Uchwała zmieniająca budżet nie może być wewnętrznie sprzeczna – uchwała RIO

Izba weryfikując postanowienia wskazanej uchwały uznała, że wójt gminy naruszył przepisy art. 33 ust. 1 FinPubU. Dla przypomnienia z treści tej regulacji prawnej wynika, że: Gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Z pozoru przepis ten jest ogólny, lecz w praktyce budżetowej odgrywa istotną rolę. We wskazanej uchwale regionalnej izby obrachunkowej stwierdzono bowiem naruszenie ww. regulacji wskutek tego, że w zarządzeniu wójta były rozbieżności w zakresie wydatków majątkowych podawanych w treści normatywnego zarządzenia, a treścią załącznika do tego zarządzenia. Wydatki majątkowe zostały zaś dookreślone w art. 236 ust. 4 FinPubU, gdzie postanowiono, że:

W planie wydatków majątkowych wyodrębnia się w układzie działów i rozdziałów planowane kwoty wydatków majątkowych, do których zalicza się wydatki na:

1) inwestycje i zakupy inwestycyjne, w tym na programy finansowane z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, w części związanej z realizacją zadań jednostki samorządu terytorialnego;

2) zakup i objęcie akcji i udziałów;

3) wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego.

W pisemnych motywach podjętej uchwały regionalna izba obrachunkowa uznała, że tego typu rozbieżności w uchwale budżetowej naruszają postanowienia art. 33 ust. 1 FinPubU oraz dodatkowo art. 61 ust. 1 SamGminU. Z tej ostatniej regulacji wynika zaś, że: Gospodarka finansowa gminy jest jawna.

Doniosłość ww. zasady jawności jest często akcentowana w orzecznictwie sądowym. Wskazuje się w nim, że zasada jawności gospodarki środkami publicznymi jest zasadą, która musi być bezwzględnie przestrzegana przez każdą jednostkę dysponującą publicznymi środkami finansowymi. Wydatkujący środki publiczne podlegają kontroli odpowiednich urzędów, kontroli politycznej oraz kontroli ze strony samych obywateli (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11.1.2013 r., I OSK 2508/12).

W każdym bądź razie, we wspomnianej na wstępie uchwale kolegium RIO podkreślono, że przyjęcie rozbieżnych zapisów w zakresie wydatków budżetu (w tym majątkowych) w treści normatywnej zarządzenia i w załączniku do tego zarządzenia zmieniającego budżet – jest naruszeniem zasady jawności gospodarki finansowej gminy. Odpowiedzialnym za to naruszenie jest wójt, który dokonał zmiany w zakresie wydatków budżetu gminy. Warto jednak dodać, że równie dobrze odpowiedzialna za naruszenie ww. zasady mogłaby rada gminy, która również dokonuje wiele zmian uchwał budżetowych.

Podsumowując, organy jednostek samorządu terytorialnego przy zmianie uchwały budżetowej muszą bezwzględnie przestrzegać powszechnie obowiązujących regulacji prawnych dotyczących gospodarki finansowej. Nie wystarczy więc podanie właściwych danych w samej treści normatywnej zarządzenia, czy uchwały, bowiem dane te muszą być spójne z danymi wynikającymi z załączników do tego zarządzenia, czy uchwały. Brak zachowania tych reguł będzie skutkował z dużym prawdopodobieństwem adekwatną interwencją ze strony właściwej miejscowo regionalnej izby obrachunkowej. 

Źródło: https://rioolsztyn.bip.net.pl/

Opłaty za tzw. dodatkowe usługi w ramach odbierania przez gminę odpadów komunalnych

 W jednym z najnowszych stanowisk Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie z 6.7.2021 r. (znak K.0542.PZ.19.FM.2021) ‒ źródło:  bip.szczecin.rio.gov.pl ‒ podjęto analizę podanej problematyki. Przede wszystkim warto zwrócić uwagę na fakt, że gmina może podjąć tą uchwałę na zasadzie dobrowolności ‒ fakultatywności. Ponadto uchwała ta ma dotyczyć usług dodatkowych, czyli usług ponad te, które są świadczone w ramach obligatoryjnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Do opłat tych można zaliczyć np. opłaty za odbiór odpadów poza harmonogramem, wyposażenie nieruchomości w worki do selektywnej zbiórki odpadów, czy odbiór i zagospodarowanie odpadów wielkogabarytowych. 

