłaszanych wątpliwości co do użytych w decyzji wyrażeń, niejasnych sformułowań bądź zastosowanych skrótów utrudniających ustalenie sensu rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 15.10.2021 r., I GSK 532/21, Legalis).

Co jednak najistotniejsze, wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji administracyjnej nie może być konkurencją ani alternatywą dla merytorycznego określania praw czy obowiązków strony na podstawie prawa materialnego (wyrok NSA z 4.6.2008 r., II OSK 612/07, Legalis). Celem bowiem postanowienia wydanego na mocy art. 113 § 2 KPA jest wyjaśnienie przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia sprawy, a nie jego korygowanie (wyrok WSA w Warszawie z 25.4.2007 r., VI SA/Wa 215/07, Legalis). Jak podkreśla się to bowiem w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, wyjaśnienie treści decyzji administracyjnej nie może służyć korygowaniu błędów popełnionych przez organy administracji publicznej, które wynikają z analizy treści decyzji (wyrok NSA z 21.6.1999 r., IV SA 1214/97, Legalis). Wyjaśnienie wątpliwości nie może więc prowadzić ani do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego, ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Warszawie z 9.6.2010 r., VI SA/Wa 183/10, Legalis). Wynika z tego zaś, że rozwiązanie przewidziane w art. 113 § 2 KPA nie może zastępować przewidzianych przepisami prawa mechanizmów zmiany lub weryfikacji decyzji.

Z uwzględnieniem powyższego, wskazać należy dalej, że organem właściwym do wyjaśnienia decyzji administracyjnej jest organ wydający decyzję (wyrok NSA z 4.6.2008 r., II OSK 612/07, Legalis). Jeżeli organ będzie posiłkował się tutaj zaś stanowiskiem „obcym” (np. poprzez odwołanie się do opinii biegłego wydanej w postępowaniu) to w wyjaśnieniu treści decyzji winien i tak przyjąć to stanowisko za własne. Wyjaśnienie treści decyzji ma służyć bowiem jedynie jednoznacznemu określeniu woli organu wyrażanej w decyzji. Oczywistym przy tym jest zaś, że na treść wyjaśnienia decyzji wydanej przez organ bez wpływu pozostawać winny okoliczności, zdarzenia, jak też oceny co do stanu faktycznego zaistniałe po dacie wydania tejże decyzji. Na drodze stosowania instytucji wyjaśnienia treści decyzji nie można bowiem osiągnąć uzupełnienia treści decyzji czy też jej poprawienia, nie można zmieniać decyzji, nie można też dokonywać nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego (wyrok NSA z 22.3.2023 r., II OSK 272/22, Legalis). Zgodzić należy się bowiem z wyrażonym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym stanowiskiem, że wyjaśnienie wątpliwości w rozumieniu art. 113 § 2 KPA nie może prowadzić przede wszystkim zaś – nawet w niewielkim fragmencie – do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego (wyrok WSA w Poznaniu z 2.6.2021 r., IV SA/Po 1/21, Legalis).

Zaświadczenie o wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu – kolejny wniosek w związku ze zmianą składu gospodarstwa domowego

Zgodnie z przepisem art. 411 ust. 10g ustawy – Prawo ochrony środowiska (dalej: PrOchrŚrod) osoba fizyczna, która zamierza złożyć wniosek o przyznanie dofinansowania z Narodowego Funduszu lub wojewódzkiego funduszu, może złożyć żądanie wydania zaświadczenia o wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na jednego członka jej gospodarstwa domowego.

Zgodnie z przepisem art. 411 ust. 10j PrOchrŚrod gospodarstwo domowe tworzą:

1. osoba fizyczna, o której mowa w art. 411 ust. 10g PrOchrŚrod, samotnie zamieszkująca i gospodarująca (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo
2. osoba fizyczna, o której mowa w art. 411 ust. 10g PrOchrŚrod, oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).

Jak wynika z powyższego przepisu prawa, w okolicznościach podanych w zapytaniu organ ma prawo przyjąć, że do składu rodziny pani X składającej wniosek zalicza się jej mąż, albowiem sama okoliczność przebywania za granicą nie wpływa na prawną ocenę zamieszkania w określonym miejscu.

