Powiernikiem Skarbu Państwa jest Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa

Stan faktyczny

Spółka A. była użytkownikiem wieczystym gruntów rolnych będących własnością państwową. W związku z ustaleniem nowej kwoty opłaty za użytkowanie wieczyste, spółka wniosła odwołanie. Zostało ono jednak rozpatrzone negatywnie, najpierw przez samorządowe kolegium odwoławcze, później przez sądy.

Powództwo, jak i apelacje oddalono z powodów formalnych. Spółka bowiem wniosła odwołanie, a następnie bezpośrednio powództwo przeciwko Skarbowi Państwa.

Z kolei grunty rolne, których była użytkownikiem, znajdowały się w zarządzie najpierw Agencji Nieruchomości Rolnych (dalej: ANR), a od 2017 r. – Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej: KOWR).

Stanowisko sądów powszechnych

Sądy uznały, że Skarb Państwa nie może być stroną w sprawie, a wyłącznie KOWR. Skoro zaś Skarb Państwa nie ma legitymacji biernej (czyli nie może być pozwanym w sprawie), powództwo zostało oddalone.

Stanowisko Sądu Najwyższego

Spółka złożyła skargę kasacyjną, ale SN także ją oddalił. Zdaniem SN w przypadku państwowych nieruchomości rolnych sam Skarb Państwa jako taki nie może być bowiem pozywany. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 2 ustawy z 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2243 ze zm.; dalej: GospNierRolU) KOWR, obejmując we władanie powierzone składniki mienia Skarbu Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa i obowiązki z nimi związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym imieniu wykonuje związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne. Tym samym Ośrodek jest on administratorem powierzonych mu nieruchomości i wykonuje całość obowiązków Państwa w stosunku do nieruchomości. Działa on we własnym imieniu, będąc państwową osobą prawną.

Sąd Najwyższy uznał, że grunty rolne Skarbu Państwa są bowiem zarządzane przez odrębną osobę prawną na zasadach powiernictwa. Jest to stosunek prawny o charakterze zobowiązaniowym, gdzie powierzający ‒ w celu przekazania zarządu ‒ przenosi czasowo i z zastrzeżeniem zwrotu w określonych okolicznościach mienie na inny podmiot – powiernika, który staje się doń uprawniony. Instytucja ta nie jest uregulowana w ustawie z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.; dalej: KC), ale bywa stosowana ‒ w tym wypadku – na podstawie GospNierRolU.

Sąd Najwyższy podkreślił też, że skoro pomiędzy KOWR a Skarbem Państwa zachodzi stosunek powiernictwa, Ośrodek w pełni zastępuje Skarb Państwa, także w procesie. Powództwo powinno być więc kierowane przeciwko KOWR, wcześniej AGN, a nie Skarbowi Państwa, który – jak słusznie orzekły sądy I i II instancji – nie ma legitymacji biernej w procesie o ustalenie opłaty za użytkowanie wieczyste.

Pierwsza kara za nieprzestrzeganie nakazu decyzji administracyjnej

Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO) nakazał przedsiębiorcy zawiadomienie jego pacjentów o naruszeniu ich danych osobowych oraz przekazanie tym osobom zaleceń dotyczących zminimalizowania potencjalnych negatywnych skutków zaistniałego incydentu. Administrator tego nie zrobił, co wykazało postępowanie, którego celem było sprawdzenie, czy nałożone w decyzji UODO obowiązki zostały zrealizowane.

W konsekwencji osoby, których dotyczyło naruszenie nic o nim nie wiedziały. W zawiadomieniu, miały znaleźć się takie informacje, jak:

a) opis charakteru naruszenia danych osobowych;

b) imię i nazwisko oraz dane kontaktowe do inspektora ochrony danych osobowych lub oznaczenie innego punktu kontaktowego, od którego można uzyskać więcej informacji;

c) opis możliwych konsekwencji naruszenia ochrony danych osobowych;

d) opis środków zastosowanych lub proponowanych przez administratora w celu zaradzenia naruszeniu – w tym środków w celu zminimalizowania jego ewentualnych skutków.

Właściwe wywiązanie się z tego obowiązku pozwoliłoby zrozumieć osobom, których dane dotyczą, na czym polegało naruszenie ochrony ich danych osobowych, poznać możliwe konsekwencje takiego zdarzenia oraz jakie działania mogą podjąć w celu zminimalizowania jego ewentualnych negatywnych skutków.