Z regulacji CzystGmU trudno wnioskować o podanych aspektach – czyli statusie prawnym tych opłat (publicznoprawna czy cywilnoprawna), czy wykazywaniu tych opłat w deklaracjach na odpady komunalne. Warto wspomnieć, że owe deklaracje mają normatywne podstawy w upoważnieniu ustawowym z art. 6n ust. 1 CzystGmU:
1. Rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego:

1) wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, z uwzględnieniem art. 6m ust. 1a i 1b, (…) oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji;

2) warunki i tryb składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności: (….).

Z dalszych rozważań zawartych w piśmie RIO wynika, że odpłatność za wspomniane dodatkowe usługi nie ma charakter daniny publicznoprawnej. W odniesieniu do tego  aspektu stwierdzono m.in., że uchwała podjęta w trybie ww. art. 6r ust. 4 CzystGmU z punktu widzenia cywilistycznego stanowi ofertę zawarcia umowy.  Z kolei, zgłoszenie chęci korzystania przez właściciela nieruchomości z tych dodatkowych usług nie powinno następować w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Poza tym opłata za gospodarowanie odpadami jest należnością publicznoprawną i stosuje się do niej przepis OrdPU. W tym przypadku deklaracja stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym, natomiast dochodzenie należności z tytułu dodatkowych usług świadczonych przez gminę następuje w drodze postępowania cywilnego.

Od 23.7.2021 r. można składać wnioski o wsparcie z Tarczy antykryzysowej

Świadczenie postojowe dla sklepików szkolnych

Przedsiębiorcy, którzy prowadzą sprzedaż środków spożywczych, papierniczych i piśmienniczych na rzecz uczniów, słuchaczy lub wychowanków na terenie jednostek systemu oświaty o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe i na 30 września 2020 r. rodzaj przeważającej działalności mieli oznaczony kodem PKD 47.11.Z lub 47.19.Z, mogą wystąpić do ZUS o świadczenie postojowe.

Świadczenie postojowe w wysokości 2080 zł będzie można uzyskać tyle razy, w ilu miesiącach spadek przychodów wynosił co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego we wrześniu 2019 r. lub wrześniu 2020 r., ale maksymalnie pięciokrotnie.

Wniosek o świadczenie postojowe (RSP-SK) od 23 lipca 2021 r. można złożyć tylko elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS.  Wniosek powinien trafić do ZUS najpóźniej w ciągu 3 miesięcy od miesiąca, w którym zostanie zniesiony stan epidemii.

Zwolnienie z opłacania składek za listopad – grudzień 2020 r. oraz za styczeń – marzec 2021 r. dla sklepików szkolnych

Przedsiębiorcy, którzy na 30 września 2020 r. rodzaj przeważającej działalności mieli oznaczony kodem PKD 47.11.Z lub 47.19.Z mogą skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r., grudzień 2020 r., styczeń 2021 r., luty 2021 r., marzec 2021 r.

Aby skorzystać z tego wsparcia przychód z działalności, który przedsiębiorca uzyskał w wymienionych miesiącach musi być niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego we wrześniu 2019 r. lub wrześniu 2020 r.

Warunkiem skorzystania ze zwolnienia z opłacania składek jest również złożenie deklaracji rozliczeniowej za wnioskowany okres do 30 kwietnia 2021 r. oraz złożenie wniosku (RDZ-SK) do 30 września 2021 r. przez PUE ZUS.

Zwolnienie z opłacania składek za lipiec – wrzesień 2020 r. dla pilotów wycieczek i przewodników turystycznych

O zwolnienie z opłacania składek mogą też wystąpić przedsiębiorcy, którzy świadczyli usługi na rzecz muzeów oznaczone kodem PKD 79.90.A.

Przedsiębiorca, który chce być zwolniony z opłacania składek za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. musi spełnić następujące warunki:

Źródło:

zus.pl

Każdy płyn do e-papierosów podlega akcyzie

Każdy roztwór, którego charakter, skład i właściwości wskazują na to, że jest przeznaczony do papierosów elektronicznych sprzedawany w sklepach bądź punktach sprzedaży z wyrobami tytoniowymi i ich substytutami podlega opodatkowaniu akcyzą i obowiązkowi oznaczania znakami akcyzy (banderolowania).

