Top 10 najczęstszych błędów przy zgłaszaniu i obsłudze naruszeń ochrony danych osobowych

Kiedy w ogóle mamy do czynienia z naruszeniem?

Zgodnie z RODO „naruszenie ochrony danych osobowych” oznacza naruszenie bezpieczeństwa prowadzące do przypadkowego lub niezgodnego z prawem zniszczenia, utracenia, zmodyfikowania, nieuprawnionego ujawnienia lub nieuprawnionego dostępu do danych osobowych przesyłanych, przechowywanych lub w inny sposób przetwarzanych.

W sposób bardziej przystępny można powiedzieć, że z naruszeniem ochrony danych osobowych mamy do czynienia, kiedy spełnione są trzy przesłanki:

1. naruszenie bezpieczeństwa dotyczy danych osobowych przesyłanych, przechowywanych lub w inny sposób przetwarzanych przez podmiot, którego to zdarzenie dotyczy;
2. skutkiem naruszenia bezpieczeństwa jest zniszczenie, utracenie, zmodyfikowanie, nieuprawnione ujawnienie lub nieuprawniony dostęp do danych osobowych,
3. naruszenie zaistnieje na skutek nieprzestrzegania zasad bezpieczeństwa danych osobowych.

Najczęstsze błędy przy zgłaszaniu i obsłudze naruszeń

1. Problemy z określeniem daty stwierdzenia naruszenia.

Przypominamy, że RODO zakłada konieczność zgłoszenia naruszenia ochrony danych organowi nadzorczemu w ciągu 72 godzin od jego stwierdzenia. Stwierdzenia, które nie zawsze będzie tożsame z wykryciem. i nie chodzi o to, aby administratorzy celowo wydłużali czas niezbędny na działania wyjaśniające (z czego powinni się później „wytłumaczyć” w zgłoszeniu do UODO), ale aby najpierw dokonali analizy zdarzenia, a dopiero potem podejmowali decyzje co do jego dalszego procedowania.

Przykładowo, 24 sierpnia pracownik działu HR poinformował dział IT o trudnościach w dostępie do folderu klienta. W następnym dniu dział IT pochylił się nad zgłoszeniem, zaklasyfikowanym początkowo jako niespecjalnie pilne, na skutek czego odkrył w logach systemowych dot. ostatniej modyfikacji zawartości plików aktywność nieznanego użytkownika. Po powzięciu informacji o potencjalnym dostępie osób trzecich do folderu, niezwłocznie poinformował o tym inspektora ochrony danych. Inspektor podjął działania wyjaśniające, na skutek których w dniu 26 sierpnia stwierdził naruszenie ochrony danych osobowych. Czas na ewentualne zgłoszenie tego naruszenia Prezesowi UODO minie 29 sierpnia.

2. Niewłaściwe wskazywanie charakteru naruszenia.

Jaka jest różnica pomiędzy naruszeniem poufności, dostępności i integralności danych?

Naruszenie poufności jest wtedy, kiedy dane osobowe zostaną ujawnione nieuprawnionej osobie – przykład: przypadkowe wysłanie danych osobowych klienta do osoby postronnej; atak hakerski, w wyniku którego osoby trzecie uzyskują dostęp do danych przechowywanych w systemach administratora.

Z naruszeniem dostępności będziemy mieć do czynienia, gdy czasowo bądź trwale utracimy dane osobowe lub gdy ulegną one zniszczeniu – przykładowo na skutek pożaru w organizacji; kradzieży nośnika zawierającego bazy danych klientów administratora (przy braku kopii zapasowej) czy w wyniku przerwy w dostawie prądu, która uniemożliwi nam dostęp do danych.

UODO wskazuje jednak, że nie każda czasowa niedostępność danych będzie naruszeniem, a wyłącznie taka, która stworzy ryzyko dla praw i wolności osób fizycznych, choćby w przypadku szpitala brak dostępu danych pacjentów może prowadzić do uniemożliwienia przeprowadzenia operacji medycznej.

Z kolei jak podkreśla UODO, w przypadku kilkugodzinnego braku dostępu spółki medialnej do swoich systemów i niemożliwości wysyłania newslettera do abonentów, istnieje natomiast niskie prawdopodobieństwo naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. Z kolei naruszenie integralności to nic innego jak nieautoryzowana zmiana treści danych osobowych. UODO wskazuje na następujący przykład: „Pracownik dla żartu zmienia nazwiska klientów poprzez dopisanie litery „s” na końcu każdego z nich.”

Uwaga
jedno naruszenie może dotyczyć naruszenia np. poufności i dostępności jednocześnie, chociażby wtedy, gdy na skutek działania złośliwego oprogramowania nie tylko osoba trzecia uzyska dostęp do danych administratora, ale również dane zostaną utracone, a kopii zapasowych brak.

