Z dniem 25.3.2024 r. wejdzie w życie rozporządzenie w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych

W Dzienniku Ustaw RP ukazało się rozporządzenia Ministra Finansów z 23.2.2024 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (poz. 316). Podany akt prawny został wydany na podstawie upoważnienia ustawowego z art. 6 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: EgzAdmU).

Podany akt prawny ma istotne znaczenie z punktu widzenia samorządowych organów podatkowych, a jednocześnie zastępuje obowiązujące jeszcze do 24.3.2024 r. rozporządzenie z 18.11.2020 r. Ministra Finansów w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2083).

Z istotniejszych przepisów z punktu widzenia gminy (wierzyciela) można odnotować:

Działania informacyjne	1. Wierzyciel może podejmować działania informacyjne w przypadku, gdy okres do upływu terminu przedawnienia należności pieniężnej jest dłuższy niż 6 miesięcy, a tytuł wykonawczy nie został wystawiony. 2. Działania informacyjne są podejmowane w formie ustnej lub pisemnej. 3. Działania informacyjne są ewidencjonowane w systemie teleinformatycznym wierzyciela lub przy użyciu programu komputerowego, jeżeli istnieją warunki techniczne do ich ewidencjonowania w takim systemie lub przy użyciu takiego programu, albo w postaci papierowej. 4. Zewidencjonowaniu podlegają forma działania informacyjnego, data jego podjęcia oraz imię i nazwisko osoby, która podjęła działanie informacyjne
Egzekucja poprzedzona przesłaniem upomnienia	Wierzyciel przesyła zobowiązanemu upomnienie, o ile jest wymagane jego uprzednie doręczenie, w zakresie należności pieniężnej, której wysokość: 1) przekracza dziesięciokrotność kosztów upomnienia: a) niezwłocznie – jeżeli nie zostały podjęte działania informacyjne, b) przed upływem 21 dni od dnia, w którym po raz pierwszy podjęto działanie informacyjne; 2) nie przekracza dziesięciokrotności kosztów upomnienia – niezwłocznie, jeżeli okres do upływu terminu przedawnienia tej należności pieniężnej jest krótszy niż 6 miesięcy
Egzekucja bez doręczenia upomnienia	W przypadku, gdy egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, wierzyciel wystawia tytuł wykonawczy obejmujący należność pieniężną, której wysokość: 1) przekracza dziesięciokrotność kosztów upomnienia: a) niezwłocznie – jeżeli nie zostały podjęte działania informacyjne, b) przed upływem 21 dni od dnia, w którym po raz pierwszy podjęto działanie informacyjne; 2) nie przekracza dziesięciokrotności kosztów upomnienia – niezwłocznie, jeżeli okres do upływu terminu przedawnienia tej należności pieniężnej jest krótszy niż 6 miesięcy
Inne uprawnienia/obowiązki wierzyciela	Wierzyciel może przekazać zbiorczo do organu egzekucyjnego informacje, o których mowa w art. 26 § 1e EgzAdmU, w odniesieniu do więcej niż jednego tytułu wykonawczego wystawionego na tego samego zobowiązanego. Jeżeli wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym, o którym mowa w art. 19 § 2 EgzAdmU, nie jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę zobowiązanego, przekazuje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego w celu prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W przypadku przekazania organowi egzekucyjnemu tytułu wykonawczego w sposób, o którym mowa w art. 26 § 1c pkt 2 EgzAdmU, wierzyciel dołącza jego odpisy w liczbie po jednym egzemplarzu dla każdego zobowiązanego

Podsumowując, rozporządzenie jest ważnym aktem prawnym z punktu widzenia samorządów, bowiem wpływa na postępowanie samorządowych organów podatkowych w związku z postępowaniem egzekucyjnym, które często występują w roli wierzyciela podatków lokalnych.

