Ustanowienie Programu gwarancyjnego Czyste powietrze z wykorzystaniem gwarancji BGK
W Dz.Urz. M.P. z 2021 r. pod poz. 473 opublikowano uchwałę nr 58 Rady Ministrów z 11.5.2021 r., w sprawie ustanowienia Programu gwarancyjnego „Czyste powietrze” z wykorzystaniem gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego.
Z uchwały wynika, że Rada Ministrów ustanowiła Program gwarancyjny „Czyste powietrze” z wykorzystaniem gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego (dalej: BGK). Program stanowi załącznik do uchwały. Organem nadzorującym realizację programu jest minister właściwy do spraw klimatu.
Z programu wynika m.in., że jest to program gwarancyjny określający podstawowe cele i zasady działalności poręczeniowo-gwarancyjnej BGK, w zakresie projektów dotyczących ochrony środowiska. Konieczność pilnej poprawy jakości powietrza w Polsce, w szczególności obniżenie poziomów stężeń pyłu drobnego PM10 i PM2,5 oraz benzo(a)pirenu, uznano za jedno z największych wyzwań, z którymi zmierza się polska administracja publiczna, i jedną z najpilniejszych potrzeb obywateli Polski.
Natomiast Program priorytetowy „Czyste Powietrze” jest zarządzany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: NFOŚiGW), i realizowany przez 16 wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (dalej: WFOŚiGW). Założony budżet programu priorytetowego na lata 2018–2029 wynosi 103 mld zł, zaś środki pochodzą m.in. z NFOŚiGW, WFOŚiGW i sektora bankowego. Dofinansowanie beneficjentów w ramach programu priorytetowego odbywa się w formie dotacji lub dotacji na częściową spłatę kapitału kredytu bankowego.
Ponadto:
- celem programu gwarancyjnego jest wykorzystywanie gwarancji jako instrumentu preferowanego przez banki dla zabezpieczania ryzyka braku spłaty kredytów finansujących wydatki na realizację przedsięwzięć zgodnych z programem priorytetowym, służących poprawie jakości powietrza oraz zmniejszeniu emisji gazów cieplarnianych przez wymianę źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej jednorodzinnych budynków mieszkalnych;
- gwarancja BGK ma charakter portfelowy, tzn. jest zbiorem udzielonych przez BGK na podstawie umowy portfelowej jednostkowych gwarancji spłaty kredytów udzielonych przez bank kredytujący do wysokości udostępnionego bankowi kredytującemu limitu gwarancji;
- w ramach rządowych programów poręczeniowo-gwarancyjnych BGK może udzielać, we własnym imieniu i na własny rachunek, poręczeń lub gwarancji obejmujących projekty z zakresu ochrony środowiska;
- program jest skierowany do beneficjentów programu priorytetowego, którym współpracujące z NFOŚiGW banki udzieliły kredytu bankowego na realizację przedsięwzięcia zgodnego z programem priorytetowym; program gwarancyjny pozwala na zniesienie barier w finansowaniu przedsięwzięć, w szczególności dla kredytobiorców posiadających zdolność kredytową, ale którzy bez zabezpieczenia w formie gwarancji BGK nie mogliby uzyskać kredytu lub ewentualnie uzyskaliby go na gorszych warunkach;
- w ramach programu gwarancyjnego BGK udziela gwarancji portfeli kredytów udzielonych beneficjentom przez banki kredytujące; BGK udziela gwarancji, zawierając z bankiem kredytującym umowę portfelowej linii gwarancyjnej, określającą warunki objęcia kredytu gwarancją;
- zasady oceny ryzyka i monitoringu działalności gwarancyjnej w programie gwarancyjnym uwzględniają mechanizmy ograniczające jego ryzyko, które pozwolą na efektywną realizację programu i osiągnięcie planowanych efektów w zakresie pobudzania akcji kredytowej systemu bankowego, przy uwzględnieniu przewidywanej szkodowości;
- program gwarancyjny podlega ewaluacji dokonywanej przez BGK w odstępach rocznych.
Przyjęcie planu zagospodarowania przestrzennego wód wewnętrznych
W Dz.U. z 2021 r. pod poz. 935 opublikowano rozporządzenie Rady Ministrów z 14.4.2021 r. w sprawie przyjęcia planu zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej w skali 1:200.000.