3.Niewłaściwe oszacowanie prawdopodobieństwa naruszenia praw i wolności osób, których dane dotyczą.

Zgodnie z RODO naruszenie ochrony danych osobowych zawsze zgłaszamy organowi nadzorczemu, chyba że jest mało prawdopodobne, by naruszenie to skutkowało ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych (art. 33 RODO). Natomiast jeśli naruszenie może powodować wysokie ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych, oprócz zgłoszenia naruszenia organowi nadzorczemu, administrator o takim naruszeniu zawiadamia również osobę, której dane dotyczą.

W tym miejscu zamiast zamęczać Państwa szczegółowym opisem metodyki rekomendowanej przez Europejską Agencję ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji (ENISA), z którą można zapoznać się tu , zapraszamy do skorzystania z przygotowanego przez nas narzędzia – Kalkulatora wagi naruszeń , które pomoże Państwu ustalić, czy dane naruszenia powinno podlegać zgłoszeniu do Prezesa UODO, a jeśli tak, to czy o naruszeniu powinniśmy poinformować również osoby, których dane dotyczą.

4. Niepoprawne poinformowanie osób, których dane dotyczą o zaistniałym naruszeniu.

Jeżeli zaistniałe w naszej organizacji naruszenie wiąże się z obowiązkiem poinformowania o nim osób, których dane dotyczą, musimy pamiętać, żeby informacja, którą w tym zakresie administrator przekaże osobom, których dotyczyło naruszenie, zawierała wszystkie wymagane przez RODO elementy, tj. wskazanie:

5. Pobieżne wskazywanie możliwych konsekwencji dla osób, których dane dotyczą.

Sam UODO zwraca uwagę, że administratorzy mają tendencję do bardzo ogólnego opisu możliwych konsekwencji naruszenia w komunikacie adresowanych do osób fizycznych. Unikajmy zatem wskazywania, że skutkiem naruszenia mogła być strata finansowa czy utrata poufności danych, a postawmy na praktyczne podejście i sformułujmy te konsekwencje w sposób jak najbardziej precyzyjny i zrozumiały dla odbiorcy, przykładowo: mimo podjętych przez nas działań istnieje ryzyko, że dane osobowe zostaną wykorzystane w celu podszycia się pod Panią/Pana.

Może to wynikać z faktu, że:

Powyższe może doprowadzić do:

6. Brak faktycznego przeprowadzenia deklarowanych w zgłoszeniu środków mających zminimalizować ryzyko ponownego wystąpienia naruszenia.

We formularzu zgłoszenia naruszenia do Prezesa UODO w rubryce 9B administratorzy powinni wskazać środki bezpieczeństwa zastosowane lub proponowane w celu zminimalizowania ryzyka ponownego wystąpienia naruszenia. Przykładowo, jeśli naruszenie polegało na niezgodnym z procedurami udostępnieniem nagrania z monitoringu osobie postronnej (praktyczne wskazówki na temat udostępniania nagrań monitoringu znajdziesz w artykule: „Udostępnianie danych z monitoringu praktyczne wskazówki”), wówczas w przedmiotowej rubryce można wskazać, że pracownicy co prawda są szkoleni i zaznajamiani z procedurami odnoszącymi się do zarządzania systemem monitoringu, natomiast w wyniku stwierdzonego naruszenia komunikacja w tym zakresie zostanie ponowiona (np. poprzez rozesłanie maili), a kluczowi pracownicy odbędą dedykowane temu zagadnieniu szkolenie. Brzmi dobrze i na pewno zrobi to dobre wrażenie na pracownikach UODO, natomiast nie zapominajmy, że możemy zostać poproszeni o przedstawienie potwierdzenia podjęcia deklarowanych działań – np. poprzez przesłanie potwierdzenia wysłania maila do pracowników z przypomnieniem najważniejszych zasad czy dowodu przeprowadzenia szkolenia stacjonarnego.

7. Brak dokładnego opisu naruszenia

Lakoniczne wskazanie w formularzu naruszenia przebiegu zdarzenia (przykładowo: „zagubiono dokument”, „skierowano wiadomość e-mail do dużej grupy osób”, „utrata dostępu do danych pacjentów”) rodzą po stronie UODO konieczność podejmowania dodatkowych czynności w celu ustalenia stanu faktycznego. Wówczas UODO podejmuje kontakt z administratorem/inspektorem ochrony danych, co nie tylko wydłuża cały proces, ale również zwraca uwagę Urzędu na naszą organizację. Dla dobra zarówno administratora, jak i UODO, warto dbać o to, aby wypełniane przez nas zgłoszenia były kompletne i zawierały możliwie szczegółowy opis zdarzenia i okoliczności naruszenia.