Rozwiązanie umowy o pracę na czas określony z nauczycielem powołanym do pełnienie zawodowej służby wojskowej

Przytoczony art. 10 ust. 3b ustawy – Karta nauczyciela (dalej: KartaNauczU) umożliwia zatrudnienie nauczyciela na podstawie umowy o pracę na czas określony na jeden rok szkolny. Natomiast zgodnie z art. 303 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny (dalej: ObrOjczyznyU) stosunek pracy z osoba powołaną do pełnienia zasadniczej służby wojskowej albo terytorialnej służby wojskowej może być rozwiązany tylko za zgodą pracownika. Przy czym na podstawie art. 303 ust. 2 ObrOjczyznyU powyższej regulacji nie stosuje się do umów o pracę zawartych na okres próbny lub na czas określony nie dłuższy niż 12 miesięcy, a także jeżeli pracodawca może rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika oraz w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracownika. Jednakże żadna z powyższych regulacji nie dotyczy zawodowej służby wojskowej. Niemniej art. 335 ust. 1 ObrOjczyznyU wprost zakazuje żołnierzowi zawodowemu podejmowania pracy zarobkowej. Aby osiągnąć ten cel konieczne jest np. rozwiązanie dotychczasowego stosunku pracy.

Tym samym żaden z powyższych przepisów nie stoi na przeszkodzie temu, aby to pracownik sam wypowiedział umowę o pracę. Dlatego też w opisanym przypadku nauczyciel był uprawniony do wypowiedzenia umowy o pracę, a jej rozwiązanie odbędzie się właśnie na podstawie wypowiedzenia dokonanego przez nauczyciela (pracownika).

Mając na uwadze art. 64 ust. 1 KartaNauczU, zgodnie z którym nauczycielowi zatrudnionemu w szkole, w której organizacji pracy przewidziano ferie szkolne, przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze odpowiadającym okresowi ferii i w czasie ich trwania, oraz art. 64 ust. 5 KartaNauczU, który stanowi, że nauczyciel zatrudniony przez cały okres trwania zajęć w danym roku szkolnym w szkole, w której organizacji pracy przewidziano ferie szkolne, ma prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze i na zasadach określonych w art. 64 ust. 1 KartaNauczU, a nauczyciel zatrudniony przez okres krótszy niż 10 miesięcy w szkole, w której w organizacji pracy przewidziano ferie szkolne, ma prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym do określonego w umowie okresu prowadzenia zajęć, jak również okoliczność, że stosunek pracy nauczyciela, którego dotyczy pytanie, zostanie rozwiązany po zakończeniu ferii zimowych, należy stwierdzić, że nabędzie on prawo do urlopu wypoczynkowego. Wymiar tego urlopu wypoczynkowego wynosi 34 dni (5,6 x 6 miesięcy). A ponieważ w okresie ferii zimowych nauczyciel, którego dotyczy pytanie, wykorzysta 14 dni z powyższego wymiaru, to konieczne będzie wypłacenie mu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w liczbie 20 dni (34 dni – 14 dni).

Zmiany w wysokości kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej od 1 kwietnia 2024 roku

Komentowane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 14 ust. 9 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (dalej: WypadkiU).

W okresie od 1.4.2024 r. do 31.3.2025 r. kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, o których mowa w art. 12 i art. 14 ust. 1–4 WypadkiU, wynosić będą:

