Prognoza płacy minimalnej w 2025 roku

Prognozowany wzrost płacy minimalnej

Rada Ministrów przyjęła Wieloletni Plan Finansowy Państwa (WPFP) na lata 2024–2027, z którego wynika, że średnioroczna inflacja wyniesie 5,2% w 2024 r., w 2025 r. 4,1%, a w 2026 r. 3,3%, natomiast w 2027 r. 2,5%. To oznacza, że o ile prognoza będzie utrzymywała się w kolejnych latach, nie czekają już nas podwójne podwyżki płacy minimalnej (styczeń/lipiec), tylko jedna od 1 stycznia.

Na podstawie danych zawartych w WPFP, FPP przygotowało prognozę, zgodnie z którą płaca minimalna w 2025 r. powinna wynieść:

Zgodnie z przepisami ustawy o minimalnym wynagrodzeniu Rada Ministrów musi przedstawić Radzie Dialogu Społecznego propozycję płacy minimalnej na 2025 r. do 15.6.2024 r. Jeżeli nie uda się osiągnąć porozumienia w Radzie Dialogu Społecznego, to Rada Ministrów najpóźniej w 15.9.2024 r. podejmie decyzję dotyczącą ostatecznej wysokości płacy minimalnej w 2025 r.

Wzrosną również składki na ubezpieczenia społeczne dla przedsiębiorców

Według obliczeń głównego ekonomisty FPP składki osób prowadzących działalność gospodarczą wzrosną w 2025 roku o 154,42 zł do poziomu 1754,74 zł miesięcznie + składka zdrowotna (w 2024 r. przedsiębiorcy płacą 1600,32 zł + składka zdrowotna). Składki przedsiębiorców są obliczane od podstawy wymiaru wynoszącej 60% kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, która została przyjęta w pracach nad ustawą budżetową na dany rok. Ostateczną wysokość składek na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorców w 2025 r. poznamy w drugiej połowie 2024 r.

Dodatki dla pracowników pomocy społecznej już pewne. Prezydent podpisał ustawy

Inicjatywa przyznania pracownikom pomocy społecznej, pieczy zastępczej, także instytucji opieki nad dziećmi do lat 3 dodatków w wysokości 1000 zł miesięcznie powstała w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Podpisane przez prezydenta Andrzeja Dudę nowelizacje ustaw mają umożliwić wprowadzenie programów rządowych, które pozwolą na wypłatę od 1.7.2024 r. dodatku w wysokości 1 tys. zł brutto pracownikom zatrudnionym:

a także osobom, które pełnią funkcję rodzin zastępczych zawodowych oraz prowadzą rodzinne domy dziecka.

Instalacja punktu ładowania pojazdów elektrycznych

Zgodnie z wymaganiami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844 z 30.05.2018 r. zmieniającej dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (Dz.Urz. UE.L Nr 156, str. 75), w odniesieniu do nowych budynków niemieszkalnych i budynków niemieszkalnych poddawanych ważniejszym renowacjom, mających więcej niż dziesięć miejsc parkingowych, państwa członkowskie zobowiązane zostały to zapewnienia instalacji co najmniej jednego punktu ładowania w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE wraz z infrastrukturą kanałową, mianowicie kanałami na przewody elektryczne, na co najmniej jednym na pięć miejsc parkingowych, aby umożliwić zainstalowanie na późniejszym etapie punktów ładowania przeznaczonych dla pojazdów elektrycznych, jeżeli:

W odniesieniu natomiast do nowych budynków mieszkalnych i budynków mieszkalnych poddawanych ważniejszym renowacjom, mających więcej niż dziesięć miejsc parkingowych, państwa członkowskie zobowiązanie zostały zapewnić instalację infrastruktury kanałowej, mianowicie kanałów na przewody elektryczne na wszystkich miejscach parkingowych, aby umożliwić zainstalowanie na późniejszym etapie punktów ładowania przeznaczonych dla pojazdów elektrycznych, jeżeli:

Zgodnie ze stanowiskiem ustawodawcy unijnego, infrastruktura kanałowa stwarza bowiem odpowiednie warunki, by w razie konieczności szybko instalować punkty ładowania tam, gdzie są one potrzebne. Państwa członkowskie powinny zatem zapewniać rozwój elektromobilności w sposób wyważony i opłacalny. W szczególności, ważniejszym renowacjom dotyczącym infrastruktury elektrycznej powinno towarzyszyć trwałe zapewnienie infrastruktury kanałowej. Wdrażając w ustawodawstwie krajowym wymagania dotyczące elektromobilności, państwa członkowskie powinny jednocześnie należycie uwzględniać potencjalne zróżnicowane warunki, takie jak: prawa własności budynków i przylegających do nich parkingów, publiczne parkingi obsługiwane przez podmioty prywatne i budynki, które pełnią funkcje zarówno mieszkalne, jak i niemieszkalne.

Na uwagę zasługuje przy tym, iż państwa członkowskie uprawnione zostały do podjęcia decyzji o niestosowaniu powyższych wymogów do konkretnych kategorii budynków, jeżeli:

Jednocześnie do 1.1.2025 r. państwa członkowskie zobowiązane zostały to ustanowienia wymagań dotyczących instalowania minimalnej liczby punktów ładowania we wszystkich budynkach niemieszkalnych, w których jest więcej niż 20 miejsc parkingowych.

Na tle regulacji unijnych, w art. 12 ust. 1 ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych (dalej: ElektromobPalAltU) ustawodawca krajowy przewidział zatem, iż budynki użyteczności publicznej oraz budynki mieszkalne wielorodzinne, usytuowane w gminach, o których mowa w art. 60 ust. 1 ElektromobPalAltU, tj.:

– oraz związane z nimi wewnętrzne i zewnętrzne stanowiska postojowe, należy projektować i budować, zapewniając moc przyłączeniową pozwalającą wyposażyć te stanowiska w punkty ładowania o mocy nie mniejszej niż 3,7 kW.

Wymogi w zakresie odnoszącym się do nowobudowanych budynków niemieszkalnych i mieszkalnych (z którymi związanych jest więcej niż 10 miejsc postojowych) zawarte zostały z kolei w art. 12a ElektromobPalAltU. Dotyczy to także budynków poddawanych przebudowanie lub remontowi.

Tak też budynki niemieszkalne, z którymi związanych jest więcej niż 10 stanowisk postojowych, projektuje się i buduje, zapewniając zainstalowanie co najmniej jednego punktu ładowania oraz kanałów na przewody i kable elektryczne umożliwiających zainstalowanie co najmniej jednego punktu ładowania na pięć stanowisk postojowych, jeżeli te stanowiska postojowe:

Również budynki mieszkalne, z którymi związanych jest więcej niż 10 stanowisk postojowych, projektuje się i buduje, zapewniając zainstalowanie kanałów na przewody i kable elektryczne na wszystkich stanowiskach postojowych, umożliwiających zainstalowanie punktów ładowania na każdym stanowisku postojowym, jeżeli te stanowiska postojowe:

Wymagania, opisane wyżej dla budynków niemieszkalnych oraz mieszkalnych, mają przy tym zastosowanie także w przypadku budynków poddawanych przebudowie albo remontowi, w ramach których koszt wykonywanych prac związanych z przegrodami zewnętrznymi lub systemami technicznymi budynku wynosi więcej niż 25% wartości budynku, nie wliczając wartości gruntu, na którym usytuowane są budynek i parking, oraz gdy koszty instalacji punktów ładowania i infrastruktury kanałowej nie przekraczają 7% całkowitego kosztu przebudowy albo remontu, zaś stanowiska postojowe:

W przypadku budynków poddawanych przebudowie albo remontowi, będących zabytkiem nieruchomym w rozumieniu art. 3 pkt 2 OchrZabU, wpisanych do rejestru zabytków lub gminnej ewidencji zabytków, instalacja punktu ładowania oraz kanałów na przewody i kable elektryczne wymaga przy tym uzyskania zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków właściwego dla lokalizacji tego zabytku, udzielonej w drodze decyzji.