8. Nieprowadzenie rejestru naruszeń.

Jeżeli w wyniku analizy naruszenia ochrony danych osobowych administrator doszedł do wniosku, że prawdopodobieństwo zaistnienia ryzyka naruszenia praw i wolności osób fizycznych jest małe, nie musi on zgłaszać naruszenia do Prezesa UODO. Nie zmienia to natomiast faktu, że takie naruszenie powinno zostać odnotowane w prowadzonym przez administratora rejestrze naruszeń, o którym mowa w art. 33 ust. 5 RODO i który stanowi niezbędny element każdej dokumentacji ochrony danych osobowych. Co więcej, poza odnotowaniem w rejestrze okoliczności naruszenia, jego skutków oraz podjętych działań zaradczych, administrator powinien dysponować dowodem na przeprowadzenie analizy naruszenia, w wyniku której podjął decyzję o niezgłaszaniu naruszenia Prezesowi UODO – w razie ewentualnej kontroli pracownicy UODO mogą jak najbardziej o taki dokument poprosić.

9. Problem z określeniem w formularzu zgłoszenia naruszenia „przybliżonej liczby wpisów danych osobowych, których dotyczy naruszenie”.

W samym formularzu UODO podpowiada uzupełniającemu, że „jednej osobie można przypisać kilka wpisów, np. kilka transakcji”. Mimo tego wielu ma problem z uzupełnieniem tego pola, czemu trudno się dziwić. UODO podpowiada, że w razie wątpliwości co do uzupełnienia liczby wpisów warto wskazać Urzędowi metodologię, którą się posiłkowaliśmy. Przykładowo, gdy przedmiotem naruszenia są akta osobowe pracownika, wówczas wpisujemy, że naruszenie dotyczy w przybliżeniu 15 wpisów, przy czym za wpis rozumiemy dokument znajdujące się w aktach pracowniczych, na których widniały dane naszego pracownika. Nie rekomendujemy traktowania liczby wpisów jako liczby wszystkich danych osobowych, które znajdowały się w (przykładowo) zagubionych dokumentach, ponieważ bardzo często będzie to jeśli nie bardzo trudne, to wręcz niemożliwe.

10. Wypełnianie zgłoszeń w sposób rutynowy, w oparciu o wcześniej przygotowane zgłoszenia.

Sam UODO zwraca uwagę, że duża część wypełnianych przez administratorów danych zgłoszeń jest sporządzana w sposób niedbały i szablonowy, ewidentnie zawierających informacje nieścisłe i prawdopodobnie właściwe dla wcześniej zgłaszanych naruszeń, a przez brak staranności i pójście na skróty niespójnych i wzajemnie sobie przeczących. Takie podejście również generuje po stronie UODO konieczność wyjaśniania tych nieścisłości i prowadzenia z administratorem dalszej korespondencji w sprawie naruszenia.

Co dalej?

Jeśli zidentyfikowałeś choć jeden ze wskazanych wyżej błędów, które mogą występować w Twojej organizacji przy obsłudze i zgłaszaniu naruszeń do Prezesa UODO – nie martw się, nie jesteś sam, a wręcz jesteśmy gotowi się założyć, że mało która organizacja takich problemów nie ma. Jeśli czujesz niedosyt i chciałbyś dowiedzieć się więcej o tym, jak zorganizować proces obsługi naruszeń w Twojej organizacji, polecamy lekturę przygotowanego przez UODO poradnika „Obowiązki administratorów związane z naruszeniami ochrony danych osobowych” oraz wytycznych Grupy Roboczej Art. 28 dotyczących zgłaszania naruszeń ochrony danych osobowych zgodnie z rozporządzeniem 2016/679.

Skarga na uchwałę rady gminy w przedmiocie uznania bezzasadności wniosku dotyczącego wykonywania mandatu radnego

Tak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (post. WSA we Wrocławiu z 2.10.2020 r., III SA/Wr 290/20, Legalis).

W tym przypadku WSA rozpatrywał kwestię dopuszczalności wniesienia skargi na uchwałę wydaną w sprawie skargi z Działu VIII ustawy z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256; dalej: KPA) do sądu administracyjnego. Dział ten dotyczy prawa składania skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami niniejszego działu.

Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z 30.8.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 3 § 1-3 ustawy z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: PostAdmU) zakres kontroli dokonywanej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. skargi na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, lub rozstrzygające sprawę co do istoty, a także inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1–3 PostAdmU akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

WSA we Wrocławiu przypomniał, że zaskarżona uchwała rady gminy (miejskiej) rozstrzygająca wniosek z działu VIII KPA nie podlega rozpatrzeniu przez sąd administracyjny. Nie jest to ani rozstrzygnięcie indywidualne w formie decyzji administracyjnej lub postanowienia, ani nie jest to „inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa”. Istotą skarg uregulowanych w dziale VIII KPA jest uruchomienie jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, jakim jest zawiadomienie niemające charakteru aktu administracyjnego władczo rozstrzygającego o prawach i obowiązkach jednostki wynikających z przepisów prawa administracyjnego. Zawiadomienie takie wywiera trojakie skutki:

1. zakończenie postępowania skargowego w odniesieniu do sprawy, która była jej przedmiotem;
2. możliwość wniesienia kolejnej skargi będącej wynikiem niezadowolenia ze sposobu załatwienia pierwszej skargi (art. 227 KPA);
3. możliwość zastosowania trybu z art. 239 KPA wobec ponowionej skargi (w przypadku gdy skarga, w wyniku jej rozpatrzenia, została uznana za bezzasadną i jej bezzasadność wykazano w odpowiedzi na skargę, a skarżący ponowił skargę bez wskazania nowych okoliczności – organ właściwy do jej rozpatrzenia może podtrzymać swoje poprzednie stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy – bez zawiadamiania skarżącego).

WSA zwrócił też uwagę, że zgodnie z art. 246 § 1 KPA wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi w trybie określonym w rozdziale 2 niniejszego działu. Nie jest to jednak skarga składana do sądu administracyjnego, a zgodnie z art. 228 KPA skargi takie składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia.

Nabycie prawa do odprawy w podstawowym i dodatkowym miejscu pracy nauczyciela

Podstawą wypłaty nauczycielskiej odprawy emerytalnej jest przepis art. 87 KartaNauczU, który przewiduje wypłatę odprawy w wysokości 2 lub 3 miesięcznego ostatnio pobieranego wynagrodzenia w szkole będącej podstawowym miejscem pracy nauczyciela. Zgodnie z art. 91c KartaNauczU w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy, nieuregulowanych przepisami ustawy – KartaNauczU mają zastosowanie przepisy KP. Odprawa emerytalna wypłacana na podstawie art. 92¹ KP wynosi jednomiesięczne wynagrodzenie.

Ustawodawca, w ramach przywileju zawodowego, przewidział wypłatę korzystniejszej tzn. wyższej niż wynikającej z przepisów KP odprawy emerytalnej dla nauczyciela. Jednocześnie ustawodawca ograniczył ten przywilej tylko do tzw. podstawowego miejsca pracy. Z uwagi na fakt, że KartaNauczU nie zawiera przepisów regulujących wypłatę odprawy emerytalnej z dodatkowego miejsca pracy, należy na podstawie art. 91c KartaNauczU zastosować ogólne przepisy wynikające z KP. Każdy pracownik pracujący na podstawie dwóch umów o pracę nabywa prawo do odprawy emerytalnej niezależenie od siebie. Prawo do odprawy emerytalnej nie zależy od charakteru stosunku pracy, tj. od tego czy jest on podstawowy, czy dodatkowy. Jedynie w przypadku nauczycielskiego stosunku pracy jedna z odpraw emerytalnych będzie miała charakter szczególny – bo jej wysokość będzie zależała od tego, czy dana szkoła jest podstawowym miejscem pracy.

Najnowsze stanowisko Związku Gmin Wiejskich RP – komentarz eksperta

W swoim stanowisku ZGP RP wskazał, że „Podstawową przyczyną możliwego ubytku dochodów JST jest zmiana przepisów dotycząca podatku ryczałtowego w wyniku których nastąpi średnioroczne obniżenie o 3,4 mld zł dochodów z PIT, w tym o 1,7 mld zł spadek dochodów z PIT dla samorządów. Jednocześnie wzrosną o 2,5 mld zł dochody z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego, który nie podlega dystrybucji do jednostek samorządowych. Związek Gmin Wiejskich RP szacuje, że zmiana przepisów podatkowych pociągnie roczny ubytek w dochodach gmin wiejskich na poziomie 260 mln zł a dla gmin miejsko-wiejskich 244 mln zł, łącznie ponad 0,5 mld zł”. Z treścią stanowiska można zapoznać się na stronie www.zgwrp.pl

Komentarz eksperta

W kontekście sugerowanych rozwiązań legislacyjnych ukierunkowanych na podwyższenie limitu umożliwiającego podatnikom prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą – przyjęcie formy opodatkowania w postaci ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (z kwoty 250 000,00 EUR do kwoty 2 000 000,00 EUR), obawy prezentowane przez stronę samorządową wydają się być obiektywnie słuszne. Przypomnieć bowiem należy, że w regulacjach art. 4-6 DochSamTerytU określono pewne stałe wskaźniki udziału poszczególnych rodzajów samorządów w podatku dochodowym od osób fizycznych i w podatku dochodowym od osób prawnych (np. w przypadku gmin, w pierwszym z podatków – 39,34% , w drugim z podatków – 6,71%). Rzecz jasna, w ostatnich latach istnieje pewien trend wzrostowy udziału kwotowego tych dochodów w budżetach samorządowych.