1. 1431 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, obecnie, do końca marca 2024 r., jest to kwota 1269 zł (art. 12 ust. 1 WypadkiU),
2. 1431 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, z tytułu zwiększenia tego uszczerbku co najmniej o 10 punktów procentowych obecnie, do końca marca 2024 r., jest to kwota 1269 zł (art. 12 ust. 2 WypadkiU),
3. 25 044 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego obecnie, do końca marca 2024 r., jest to kwota 22 212 zł (art. 12 ust. 3 WypadkiU),
4. 25 044 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji wskutek pogorszenia się̨ stanu zdrowia rencisty obecnie, do końca marca 2024 r., jest to kwota 22 212 zł (art. 12 ust. 4 WypadkiU),
5. 128 799 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawniony małżonek lub dziecko zmarłego ubezpieczonego lub rencisty obecnie, do końca marca 2024 r., jest to kwota 114 231 zł (art. 14 ust. 1 pkt 1 WypadkiU),
6. 64 399 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawniony członek rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty inny niż̇ małżonek lub dziecko obecnie, do końca marca 2024 r., jest to kwota 57 115 zł (art. 14 ust. 1 pkt 2 WypadkiU),
7. 128 799 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania są̨ uprawnieni równocześnie małżonek i jedno lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz 25 044 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na każde z tych dzieci obecnie, do końca marca 2024 r., jest to odpowiednio kwota 114 231 zł oraz kwota 22 212 zł (art. 14 ust. 2 pkt 1 WypadkiU),
8. 128 799 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawnionych równocześnie dwoje lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz 25 044 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugie i każde następne dziecko obecnie, do końca marca 2024 r., jest to odpowiednio kwota 114 231 zł oraz kwota 22 212 zł (art. 14 ust. 2 pkt 2 WypadkiU),
9. 25 044 zł, jeżeli obok małżonka lub dzieci do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni równocześnie inni członkowie rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, każdemu z nich niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom obecnie, do końca marca 2024 r., jest to kwota 22 212 zł (art. 14 ust. 3 WypadkiU),
10. 64 399 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni tylko członkowie rodziny inni niż małżonek lub dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz 25 044 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugiego i każdego następnego uprawnionego obecnie, do końca marca 2024 r., jest to odpowiednio kwota 57 115 zł oraz kwota 22 212 zł (art. 14 ust. 4 WypadkiU).

Zabezpieczenie środków finansowych a prowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia

Podkreślić należy, że przepisy PrZamPubl nie zawierają zakazu wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, tj. gdy zamawiający nie ma zagwarantowanych w pełni środków na realizację zamówienia. O ile jednak możliwe jest wszczęcie przetargu, o tyle już zaciągnięcie zobowiązania (zawarcie umowy) poza zakres posiadanych środków finansowych może prowadzić do naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Takie stanowisko prezentowane jest w doktrynie i orzecznictwie (zob. np. uchwała KIO z 16.5.2016 r., KIO/KD 35/16, zachowująca co do istoty aktualność).

Znajduje to także potwierdzenie m.in. w stanowisku RIO w Olsztynie, która wyjaśnia, że samorząd może ogłosić przetarg, nie mając jeszcze zabezpieczonych środków na realizację zamówienia publicznego i nie jest sprzeczne z przepisami PrZamPubl (zob. https://samorzad.pap.pl/kategoria/prawo/rio-gmina-moze-oglosic-przetarg-nie-majac-srodkow-na-zadanie, aktualizacja 31.3.2022 r.). Jednocześnie jednak przypomina się, że obowiązek ten zachodzi w chwili zawarcia umowy z wykonawcą wybranym w postępowaniu.

Według RIO ważne jest, aby plan finansowy został zabezpieczony przed podpisaniem umowy z wykonawcą, gdyż niedopuszczalne jest zaciąganie zobowiązań w sytuacji nieposiadania środków na ich realizację. RIO ostrzega przy tym, że decydując się na wszczęcie postępowania bez zabezpieczonych środków zamawiający powinien się liczyć, iż może dojść do unieważnienia postępowania o zamówienie publiczne z powodu nieuzyskania odpowiednich środków na realizację zamówienia. Wówczas, na podstawie art. 261 PrZamPubl, z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, wykonawcom, którzy złożyli oferty niepodlegające odrzuceniu, przysługuje roszczenie o zwrot uzasadnionych kosztów uczestnictwa w tym postępowaniu.