Zgodnie z art. 371 ustawy z 21.3.1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2135 ze zm.), planowanie i zagospodarowanie przestrzenne obszarów morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oznacza proces, za pośrednictwem którego właściwe organy analizują i organizują wykorzystanie obszarów morskich, aby osiągnąć cele ekologiczne, gospodarcze i społeczne.
Z rozporządzenia wynika, że przyjęto plan zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej w skali 1:200.000. Rozporządzenie zawiera cztery załączniki, które określają:
- część tekstową planu w zakresie ustaleń ogólnych zawierających wskazanie rozstrzygnięć obowiązujących na części lub całym obszarze objętym planem, rozstrzygnięć dotyczących rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz kierunków rozwoju transportu i infrastruktury technicznej (załącznik nr 1);
- część tekstową planu w zakresie szczegółowych rozstrzygnięć dotyczących poszczególnych akwenów lub ich wydzielonych części oraz informacji o szczególnie istotnych uwarunkowaniach mających wpływ na przyszłe użytkowanie poszczególnych akwenów (załącznik nr 2);
- uzasadnienie do szczegółowych rozstrzygnięć dotyczących poszczególnych akwenów (załącznik nr 3);
- rysunek planu, stanowiący część graficzną planu (załącznik nr 4).
Unijne przepisy wymuszą przebudowę Kodeksu pracy
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 w sprawie równowagi między życiem zawodowym i prywatnym rodziców i opiekunów została przyjęta w czerwcu 2019 r. Państwa członkowskie UE muszą zaimplementować ją do 2.8.2022 roku, co oznacza istotne zmiany w polskim Kodeksie pracy. Nowa regulacja zawiera wiele rozwiązań dotyczących uprawnień rodzicielskich, np. w zakresie urlopu ojcowskiego, rodzicielskiego i elastycznej organizacji czasu pracy. Część z nich – jak np. 10-dniowy urlop ojcowski z okazji narodzin dziecka – funkcjonuje już w polskim prawodawstwie. Dużą zmianą będzie natomiast wprowadzenie modyfikacji dotyczących uprawnień ojców w zakresie korzystania z urlopów rodzicielskich.
Jak jest obecnie
W Polsce urlop rodzicielski w wymiarze 32 tygodni (na jedno dziecko) przysługuje obecnie na tych samych zasadach obojgu rodzicom, którzy mogą podzielić się nim zgodnie z potrzebami i preferencjami. Jednak w praktyce najczęściej cały urlop wykorzystują matki. Dyrektywa work–life balance ma zwrócić uwagę na potrzebę zaangażowania się ojców w opiekę nad dziećmi w tym pierwszym okresie życia i zachęcić ojców do korzystania z urlopu rodzicielskiego, a tym samym ułatwić kobietom szybszy powrót na rynek pracy.
Kogo dotyczą zmiany
Nowe przepisy obejmą tylko pracowników zatrudnionych na umowę o pracę lub pozostających w innym stosunku pracy określonym przez prawo.
Cel nowych przepisów
W dłuższej perspektywie nowa regulacja ma się przyczynić do zmniejszenia luki płacowej pomiędzy kobietami i mężczyznami oraz wyrównania szans obu płci na rynku pracy.
Jak wynika z grudniowego raportu PARP („Rynek pracy, edukacja, kompetencje”), w Polsce różnica pomiędzy poziomem zatrudnienia wśród kobiet i mężczyzn w 2019 r. wyniosła 14,2 pkt proc. Stopa zatrudnienia wynosiła nieco ponad 75 % dla mężczyzn i 61 % dla kobiet. W skali całej UE w 2018 r. różnica w poziomie zatrudnienia ze względu na płeć kosztowała Europę ponad 320 mld euro, co odpowiada ok. 2,4 % unijnego PKB. Luka w zatrudnieniu pomiędzy mężczyznami i kobietami ma też znaczący wpływ na ich jakość życia i bezpieczeństwo finansowe. Tę sytuację pogorszyła jeszcze pandemia COVID-19, ponieważ lockdowny i zachwianie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym dotkliwiej odczuły kobiety. Obowiązki wobec rodziny uniemożliwiły większej liczbie kobiet (24 %) niż mężczyzn (13 %) poświęcenie czasu na pracę.