Co istotne zaś, w odniesieniu jednakże do budynków będących własnością małych i średnich przedsiębiorców, o których mowa w ustawie z 6.3.2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 236), przepisów art. 12a ust. 1 i 3 ElektromobPalAltU w zakresie budynków niemieszkalnych nie stosuje się.

Interpretacja ogólna w sprawie opodatkowania VAT instalacji systemów odnawialnych źródeł energii oraz usuwaniu azbestu przez JST

Opodatkowanie proekologicznych działań JST z wątpliwościami

W omawianych wyrokach TSUE rozstrzygał wątpliwości interpretacyjne dotyczące realizacji przez gminę projektu dotyczącego instalacji systemów OZE na nieruchomościach będących własnością mieszkańców gminy. Zgodnie z umową wszystkie te systemy miały stanowić własność gminy w okresie trwałości projektu, tj. przez 5 lat. W ramach realizacji tego projektu gmina otrzymała dofinansowanie. Przy instalacji systemów gmina korzystała z podwykonawcy – faktycznej dostawy i instalacji systemów OZE na nieruchomościach mieszkańców gminy dokonywał podmiot zewnętrzny wyłoniony w drodze przetargu publicznego. Z tytułu wykonywanych czynności podmiot ten wystawiał dla gminy fakturę VAT.

W sprawie związanej z realizacją działania polegającego na usuwaniu wyrobów i odpadów zawierających azbest z budynków mieszkalnych i handlowych gmina również finansowała działania z dotacji i korzystała z usług podwykonawców (faktura VAT).

Wyroki TSUE z 30.3.2023 r. w sprawach C-612/21 Gmina O. i C616/21 Gmina L.

W ocenie Trybunału w wyroku sygn. C-612/21 „(…) dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów odnawialnych źródeł energii na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych”.

W odniesieniu do czynności usuwania azbestu, TSUE w wyroku sygn. C-616/21 zauważył, że „(…) okoliczność zlecania przez gminę przedsiębiorstwu czynności usuwania azbestu i odbierania wyrobów i odpadów zawierających azbest na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili taką wolę, nie stanowi świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i nie prowadzi do żadnej płatności ze strony tych mieszkańców, zaś czynności te są finansowane ze środków publicznych.”

Korekta rozliczeń

Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, w przypadku, gdy czynności w zakresie dostawy i instalacji systemów OZE albo usuwania wyrobów i odpadów zawierających azbest wykonane przez JST zostały jednak opodatkowane (wbrew wskazówkom zawartym w wyrokach TSUE) – jednostka samorządu terytorialnego może dokonać korekty rozliczenia.

W przypadku odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 90 ust. 2 VATU JST dokonując korekty podatku należnego jest jednocześnie zobowiązana do stosownego skorygowania podatku naliczonego uprzednio odliczonego od podatku należnego, zawartego we wszystkich wydatkach związanych z realizacją tych programów. Uznanie wykonywanych czynności za nieopodatkowane skutkuje brakiem prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VATU. Dodatkowo należy pamiętać, że korekta podatku należnego oraz podatku naliczonego w związku z uznaniem czynności w zakresie dostawy i instalacji systemów OZE albo usuwania azbestu wiąże się z koniecznością weryfikacji prewspółczynnika.

Źródło: Interpretacja ogólna w sprawie opodatkowania VAT czynności wykonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego polegających na instalacji systemów odnawialnych źródeł energii oraz usuwaniu azbestu w związku wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 30.3.2023 r. w sprawach C-612/21 Gmina O. i C-616/21 Gmina L. (znak sprawy: PT1.8101.1.2023).

Zastępca wójta zastąpi wójta w razie wygaśnięcia mandatu przed upływem kadencji

W Dz.U. z 2024 r. pod poz. 721 opublikowano ustawę z 26.4.2024 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw.

Zmiany wprowadzono przede wszystkim do ustawy o samorządzie gminnym (dalej: SamGminU). Zmieniono art. 28f SamGminU, który w nowym brzmieniu stanowi, że w przypadku wygaśnięcia mandatu wójta przed upływem kadencji jego funkcję, do czasu objęcia obowiązków przez nowo wybranego wójta, pełni:

1) zastępca wójta;

2) pierwszy zastępca – w gminie, w której powołano więcej niż jednego zastępcę;

3) osoba wyznaczona przez Prezesa Rady Ministrów (Premiera) – w gminie, w której nie powołano zastępcy wójta albo został on odwołany.