Zauważenia ponadto wymaga, że zgodnie z art. 222 ust. 4 PrZamPubl zamawiający, najpóźniej przed otwarciem ofert, udostępnia na stronie internetowej prowadzonego postępowania informację o kwocie, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. Wskazana przez zamawiającego kwota, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, wiąże zamawiającego w tym sensie, że stanowi punkt odniesienia dla stwierdzenia, czy istnieją podstawy do unieważnienia postępowania na podstawie art. 255 pkt 3 PrZamPubl, tj. w sytuacji, gdy cena najkorzystniejszej oferty lub oferta z najniższą ceną przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. Jeżeli jednak możliwości finansowe zamawiającego pozwolą na zwiększenie tej kwoty do wysokości ceny oferty najkorzystniejszej i zamawiający będzie zainteresowany takim zwiększeniem kwoty w celu wyboru oferty – istnieje możliwość dokonania wyboru oferty, której cena przekracza pierwotnie założony budżet.

Startuje nabór wniosków z KPO na działania w zakresie wdrożenia reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego w gminach

Reforma planowania i zagospodarowania przestrzennego – wsparcie dla gmin

Nabór jest prowadzony z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). W ramach programu przyznane zostanie wsparcie dla gmin na opracowanie zgodnie ze znowelizowaną ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym planów ogólnych, gminnych programów rewitalizacji i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

Ważne informacje o naborze

O dofinansowanie będą mogły ubiegać się urzędy gmin – nabór będzie prowadzony w trybie ciągłym od 28.3.2024 r. do 31.5.2026 r. Zgodnie z informacjami Ministerstwa Rozwoju i Technologii wnioski o wsparcie należy składać za pośrednictwem systemu CST2021 w aplikacji WOD2021.

Dofinansowanie można otrzymać na inwestycje zakładające współfinansowanie przyjęcia przez min. 80% gmin planów ogólnych, gminnych programów rewitalizacji, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

Łączna kwota środków przeznaczonych w ramach naboru na wdrożenie reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego w gminach wynosi aż 868 118 000 zł. Zgodnie z założeniami przyjętymi w informacji o naborze do programu maksymalna kwota oraz poziom dofinansowania będzie obliczany za pomocą algorytmu lub stawki jednostkowej indywidulnie dla każdego wniosku.

System wykrywania skażeń i powiadamiania o ich wystąpieniu

W Dz.U. z 2024 r. pod poz. 290 opublikowano rozporządzenie Rady Ministrów z 23.2.2024 r. w sprawie systemów wykrywania skażeń i powiadamiania o ich wystąpieniu oraz właściwości organów w tych sprawach.

W przypadku:

– Minister Obrony Narodowej (MON) może uruchomić krajowy system wykrywania skażeń i alarmowania (dalej: KSWSiA).

W przypadku uruchomienia KSWSiA Prezes Państwowej Agencji Atomistyki, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz ministrowie właściwi do spraw: wewnętrznych, zdrowia, administracji publicznej, rolnictwa, rynków rolnych, rybołówstwa, gospodarki morskiej, klimatu i gospodarki wodnej kierują do centrum dyspozycyjnego osoby posiadające specjalistyczną wiedzę z zakresu oceny sytuacji skażeń lub przeciwdziałania skutkom ich wystąpienia.

W skład KSWSiA wchodzą:

Warunkiem zapewnienia jednolitości funkcjonowania oraz wzajemnej interoperacyjności systemów jest stosowanie:

Jednolitość i interoperacyjność funkcjonowania systemów wchodzących w skład KSWSiA zapewniają organy, którym te systemy podlegają lub które je nadzorują. Koordynację w zakresie jednolitości i interoperacyjności funkcjonowania systemów wchodzących w skład KSWSiA zapewnia MON.

