Realizacja prawa pacjenta do informacji na odległość przez osoby uprawnione

Normy prawne określają osoby uprawnione oraz sytuacje w jakich mogą one uzyskać dostęp do informacji o stanie zdrowia pacjenta. Natomiast wypracowane wytyczne zawierają rekomendowane rozwiązania, które pozwolą na realizację prawa osoby upoważnionej do informacji o stanie zdrowia pacjenta na odległość z uwzględnieniem praw pacjenta oraz zasad wynikających z regulacji dotyczących ochrony danych osobowych.

W dobie trwającej epidemii oraz wprowadzanych ograniczeń w realizacji praw pacjenta należy poszukiwać alternatywnych możliwości przekazywania informacji o stanie zdrowia pacjenta osobom do tego uprawnionym, w szczególności z wykorzystaniem możliwości, jakie dają nam nowe technologie.

Bartłomiej Chmielowiec – Rzecznik Praw Pacjenta podkreśla, że „żaden z przepisów ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta nie zakazuje komunikacji na odległość, ale potrzeba ochrony danych osobowych szczególnej kategorii – danych dotyczących zdrowia. Wymagają one zachowania innych zasad ostrożności przy realizacji tej formy kontaktu, niż w przypadku kontaktu osobistego. Przedstawione wytyczne są odpowiedzią na potrzeby zgłaszane przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych. Zabezpieczają one zarówno interes pacjenta, jak i osoby bliskiej dla pacjenta.”

Wypracowane wytyczne obejmują zagadnienia dotyczące kontaktu na odległość z osobą upoważnioną przez pacjenta przytomnego, ale także przez osobę bliską, której pacjent z uwagi na swój stan zdrowia nie mógł nikogo upoważnić do przekazania informacji.

Według Rzecznika Praw Pacjenta oraz Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych podmioty lecznicze powinny stworzyć odpowiednie warunki techniczne oraz organizacyjne, z których pacjenci w łatwy sposób będą mogli się komunikować. Dlatego niezbędne jest przeprowadzenie analizy ryzyka dla procesu przekazywania danych na odległość pod kątem ochrony danych osobowych. Pomoże ona określić także szczegółowe zasady postępowania, według których personel medyczny będzie mógł pomóc pacjentom i ich bliskim. Dostosowanie takich działań do rekomendacji zawartych w niniejszych wytycznych pozwoli placówkom na realizację prawa pacjenta do informacji zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych, zarówno w czasie epidemii COVID-19, jak i po jej zakończeniu.

Jan Nowak, Prezes UODO zwraca uwagę, że przy przekazywaniu danych na odległość trzeba dochować szczególnej staranności, gdyż bardzo łatwo jest o pomyłkę, w wyniku której może dojść do ujawnienia danych innej osobie niż przez niego upoważnionej, np. członka rodziny pacjenta . – Dlatego przygotowaliśmy listę przykładowych pytań, jakie przedstawiciel personelu medycznego powinien zadać osobie dzwoniącej, weryfikując jej tożsamość oraz uprawdopodobniając, że osoba ta jest osobą bliską dla pacjenta lub osobą upoważnioną. W wytycznych zwracamy także uwagę na to, by przy tej weryfikacji tożsamości osoby dzwoniącej nie doszło jednak do nadmiernego pozyskiwania danych – mówi Jan Nowak.

Równie ważne są procedury wewnętrzne obejmujące rozwiązania zarówno organizacyjne, jak i techniczne dotyczące odpowiednich środków pozwalających na prowadzenie rozmów z poszanowaniem poufności przekazywanych danych. W wytycznych zaleca się zastosowanie takich narzędzi, które pozwolą na zachowanie poufności i bezpieczeństwa połączeń.

– Przygotowane wytyczne mają charakter pomocniczy i przedstawiają kierunki działania podmiotów leczniczych, które należy zastosować, aby jednocześnie realizować prawa przysługujące pacjentom oraz przepisy o ochronie danych osobowych – dodaje Jan Nowak.

Osoby bliskie pacjentom sygnalizują Rzecznikowi Praw Pacjenta również problem z pozyskaniem informacji o miejscu hospitalizacji pacjenta. Na przykład w sytuacji, gdy pacjent znajdował się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego i wymagał pomocy ze strony zespołu ratownictwa medycznego. Niejednokrotnie zdarza się, że pacjenci zostają przewiezieni do szpitala odległego od miejsca zamieszkania. Dlatego Rzecznik uznał za konieczne przedstawienie Ministerstwu Zdrowia problematyki braku możliwości pozyskania informacji o miejscu hospitalizacji pacjentów, w szczególności zakażonych SARS – CoV – 2.