Przewodniczący rady gminy, w ciągu 7 dni od dnia wygaśnięcia mandatu wójta, pisemnie informuje wojewodę o objęciu funkcji wójta przez zastępcę albo pierwszego zastępcę, albo o konieczności wyznaczenia przez Premiera osoby pełniącej funkcję wójta. Natomiast Premier, na wniosek wojewody przekazany niezwłocznie za pośrednictwem ministra właściwego do spraw administracji publicznej (obecnie jest to Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji), w ciągu 7 dni od dnia otrzymania wniosku, wyznacza osobę pełniącą funkcję wójta do czasu objęcia obowiązków przez nowo wybranego wójta.

W razie wygaśnięcia mandatu wójta w czasie wykonywania jego zadań i kompetencji przez zastępcę wójta albo osobę wyznaczoną przez Premiera zgodnie z art. 28h SamGminU, funkcję wójta, do czasu objęcia obowiązków przez nowo wybranego wójta, pełni osoba, która przejęła wykonywanie zadań i kompetencji wójta na podstawie art. 28g SamGminU, tzn. osoba, która przejęła te zadania i kompetencje w przypadku wystąpienia przemijającej przeszkody w pełnieniu obowiązków wójta, czyli w związku z:

1) tymczasowym aresztowaniem,

2) odbywaniem kary pozbawienia wolności wymierzonej za przestępstwo nieumyślne,

3) odbywaniem kary aresztu,

4) niezdolnością do pracy z powodu choroby trwającej powyżej 30 dni,

5) zawieszeniem w czynnościach służbowych.

Z obecnego brzmienia art. 28f SamGminU wynika m.in., że w przypadku wygaśnięcia mandatu wójta przed upływem kadencji jego funkcję, do czasu objęcia obowiązków przez nowo wybranego wójta, pełni osoba wyznaczona przez Premiera.

W art. 492 Kodeksu wyborczego (dalej: KodeksWyb) określono przesłanki, formę, tryb i terminy stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wójta. Mandat wójta wygasa m.in. w razie:

1) niezłożenia w terminach określonych w odrębnych przepisach oświadczenia o swoim stanie majątkowym;

2) utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów;

3) objęcia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej;

4) naruszenia ustawowych zakazów łączenia funkcji wójta z wykonywaniem funkcji lub prowadzenia działalności gospodarczej, określonych w odrębnych przepisach;

5) wyboru na posła na Sejm, senatora albo posła do Parlamentu Europejskiego;

6) orzeczenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji w trybie określonym w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na okres co najmniej do końca kadencji;

7) śmierci;

8) zmian w podziale terytorialnym, jeżeli jednostka zostaje włączona do innej jednostki albo dwie jednostki lub więcej łączy się w nową jednostkę,

Nowelizacja wprowadza nowe przepisy art. 28i SamGminU, zgodnie z którymi zrzeczenie się funkcji wójta lub wystąpienie jednej z wymienionych wyżej przyczyn skutkujących wygaśnięciem mandatu wójta w czasie pełnienia funkcji wójta albo wykonywania zadań i kompetencji wójta przez zastępcę wójta, jest równoznaczne z odwołaniem ze stanowiska zastępcy wójta.

Wojewoda stwierdzi wówczas odwołanie ze stanowiska zastępcy wójta z tych przyczyn w drodze zarządzenia. Od zarządzenia wojewody przysługuje skarga do sądu administracyjnego w ciągu 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. Skargę wnosi się za pośrednictwem wojewody. Sąd administracyjny rozpatruje skargę w terminie 14 dni od dnia jej wniesienia. Skargę kasacyjną wnosi się w terminie 14 dni, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje skargę kasacyjną w terminie 30 dni.