W opinii Ministerstwa Finansów o przeznaczeniu takim nie decyduje stosowna informacja na półce sklepowej czy opakowaniu wyrobu lub jej brak tylko fakt, że produkt do e-papierosów oferowany jest w sklepach bądź innych punktach sprzedaży z wyrobami tytoniowymi i ich substytutami. W świetle przepisów (art. 2 ust. 1 pkt 35 ustawy o podatku akcyzowym), przez płyn do papierosów elektronicznych rozumie się roztwór przeznaczony do wykorzystania w papierosach elektronicznych, zarówno z nikotyną, jak i bez nikotyny, w tym bazę do tego roztworu zawierającą glikol lub glicerynę. Tym samym za wyrób akcyzowy – płyn do papierosów elektronicznych – uznaje się wszelkie wyroby w postaci roztworu, które przeznaczone są do wykorzystania w papierosach elektronicznych.

Oznacza to, że w przypadku właścicieli palcówek handlowych, oferowanie na sprzedaż wyrobów, które mogą zostać wykorzystane w e-papierosach rodzi obowiązek podatkowy w akcyzie w zakresie dotyczącym płynu do papierosów elektronicznych i konieczność oznaczenia go odpowiednimi znakami akcyzy zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym.

Źródło: Ministerstwo Finansów

MRPiT rozpoczęło kampanię informacyjną dla pracowników sezonowych w UE

Każdego roku ok 850 tys. obywateli Unii Europejskiej podejmuje pracę sezonową w innym państwie członkowskim. Pracownicy sezonowi zatrudnieni za granicą mają dostęp do szerokiego zestawu praw, ale biorąc pod uwagę tymczasowy charakter ich pracy spowodowany pandemią COVID-19, są bardziej narażeni na niepewne warunki życia i pracy.

Bezpieczna praca sezonowa

Polska kampania skierowana jest do pracowników sezonowych zatrudnionych w UE głównie w branży rolno – spożywczej oraz w miarę możliwości do innych branż charakteryzujących się sezonowością podejmowania pracy za granicą.

Kampania ma służyć pracownikom sezonowym, którzy powinni wiedzieć, że mają prawo do sprawiedliwych warunków pracy, gdy pracują w innym kraju, oraz że mogą zwrócić się do różnych instytucji, sieci unijnych czy partnerów społecznych o pomoc, informacje i oferty pracy sezonowej w UE. Kampania informacyjna sieci EURES będzie prowadzona do końca października 2021 r.

Cel kampanii 

Celem kampanii w Polsce jest:

Kampania na terenie Polski realizowana jest przez Europejską Sieć Służb Zatrudnienia – EURES, która jest jedną z głównych sieci wspierających mobilność pracowników na unijnym rynku pracy. W ramach EURES działania informacyjne prowadzi Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii wraz z wojewódzkimi i powiatowymi urzędami pracy oraz Ochotniczymi Hufcami Pracy.

W ramach kampanii polska sieć EURES uruchomiła działania skierowane do osób zainteresowanych pracą sezonową tj. spotkania informacyjne, warsztaty, prelekcje, webinaria on-line. Działania te będą polegały na przekazywaniu przydatnych informacji na temat warunków pracy i zabezpieczenia społecznego oraz promocji usług sieci EURES, w tym poszukiwania bezpiecznej pracy za granicą w państwach członkowskich UE – praktyczne informacje skierowane do pracowników sezonowych oraz aktualne informacje na temat wydarzeń, które odbywać się będą w ramach kampanii w Polsce.

Aby podnieść świadomość pracowników sezonowych i zatrudniających ich pracodawców na temat istniejących praw, obowiązków i usług doradczych, Europejski Urząd ds. Pracy we współpracy z Komisją Europejską, państwami członkowskimi, sieciami unijnymi działającymi w zakresie swobodnego przepływu pracowników oraz partnerami społecznymi 15.6.2021 r. rozpoczął kampanię informacyjną nt. pracy sezonowej w UE.