Źródło:
newseria.pl
Nowe zasady selektywnego zbierania odpadów mogą zwiększyć koszt systemu gospodarowania odpadami w gminach
Nowe rozporządzenie zostało wydane na mocy upoważnienia ustawowego z art. 136 ust. 2 CzystGmU. Wskazany akt prawny modyfikuje dotychczasowe zasady m.in. w zakresie rodzaju odpadów, które są zbierane w sposób selektywny. W nowym rozporządzeniu wymieniono bowiem, że selektywnie zbiera się: papier, szkło, metale, tworzywa sztuczne, odpady opakowaniowe wielomateriałowe i bioodpady. W § 2 ww. rozporządzenia określono nowe oznaczenia pojemników/worków służących do zbierania poszczególnych frakcji odpadów. Warto także dodać, że rozporządzenie wejdzie w życie z dniem 1.7.2021 r., z tym, że aż do 1.7.2022 r. gminy będą miały czas na wymianę dotychczas używanych worków/pojemników na nowe – zgodnie z nowymi wymogami oznaczeniowymi.
Wskazany akt prawny jest o tyle istotny dla lokalnych samorządów, że z dużym prawdopodobieństwem wpłynie na wzrost całkowitych kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Skoro tak, to może się to przełożyć to zwiększenie obciążeń finalnych na mieszkańców poszczególnych gmin.
Warto bowiem wspomnieć, że rada gminy ma prawną możliwość określania stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W art. 6k ust. 2 CzystGmU wskazano bowiem, że:
Rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę:
1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę;
2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych;
3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2-2b i 2d;
4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo.
Jak więc z powyższego wynika, wysokość stawki opłaty jest pochodną m.in. kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadów komunalnych. Z kolei, z odesłania z art. 6r CzystGmU wynika, że z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, które obejmują koszty:
1) odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych;
2) tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych;
3) obsługi administracyjnej tego systemu;
4) edukacji ekologicznej w zakresie prawidłowego postępowania z odpadami komunalnymi.
Ponadto, z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina może pokryć koszty wyposażenia nieruchomości w pojemniki lub worki do zbierania odpadów komunalnych oraz koszty utrzymywania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym.
Podsumowując, należy wskazać, że nowe zasady zbierania frakcji odpadów z dużym prawdopodobieństwem wpłyną na ogólny koszt systemu gospodarowania odpadami w gminie. Korzystne jest to, że spełnienie wymogów w zakresie nowego oznaczenia worków/pojemników dla poszczególnych frakcji jest przesunięte w czasie do 1.7.2022 r. Być może wydłużony w czasie okres przejściowy pozwoli na lepszą optymalizację kosztów ww. systemów i uchroni przed kolejnym wzrostem opłat, który może zostać wprowadzony uchwałami rad gminy.
Departament Obsługi Klientów ZUS odpowiedział na pismo SKwP w sprawie wpływu niestabilności publicznych systemów informatycznych na pracę księgowych
W odpowiedzi na pismo przyznano, że w terminach 27-30 kwietnia br. występowały problemy z dostępem do usług: PUE ZUS oraz Interaktywny Płatnik Plus.
Jednocześnie poinformowane o braku możliwości przedłużenia dla płatników składek terminów na złożenie wniosków o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za grudzień 2020 r., styczeń 2021 r. i luty 2021 r.
Departament Obsługi Klientów ZUS przypomniał jednocześnie o możliwości składania odwołania od decyzji ZUS, przez płatników, których wnioski zostały odrzucone np. z powodu nie złożenia ich w terminie. Jednocześnie podkreślono, że każde odwołanie zostanie zbadane przez ZUS i jeśli faktycznie przekroczenie terminu zostanie spowodowane trudnościami technicznymi, na które płatnik nie miał wpływu, reklamacja taka zostanie uznana, a wniosek rozpatrzony będzie na korzyść klienta.
Pełną treść pisma SKwP wraz z odpowiedzią ZUS można znaleźć na stronie SKwP.
Źródło: https://skwp.pl/aktualnosc/otrzymalismy-odpowiedz-z-zus-na-pismo-do-prezes-gertrudy-uscinskiej-wyslane-30-kwietnia-br/
Zasady wnoszenia odwołania i skargi w przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
W Dz.U. z 2021 r. pod poz. 784 opublikowano ustawę z 30.3.2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (dalej: nowelizacja).