Należy wskazać w tym miejscu, że w świetle przepisu art. 25 ustawy – Kodeks cywilny miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z okoliczności faktycznych nie wynika zaś, by małżonek wnioskodawczyni przebywał za granicą w określonej miejscowości z zamiarem stałego pobytu.

W kwestii wspólnego gospodarowania to już sama okoliczność pozostawania wnioskodawczyni w związku małżeńskim, z mocy samego prawa powoduje uznanie, że pozostaje w małżeńskiej wspólnocie majątkowej co wynika z treści art. 31 § 1 KRO. W konsekwencji organ ma prawo przyjąć, że osoby te wspólnie gospodarują.

Podsumowując:

1. w okolicznościach podanych w zapytaniu pani X wnioskująca o zaświadczenie i jej maż stanowią gospodarstwo domowe w rozumieniu przepisu art. 411 ust. 10j pkt 2 PrOchrŚrod;
2. w przypadku, gdy nastąpi zmiana okoliczności faktycznych stanowiących podstawę do ustalenia sposobu prowadzenia gospodarstwa domowego, możliwe jest ponowne złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w przepisie art. 411 ust. 10g PrOchrŚrod.

Wskazywanie w umowie na zastępstwo sygnatury umowy zastępowanego nauczyciela 

Umowa na zastępstwo umożliwia zapewnienie normalnego toku nauczania w sytuacji, gdy jeden z nauczycieli jest nieobecny w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, a jego nieobecność zapowiada się na dłuższą, np. operacja i rehabilitacja, czy urlopy związane z rodzicielstwem. Dlatego też uwzględniając specyfikę takiego zatrudnienia powstaje w praktyce pytanie o dopuszczalność zamieszczenia w takiej umowie danych (tj. imienia i nazwiska) pracownika zastępowanego. W literaturze prawa pracy pojawiają się opinie, że dane te nie są w umowie konieczne, a ze względu na ochronę danych osobowych lepiej ich w umowie nie umieszczać. Jest to zasada minimalizacji danych osobowych. Na podobnym stanowisku stoi Urząd Ochrony Danych Osobowych (dalej: UODO), wyjaśniając, że podawanie imienia i nazwiska osoby zastępowanej nie znajduje uzasadnienia z punktu widzenia ochrony danych osobowych.

Także obecne UODO prezentuje pogląd dość rygorystyczny, oceniając umieszczenie imienia i nazwiska nieobecnego pracownika w umowie na zastępstwo jako naruszenie zasady minimalizmu. Według UODO, skoro nazwisko osoby zastępowanej nie jest wymienione w art. 29 § 1¹ KP, który reguluje dodatkową treść umów na zastępstwo, to biorąc pod uwagę zasadę minimalizacji wynikającą z art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.4.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólnego rozporządzenia o ochronie danych) – nie ma podstaw prawnych, aby to nazwisko wpisywać do umowy. Ponadto, przetwarzanie danych osobowych musi być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do celów tego przetwarzania.

Z drugiej jednak strony umowa na zastępstwo powinna zawierać w swej treści cel, dla którego została zawarta, aby nie podlegała limitom zatrudnienia terminowego (art. 29 § 1¹ KP w zw. z art. 25¹ § 4 pkt 1 KP). Warto także, aby dla jasności zastępujący wiedział kogo zastępuje. Nie powinny pojawić się także żadne wątpliwości co do terminu rozwiązania takiej umowy w związku z zakończeniem usprawiedliwionej nieobecności w pracy zastępowanego, a takie mogą się pojawić w szczególności, gdy w zakładzie pracy jest kilku nieobecnych pracowników zatrudnionych na takich samych stanowiskach pracy. W takiej sytuacji umowa na zastępstwo może zawierać imię i nazwisko pracownika zastępowanego oraz informację, że zawarto ją w celu jego zastępstwa w okresie usprawiedliwionej nieobecności (zob. także I. Jaroszewska-Ignatowska, [w:] Kodeks pracy. Komentarz, red. K. Walczak, C.H.Beck 2021 r. kom. do art. 25 KP). Z pewnością natomiast nie należy podawać w umowie rodzaju tej nieobecności.

W celu uniknięcia stosowania imienia i nazwiska osoby zastępowanej w umowie na zastępstwo dopuszczalne jest wskazanie stanowiska i numeru sygnatury nadanego w systemie kadrowym.