Nowelizacja zmienia też brzmienie art. 29a ust. 2 SamGminU, zgodnie z którym wójt składa ślubowanie podczas pierwszej sesji nowo wybranej rady zwołanej przez komisarza wyborczego na dzień przypadający w ciągu 7 dni po upływie kadencji rady, a w przypadku wyboru wójta:

1) w ponownym głosowaniu – podczas pierwszej sesji nowo wybranej rady zwołanej po dniu ogłoszenia obwieszczenia komisarza wyborczego o wynikach wyborów wójta w wojewódzkim dzienniku urzędowym,

2) w wyborach przedterminowych albo ponownych – podczas pierwszej sesji rady przypadającej po dniu ogłoszenia obwieszczenia komisarza wyborczego o wynikach wyborów wójta w wojewódzkim dzienniku urzędowym

– nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia ogłoszenia wyników tych wyborów.

Ponadto dodano ust. 3 i 4 do art. 4 ustawy o pracownikach samorządowych, zgodnie z którymi osoby wyznaczone przez Premiera do pełnienia funkcji albo przejęcia zadań i kompetencji organów jednostek samorządu terytorialnego oraz komisarze rządowi powołani w związku z ustanowieniem zarządu komisarycznego w jednostkach samorządu terytorialnego są zatrudniani w urzędzie JST na podstawie powołania na czas pełnienia funkcji albo wykonywania zadań i kompetencji. W odniesieniu do tych osób przepisy o pracownikach samorządowych dotyczące wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa stosuje się odpowiednio, z tym że wynagrodzenie tych osób ustala Premier.

Dodano też przepisy, zgodnie z którymi wygaśnięcie mandatu radnego albo wójta wskutek wyboru na posła na Sejm, senatora albo posła do Parlamentu Europejskiego następuje z dniem ogłoszenia obwieszczenia albo postanowienia, o których mowa w art. 383 § 2b i art. 492 § 2b KodeksWyb.

Jak stwierdzono w uzasadnieniu do projektu nowelizacji nowe przepisy dają kompetencje wójta jego zastępcy (lub pierwszemu zastępcy, a w gminach, gdzie nie został powołany zastępca – sekretarzowi gminy) od dnia wydania postanowienia komisarza wyborczego o wygaszeniu mandatu wójta do dnia powołania przez Prezesa Rady Ministrów osoby pełniącej funkcję wójta. Ponadto nowe przepisy doprecyzowują kompetencje Prezesa Rady Ministrów w zakresie powoływania i odwoływania osoby pełniącej funkcję wójta, co jednoznacznie podkreśla, że osoba pełniąca funkcję wójta może być powołana i odwołana w każdym czasie.

Strategia ESG – czym jest, jak ją opracować i wdrożyć krok po kroku

Warto zadać sobie pytanie, czym jest strategia ESG. Jest to sposób na realizację celów organizacji, który wyznacza kierunki rozwoju firmy oraz określa priorytety i procesy w 3 obszarach zrównoważonego rozwoju. Pozwala również sprawniej i szybciej przygotować raport ESG.

Dokumentacja zlikwidowanej szkoły niepublicznej

Zgodnie z art. 172 ust. 4 ustawy – Prawo oświatowe (dalej: PrOśw), zgodnie z którym osoba prowadząca szkołę lub placówkę może ją zlikwidować z końcem roku szkolnego. W tym przypadku osoba prowadząca szkołę lub placówkę jest obowiązana co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić o zamiarze i przyczynach likwidacji: rodziców uczniów, organ, o którym mowa w art. 168 ust. 1 i 2, czyli organ rejestrowy, oraz gminę, na której terenie jest położona szkoła lub placówka.

Jeżeli to gmina jest organem rejestrowym, czyli dokonała wpisu do ewidencji jednostek niepublicznych, to zawiadamia się wyłącznie rodziców oraz gminę. Zawiadomienie to rozpoczyna procedurę likwidacyjną.

W dalszej kolejności zastosowanie ma art. 172 ust. 5 PrOśw, zgodnie z którym „dokumentację przebiegu nauczania zlikwidowanej szkoły przekazuje się organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny, w terminie jednego miesiąca od dnia zakończenia likwidacji. Po zakończeniu likwidacji wpis do ewidencji ulega wykreśleniu”.