Nowelizacja wprowadza zmiany m.in. do ustawy z 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 247; dalej: ŚrodInfU). Dodano przepisy dotyczące postępowania odwoławczego i skargowego w przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że organ rozpatrujący odwołanie od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na wniosek strony, może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie tej decyzji. Wstrzymanie albo odmowa wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 86e ŚrodInfU).
Z art. 61 § 3 ustawy z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: PostAdmU) wynika m.in., że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przepis ten stosuje się do skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, z tym że przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w tym przepisie, rozumie się następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję (art. 87f ust. 1 ŚrodkInfU). Sąd rozpatruje wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 30 dni od dnia wpływu wniosku do sądu. W przypadku wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wojewódzki sąd administracyjny rozpoznaje skargę na tę decyzję w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania tego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w ciągu 2 miesięcy od dnia wpływu zażalenia.
W przypadku wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ, który wydał tę decyzję, informuje niezwłocznie o jej wstrzymaniu organ właściwy do wydania decyzji zwanej zezwoleniem na inwestycję, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 2, 4–6, 8–10, 14, 17, 18, 20, 21, 23 lub 26 ŚrodInfU (m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę obiektów jądrowych, koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, decyzji określającej szczegółowe warunki wydobywania kopaliny, pozwolenia wodnoprawnego na regulację wód, pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów, decyzji o zmianie lasu na użytek rolny, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, decyzji o zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, decyzji o zezwoleniu na założenie lotniska, zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów i zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów).
Organ właściwy do wydania zezwolenia na inwestycję zawiesza postępowanie w całości albo w części w ciągu 7 dni od dnia powzięcia informacji o wstrzymaniu wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast organ, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, informuje niezwłocznie organ właściwy do wydania zezwolenia na inwestycję o ustąpieniu przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania (art. 86f ust. 6 i 7 ŚrodInfU).
Dodano też przepisy dotyczące trybu odwoławczego dla organizacji, których celem statutowym jest ochrona środowiska. Zgodnie z art. 86g ŚrodInfU, organizacji ekologicznej powołującej się na swoje cele statutowe, jeżeli prowadzi ona działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie zezwolenia na inwestycję, także w przypadku gdy nie brała ona udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji, lub stronie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach służy prawo do wniesienia odwołania od zezwolenia na inwestycję, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. W postępowaniu odwoławczym organizacja ekologiczna uczestniczy na prawach strony. Odwołanie przysługuje w zakresie, w jakim organ właściwy do wydania zezwolenia na inwestycję jest związany decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach i powinno zawierać:
- wskazanie, w jakim zakresie zezwolenie na inwestycję jest niezgodne z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach lub nie uwzględnia jej postanowień;
- uzasadnienie;
- w przypadku odwołania wnoszonego przez stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – informacje lub dokumenty potwierdzające prawa rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, zawierające co najmniej numer działki ewidencyjnej oraz, o ile został ujawniony, numer jej księgi wieczystej.
Odwołanie wnosi się w ciągu 14 dni od dnia upływu terminu udostępnienia treści zezwolenia na inwestycję.
Organizacji ekologicznej lub stronie służy skarga do sądu administracyjnego na zezwolenie na inwestycję, poprzedzone decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa w powyższym zakresie, także w przypadku gdy organizacja ekologiczna lub strona nie brały udziału w postępowaniu w sprawie wydania zezwolenia na inwestycję. Skarga powinna zawierać:
- wskazanie, w jakim zakresie zezwolenie na inwestycję jest niezgodne z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach lub nie uwzględnia jej postanowień;
- uzasadnienie;
- w przypadku skargi wnoszonej przez stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – informacje lub dokumenty potwierdzające prawa rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, zawierające co najmniej numer działki ewidencyjnej oraz, o ile został ujawniony, numer jej księgi wieczystej.
Skargę wnosi się w ciągu 30 dni od dnia upływu terminu udostępnienia treści zezwolenia na inwestycję.