Źródło:

gov.pl

Nowe standardowe klauzule umowne

Standardowe Klauzule Umowne (SCC), które zostały przyjęte Decyzją Komisji z 5.2.2010 r. w sprawie standardowych klauzul umownych dotyczących przekazywania danych osobowych podmiotom przetwarzającym dane mającym siedzibę w krajach trzecich na mocy dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (2010/87/UE) nie były dostosowane do wymogów RODO. Wielokrotnie mówiło się, iż zapisy SCC nie są dostosowane do nowej regulacji o ochronie danych osobowych i należy wypracować ich nowy kształt.  

Punktem kulminacyjnym, by wypracować nowe SCC był wyrok z 16.7.2020 r., który został wydany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie Schrems II (C-311/18). Wyrok ten przesądził, iż regulacje transferu danych do państwa trzeciego jakim są Stany Zjednoczone są nieważne. Stwierdził również, iż decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2016/1250 z 12.7.2016 r. przyjęta na mocy dyrektywy 95/46 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie adekwatności ochrony zapewnianej przez Tarczę Prywatności UE–USA jest nieważna, co za tym idzie, podstawa prawna transferu danych do Stanów Zjednoczonych przestała obowiązywać. Uznał również, iż SCC co do zasady nie są ważne. Zaznaczył, iż samo zawarcie SCC z podmiotem, który znajduje się w Stanach Zjednoczonych nie daje pewności, iż transfer jest legalny. Wynika z tego, iż administrator, który decydował się na przekazanie danych do Stanów Zjednoczonych każdorazowo powinien je przeanalizować.  

W związku z powyższym zostały rozpoczęte prace nad nowym zestawem SCC. Ostatecznie nowe wzory zostały przyjęte 4.6.2021 r. przez Komisję Europejską. Należy zwrócić uwagę, iż zostały przyjęte dwa zestawy Standardowych Klauzul Umownych na podstawie:

Jest to całkowicie nowa koncepcja, gdyż poprzednie SCC dotyczyły wyłącznie transferu poza Europejski Obszar Gospodarczy oraz nie regulowały kwestii, jaką jest dalsze powierzenie przetwarzania danych osobowych. Aktualnie dwie decyzje regulują kwestię transferu danych do państwa trzeciego oraz kwestię zawierania umów powierzenia przetwarzania danych osobowych pomiędzy administratorem, a podmiotem przetwarzającym.  

Decyzje zostały podzielone na moduły:

Podział ten ma na celu uwzględnić oraz móc zaopiekować prawnie różne scenariusze, które dotyczą przekazywania danych. Należy pamiętać, iż by właściwie wykorzystać SCC, nie można dokonywać zmian w ich zapisach. Jedyne, co należy zrobić, to wybrać odpowiednie relacje, do których będziemy je stosować. Całkowitą nowością w nowo przyjętych SCC są relacje, do których można je stosować, a są nimi: 

Standardowe Klauzule Umowne zawierają również zestaw narzędzi, które mają na celu zapewnienie zgodności z wyrokiem Schrems II. Dodatkowo znajdziemy w nich przykłady środków uzupełniających, które można zastosować, gdy zajdzie taka potrzeba. Warto też zwrócić uwagę, iż w SCC pojawiły się wzorce, które mają na celu zapewnienie, iż władze kraju nie będą miały dostępu do importowanych danych. Warto nadmienić, iż ta kwestia wynika wprost z Wyroku Schrems II.  

Należy zwrócić również uwagę, iż nowe SCC zostały opublikowane 7.6.2021 r. Wynika z tego, iż zaczęły one obowiązywać już od 27.6.2021 r. Po tym okresie istnieje jeszcze możliwość wykorzystywania starych SCC w terminie 3 miesięcy, do nowych transferów danych osobowych (mowa tutaj o okresie przejściowym po publikacji). Kolejną ważną datą jest okres 15 miesięcy od uchylenia starych SCC, gdyż można jeszcze wtedy stosować je do umów, które zostały zawarte pod ich rządami, a warunki przekazywania danych się nie zmieniły oraz co do tego transferu zastosowane są odpowiednie zabezpieczenia, zgodnie z art. 46 RODO. Jeśli natomiast w tym okresie zajdzie potrzeba, by aneksować umowę i zmianie ulegną istotne jej postanowienia, to należy wtedy zastosować nowe SCC.  