Warto nadmienić, że proces likwidacji jest rozciągnięty w czasie, bowiem obejmuje również przykładowo zwolnienie lokalu, spłacenie zobowiązań, likwidację rachunków bankowych itd. Dopiero po zakończeniu tych wszystkich czynności należy liczyć miesięczny termin na przekazanie kuratorowi dokumentacji przebiegu nauczania. Jeżeli przykładowo likwidacja zakończy się 30 września, to dokumentację należy przekazać w ciągu następnego miesiąca, czyli będzie to już październik.

Warto również zauważyć, że zgodnie z przywołanym art. 172 ust. 5 PrOśw wpis do ewidencji ulega wykreśleniu „po zakończeniu likwidacji”. Organ rejestrowy nie ma wiedzy, kiedy faktycznie likwidacja się zakończyła, więc aby wykreślił szkołę z ewidencji należy go poinformować o zakończeniu likwidacji. Dodać również należy, że kuratorowi należy przekazać jedynie dokumentację przebiegu nauczania, natomiast o archiwizowanie pozostałej dokumentacji musi już zadbać osoba, która prowadziła zlikwidowaną szkołę czy placówkę. Chodzi tu o dokumentację kadrową, czy księgowo-płacową. Dokumentacji tej nie przejmuje jednostka samorządu.

Rozporządzenie eIDAS2 już 20 maja 2024 roku

Co się zmieni?

Powołanie Międzyresortowego Zespołu do spraw Zielonych Zamówień Publicznych

Podkreślenia wymaga, że sprawy związane z zielonymi zamówieniami publicznymi są realizowane zgodnie z polityką zakupową państwa, opracowywaną na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych. Założeniem Polityki zakupowej jest prowadzenie przez Zespół m.in. prac nad dostosowaniem zestawów unijnych kryteriów zielonych zamówień publicznych, jakie zostały opracowane przez Komisję Europejską do potrzeb krajowych. Ma to na celu przedstawienie polskim zamawiającym gotowego i wzorcowego zestawu takich kryteriów, optymalnych w stosunku do ich potrzeb oraz możliwości. Dlatego też w samej Polityce nałożono na zamawiających obowiązek stosowania przy udzielaniu zamówień publicznych, które obejmują produkty lub usługi objęte katalogiem opracowanym przez Zespół, wskazanych w tym katalogu aspektów środowiskowych przypisanych do poszczególnych produktów oraz usług.

Z zarządzenia wynika, że do zadań Zespołu należy w szczególności opracowanie oraz aktualizowanie, co najmniej raz na dwa lata, katalogu robót budowlanych, dostaw lub usług wraz z przypisanymi do nich aspektami środowiskowymi lub innymi wymaganiami, wynikającymi z przepisów ustawy – Prawo zamówień publicznych lub Polityki zakupowej państwa, których stosowanie przy udzielaniu zamówień publicznych jest wymagane lub zalecane, uwzględniającego zalecenia Komisji Europejskiej zawarte w zestawach unijnych kryteriów zielonych zamówień publicznych. Ponadto Zespół ma upowszechniać wśród zamawiających, wykonawców oraz organów kontroli wiedzę o zielonych zamówieniach publicznych oraz podejmować działania zmierzające do popularyzacji stosowania aspektów środowiskowych przy udzielaniu zamówień publicznych, w szczególności przez udostępnianie dobrych praktyk, wzorów i poradników, w tym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw gospodarki oraz stronie internetowej UZP.

Zespół do spraw Zielonych Zamówień Publicznych będzie realizował swoje zadania na posiedzeniach, przy czym przewidziano możliwość odbywania posiedzeń zdalnych, przy użyciu środków komunikacji elektronicznej. W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele ministra właściwego do spraw gospodarki w randze sekretarza stanu albo podsekretarza stanu, albo dyrektora, albo zastępcy dyrektora komórki organizacyjnej w urzędzie obsługującym tego ministra, a także Prezes UZP albo wiceprezes UZP, albo dyrektor komórki organizacyjnej w obsługującym go urzędzie. Pozostali członkowie Zespołu – po jednym przedstawicielu, w randze sekretarza stanu albo podsekretarza stanu, albo dyrektora, albo zastępcy dyrektora komórki organizacyjnej w urzędzie obsługującym danego ministra – zostają wyznaczeni przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, energii, gospodarki morskiej, gospodarki wodnej, informatyzacji, klimatu, rolnictwa, rozwoju regionalnego, rozwoju wsi, rybołówstwa, środowiska, transportu, zdrowia i żeglugi śródlądowej.