Ponieważ przedsiębiorca zignorował decyzję organu nadzorczego, UODO zdecydował o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Należy nadmienić, że przedsiębiorca pomimo udzielenia mu przez Urząd szczegółowych wskazówek, m.in. dotyczących prawidłowego sformułowania zawiadomień i formy ich przekazania pacjentom, a także sposobu udokumentowania tych czynności, nawet na etapie postępowania w sprawie nałożenia kary nie przedstawił kompletnych dowodów, które pozwoliłyby uznać, że obowiązek wynikający z nakazu decyzji został przez niego wykonany.

Urząd nakładając karę wziął pod uwagę czynniki obciążające tj. :

Niezastosowanie się przez przedsiębiorcę do udzielanych przez Urząd wskazówek, świadczy o rażącym lekceważeniu przez niego obowiązków związanych z ochroną danych osobowych.

Organ nadzorczy odpowiada za monitorowanie i egzekwowanie przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych. W przypadku ich nieprzestrzegania przez administratorów, Prezes UODO może skorzystać z przysługujących mu uprawnień naprawczych. Są to m.in., uprawnienia do nakazania administratorowi zawiadomienia osób, których dane dotyczą, o naruszeniu ochrony danych osobowych, a także uprawnienia do zastosowania, oprócz lub zamiast innych środków, o których mowa w art. 58 ust. 2 RODO, administracyjnej kary pieniężnej.

Pełna treść decyzji dostępna pod linkiem: https://www.uodo.gov.pl/decyzje/DKE.561.11.2020

Źródło: https://uodo.gov.pl/pl/138/1889

Wsparcie dotacyjne dla kół gospodyń wiejskich w 2021 r.

Zanim jednak przytoczy się regulacje dotyczące tego aspektu, warto wspomnieć o statusie tych podmiotów. Na uwagę zasługuje art. 1 KołaGospoWiejskU, gdzie postanowiono, że koło gospodyń wiejskich jest dobrowolną, niezależną od administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego, samorządną społeczną organizacją mieszkańców wsi, wspierającą rozwój przedsiębiorczości na wsi i aktywnie działającą na rzecz środowisk wiejskich. Nadto, koło gospodyń wiejskich reprezentuje interesy i działa na rzecz poprawy sytuacji społeczno-zawodowej kobiet wiejskich oraz ich rodzin, a także wspiera wszechstronny rozwój terenów wiejskich. Z kolei, wśród przykładowych zadań kół wymieniono: prowadzenie działalności społeczno-wychowawczej i oświatowo-kulturalnej w środowiskach wiejskich; wspieranie rozwoju przedsiębiorczości kobiet, czy rozwijanie kultury ludowej, w tym w szczególności kultury lokalnej i regionalnej. Przy tak szerokim zakresie przedmiotowym zadań realizowanych przez koła, stają się one istotnym wsparciem dla jednostek samorządu terytorialnego, a w szczególności dla gmin, które realizują różne zadania na rzecz lokalnych społeczności.

Jeśli zaś chodzi o kwestię finansowania działalności ww. kół, to jest to aspekt dość zróżnicowany. Co do zasady wyznacznikiem są tu art. 21-23 KołaGospoWiejskU. Wynika z nich, że majątek koła gospodyń wiejskich powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku koła oraz z ofiarności publicznej. Koło gospodyń wiejskich, z zachowaniem obowiązujących przepisów, może przyjmować darowizny, spadki i zapisy oraz może korzystać z ofiarności publicznej. Nadto, koło gospodyń wiejskich może prowadzić działalność zarobkową, w tym działalność gospodarczą. Warto także odnotować, że w 2020 r. (czyli już w czasie kryzysu spowodowanego COVID-19) koła miały specjalne finansowanie z budżetu państwa, na podstawie art. 35a KołaGospoWiejskU. Z tego przepisu wynikało bowiem, że w 2020 r. koło gospodyń wiejskich może otrzymać z budżetu państwa pomoc finansową przeznaczoną na realizację zadań, o których mowa w art. 2 ust. 3 KołaGospoWiejskU. Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 1, była przyznawana w drodze decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na wniosek złożony przez koło gospodyń wiejskich. W 2021 r. nie przewidziano już jednak podobnego mechanizmu wsparcia, dlatego też szczególnego znaczenie nabiera alternatywne finansowanie z budżetów samorządowych. Normatywne podstawy do tego są w art. 23 KołaGospoWiejskU, gdzie postanowiono, że:

Koło gospodyń wiejskich może otrzymywać dotacje celowe na realizację zadań, o których mowa w art. 2 ust. 3, według zasad określonych w odrębnych przepisach.