W celu zapewnienia jednolitości i interoperacyjności funkcjonowania systemów wchodzących w skład KSWSiA Minister Obrony Narodowej działa na podstawie Planu współdziałania jednostek organizacyjnych wchodzących w skład KSWSiA uzgodnionego z:

Jak wynika z § 6 rozporządzenia, systemy wchodzące w skład KSWSiA to systemy wykorzystywane dla potrzeb:

Przygotowanie systemów wchodzących w skład KSWSiA do wykonywania wymienionych wyżej zadań realizują w zakresie swoich kompetencji właściwe organy i jednostki organizacyjne, w stosunku do podlegających im systemów, przez:

Z § 9 rozporządzenia wynika też, że decyzje o wprowadzeniu lub ogłoszeniu sygnału alarmowego lub komunikatu ostrzegawczego, a także o ich odwołaniu, podejmuje właściwy terytorialnie organ administracji publicznej. Sygnały alarmowe i komunikaty ostrzegawcze:

Wykorzystanie sygnałów alarmowych i komunikatów ostrzegawczych w ramach treningów i ćwiczeń dotyczących systemów wykrywania i alarmowania jest możliwe po ogłoszeniu rozpoczęcia treningów lub ćwiczeń przez właściwe terytorialnie organy administracji publicznej, z 24-godzinnym wyprzedzeniem, w środkach masowego przekazu i w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie. Ogłoszenie zawiera informacje o zakresie i zasięgu terytorialnym prowadzonego treningu lub ćwiczenia.

Nowe stawki związane z obsługą Karty Dużej Rodziny

W Dzienniku Urzędowym RP Monitor Polski ukazało się obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 27.2.2024 r. w sprawie wysokości opłaty za wydanie duplikatu Karty Dużej Rodziny oraz wysokości kosztów gminy związanych z przyznaniem tej Karty oraz wydaniem jej duplikatu (M.P. z 2024 r. poz. 177).

W ramach obwieszczenia ustalono nowe stawki/kwoty związane z realizowaniem przez gminy zadań dotyczących Karty Dużej Rodziny. Nowe wartości będą obowiązywały w okresie od 1.3.2024 r. W istocie rzeczy wspomniane stawki/kwoty są wynikiem waloryzacji corocznej, o której mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o Karcie Dużej Rodziny (dalej: KartaDRU).

Według obwieszczenie nowe stawki kształtują się następująco:

1. wysokość kwoty, o której mowa w art.13 ust. 2 KartaDRU, wynosi 15,00 zł (koszt wydania duplikatu Karty);
2. wysokość kwoty, o której mowa w art. 29 ust. 4 KartaDRU, wynosi 24,00 zł (koszt realizacji przez gminę usługi związanej z przyznawaniem Karty);
3. wysokość kwoty, o której mowa w art. 29 ust. 5 KartaDRU, wynosi 7,00 zł (koszt wydania kolejnej Karty w razie zmian osobowych w rodzinie wielodzietnej);
4. wysokość kwoty, o której mowa w art. 29 ust. 6 KartaDRU, wynosi 5,00 zł (koszt wydania duplikatu Karty, wydanie karty tradycyjnej, udostępnienia karty elektronicznej).

Z powyższego wynika więc niewątpliwie, że koszty realizacji ww. zadań wzrosły, co ma również znaczenie z punktu widzenia zadań realizowanych przez gminę. Należy jednak wspomnieć, że owe koszty zostaną zrekompensowane gminie ze środków budżetu państwa. Ma to uzasadnienie w treści art. 29 ust. 1–3 KartaDRU. Na podstawie tego wnioskować należy, że wraz ze wzrostem stawek za wykonywanie ww. zadań przez gminę, „podążą” zwiększone środki finansowane na realizację tych celów.