Zmiany w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy istotne dla pracodawców

Tymczasowa ochrona zostanie przedłużona z 30.6.2024 r. do 30.9.2025 r.

Obowiązywanie ochrony tymczasowej dla obywateli i obywatelek Ukrainy zostanie zgodnie z propozycją nowelizacji ustawy przedłużone z 30.6.2024 r. do 30.9.2025 r., w związku z tym pobyt obywateli Ukrainy, którzy uciekają przed wojną, będzie legalny do 30.9.2025 r. Jednocześnie, od przyszłego roku, możliwa będzie zmiana statusu pobytu z obecnej ochrony tymczasowej na pobyt czasowy na okres 3 lat. Warto również dodać, że wprowadzony zostanie obowiązek szkolny dla dzieci obywateli Ukrainy. Z realizacją tego obowiązku powiązana zostanie wypłata świadczenia „800 plus”, począwszy od roku szkolnego 2025/26.

14 dni na powiadomienie o podjęciu pracy

Obecnie zgodnie z przepisami, które zostały przyjęte w marcu 2022 r. obywatel Ukrainy, który przebywa w Polsce legalnie, ma swobodny dostęp do polskiego rynku pracy, czyli może podjąć legalnie pracę u każdego pracodawcy w Polsce bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę. Jedynym warunkiem, którego spełnienie jest konieczne, aby praca mogła być uznana za legalną, jest złożenie elektronicznego powiadomienia przez pracodawcę w terminie 14 dni od dnia podjęcia pracy, za pośrednictwem portalu – praca.gov.pl. w tym zakresie, nowelizacja przepisów przewiduje zmiany w zakresie powiadomienia jakie musi złożyć pracodawca zatrudniający obywatela Ukrainy. Warto dodać, że każdy obywatel Ukrainy, który aktualnie przebywa legalnie w Polsce może zarejestrować się jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy, na takich samych zasadach, jak obywatel polski. Obywatele Ukrainy posiadający dyplom lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki lub położnej mogą otrzymać, za pośrednictwem właściwej okręgowej izby lekarskiej lub okręgowej izby pielęgniarek i położnych, dofinansowanie kosztów szkolenia z języka polskiego.

W projektowanej ustawie zaproponowano zachowanie obecnych zasad dostępu do rynku pracy dla obywateli Ukrainy. Każdy obywatel Ukrainy będzie mógł się zarejestrować w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna w celu szukania pracy. Zachowane zostaną także szkolenia dla lekarzy, pielęgniarek i położnych z języka polskiego. Bez zmian zostanie także możliwość otoczenia opieką nieletnich obywateli Ukrainy przez Ochotnicze Hufce Pracy.

Już nie 14 dni na powiadomienie o podjęciu pracy

W ramach nowelizacji przepisów przyjętych przez Radę Ministrów zaproponowano następujące regulacje:

1. skrócenie z 14 na 7 dni terminu na przesłanie powiadomienia przez pracodawcę zatrudniającego obywatela Ukrainy – dotychczas termin 14-dniowy był nadużywany wskazują autorzy zmian powołując się na prowadzone kontrole,
2. konieczność złożenia kolejnego powiadomienia o zatrudnieniu obywatela Ukrainy w przypadku, kiedy:
   1. zmienił się rodzaj umowy pomiędzy podmiotem powierzającym wykonywanie pracy a obywatelem Ukrainy, lub
   2. zmieniło się stanowisko lub rodzaj wykonywanej pracy, lub
   3. zmniejszono wymiar czasu pracy lub liczbę godzin pracy w tygodniu lub miesiącu określony w powiadomieniu, lub
   4. obniżono miesięczną lub godzinową stawkę wynagrodzenia określoną w powiadomieniu,
3. wymóg wskazywania w powiadomieniu o zatrudnieniu obywatela Ukrainy co najmniej minimalnego wynagrodzenia o pracę lub minimalnej stawki godzinowej – dotychczas obserwowane było wpisywanie wynagrodzenia niższego niż minimalne.