Z kolei, we wzorcowym statucie koła gospodyń wiejskich (który stanowi załącznik do ww. ustawy) w § 4 stwierdzono, że:

Koło realizuje swoje cele ze środków pochodzących ze składek członkowskich, dotacji z budżetu państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku koła oraz z ofiarności publicznej.

Wskazane regulacje legalizują więc finansowanie kół z budżetów samorządowych. W praktyce następuje to poprzez ujęcia wydatków w odpowiedniej klasyfikacji budżetowej na podstawie KlasBudżR. Środki przekazywane są w budżetach w paragrafie wydatkowym 2820 oznaczonym jako – Dotacja celowa z budżetu na finansowanie lub dofinansowanie zadań zleconych do realizacji stowarzyszeniom.

Podsumowując powyższe, w 2021 r. finansowanie z budżetów samorządowych może być istotną pomocą dla funkcjonowania kół gospodyń wiejskich. Na 2021 r. nie przewidziano bowiem, wzorem roku 2020 r., specjalnego wsparcia z funduszu z budżetu państwa. Wydaje się, że udzielenie dotacji celowej dla tych podmiotów nie będzie zbytnim obciążeniem dla budżetu samorządowego, dlatego wartym rozważenia jest udzielenie niewielkiego wsparcia finansowego, które może przełożyć się choćby na zwiększenie skłonności kobiet do prowadzenia m.in. własnej działalności gospodarczej.

Do 23 lutego 2021 r. trwają konsultacje w zakresie e-faktur

Ministerstwo wyjaśnia, że e-faktura: będzie to ustandaryzowana forma dokumentu, przejrzysta i czytelna dla wszystkich użytkowników. Podatnicy, wybierający e-fakturę, otrzymają zwrot VAT o 1/3 szybciej – termin zwrotu skróci się dla nich o 20 dni, z 60 na 40.

W pierwszej fazie wdrażania e-faktury, przedsiębiorcy będą z niej korzystać dobrowolnie. Będzie ona działała, jako jedna z dopuszczonych form dokumentowania sprzedaży, obok faktur papierowych i obecnie już występujących w obrocie gospodarczym faktur elektronicznych. W 2023 r. korzystanie z e-faktury stanie się obligatoryjne.

W ocenie ministerstwa, e-faktura przyniesie wiele udogodnień dla podatników, tj.:

1. bezpieczeństwo: faktura pozostanie w bazie danych MF i nigdy nie ulegnie zniszczeniu czy zaginięciu, nie będzie konieczności wydawania jej duplikatów;  
2. przyspieszenie obrotu: dzięki działaniu za pośrednictwem bazy ministerstwa, będzie pewność, że faktura trafiła do kontrahenta;
3. wygodę: e-faktury będą wydawane według jednego wzorca;
4. standaryzację: wzajemne rozliczenia oraz księgowanie faktur w systemach będzie łatwiejsze.

W projekcie ustawy zmieniającej VATU, Ministerstwo Finansów przygotowało regulacje zasad wystawiania, posługiwania się i przechowywania e-faktury. Uwagi i opinie do tego projektu można zgłaszać w ramach konsultacji publicznych na adres: sekretariat.pt@mf.gov.pl

Więcej informacji znajduje się na stronie gov.pl: Konsultacje podatkowe – struktura e-faktury

Rozszerzenie usług świadczonych na portalu podatkowym

Portal podatkowy to system teleinformatyczny administracji skarbowej służący do kontaktu organów podatkowych z podatnikami, płatnikami i inkasentami, a także ich następcami prawnymi oraz osobami trzecimi, w szczególności do wnoszenia podań, składania deklaracji oraz doręczania pism organów podatkowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W celu usprawnienia działania portalu przygotowano projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakresu i warunków korzystania z portalu podatkowego.