Podsumowując należy zwrócić uwagę, iż przyjęte nowe SCC mają przejrzysty kształt i pozwalają na ich stosowanie w różnych konfiguracjach. Można założyć, iż będą one stanowiły łatwe narzędzie, które pozwoli na zachowanie wymogów prawnych wynikających z przepisów dotyczących prawa ochrony danych. Pozytywnie należy również ocenić SCC, które dotyczą powierzenia przetwarzania danych osobowych. Należy potraktować je jako standaryzację powierzania przetwarzania danych osobowych pomiędzy administratorem a procesorem na terenie Unii Europejskiej oraz jednolite realizowanie wymagań nałożonych na te podmioty. 

Opinia RIO konieczna także do kredytu zaciąganego na spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu

W podanym piśmie zwrócono w pierwszej kolejności uwagę na ogólne regulacje prawne FinPubU, a dotyczące zaciągania zobowiązań. Odwołano się do art. 89 i art. 90 FinPubU. Z pierwszego z artykułów wynika, że:

1. Jednostki samorządu terytorialnego mogą zaciągać kredyty i pożyczki oraz emitować papiery wartościowe na:

1) pokrycie występującego w ciągu roku przejściowego deficytu budżetu jednostki samorządu terytorialnego;

2) finansowanie planowanego deficytu budżetu jednostki samorządu terytorialnego;

3) spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych oraz zaciągniętych pożyczek i kredytów;

4) wyprzedzające finansowanie działań finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej.

Z kolei, z przywołanego art. 90 FinPubU m.in. wynika, że:

2. Zaciągnięcie lub wyemitowanie przez jednostkę samorządu terytorialnego zobowiązania z tytułu:

1) kredytu lub pożyczki na cel, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2-4 i art. 90,

2) innego niż wymienione w pkt 1, zaliczanego do tytułu dłużnego, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2,

3) emisji papierów wartościowych na cel, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2-4 i art. 90

– wymaga uzyskania przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego opinii regionalnej izby obrachunkowej o możliwości spłaty zobowiązania.

W kontekście poruszonej problematyki na szczególną zaś uwagę zasługuje art. 243 ust. 3b FinPubU, który dał możliwość JST spłaty istniejącego zadłużenia poprzez zaciągnięcie nowego długu, którego koszty są niższe – przy czym przy zaciąganiu tego zobowiązania nie stosuje się tzw. ograniczenia z ust. 1 ww. art. 243, czyli wskaźnika spłaty zadłużenia. 

Dla przypomnienia z ww. art. 243 ust. 3b pkt 1 FinPubU wynika, że:
Ograniczenia określonego w ust. 1 nie stosuje się także do następującej wyłącznie w roku budżetowym, na który uchwalono budżet, wcześniejszej spłaty zobowiązań, która przypadałaby po roku budżetowym, na który uchwalono budżet:

1) środkami pochodzącymi z nowego zobowiązania, jeżeli obniża to łączny koszt obsługi długu w całym okresie spłaty;

(…).

Z punktu widzenia ww. możliwości zaciągania zobowiązań niejako na specjalnych korzystnych dla JST warunkach istotne jest jednak to – jak wskazano we wspomnianym na wstępie piśmie RIO w Olsztynie – że JST jest obowiązana uzyskać opinię regionalnej izby obrachunkowej o możliwości spłaty zobowiązania. Warto jednak zaznaczyć, że wprost powinność uzyskania tej opinii nie wynika z ww. regulacji ustawowych. O ile jednak uzna się, że zaciągnięcie nowego zobowiązania ma służyć spłacie wcześniej zaciągniętych zobowiązań, to powinności uzyskania opinii można doszukać się w korelacji ww. przepisów art. 89 ust. 1 pkt  3 w zw. z art. 90 ust. 2 pkt 1 FinPubU. W praktyce przykładem takiej opinii jest najnowsza opinia Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku z 15.7.2021 r. (Nr 183/p213/O/I/21) – bip.rio.gdansk.rio.gov.pl. Co ciekawe, podstawą prawną owej opinii były m.in. ww. regulacje prawne art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 243 ust. 3b pkt 1 FinPubU. 