Jak wskazują autorzy zmian, konieczność takiej nowelizacji jest spowodowana, nieprawidłowościami zgłaszanymi przez Straż Graniczną oraz Państwową Inspekcję Pracy, które zostały zauważone podczas kontroli. Wprowadzenie tych przepisów przyczyni się do lepszej ochrony pracowników na rynku pracy, w szczególności uchroni ich przed wyzyskiem i nadużywaniem ich słabszej pozycji. Wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia, zapewni ochronę także obywatelom polskim przed wypychaniem ich z rynku pracy. Pomimo regulacji ogólnych nakazujących wypłatę każdemu pracownikowi co najmniej minimalnego wynagrodzenia, w sytuacji obywateli Ukrainy obserwowane były praktyki obchodzenia tych przepisów.

Powierzanie pracy cudzoziemcowi na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę

Przepis art. 22 ust. 6 dotyczy pracodawców, którzy zamierzają kontynuować powierzanie pracy cudzoziemcowi na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, o którym mowa w art. 114 ust. 1 ustawy z 12.12.2013 r. ustawy o cudzoziemcach udzielonego w celu złożenia powiadomienia, jeżeli rozpoczęcie pracy nastąpiło wcześniej na innej podstawie (np. zezwolenia na pracę, oświadczenia, pracy w procedurze uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę). Nowe rozwiązanie nie będzie wymagało, aby w przypadku kontynuacji podmiot był zmuszony do rozwiązania umowy o pracę z cudzoziemcem i zawarcia nowej umowy. Powiadomienie w takim przypadku powinno zostać złożone w ciągu 7 dni od dnia, w którym cudzoziemiec poinformował pracodawcę o doręczeniu mu decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

W przypadku zezwoleń na pobyt czasowy i pracę, o których mowa w art. 114 ust. 1 ustawy z 12.12.2013 r. o cudzoziemcach stroną postępowania jest wyłącznie cudzoziemiec, co oznacza, że informację o udzieleniu tego zezwolenia podmiot powierzający pracę może uzyskać tylko od cudzoziemca. W celu zapobiegania nadużyciom związanym z powierzaniem pracy cudzoziemcom w tym trybie ust. 6 nakłada na cudzoziemca obowiązek powiadomienia pracodawcy o otrzymaniu decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w terminie 7 dni liczonych od dnia jej doręczenia. Przepis przewiduje, że praca w tym okresie jest uznawana za legalną. W przypadku gdy cudzoziemiec nie dopełni obowiązku przekazania informacji o doręczeniu decyzji pobytowej we wskazanym terminie – cudzoziemiec nie będzie uprawniony do wykonywania pracy na podstawie art. 22 ustawy zmienianej (w trybie kontynuacji pracy – bez rozwiązania dotychczasowej umowy).

Zgodnie z art. 22 ust. 7 projektu wojewoda będzie obowiązany informować cudzoziemca o wymogu poinformowania pracodawcy o otrzymaniu decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wydanego w związku z pracą na podstawie powiadomienia. W związku ze zmianą polegającą na skróceniu z 14 na 7 dni terminu na przesłanie powiadomienia przez pracodawcę zatrudniającego obywatela Ukrainy, w projekcie zawarto przepis przejściowy, który zapewni dalszy bieg terminów jako 14-dniowych, jeżeli rozpoczął się przed wejściem w życie przyszłej ustawy nowelizującej.

Dodawany art. 22¹ stanowi powtórzenie obecnego art. 22 ust. 6 i 7. Wyodrębnienie wskazanych regulacji w odrębny przepis ma charakter legislacyjny i wynika z nadania nowego brzmienia art. 22. Wprowadzona zmiana nie ma wpływu na sytuację prawną obywateli Ukrainy już zarejestrowanych lub starających się o rejestrację w urzędach pracy.

Na etapie prac w Sejmie i Senacie mogą jeszcze pojawić się zmiany legislacyjne w treści komentowanych przepisów.