Sąd może, na wniosek organizacji ekologicznej lub strony, które wniosły skargę, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości albo w części zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przepisów art. 86g ŚrodInfU nie stosuje się do postępowania w sprawie wydania albo zmiany decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ŚrodInfU (decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego oraz decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych), w ramach którego jest przeprowadzana ponowna ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W przypadku gdy odwołanie od zezwolenia na inwestycję lub skargę na zezwolenie na inwestycję złoży strona postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ rozpatrujący odwołanie albo sąd mogą wystąpić do organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w celu ustalenia, czy wnoszącemu odwołanie albo skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, udziela odpowiedzi na to wystąpienie w ciągu 7 dni od dnia jego otrzymania. Wystąpienie zawiesza bieg terminu na rozpatrzenie odwołania lub skargi (art. 86h ŚrodInfU).
W związku z wprowadzeniem nowych przepisów ŚrodInfU nowelizacja wprowadziła zmiany w 24 innych ustawach regulujących zasady wydawania zezwoleń na inwestycje.
Nowelizacja przewiduje też szereg przepisów przejściowych (art. 26–28 nowelizacji), z których wynika m.in., że do postępowań dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed 13.5.2021 r., stosuje się przepisy ustaw zmienianych nowelizacją, w brzmieniu nadanym nowelizacją.
Rok 2020 rekordowy pod względem ataków na nasze dane
Phishing to oszustwo stosowane przez internetowych przestępców w celu uzyskania informacji np. loginu i hasła, numeru karty kredytowej czy numeru PESEL. Jednak przestępstwo nie kończy się na samym pozyskaniu informacji, ale przy ich użyciu oszuści mogą okraść nasze konta bankowe, dokonać zakupu za pośrednictwem naszych kart czy w skrajnych wypadkach ukraść naszą tożsamość.
Nie przypadkiem słowo phishing brzmi podobnie do słowa fishing (łowienie ryb). Przestępcy do uzyskania potrzebnych informacji wykorzystują przynętę podobnie jak w wędkowaniu. Najczęściej „przynętami” są fałszywe e-maile lub SMS-y, które podszywają się pod znane firmy i w ten sposób oszuści próbują uzyskać dane od samej ofiary. Nieświadoma próby wyłudzenia informacji osoba podaje swoje dane do logowania np. do banku, myśląc, że loguje się do jego autentycznej strony. Podczas gdy jest to strona fałszywa, stworzona przez oszustów.
Nie dość, że rozpoznanie fałszywej wiadomości i dostrzeżenie, że pada się ofiarą ataku phishingowego jest trudne, to jak wynika z raportu Webroot i OpenText ilość ataków w roku – 2020 wzrosła o prawie 35% porównując do roku 2019. Najczęściej oszuści podszywali się pod takie serwisy jak eBay, Microsoft, Facebook czy Google. Wraz z rozwojem epidemii Covid-19 wzrosło podszywanie się pod serwisy stremingowe jak np. Netflix, Youtube czy Twich.
Banki czy inne podmioty z sektora finansowego w dużej mierze ostrzegają przed możliwymi atakami. Wiele osób nie ma świadomości, że oszuści mogą również wykorzystać popularne witryny i marki, niezwiązane z sektorem finansowym do wyłudzenia danych, co naraża nas jeszcze bardziej na ryzyko padnięcia ofiarą ataku. W Polsce niedawno było głośno o atakach przeprowadzanych przy wykorzystaniu serwisu OLX.
Jednak często samo wyłudzenie danych do logowania np. do bankowości online nie jest jeszcze końcem przestępczej działalności oszustów. Po przeprowadzonym ataku, przestępcy instalują na naszych urządzeniach złośliwe oprogramowanie. Zainstalowanie takiego oprogramowania naraża nas na przyszłe ataki, ale również mogę zostać wykorzystane do ataków botnetowych. W ramach ataku botnetowego oszuści mogą uzyskać zdalny dostęp do naszego urządzenia i wykorzystać je m.in. do wysyłania spamów lub rozprzestrzeniania wirusa bez zgody i wiedzy właściciela urządzenia. Dużo częściej „ofiarami” ataku padają urządzenia prywatne niż urządzenia firmowe. Posiadanie przestarzałego systemu operacyjne również naraża go na wzmożone ataki.