Podsumowując, z podanego na wstępie pisma RIO Olsztyn i wskazanej opinii RIO w Gdańsku wnioskować należy, że JST musi uzyskiwać opinie RIO również w sprawie możliwości zaciągania tych zobowiązań, które w założeniu mają obniżyć koszty obsługi zadłużenia już wcześniej zaciągniętego.  

Źródło: https://rioolsztyn.bip.net.pl

Od 1 sierpnia wstrzymanie wydawania zaświadczeń przez gminy na cele programu Czyste powietrze

NFOŚiGW przypomina o zbliżającej się corocznej przerwie w wydawaniu przez gminy zaświadczeń o dochodach dla osób fizycznych, które to osoby lub członkowie ich gospodarstwa domowego uzyskują dochody z gospodarstwa rolnego.

Zaświadczenie o dochodach jest obowiązkowym załącznikiem do wniosku o podwyższony poziom dofinansowania w ramach programu „Czyste powietrze”.

Źródło: http://www.nfosigw.gov.pl/o-nfosigw/aktualnosci/art,1837,czyste-powietrze-od-1-sierpnia-przerwa-w-wydawaniu-przez-gminy-zaswiadczen-o-dochodach-z-gospodarstwa-rolnego.html

Zmiana przepisów dotyczących organizowania zajęć wspomagających w szkołach

Na wstępie warto wskazać, że zmiany zostaną wprowadzone na mocy rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie MEN z 20.3.2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 493 ze zm.). Rozporządzenie zmieniające nie zostało jeszcze opublikowane, natomiast wejdzie ono w życie z dniem następującym po tym dniu. Ponieważ termin na składanie nowych wniosków o dotacje, bądź informacje o zamiarze prowadzenia zajęć upływa już 30.7.2021 r., jednostki samorządu terytorialnego już teraz powinny zapoznać się ze zmienionymi regulacjami.

Ułatwienia w prowadzeniu zajęć w klasach IV szkół podstawowych

Pierwsze zmiana dotyczy możliwości organizowania zajęć wspomagających z danego przedmiotu w mniejszej, co najmniej 5-osobowej grupie (z reguły grupy te mają liczyć co najmniej 10 uczniów), w przypadku szkół podstawowych, w których liczba uczniów klas IV–VIII jest większa niż 59 uczniów a liczba uczniów klasy IV jest mniejsza niż 10 uczniów.

Wyższy wymiar zajęć

Rozporządzenie nowelizujące zakłada zwiększenie tygodniowej liczby godzin zajęć, która będzie mogła zostać zrealizowana w szkole. Zgodnie z nowymi przepisami, w przypadku zajęć wspomagających zaplanowanych do realizacji w okresie od dnia 2.9.2021 r. do dnia 22.12.2021 r. – tygodniowa liczba godzin tych zajęć nie będzie mogła być wyższa niż iloczyn 2 godzin i liczby oddziałów szkolnych w szkole, wynikającej z danych systemu informacji oświatowej, według stanu na dzień 31 marca 2021 r. Do liczby oddziałów nie wlicza się oddziałów klas I–III szkoły podstawowej lub klas szkoły artystycznej odpowiadających klasom I–III szkoły podstawowej. W praktyce oznacza to dwukrotne zwiększenie tego limitu w okresie od 2 września do 22 grudnia.

Co istotne, zmianie ulegnie również wymiar dostępnych dla szkoły godzin zajęć wspomagających. Po zmianie, maksymalna liczba godzin zajęć wspomagających zaplanowanych do realizacji w okresie od dnia 31 maja 2021 r. do dnia 22 grudnia 2021 r. nie będzie mogła przekroczyć iloczynu liczby oddziałów szkolnych w szkole, prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego lub właściwego ministra, wynikającej z danych systemu informacji oświatowej, według stanu na dzień 31 marca 2021 r., i 15 godzin zajęć wspomagających (wcześniej – 10 godzin), z tym że w przypadku szkoły podstawowej oraz szkoły artystycznej realizującej kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej do liczby oddziałów nie będzie się wliczać oddziałów klas I-III szkoły podstawowej lub klas szkoły artystycznej odpowiadających klasom I-III szkoły podstawowej.