Gminy poszkodowane w wyniku działania żywiołu w czerwcu 2020 r.

W Dz.U. z 30.11.2020 r. pod poz. 2124 opublikowano rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie gmin poszkodowanych w wyniku działania żywiołu w czerwcu 2020 r., w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych.

Zgodnie z art. 2 ustawy z 11.8.2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 764), Prezes Rady Ministrów na podstawie danych przekazywanych przez właściwych wojewodów, uwzględniając rodzaj żywiołu oraz skutki przez niego wyrządzone, na okres nie dłuższy niż 24 miesiące, określa, w drodze rozporządzenia, gminy lub miejscowości, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych, a także szczególne zasady zagospodarowania terenów oraz zasady i tryb nabywania nieruchomości, w związku z osunięciem ziemi.

Na tej podstawie Prezes Rady Ministrów określił w rozporządzeniu wykaz gmin poszkodowanych w wyniku działania intensywnych opadów atmosferycznych, powodzi lub osunięcia ziemi, które miały miejsce w czerwcu 2020 r. (załącznik do rozporządzenia). W wykazie wymieniono:

Wyższe stawki karty podatkowej i kwota, do której można wykonywać świadczenia przy prowadzeniu niektórych usług.

W Dzienniku Urzędowym „Monitor Polski” z 2020 r. pod poz. 1083 opublikowano obwieszczenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 5.11.2020 r. w sprawie stawek karty podatkowej i kwoty, do której można wykonywać świadczenia przy prowadzeniu niektórych usług, z wyjątkiem świadczeń dla ludności, oraz kwartalnych stawek ryczałtu od przychodów proboszczów i wikariuszy, obowiązujących w 2021 r.

Na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1905; dalej: RyczałtU) ogłoszono wysokość kwoty, o której mowa w objaśnieniach do załącznika nr 3 część I pkt 4 do RyczałtU, oraz stawek karty podatkowej (załącznik nr 1 do obwieszczenia). Stawki podatku opłacanego w formie karty podatkowej uległy zwiększeniu.

Przy prowadzeniu działalności wymienionej w lp. 70-76 załącznika nr 3 część I pkt 4 do RyczałtU dopuszczalne jest – poza świadczeniami dla ludności – wykonywanie świadczeń dla innych odbiorców w rozmiarze nieprzekraczającym kwoty 70 055 zł przychodu rocznie (przedtem było to 48 000 zł). Chodzi tu o:

Ogłoszono też zwiększoną wysokość kwartalnych stawek ryczałtu od przychodów proboszczów (załącznik nr 2 do obwieszczenia) oraz wikariuszy (załącznik nr 3 do obwieszczenia).

Emeryci i renciści dorobią więcej

Każdy emeryt i rencista może dorabiać i w ten sposób zwiększyć swoje świadczenie. Warto jednak uważać na zarobki – zbyt wysokie mogą spowodować zmniejszenie, a nawet zawieszenie wypłaty emerytury lub renty. Dotyczy to rencistów oraz wcześniejszych emerytów tzn. osób, które nie osiągnęły powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat (kobiety) i 65 (mężczyźni).

Graniczne kwoty przychodu zmieniają się co trzy miesiące, a ich wysokość zależy od wysokości średniego wynagrodzenia w Polsce. Ponieważ przeciętne wynagrodzenie Polaków wzrosło (w III kw. 2020 roku wyniosło 5168,93 zł przy 5024,48 zł w II kw.), od 1 grudnia wzrasta również limit przychodów dla dorabiających świadczeniobiorców.

Jeśli emeryci lub renciści dorobią więcej niż 130 % przeciętnego wynagrodzenia a tym samym przekroczą 6719,70 zł brutto, ZUS zawiesi wypłatę ich świadczenia.

Źródło:

zus.pl

Zakres informacji zawartych we wniosku o ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej

Przepis art. 61 § 1 ust. 1 ustawy o egzekucji administracyjnej, który zacznie obowiązywać od 20.2.2021 r., przewiduje, że umorzone postępowanie egzekucyjne w przypadku stwierdzenia, że nie uzyska się należności pieniężnej przewyższającej wydatki egzekucyjne – wszczyna się ponownie na wniosek wierzyciela o ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej – jeżeli organ egzekucyjny nie jest jednocześnie wierzycielem. Szczegółowy zakres informacji zawartych w tym wniosku o ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej określa projekt omawianego rozporządzenia. Wniosek powinien zawierać informacje niezbędne do sprawnego przeprowadzenia ponownej egzekucji administracyjnej. Projektodawcy uznali, że we wniosku wierzyciel powinien przekazać organowi egzekucyjnemu informacje dotyczące m.in. aktualnych danych samego wierzyciela, jak i zobowiązanego, aktualnej wysokości dochodzonych należności pieniężnych, w tym o kosztach egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 ustawy niewyegzekwowanych od zobowiązanego, zabezpieczeniu należności pieniężnej, a przede wszystkim o majątku lub źródłach dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Informacja ta stanowi bowiem przesłankę, która uzależnia ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Wyższe koszty upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej

Obecnie, na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11.9.2015 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1526), koszty upomnienia wynoszą 11,60 zł. Wysokość ta była szacowana na podstawie wydatków ponoszonych przez wierzycieli na doręczenie zobowiązanemu upomnienia w roku 2015 r. Od tego czasu wrosła cena doręczenia przesyłki poleconej, a także koszty materiałów wykorzystywanych do sporządzenia upomnienia oraz wynagrodzenia pracowników obsługujących wierzycieli. W konsekwencji w projekcie nowego rozporządzenia zaproponowano podniesienie wysokości kosztów upomnienia do 16 zł. Jednak do wysokości kosztów upomnienia skierowanego do zobowiązanego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Przewidziano, że rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Unieważnianie i cofanie wiz dla cudzoziemców

W Dz.U. z 2020 r. pod poz. 2117 opublikowano rozporządzenie MSWiA z 25.11.2020 r. w sprawie unieważniania i cofania wiz dla cudzoziemców.

Rozporządzenie wydano na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 97 ust. 1 ustawy z 12.12.2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 35 ze zm.; dalej: CudzU).

Z rozporządzenia wynika, że wydanie decyzji o unieważnieniu lub cofnięciu wizy Schengen lub wizy krajowej konsul, minister właściwy do spraw zagranicznych, komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant placówki Straży Granicznej odnotowuje w dokumencie podróży lub na osobnym blankiecie wizowym przez opatrzenie wizy stemplem „UNIEWAŻNIONO” lub „COFNIĘTO”, a optycznie zmienny element naklejki wizowej, element zabezpieczający zwany „efektem obrazu ukrytego” oraz napis „wiza” unieważnia się przez przekreślenie.

Rozporządzenie określa też wzory formularzy, na których wydaje się decyzję o:

Prawo do wynagrodzenia dla pracowników placówek pomocy społecznej pozostającym na kwarantannie lub w izolacji

W Dz.U. z 2020 r. pod poz. 2112 opublikowano ustawę z 28.10.2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19.

Zmiany wprowadzono m.in. do ustawy z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842), gdzie dodano art. 4ea, który dotyczy osób ubezpieczonemu zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej świadczących usługi całodobowo, noclegowniach oraz innych placówkach zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku, w okresie podlegania obowiązkowej kwarantannie lub izolacji lub izolacji w warunkach domowych, wynikających z pozostawania w styczności z osobami chorymi z powodu COVID-19 w związku z wykonywaniem obowiązków wynikających z zatrudnienia w tych podmiotach oraz w czasie niezdolności do pracy z powodu COVID-19 powstałej w związku z wykonywaniem obowiązków wynikających z zatrudnienia w tych podmiotach.

W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii osobom tym przysługuje prawo do 100% wynagrodzenia lub zasiłek chorobowy, którego miesięczny wymiar wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku obliczonej na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Obowiązujący minimalny okres przechowywania dokumentów księgowych

Artykuł 74 RachunkU definiuje minimalne okresy przechowywania:

1) ksiąg rachunkowych – jest to 5 lat;

2) kart wynagrodzeń pracowników bądź ich odpowiedników – przechowuje się je przez okres wymaganego dostępu do tych informacji, wynikający z przepisów emerytalnych, rentowych oraz podatkowych, nie krócej jednak niż 5 lat (a co wynika z art. 125a ust. 4 EmRentyFUSU, pracodawcy powinni przechowywać listy płac, karty wynagrodzeń, a także inne dowody, na podstawie których następuje ustalenie podstawy wymiaru emerytury lub renty, przez okres 50 lat od dnia zakończenia pracy u danego płatnika składek);

3) dowodów księgowych dotyczących wpływów ze sprzedaży detalicznej – do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy (jednak nie krócej niż do dnia rozliczenia osób, którym powierzono składniki aktywów objęte sprzedażą detaliczną);

4) dowodów księgowych dotyczących środków trwałych w budowie, pożyczek, kredytów oraz umów handlowych, roszczeń dochodzonych w postępowaniu cywilnym lub objętych postępowaniem karnym albo podatkowym – przez 5 lat od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym operacje, transakcje i postępowanie zostały ostatecznie zakończone, spłacone, rozliczone lub przedawnione;

5) dokumentacji przyjętego sposobu prowadzenia rachunkowości – okres nie krótszy niż 5 lat od upływu ważności tej dokumentacji;

6) dokumentów dotyczących rękojmi i reklamacji – 1 rok po terminie upływu rękojmi lub rozliczeniu reklamacji;

7) dokumentów inwentaryzacyjnych – 5 lat;

8) pozostałych dowodów księgowych i dokumentów – 5 lat.