W tym momencie wydaje się, że nie ma technicznych możliwości by całkowicie wykluczyć przeprowadzenie ataku phishingowego. Najważniejsze jest nasza świadomość o istnieniu takiego zagrożenia. By zmniejszyć prawdopodobieństwo bycia ofiarą ataku, warto pamiętać o posiadaniu aktualnego oprogramowania na naszych urządzeniach. Jak również, mieć świadomość, że serwisy czy to bankowe czy stremingowe nie wysyłają zazwyczaj wiadomości e-mail czy SMSów z prośbą o zalogowanie się. Duża ilość błędów ortograficznych w przesłanej wiadomości lub błędy w domenie, to wszystko powinno wzbudzić w nas czujność. W tym wypadku, zasada ograniczonego zaufania powinna nam towarzyszyć na co dzień.
Źródło: https://cybernews.com/security/2020-was-the-year-of-phishing/
Opłata dodatkowa z tytułu niedotrzymania terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste
Przepisy GospNierU umożliwiają właściwemu organowi, w tym staroście, wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej, nałożenie na użytkownika wieczystego opłaty dodatkowej w wypadku gdy użytkownik wieczysty nie dokona zagospodarowania nieruchomości w ustalonym terminie zgodnie z umową o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 28.4.2021 r., II SA/Go 445/2020.
Prawo użytkowania wieczystego jest prawem celowym, a umowa o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste powinna zwierać cel i sposób korzystania z nieruchomości, oraz ustala się w niej sposób i termin zagospodarowania nieruchomości (art. 29 ust. 1, art. 62 ust. 1 GospNierU).
Niedopełnienie przez użytkownika wieczystego obowiązku w zakresie terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowej stanowi swego rodzaju delikt, który może zostać poddany sankcji. W myśl art. 62 ust. 3 GospNierU w przypadku niedotrzymania terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowej mogą być ustalone dodatkowe opłaty roczne obciążające użytkownika wieczystego, niezależnie od opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Opłaty ustala właściwy organ w drodze decyzji. Wątpliwości w tym zakresie budzi fakt, czy organ każdorazowo musi taką decyzję wydać i czy na jej wydanie mają wpływ okoliczności ustalone w toku postępowania administracyjnego.
Zgodnie z cytowanym orzeczeniem WSA w Gorzowie Wielkopolskim: decyzja wydawana na podstawie art. 63 ust. 2 GospNierU podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. W podejmowaniu tych decyzji organ sam wprawdzie ocenia celowość ich wydania, ale nie może przekroczyć granic uznania administracyjnego. Oznacza to, że decyzja taka nie może być dowolną, a zatem jej wydanie musi być poprzedzone oceną całokształtu okoliczności mających w danym przypadku znaczenie i to zarówno przy uwzględnieniu interesu społecznego jak i słusznego interesu strony.
Wydając w tym trybie decyzję organ administracyjny musi kierować się ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, poprzedzić jej wydanie prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, a stanowisko swoje jest zobligowany należycie uzasadnić. W ramach uznania organ musi uwzględnić (wyważyć) uzasadniony indywidualny interes strony postępowania, jak również interes społeczny, z jakim jest niewątpliwie powiązana instytucja użytkowania wieczystego oraz dodatkowej opłaty rocznej. Nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej oraz zasadą proporcjonalności (również określoną ustawowo), jak i ze zmieniającą się rzeczywistością społeczno-prawną byłaby teza, iż w przypadku przekroczenia terminu zagospodarowania nieruchomości organ nie może rozważyć odstąpienia od wymierzenia opłaty dodatkowej (może ją albo wymierzyć albo rozwiązać umowę). Wskazać należy, że katalog przypadków, z powodu których dochodzi do niedochowania terminu może być niezmiernie bogaty, zaś samemu wymierzeniu wspomnianej sankcji powinna towarzyszyć świadomość realizacji celu dla którego została ona wprowadzona przez ustawodawcę. Skupienie tak dużych uprawnień w jednym ręku musi pozostawiać możliwość oceny, czy w określonym stanie faktycznym wymierzenie opłaty dodatkowej przez organ, z punktu widzenia jej gwarancyjnej roli, może zostać uznane za zgodne z prawem. Kwestie tego rodzaju muszą być szczegółowo rozważone na etapie podejmowania decyzji o wymierzeniu opłaty dodatkowej.