Należy jednak zauważyć, że zmiana stanu prawnego, w którym dopuszczone zostanie preferencyjne (wyższe limity dostępne dla większej ilości podmiotów) opodatkowanie w ramach wspomnianego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, spowoduje z pewnością większe zainteresowanie tą formą opodatkowania ze strony podatników podatku dochodowego od osób fizycznych. Jest to zresztą całkowicie usprawiedliwione ekonomicznie. Z drugiej jednak strony, korzyść dla jednej grupy podatników, z wysokim prawdopodobieństwem oznaczać będzie niekorzystne skutki dla inne grupy, czyli wspomnianych samorządów. Oczywiście na dzień dzisiejszy trudno realnie oszacować straty poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, to jednak w dłuższej perspektywie czasowej, spadki wpływów z udziału w ww. podatku dochodowym od osób fizycznych wydają się być nieuchronne. W tych okolicznościach wskazane byłoby, aby poszukać jakiegoś mechanizmu wyrównawczego. Takowe mechanizmy w polskim porządku funkcjonują już od wielu lat. Jednym z przykładów może być art. 7 ust. 4 i 5 PodLokU. Tamże postanowiono, że:
„4. Z tytułu zwolnień, o których mowa w ust. 1 pkt 8 oraz ust. 2 pkt 5a, jednostkom samorządu terytorialnego przysługuje z budżetu państwa zwrot utraconych dochodów za przedmioty opodatkowania, które podlegają opodatkowaniu i nie są z niego zwolnione na podstawie innych przepisów niniejszej ustawy.
5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb zwrotu utraconych dochodów, o których mowa w ust. 4, kierując się potrzebą zabezpieczenia budżetów gmin przed utratą dochodów z tytułu zwolnień w opłatach i podatkach”.

Rzecz jasna, ww. mechanizm wyrównawczy dotyczy m.in. rekompensaty za zwolnienia ustawowe dla szeroko pojętych nieruchomości związanych z parkami narodowymi, jednakże warto wdrożyć podobne rodzajowo rozwiązania, związane ze spodziewanym ubytkiem kwotowym w dochodach jednostek samorządu terytorialnego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Można nawet rozważyć stopniowe wprowadzenie mechanizmu wyrównawczego w perspektywie długoletniej, aby wypośrodkować interesy fiskalne zarówno Skarbu Państwa, jak i samorządów. W każdym razie, w aktualnej trudnej sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego, pogłębionej jeszcze znacznym ubytkiem dochodów z powodu epidemii COVID-19, wprowadzenie pewnych mechanizmów „zabezpieczających” stabilność budżetów ww. jednostek wydaje się być tym bardziej usprawiedliwione, a nawet konieczne. Z tych względów, obawy zgłaszane przez stronę samorządową, co do zasady, mogą być uzasadnione. Wskazane jest więc wypracowanie pewne wspólnej koncepcji, która uwzględniałaby stan finansów Skarbu Państwa i samorządów.

Różnicowanie płac ze względu na płeć pracowników ma być mobbingiem

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy jest w pracach sejmowych (druk nr 463). Jego autorami jest grupa posłów, która w uzasadnieniu podkreśla, że mimo obowiązującej zasady niedyskryminacji płacowej ze względu na płeć (por. art. 18^3a § 1 i art. 18^3c KP), rozdźwięk w wysokości uzyskiwanych zarobków jest wciąż wysoki. Według danych GUS za październik 2018 r. (ostatnie dostępne informacje z uwagi na dwuletnią cykliczność ich przygotowywania) przeciętne wynagrodzenie mężczyzn było wyższe o 19,9% niż kobiet.

Żeby przeciwdziałać skuteczniej takiemu zjawisku, posłowie proponują rozszerzyć definicję mobbingu, zawartą w art. 94³ § 2 KP, o różnicowanie wysokości wynagrodzenia ze względu na płeć pracownika. Miałaby ona brzmieć następująco: „Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu albo różnicowaniu wysokości wynagrodzenia ze względu na płeć pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub majce na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.”

Taka zmiana prowadzi do przyznania pracownikowi niżej wynagradzanemu tylko z powodu płci uprawnienie do:

Projekt przewiduje, że nowa definicja mobbingu miałaby obowiązywać po upływie 30 dni od ogłoszenia.