Podsumowując, z nowego obwieszczenia wynikają nowe zwaloryzowane kwoty, które powinny choć w pewnym stopniu „pomóc” gminom przy wykonywaniu zadań dotyczących Karty Dużej Rodziny. Należy jednak pamiętać, że finansowanie tych zwiększonych parametrów kwotowych będzie pochodziło z dotacji celowej przekazywanej gminom. Gminy powinny także zachować „ostrożność” w wykonywaniu usług objętych tymi zwiększonymi kwotami, aby nie narazić się na zarzuty niewłaściwego wykonywania zadania zleconego. W tym zaś zakresie chodzi szczególnie o przestrzeganie wspomnianych wyżej, nowych stawek/kwot, które są wartościami bezwzględnie wiążącymi gminę.

Dofinansowanie przedsięwzięć z zakresu usuwania wyrobów zawierających azbest

Analiza zapytania wymaga uwzględnienia faktu, że stosowne wymogi w podanym zakresie przedmiotowym przewidują zapewne przepisy wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska. W konsekwencji wymogi te legalizują możliwość domagania się przez gminę danych niezbędnych do złożenia wniosku o dofinansowanie.

W tych okolicznościach ‒ w braku jednoznacznych wytycznych ze strony wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska ‒ to sam wnioskodawca winien zadecydować w jaki sposób wykaże dane w zakresie wspomnianego „potwierdzenia otrzymania zwrotu poniesionych kosztów za wymianę pokrycia dachu” i „inwestycje zrealizowane i w całości wypłacone rolnikowi przez ARiMR”.

Rozwiązaniem może być zarówno prośba o przedstawienie potwierdzenia otrzymania przelewu z ARiMR, jak i innej dokumentacji przez beneficjenta, w tym np. oświadczenia pisemnego w podanym zakresie przedmiotowym.

W każdym razie, to JST powinna dążyć do uzyskania pisemnego poświadczenia danych w podanym zakresie, za czym przemawia choćby zasada pisemności z art. 14 § 1a Kodeksu postępowania administracyjnego, gdzie postanowiono, że sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.

Opodatkowanie ryczałtu za używanie samochodu prywatnego do celów służbowych

W orzecznictwie wskazuje się, że przekazane pracownikom nieodpłatne świadczenia, zużyte do celów firmowych nie będą generowały przychodów z pracy, jako otrzymane w interesie pracodawcy, a nie pracownika. W orzeczeniu TK z 8.7.2014 r., K 7/13, Legalis, stwierdzono bowiem, że świadczenie powodujące powstanie przychodu powinno:

1. zostać spełnione za zgodą beneficjentów (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie),
2. zostać spełnione w jego interesie (a nie w interesie zleceniodawcy) i przynieść mu korzyść w postaci powiększenie aktywów lub uniknięcie wydatku, który musiałby ponieść,
3. korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnemu podatnikowi (nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).

W ocenie autora, jeśli nieodpłatne świadczenie (ryczałt za używanie prywatnego samochodu) nie służy interesom pracownika, ale tylko pracodawcy, to nie generuje przychodu. Jest bowiem jedynie ryczałtowym zwrotem kosztów działalności pracodawcy (zob. np. wyrok WSA w Bydgoszczy z 8.6.2021 r., I SA/Bd 223/21, Legalis).

Z drugiej strony ryczałt z tytułu używania prywatnego pojazdu reguluje § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy. Ryczałt ten będzie wolny od podatku u pracowników, którym prawo do takiego ryczałtu przyznają odrębne ustawy (art. 21 ust. 1 pkt 23b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Można więc wnioskować, że u pozostałych pracowników wygeneruje przychody ze stosunku pracy.