Zmiany dotyczą poszerzenia zakresu usług udostępnianych na portalu podatkowym o dostęp do:

1) aplikacji e-mikrofirma (bezpłatnej aplikacji do generowania i wysyłania plików JPK, które obecnie stanowią element deklaracji VAT);

2) dokumentacji znajdującej się w Centralnym Rejestrze Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatników (CRP-KEP);

3) wykazu mandatów karnych egzekwowanych przez naczelników urzędów skarbowych;

4) składania i dostępu do historii złożonych: (a) zawiadomień o popełnieniu czyny zabronionego (czynny żal); (b) zawiadomień o zapłacie należności na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 VATU (ZAW-NR); (c) pisma w sprawie wyjaśnienia przeznaczania wpłaty, wniosku o zaliczenie nadpłaty lub zwrotu podatku na poczet innych zobowiązań oraz innych pism (stosownie do postępu prac nad opracowaniem wymaganych kreatorów umożliwiających składanie poszczególnych pism);

5) informacji o numerze mikrorachunku podatkowego;

6) płatności online z tytułu m.in. podatków i historii płatności;

7) złożonych dokumentów;

8) dokumentacji rachunkowej organu podatkowego w zakresie statusu zwrotu nadpłaty podatku.

Ponadto zmiany umożliwią udostępnienie zainteresowanym dostęp do systemu po uwierzytelnieniu przy pomocy dodatkowych sposobów uwierzytelniania, za pomocą serwisu login.gov.pl (tj. profilu zaufanego, profilu osobistego, publicznej aplikacji mobilnej i węzła krajowego). Jednocześnie po każdorazowym uwierzytelnieniu umożliwiony zostanie dostęp do historii wszystkich logowań.

Ministerstwo Finansów zauważa, że wprowadzenie ww. zmian stanowi drugi etap rozbudowy systemu teleinformatycznego administracji skarbowej. Zatem portal podatkowy w szerokim znaczeniu składał się będzie z trzech komponentów:

1) portalu podatkowego w ścisłym znaczeniu (regulują jego działanie § 2-11 rozporządzenia);

2) usługi Twój e-PIT (uregulowana jest w § 11a rozporządzenia);

3) usługi e-Urząd Skarbowy (uregulowana jest § 11b rozporządzenia).

Rozporządzenie ma wejść w życie 15.2.2021 r.

Przesunięcie rozliczenia i wpłaty CIT na 30.6.2021 r.

„Komisja Finansów Publicznych @KancelariaSejmu przyjęła dzisiaj poprawkę poselską, popartą przez ministra #Kościńskiego i wiceministra #Sarnowskiego, dzięki której termin na rozliczenie i wypłatę #CIT zostanie przesunięty z 31 marca na 30 czerwca 2021 r.” – podał resort na swoim profilu na Twitterze.

Brak decyzji o nacjonalizacji gruntów wyklucza przedawnienie

Stan faktyczny

Mikołaj M., spadkobierca właścicieli gruntów położonych na warszawskim Mokotowie domagał się zapłaty od miasta kwoty ponad 4,7 mln wraz z odsetkami z tytułu odmowy przyznania mu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, należącej przed wojną do jego ojca Józefa M.

Nieruchomość ta (działka znajdująca się na górnym Mokotowie, w rejonie Wierzbna) została znacjonalizowana na mocy dekretu z 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279 ze zm.; dalej: WłUżGruntWawaD). Ówczesny właściciel Józef M. złożył w 1949 r. w Zarządzie m.st. Warszawy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Jednak nie uzyskał wówczas żadnej decyzji w sprawie swojej nieruchomości.

Po ostatecznej likwidacji samorządu terytorialnego w 1950 r. grunt przeszedł całkowicie na własność państwa. Pozostawał w zarządzie organów miejskich przez kilka lat, po czym został przekazany organom bezpieczeństwa, które zbudowały na tej działce komisariat Milicji Obywatelskiej.

W 1990 r. Józef M. zmarł, a sprawy dawnego majątku przejął jego syn Mikołaj M., który w 2004 r. złożył wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego. Miasto odmówiło, a spadkobierca właściciela złożył pozew o odszkodowanie.

Postępowanie przed sądem I i II instancji

Sąd I instancji częściowo uwzględnił powództwo, ale warszawski Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok i w całości je oddalił. Jednym z argumentów było przedawnienie roszczeń – zdaniem sądu jeszcze Józef M. mógł dochodzić odszkodowania na mocy ustawy z 15.11.1956 r. o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych (Dz.U. Nr 54, poz. 243 ze zm.). Tym samym roszczenia przedawniłyby się najpóźniej w latach 1980-tych.