Zostało jeszcze kilka dni na złożenie sprawozdania do PFRON

Taki obowiązek spoczywa na podmiotach, wymienionych w art. 2 ust. 1 RachunkU. Są to m.in.:

Obowiązek przedstawiania sprawozdań finansowych ciąży na średnich i dużych przedsiębiorstwach. Jeżeli beneficjent pomocy nie sporządza takiego sprawozdania, to składa odpowiednie oświadczenie. Mikro- lub małe przedsiębiorstwa, starające się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie muszą przekazywać sprawozdań finansowych i oświadczeń. Także pomoc przekazana w postaci refundacji składek na ubezpieczenia społeczne jest zwolniona z tego obowiązku.

Sprawozdanie finansowe w formie elektronicznej lub skan oświadczenia za 2019 r., podpisane kwalifikowanym certyfikatem CK lub profilem zaufanym PZ przesyła się na skrzynki e-mail właściwych terytorialnie Oddziałów PFRON.

Warto pamiętać, że przedsiębiorcy, którzy złożą do KRS elektroniczne sprawozdania finansowe, nie muszą ich składać do PFRON, bo jak poinformował Fundusz „(…) złożone w KRS sprawozdania finansowe będą weryfikowane przez Fundusz pod kątem braków formalnych/błędów finansowych i w razie stwierdzenia nieprawidłowości, PFRON ma prawo wezwać wnioskodawcę do ich uzupełnienia.

Projekt ustawy o doręczeniach elektronicznych

Do obowiązkowego posiadania adresu do doręczeń będą zobowiązane podmioty publiczne oraz min. adwokat, radca prawny, notariusz wykonujący zawód; przedsiębiorcy; podmioty wpisane do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, podmiot niepubliczny wpisany do rejestru przedsiębiorców, o którym mowa w przepisach ustawy o Krajowym Rejestrze Gospodarczym. Minister właściwy do spraw informatyzacji będzie tworzył adres do doręczeń elektronicznych powiązany z publiczną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego na wniosek podmiotu niepublicznego skierowany do tego ministra. Ponadto Minister będzie odpowiedzialny za zapewnienie, utrzymanie i rozwój bazy adresów elektronicznych.

Za publiczną usługę rejestrowanego doręczenia elektronicznego będzie odpowiedzialny tzw. operator wyznaczony. Operator wyznaczony w ramach świadczenia publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego wystawia dowody wysłania i dowody otrzymania.

Dostarczanie korespondencji będzie możliwe także w ramach publicznej usługi hybrydowej, która ma polegać na przekształceniu dokumentu elektronicznego nadanego przez podmiot publiczny w przesyłkę listową w celu doręczenia korespondencji do adresata. Przekształcenie ma następować w sposób zautomatyzowany.

Podmiot publiczny doręcza korespondencję wymagającą uzyskania potwierdzenia jej nadania lub odbioru z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego na adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych

W zakresie przepisów KPA zakłada ona, że każdy będzie posiadał adres elektroniczny do doręczeń, który zostanie umieszczony w bazie adresów elektronicznych adresu do doręczeń elektronicznych.

Sprawy będą mogły być prowadzone i załatwiane w postaci papierowej lub elektronicznej. Ponadto w postępowaniu administracyjnych sprawy będzie można załatwiać z wykorzystaniem pism generowanych automatycznie i opatrzonych kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu.

Organ administracji prowadzący sprawy na gruncie postępowania administracyjnego będzie miał obowiązek prowadzenia korespondencji ze stroną za pomocą adresu do doręczeń elektronicznych, publicznej usługi hybrydowej, poprzez doręczenie przez operatora pocztowego, za pośrednictwem pracowników.

Określanie trybu prac nad projektem uchwały budżetowej w okresie epidemii COVID-19

Przed jednostkami samorządu terytorialnego nastał intensywny okres związany z przygotowaniem projektów budżetów na 2021 r. Co do zasady, wspomniane jednostki postępują według mechanizmów określanych w specjalnych uchwałach organów stanowiących podejmowanych w trybie art. 234 FinPubU. Aktualnie jednostki muszą się jednak zmierzyć z nowymi wyzwaniami, co ma związek ze skomplikowanym stanem gospodarki finansowej w następstwie epidemii COVID-19. Wymusza to konieczność lepszego planowania wydatków, a skoro tak, to pewne szczególne rozwiązania powiązane z tymi aspektami można także ująć we wspomnianych wyżej uchwałach, wprowadzając różne modyfikacje (zmiany uchwał) do mechanizmu procedowania nad projektem uchwały budżetowej na 2021 r. Poniżej prezentujemy projekt zapisów, które można w związku z tym wykorzystać.

Uchwała Rady Gminy… nr … z dnia …

w sprawie zmiany uchwały Rady Gminy … z dnia … w sprawie określenia trybu prac na projektem uchwały budżetowej gminy …

Na podstawie art. 234 ustawy z 27.8.2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.), Rada Gminy uchwala, co następuje.