Okresy przechowywania, o których mowa, oblicza się od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dokumenty dotyczą.

Warto też zauważyć, że na mocy ustawy z 10.1.2018 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze skróceniem okresu przechowywania akt pracowniczych oraz ich elektronizacją (Dz.U. z 2018 r. poz. 357) dokumenty pracownicze mogą być przechowywane przez okres 10 lat (dotychczas 50 lat), zaś formą zrównaną z papierową staje się forma elektroniczna.

Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe podlegają przechowywaniu przez okres nie krótszy niż 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym nastąpiło ich zatwierdzenie. Ta zasada dotyczy także sprawozdań za lata obrachunkowe rozpoczynające się przed 1.1.2019 r. (art. 43 ust. 2 ZmUprPrzedU18).

Okres przechowywania dokumentów do celów podatkowych jest uzależniony od tego, w którym momencie dochodzi do przedawnienia zobowiązania podatkowego, do którego odnosi się dany dokument. Wynika to wprost z art. 86 OrdPU: „Podatnicy obowiązani do prowadzenia ksiąg podatkowych przechowują księgi i związane z ich prowadzeniem dokumenty do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego”.

Analogicznie został określony obowiązek przechowywania dokumentacji przez płatników, w tym płatników podatku dochodowego od osób fizycznych od wynagrodzeń (art. 32 OrdPU): „Płatnicy i inkasenci obowiązani są przechowywać dokumenty związane z poborem lub inkasem podatków do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania płatnika lub inkasenta”.

Nie można zaprzeczyć, że pomiędzy przepisami dotyczącymi rachunkowości oraz podatków brak jest korelacji.

Z analizy przepisów podatkowych wynika, że najistotniejsze jest, aby dokumenty mające wpływ na wysokość zobowiązań podatkowych były przechowywane do upływu okresu przedawnienia tych zobowiązań.

W świetle art. 70 § 8 OrdPU nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym. Jednak takiemu zapisowi sprzeciwił się TK w wyr. z 8.10.2013 r., SK 40/12 (Legalis), uznając, że przepis ten przeciwny jest konstytucyjnej zasadzie równości wobec prawa (podatnicy bez ww. majątku, tj. dysponujący jedynie gotówką, mogą liczyć na przedawnienie – w przeciwieństwie do podatników, na których majątku organ podatkowy dokonał zabezpieczenia w formie hipoteki lub zastawu skarbowego). Trybunał wezwał do zmiany prawa w tym zakresie.

Co do zasady, w przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa (do których zalicza się zdecydowana większość zobowiązań, w tym w zakresie: VAT, podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych i akcyzy) okres przedawnienia wynosi 5 lat, począwszy od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przedłużony do 24 grudnia 2020 r.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługuje rodzicom dzieci do lat 8, jeżeli rodzic sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem w przypadku:

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy a opieka nad dzieckiem niepełnosprawnym

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy z powodu zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola, szkoły lub innej placówki, do której uczęszcza dziecko, ale również w przypadku ich otwarcia, gdy placówki te nie mogą zapewnić opieki, albo gdy niania lub dzienny opiekun nie może sprawować opieki z powodu epidemii, przysługuje także ubezpieczonym rodzicom dzieci w wieku:

Dotyczy to także rodziców lub opiekunów pełnoletnich osób niepełnosprawnych zwolnionych od wykonywania pracy z powodu konieczności zapewnienia opieki nad taką osobą w przypadku zamknięcia z powodu pandemii placówki, do której uczęszcza dorosła osoba niepełnosprawna. Są to szkoły, ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze, ośrodki wsparcia, warsztaty terapii zajęciowej lub inne placówki pobytu dziennego o podobnym charakterze.

Podobnie jak wcześniej, dodatkowy zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad dorosłymi osobami niepełnosprawnymi przysługuje również w przypadku, gdy placówka jest otwarta, ale nie może zapewnić opieki, np. ze względu na ograniczenie w liczbie podopiecznych.

Źródło:

www.gov.pl