Stanowisko Sądu Najwyższego

Skargę kasacyjną złożył Mikołaj M., a SN uwzględnił ją, uchylił wyrok apelacyjny i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy.

Sąd Najwyższy wskazał, że źródłem szkody nie było w tym wypadku nawet samo odebranie gruntów, czy milczenie ówczesnej administracji państwowej w kwestii przyznania prawa rzeczowego, ówcześnie dozwolonego (własności czasowej). Główną przyczyną szkody był brak decyzji dekretowej i przekazanie znacjonalizowanego gruntu Milicji Obywatelskiej, a potem budowa komisariatu.

Zdaniem SN nie można kwalifikować tych zdarzeń prawnych jako działania funkcjonariuszy państwowych, czy Skarbu Państwa jako takiego, przerywające bieg przedawnienia, gdyż nie doszło do żadnych rozstrzygnięć administracyjnych w sprawie. Decyzji wówczas nie wydano, a pierwsze akty administracyjne, zresztą wydawane także w oparciu WłUżGruntWawaD, pojawiły się dopiero po 2004 r. To wówczas rozpatrzono stosowne wnioski powoda dotyczące użytkowania wieczystego. Nie mogło być więc mowy o przedawnieniu roszczeń w tym zakresie.

Sąd Najwyższy wskazał również, że powojenne przepisy nie przewidywały odszkodowania za samo odebranie gruntów, a jedynie rekompensatę za uszczerbek w majątku w postaci odmowy przyznania ówczesnych, szczególnych praw rzeczowych, takich jako dzierżawa wieczysta, własność czasowa albo prawo zabudowy. Celem wniosku powoda nie była więc restytucja materialna (przywrócenie stanu poprzedniego), ale uzyskanie określonych przepisami uprawnień do nieruchomości. Prawo do odszkodowania powstało więc po wydaniu decyzji odmawiających przyznania aktualnego prawa użytkowania wieczystego i jako takie nadal podlega ocenie prawnej, gdyż nie mogło się przedawnić.

Od 15.2.2021 r. KAS udostępnia zeznania w usłudze Twój e-PIT za rok podatkowy 2020

Stan Oklahoma wprowadza ustawę o ochronie danych komputerowych

Ustawodawcy z Oklahomy złożyli projekt ustawy, która ma na celu zapewnienie większej prywatności w sieci obywatelom. Uzyskał on już ponadpartyjne poparcie w Izbie Reprezentantów.

Ustawa wymagałaby od firm technologicznych funkcjonujących w Internecie uzyskania pozwolenia na gromadzenie oraz sprzedaż danych. Z uwagi na rosnący niepokój w zakresie nadzoru nad danymi oraz celów, do których są one wykorzystywane, niektóre państwa również rozważają wprowadzenie podobnych regulacji.

W ciągu ostatnich kilku lat można było zauważyć, jak firmy technologiczne wykorzystują dane m.in.. w celu manipulacji. Mogą one dowolnie sprzedawać pozyskane dane osobowe. Wprawdzie korzyści płynące z technologii są niezaprzeczalne, to w przypadku, gdy usługi są bezpłatne ich użytkownicy stają się „produktami”.

Firmy gromadzą bardzo duże ilości danych osobowych, w szczególności jeśli większą część przychodów czerpią z reklam. Informacje publikowane przez ludzi w ramach mediów społecznościowych oraz ich wyszukiwane frazy w sieci, często są udostępniane reklamodawcom, by ci mogli dostosować swoją reklamę do indywidualnych preferencji użytkowników.

Amerykanie od zawsze mieli obawy co do zakresu nadzoru ze strony rządu, stąd też istnienie Czwartej Poprawki do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, która zabrania nieuzasadnionych przeszukań oraz konfiskat.

Od momentu popularyzacji Internetu obywatele coraz chętniej dzielą się z firmami technologicznymi intymnymi informacjami na swój temat zapominając przy tym, że ich jedyną motywacją jest zysk.

Senator stanu Dewayne Pemberton, R-Muskogee podkreśla, że sprzedaż danych osobowych przez firmy bez wyraźnej zgody nie jest właściwa. Niemniej jednak zastanawia się, czy do ograniczenia tego problemu konieczne jest wprowadzanie przepisów od urzędników federalnych.