§ 1

W ramach niniejszej uchwały wprowadza się zmiany do uchwały Rady Gminy z dnia … Nr … w sprawie określenia trybu prac nad projektem uchwały budżetowej, które są związane ze szczególnymi okoliczności dotyczącymi epidemii COVID-19.

§ 2

W uchwale z dnia … Rady Gminy Nr… w sprawie określenia trybu prac nad projektem uchwały budżetowej wprowadza się następujące zmiany:

1. W § 1 (Wnioski do projektu budżetu)

dodaje się ust. 3 o treści:

„3. Wnioski do projektu budżetu na rok budżetowy 2021 należy składać w terminie do dnia 31.10.2020 r. Wydłużenie terminu o jeden miesiąc jest spowodowane szczególnymi okolicznościami związanymi z konsekwencjami finansowymi dla gminy spowodowanymi COVID-19”;

dodaje się ust. 4 i 5 o treści:

„4. Jednostki organizacyjne gminy składają wnioski do projektu budżetu na rok budżetowy 2021 z wyszczególnieniem:

1) zestawienia planowanych dochodów budżetowych,

2) zestawienia planowanych wydatków budżetowych, z uwzględnieniem wydatków związanych z przeciwdziałaniem COVID-19.

5. Zestawienia o których mowa w ust. 4 muszą zawierać pisemne uzasadnienia, w szczególności wydatków związanych z przeciwdziałaniem COVID-19”;

2. W § 2 (Projekt uchwały budżetowej)

dodaje się ust. 3 i 4 o treści:

„3. Plan wydatków budżetowych, o którym mowa w ust. 2 jest sporządzany na rok budżetowy 2021 z uwzględnieniem wydatków związanych z przeciwdziałaniem COVID-19. Wydatki w tym zakresie przedmiotowym powinny zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne;

4. W projekcie uchwały budżetowej na 2021 rok ustanawia się upoważnienia dla Wójta Gminy na podstawie przepisów ustawy z 8.3.1990 r. samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.) i ustawy z 27.8.2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 869 ze zm.), z zastrzeżeniem samodzielności decyzyjnej Wójta w trakcie wykonywania budżetu wynikającej z art. 15zn i art. 15zo ustawy z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych”.

§ 3

Pozostałe postanowienia uchwały z dnia … Rady Gminy Nr … w sprawie określenia trybu prac nad projektem uchwały budżetowej, pozostają bez zmian.

§ 4

Za wykonanie uchwały jest odpowiedzialny Wójt Gminy.

§ 5

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

……………….

Przewodniczący Rady Gminy

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 234 FinPubU, uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego w sprawie trybu prac nad projektem uchwały budżetowej określa w szczególności:

1) wymaganą szczegółowość projektu budżetu jednostki samorządu terytorialnego;

2) terminy obowiązujące w toku prac nad projektem uchwały budżetowej jednostki samorządu terytorialnego;

3) wymogi dotyczące uzasadnienia i materiały informacyjne, które zarząd przedłoży organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego wraz z projektem uchwały budżetowej.

Uchwała w oparciu o ww. podstawę prawną została przyjęta na mocy uchwały Rady Gminy z dnia … Nr… w sprawie określenia trybu prac nad projektem uchwały budżetowej.

Jak wynika z tej regulacji, ustawodawca pozostawił organowi stanowiącemu względną swobodę w określaniu ww. trybu prac nad projektem uchwały budżetowej, o czym świadczy użycie słów – w szczególności. Z uwagi na ten aspekt prawny oraz specyficzną sytuację spowodowaną trudnościami w precyzyjnym określenie wydatków na szeroko pojęte cele związane z przeciwdziałaniem COVID-19, w ramach niniejszej uchwały wprowadza się pewne rozwiązania szczególne w odniesieniu do trybu prac nad projektem budżetu gminy na 2021 r.

Zmiany zasadniczo dotyczą wydłużenia terminu z 30 września na 31 października – w zakresie składania wniosków do projektu budżetu przez jednostki organizacyjne gminy, których podstawą finansowego funkcjonowania są w trakcie roku budżetowego – plany finansowe. Zobowiązuje się również jednostki organizacyjne, aby w możliwie szczegółowy sposób określały strukturę planowanych wydatków na cele związane z przeciwdziałaniem COVID-19, wprowadzając także odrębny wymóg uzasadnienia wydatków w tym zakresie.

Pozyskanie ww. danych umożliwi wójtowi przygotowanie budżetu na 2021 r. uwzględniającego m.in. wydatki na ww. specjalne cele.