Informacja o zaplanowanych zajęciach wspomagających i wnioski o dotację celową

Rozporządzenie zmieniające zakłada umożliwienie szkołom publicznym, które nie zgłosiły swojemu organowi prowadzącemu w terminie do 25.6.2021 r. informacji o zaplanowanych w okresie od 2 września do 22 grudnia zajęciach wspomagających, złożenie informacji w nowym terminie – do 30.7.2021 r. W przypadku szkół, które już złożyły informacje, możliwe będzie złożenie korekty – również w terminie do 30.7.2021 r.

W przypadku składania informacji w nowym terminie, albo korekty już złożonej informacji, dyrektorz szkół będą zobowiązani z konieczności:
1) ustalenia w uzgodnieniu z radą pedagogiczną przedmiotów, które następnie będą realizowane w ramach zajęć wspomagających,
2) informowania rodziców uczniów o ofercie zajęć wspomagających oraz zebrania deklaracji uczestnictwa uczniów w zajęciach wspomagających.

Czynności te dyrektor będzie mógł wykonać na początku roku szkolnego.

Analogicznie, w przypadku szkół prowadzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące JST, możliwe będzie złożenie do 30.7.2021 r. wniosku o dotację celową (w przypadku szkół, które nie zrobiły tego do 25 czerwca), bądź też korekty wniosku w terminie do 30.7.2021 r. (w przypadku szkół, które złożyły wnioski o dotację celową w terminie do 25.6.2021 r.). Wypłata dotacji powinna nastąpić do 20.9.2021 r.

Koła gospodyń wiejskich – zmiany w zakresie rejestracji i udzielania pomocy finansowej

W Dz.U. z 2021 r. pod poz. 1240 opublikowano ustawę z 24.6.2021 r. o zmianie ustawy o kołach gospodyń wiejskich. Nowelizacją objęto ustawę z 9.11.2018 r. o kołach gospodyń wiejskich (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 165 ze zm.; dalej: KołaGospoWiejskU). Do art. 7 KołaGospoWiejskU dodano ust. 3–5, zgodnie z którymi koło gospodyń wiejskich (KGW) ma obowiązek wybrać zarząd KGW w ciągu 3 miesięcy od dnia dokonania wpisu do rejestru. W przypadku niewywiązania się KGW z tego obowiązku KGW przechodzi w stan likwidacji. Przepisów art. 7 ust. 1–4 KołaGospoWiejskU nie stosuje się do KGW, które już posiada osobowość prawną. 

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 8 ust. 1 i 2 KołaGospoWiejskU zarząd KGW, a jeżeli zarząd KGW nie został wybrany – komitet założycielski, składa do kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na siedzibę tego koła wniosek o wpis KGW do rejestru, dołączając do niego:

Wniosek ten powinien zawierać w szczególności:

W zakresie danych podlegających wpisowi do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich zmianie uległ art. 10 KołaGospoWiejskU, z którego wynika po zmianie, że obowiązkowemu wpisowi do rejestru podlegają zmiany danych wskazanych we wniosku o wpis koła gospodyń wiejskich do rejestru, a także zmiany statutu tego koła oraz listy jego członków. Tym samym uchylono art. 11 KołaGospoWiejskU, który dotyczył zasad zgłaszania do rejestru listy członków KGW.

Z nowego brzmienia art. 10 ust. 3 KołaGospoWiejskU wynika zaś, że w sprawie wpisu zmian do rejestru stosuje się odpowiednio zasady i tryb przewidziane dla wpisu koła gospodyń wiejskich do rejestru. Dodano też zapisy, że wniosek o wpis zmian do rejestru składa się w ciągu 30 dni od dnia wystąpienia tych zmian, natomiast zgodnie z art. 10 ust. 3a KołaGospoWiejskU, w przypadku wystąpienia zmian, do wniosku o wpis zmian do rejestru dołącza się dokumenty potwierdzające ich wystąpienie.