Każda osoba, której dane mają stać się przedmiotem transakcji, powinna mieć możliwość samodzielnie o tym zdecydować. Senator wskazuje również, że rząd federalny podejmował już wcześniej prace nad tym problem. Niemniej jednak nie uchwalone zostały do tej pory żadne przepisy, które powstrzymałyby tę praktykę.

Źródło: https://www.govtech.com/policy/Oklahoma-Lawmakers-Introduce-Computer-Data-Privacy-Act.html

Sposób przeznaczenia rekompensaty za opłatę targową

Z dniem 16.12.2020 r. wszedł w życie przepis art. 31zzm KoronawirusU. Mimo, że obowiązuje już niemal dwa miesiące, to jego skutki będą oddziaływały na najbliższe miesiące bieżącego roku kalendarzowego. Regulacja ta wprowadziła bowiem pewien mechanizm kompensujący (z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19) dla gmin związany z uchyleniem ustawowym poboru opłaty targowej w okresie od 1 stycznia do 31.12.2021 r., o której mowa w PodLokU. Środki mają zostać przekazane gminom do 31.3.2021 r., co wynika z art. 31zzm ust. 4 KoronawirusU.

Niewątpliwie więc gminy nie powinny stracić finansowo na powyższym rozwiązaniu, wprowadzonym przez ustawodawcę z myślą o przedsiębiorcach dokonujących sprzedaży na terenie gmin. Oprócz samej kwestii zwrotu wspomnianych środków, z punktu widzenia gospodarki finansowej gmin istotne są także zapisy zawarte w art. 31zzm ust. 5 i 6 KoronawirusU o treści:

5. Środki z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, o którym mowa w art. 65 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, są przekazywane na rachunki bankowe właściwych jednostek samorządu terytorialnego i stanowią dochód budżetów tych jednostek.

6. Do dochodów, o których mowa w ust. 5, nie stosuje się przepisów art. 65 ust. 11-13 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.

Wskazane regulacje art. 65 ust. 11-13 ZmKoronawirusU20(1) – do których nastąpiło odesłanie, stanowią zaś, że:

11. Państwowe jednostki budżetowe i jednostki samorządu terytorialnego gromadzą środki z Funduszu na wydzielonym rachunku dochodów i przeznaczają na wydatki związane z przeciwdziałaniem COVID-19 w ramach planu finansowego tego rachunku.

12. Wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu oraz zarząd województwa dysponują środkami oraz opracowują plan finansowy dla rachunku, o którym mowa w ust. 11.

13. Po zakończeniu roku budżetowego organy, o których mowa w ust. 12, przedkładają organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego informację o wykonaniu planu finansowego rachunku, o którym mowa w ust. 11.

Z zestawienia ww. regulacji prawnych należy więc wnioskować, że ustawodawca wprowadził wyjątek od konieczności przeznaczenia środków uzyskanych przez gminę (z tytułu rekompensaty za utratę wpływów z opłaty skarbowej) na cele związane z przeciwdziałaniem COVID-19. W praktyce owo zastrzeżenie ma istotne znaczenie dla budżetów gmin, bowiem środki owej rekompensaty będą mogły przewidzieć na inne niezbędne zadania, a niekoniecznie na cele związane z przeciwdziałaniem COVID-19.

Wydaje się, że to rozwiązanie będzie szczególnie korzystne dla gmin, które najbardziej ucierpiały z powodu COVID-19. Przy takim bowiem zapisie ustawowym mogą swobodnie dysponować uzyskanymi środkami, które nie są „znaczone”, jak pozostałe środki wypłacane z Funduszu Przeciwdziałaniu COVID-19.

Gminy zyskały więc możliwość przeznaczenia tych środków na działania niemające związku z COVID-19. Spektrum tych zadań może być szerokie, co ma normatywne uzasadnienie w treści art. 7 SamGminU.

Podsumowując, wskazane rozwiązanie można ocenić jako „podwójnie” korzystne. Po pierwsze, z racji tego, że gminy do 31 marca br. zyskają kwoty rekompensat, po drugie, że będą je mogły wydatkować na cele, które samodzielnie określą, bowiem nie ma przymusu wykorzystania ich na cele związane z przeciwdziałaniem COVID-19, mimo że zostają gminom przekazywane ze specjalnego funduszu COVID-19.