W toku wykonywania budżetu w 2021 r. wójt będzie dysponował zarówno upoważnieniami określonymi przez radę gminy, jak z mocy prawa – specjalnymi prerogatywami z tzw. tarczy antykryzysowej.

Wyższe kary za przestępstwa i wykroczenia skarbowe w 2021 r.

Za przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe odpowiada jak sprawca podatnik, ale także ten, kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną (art. 9 § 3 KKS). W konsekwencji za przestępstwa skarbowe lub wykroczenia odnośnie prowadzonej działalności w pierwszej kolejności odpowiada przedsiębiorca, a w określonych okolicznościach również księgowa (podmiot prowadzący finanse przedsiębiorcy).

W 2021 r. kwoty grzywien i kar pieniężnych za wykroczenia i przestępstwa skarbowe, które wyznaczane są w oparciu o aktualne minimalne wynagrodzenie, będą wyższe. Bowiem rozporządzeniem Rady Ministrów z 15.9.2020 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2021 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1596) minimalne wynagrodzenie zostało podwyższone na 2021 r. do kwoty 2800 zł (w 2020 r. była to kwota 2600 zł).

Kara grzywny za wykroczenia skarbowe

Kara grzywny za wykroczenie skarbowe jest określana kwotowo. Zgodnie z art. 48 KKS kara grzywny w przypadku wykroczeń skarbowych może być wymierzona w granicach od 1/10 do 20-krotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia, chyba że kodeks stanowi inaczej. Wykroczeniem może być czyn zabroniony, jeśli kwota uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej nie przekracza 5-krotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia.

A zatem w 2021 r. wykroczeniem może być czyn zabroniony jeśli kwota uszczuplenia nie przekracza 14 000 zł (5 x 2800 zł).

Natomiast kara grzywny orzeczona za wykroczenie skarbowe może być wymierzona od kwoty 280 zł (1/10 minimalnego wynagrodzenia) do kwoty 56 000 zł (20 x minimalne wynagrodzenie).

Kara grzywny za przestępstwo skarbowe

W przypadku orzeczenia kary grzywny za przestępstwa skarbowe, zgodnie z art. 23 KKS, sąd określa liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki dziennej. Jeżeli kodeks karny skarbowy nie stanowi inaczej, najniższa liczba stawek wynosi 10, a najwyższa 720. Ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. Niemniej jednak stawka dzienna nie może być niższa od 1/30 części minimalnego wynagrodzenia (2800 zł / 30 = 93,33 zł), ani też przekraczać jej 400-krotności (400 x 93,33 zł = 37 333,33 zł).

A zatem, w 2021 r. stawka dzienna mieści się w granicach kwot: od 93,33 zł do 37 333,33 zł. Kara grzywny może być natomiast orzeczona w granicach kwot: od 933,33 zł (10 stawek dziennych x 93,30 zł) do 26 880 000 zł (720 stawek x max stawkę dzienną, tj. 37 333,33 zł).

WYSOKOŚĆ KAR ZA WYKOROCZENIA I PRZESTĘPSTAWA SKARBOWE
WYKROCZENIA	2021 ROK
Granica między wykroczeniem a przestępstwem skarbowym (5.krotność minimalnego wynagrodzenia)	14 000 zł
Grzywna za wykroczenie skarbowe wymierzona przez urząd skarbowy mandatem (od 1/10 do 2-krotności minimalnego wynagrodzenia)	od 280 zł do 5600 zł
Grzywna za wykroczenie skarbowe wymierzona przez sąd wyrokiem (od 1/10 do 20-krotności minimalnego wynagrodzenia)	od 280 zł do 56 000 zł
Grzywna za wykroczenie skarbowe wymierzona przez sąd nakazem od 1/10 do 10-krotności minimalnego wynagrodzenia)	od 280 zł do 28 000 zł
PRZESTĘPSTWA	2021 ROK
Stawka dzienna	od 93,33 zł do 37 333,33 zł
Grzywna za przestępstwo skarbowe wymierzona przez sąd wyrokiem	od 933,33 zł do 26 880 000 zł
Grzywna za przestępstwo skarbowe wymierzona przez sąd nakazem	od 933,33 zł do 26 880 000 zł

Bilans Ministerstwa Rozwoju: tarcza antykryzysowa, Mały ZUS Plus, Polityka Nowej Szansy, bon turystyczny, tarcza turystyczna, pakiet mieszkaniowy

Tarcza antykryzysowa, Polityka Nowej Szansy, bon turystyczny, tarcza turystyczna, pakiet mieszkaniowy, nowelizacja Prawa budowlanego, w tym cyfryzacja procesu budowlanego, czy Mały ZUS Plus – to niektóre ustawy przeprowadzone w tej kadencji przez Ministerstwo Rozwoju.