Prawie 80 tysięcy osób oszczędzających w PPK otrzymało wpłaty powitalne

Ponad 22 mld zł w aktywach PPK

W PPK, według danych na koniec stycznia 2024 r., uczestniczy 3,42 mln osób, na łącznie 4 mln aktywnych rachunkach PPK. To oznacza, że część osób uczestniczących w PPK posiada więcej niż jeden rachunek. Wartość aktywów PPK na dzień 31.1.2024 r. wynosiła 22,04 mld zł a 321 tys. pracodawców utworzyło PPK. Częściej uczestnikami PPK są mężczyźni, których jest w programie 1,56 mln, natomiast 1,46 mln uczestników PPK stanowią kobiety. Nie ma danych co do płci wśród 0,39 mln osób uczestniczących w PPK. Średnia wieku uczestników PPK wynosi 39 lat, a największą grupę stanowią osoby w wieku 30–54 lata, to łącznie 2,45 mln osób (71,64% wszystkich). Natomiast osoby w wieku 55+ stanowią 260 tys. osób (7,60% wszystkich).

Grupa stanowiąca 94,22 % oszczędzających w PPK to Polacy (3,22 mln osób), wśród osób innej narodowości dominuje narodowość ukraińska (121,01 tys. osób) na drugim miejscu są osoby z narodowością białoruską (14,21 tys. osób) a na trzecim osoby z narodowością indyjską (4,26 tys. osób). Największa partycypacja w ramach PPK jest w województwie mazowieckim, dolnośląskim oraz wielkopolskim, a najniższa w województwie świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim i lubuskim. Na rachunki osób uczestniczących w PPK dotychczas przekazano wpłaty powitalne w wysokości 787 mln zł oraz dopłaty roczne w wysokości 1,064 mld zł łącznie.

Wpłata powitalna po 3 miesiącach uczestnictwa w PPK

PPK jest dobrowolne dla osób zatrudnionych, co oznacza, że osoby, które nie chcą nadal uczestniczyć w PPK, mogą złożyć ponownie deklaracje rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK. Co ważne, deklaracje muszą zostać złożone w formie papierowej na druku z rozporządzenia, tak jak w przypadku deklaracji składanych na etapie wdrażania PPK a także tych po pierwszym automatycznym zapisie w ramach PPK, który miał miejsce na początku 2023 r. Dopóki osoba zatrudniona w wieku 18–54 nie złoży deklaracji rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK, należy uznać, że taka osoba chce uczestniczyć w PPK, a obowiązkiem pracodawcy jest potrącenie wpłaty do PPK z wynagrodzenia takiej osoby. To oznacza, że pracodawcy zapisują nowe osoby zatrudnione do PPK automatycznie (18–54 lata) albo na wniosek w przypadku osób w wieku 55–69 lat.

Osoby, które zostały zapisane do PPK a w przeszłości nie były uprawnione do otrzymania wpłaty powitalnej nabywają prawo do jednorazowej wpłaty powitalnej. Wpłata powitalna przysługuje osobie mającej status uczestnika PPK przez co najmniej 3 pełne miesiące kalendarzowe, jeżeli w okresie jej uczestnictwa w PPK zostały dokonane – finansowane przez nią – wpłaty podstawowe za co najmniej 3 miesiące. Co ważne, osoby, które zostały uczestnikami PPK w innym okresie, a dopiero teraz spełniły przesłanki do przyznania wpłaty powitalnej, również powinny ją otrzymać. Wpłaty powitalne są przekazywane na rachunki uczestników PPK bez udziału pracodawcy.

Przekazanie 19,1 mln zł dla 76,6 tys. uczestników PPK w ramach wpłat powitalnych

Uczestnicy, którzy spełnili przesłanki do otrzymania wpłaty powitalnej w IV kwartale 2023 r., otrzymali wpłatę powitalną do 14 lutego. W sumie do 76,6 tys. uczestników PPK trafiło z tego tytułu łącznie 19,1 mln zł. Osoby, które nie spełniły warunków do otrzymania wpłaty powitalnej, a spełnią je w I kwartale 2024 r. mogą otrzymać wpłatę powitalną w wysokości 250 zł w kolejnym terminie wypłaty, który przypada w maju 2024 r. Ewidencjonowaniem środków na rachunkach PPK zajmują się instytucje finansowe zarządzające PPK. To oznacza, że pracodawca nie będzie miał obowiązków w tym zakresie.