Jeżeli kierownik biura powiatowego ARiMR stwierdzi, że statut koła gospodyń wiejskich lub jego zmiany nie spełniają wymogów określonych w art. 5 ust. 2 KołaGospoWiejskU, kierownik biura powiatowego ARiMR wyznaczy temu kołu termin na dokonanie odpowiednich poprawek, nie krótszy niż 14 dni, pod rygorem odmowy wpisu do rejestru (art. 10 ust. 4 KołaGospoWiejskU).

Koło gospodyń wiejskich uzyskuje przychody wyłącznie, poza wymienionymi w art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. c i d KołaGospoWiejskU, także z działalności statutowej z tytułu składek członkowskich, darowizn, zapisów, dotacji, pomocy finansowej oraz nagród, a także ze sprzedaży wyrobów sztuki ludowej, w tym rękodzieła i rzemiosła ludowego i artystycznego, żywności regionalnej oraz biletów wstępu na występy artystyczne KGW (art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a i b KołaGospoWiejskU). Dodano wyróżnione źródła przychodów.

Zgodnie z dodanym art. 23a KołaGospoWiejskU koło może otrzymać z budżetu państwa pomoc finansową przeznaczoną na realizację swoich zadań. Pomoc tę przyznaje się KGW jeden raz w danym roku. Pomoc finansową przyznaje się na wniosek KGW, w drodze decyzji wydanej przez kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na siedzibę tego koła. Wniosek o przyznanie pomocy składa się na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARiMR, w terminie wskazanym w ogłoszeniu.

Z nowego art. 23b KołaGospoWiejskU wynika, że wniosek o wpis KGW do rejestru oraz wniosek o przyznanie pomocy finansowej można składać za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej ARiMR. Wnioski składa osoba upoważniona odpowiednio przez zarząd koła albo komitet założycielski. Dokumenty dołączone do tych wniosków składa się w postaci elektronicznej. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania, jakie powinien spełniać formularz udostępniany na stronie ARiMR oraz szczegółowe warunki i tryb składania wniosków za pomocą tego formularza oraz zabezpieczenia przekazywanych danych przed dostępem osób nieuprawnionych. Przepisy art. 23b KołaGospoWiejskU wejdą w życie 1.1.2023 r.

W odniesieniu do postępowań w sprawach wpisu KGW do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich, wpisu zmian do tego rejestru oraz wykreślenia KGW z rejestru, z przepisów przejściowych wynika, że do postępowań takich wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do 22.7.2021 r., stosuje się przepisy w brzmieniu przed nowelizacją, z tym że organami właściwymi do prowadzenia tych postępowań są organy właściwe zgodnie z nowymi przepisami.

Jeżeli 22.7.2021 r. postępowania te toczą się przed ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi (Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi) jako organem drugiej instancji, minister ten przekazuje akta tej sprawy dyrektorowi oddziału regionalnego ARiMR niezwłocznie od 22.7.2021 r. Natomiast Prezes ARiMR przekazuje właściwemu kierownikowi biura powiatowego ARiMR akta spraw dotyczących wykreślenia KGW z Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich:

– niezwłocznie od 22.7.2021 r.

Jeżeli decyzja w sprawie wpisu KGW do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich, wpisu zmian do tego albo wykreślenia KGW z rejestru została wydana przed 22.7.2021 r., do:

Przewidziano też przepisy przejściowe dotyczące pomocy finansowej przyznawanej KGW w ciągu 12 miesięcy od wejścia w życie KołaGospoWiejskU oraz przyznawanej w 2020 r., czyli określonej w art. 35 i 35a KołaGospoWiejskU. Postępowania w sprawie o przyznanie pomocy finansowej w tym zakresie wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną przed 22.7.2021 r., prowadzone dotychczas przez ministra rozwoju regionalnego, prowadzi z dniem 22.7.2021 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W razie wydania przed 22.7.2021 r. przez ministra rozwoju regionalnego decyzji w tych sprawach, właściwym do uchylenia, zmiany i stwierdzenia nieważności takiej decyzji oraz do wznowienia postępowania zakończonego taką decyzją jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Akta tych spraw w toczących się dotychczas przed ministrem rozwoju regionalnego postępowaniach minister ten przekazuje Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi niezwłocznie od 22.7.2021 r. Przekazanie tych akt następuje na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego, który zawiera wykaz przekazywanych dokumentów oraz wykaz spraw, których dotyczą te dokumenty.