Dodatkowa opłata roczna nie ma charakteru typowej sankcji administracyjnej, bowiem przesłanką jej zastosowania przez organ administracji publicznej jest niedotrzymanie terminu zagospodarowania nieruchomości, a więc niewywiązywanie się użytkownika wieczystego z obowiązku ustalonego w ramach umowy cywilnoprawnej. Skoro opłata dodatkowa zasadniczo ma służyć dyscyplinująco na wykonanie przez użytkownika wieczystego obowiązków związanych z zabudową terenu ‒ to istotne jest zbadanie przyczyn opóźnienia realizacji umowy. Konieczne jest zatem ustalenie, czy istniały okoliczności warunkujące zmianę terminu zagospodarowania terenu.
Ustalenie opłaty dodatkowej powinno być więc ostatecznym środkiem, którego wykorzystanie jest niezbędne dla zapewnienia realizacji celu umowy. Sam fakt niedotrzymania terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowej przez użytkownika wieczystego nie może stanowić automatycznie podstawy do nałożenia dodatkowej opłaty rocznej przewidzianej w art. 63 ust. 2 GospNierU. Nie do zaakceptowania jest stanowisko zgodnie z którym ustalenie opłaty dodatkowej nie musi być poprzedzone zweryfikowaniem zarzutów co do tego, że niedotrzymanie terminu zagospodarowania nieruchomości nastąpiło z przyczyn niezależnych od użytkownika wieczystego.
Reasumując wskazać należy, że wydanie decyzji na podstawie art. 63 ust. 3 GospNierU nie jest dla organu obligatoryjne. Od jego uznania zatem zależy, czy decyzja taka zostanie podjęta.
Kondycja psychiczna pracowników w czasie pandemii
Jak wynika z raportu pt. „Stresodporni? Odporność psychiczna polskich organizacji 2020”, prawie 55 % badanych liderów ma problemy ze snem. Dla porównania wśród pozostałych pracowników problem ten dotyczy 45 % ankietowanych. Liderzy częściej zmagają się również z negatywnymi emocjami – 40 % doświadcza irytacji, złości i gniewu, 38 % deklaruje, że odczuwa lęk i strach, a 30 % – smutek i przygnębienie.
Niemal 53 % badanych liderów twierdzi, że pracuje więcej niż przed pandemią, co skutkuje zmęczeniem. Aż 45 % osób przyznaje, że budzi się rano zmęczonymi, a co drugi określa swój poziom zmęczenia jako wysoki lub bardzo wysoki. Prawie co piąty badany z powodu zmęczenia i przeciążenia obowiązkami rozważa nawet zmianę pracy.
Badanie pokazało, że aż 52 % ankietowanych liderów nie dba o to, aby w czasie pracy znaleźć chwilę na spokojne spożycie posiłku lub napicie się wody czy herbaty. Za to 68 % codziennie spożywa słodycze i niezdrowe napoje, a 47 % braki energii niweluje kawą i energetykami. Średnio 83 % badanych kilka razy w ciągu tygodnia sięga po alkohol i inne używki, by lepiej radzić sobie z nieprzyjemnymi emocjami.
Powodów złej kondycji psychicznej liderów w porównaniu z osobami na najniższych stanowiskach należy szukać w poczuciu odpowiedzialności i umiejętności przewidywania.
Tu otwiera się pole do działania dla firm, które coraz częściej i chętniej do listy benefitów pozapłacowych dołączają wsparcie kondycji psychicznej pracowników.
Skala problemu jest tak duża, że niektóre firmy idą jeszcze o krok dalej i szkolą swoich liderów w zakresie zdrowia psychicznego w klinicznym wymiarze. Uczą w ten sposób, jak rozpoznawać zaburzenia u pracowników, np. depresję, zaburzenia lękowe, pracoholizm, wypalenie zawodowe, oraz jak reagować w takich sytuacjach.
Wśród najlepszych sposobów radzenia sobie ze stresem są dość proste zalecenia: odpowiednia liczba godzin snu, właściwa dieta, ruch i towarzystwo bliskich osób. Specjaliści podkreślają, że często wystarczy nawet krótka rozmowa czy spotkanie online, by poczuć się lepiej. Warto również ograniczyć śledzenie negatywnych informacji w mediach, wyjść na spacer, pomedytować lub zastosować inne techniki relaksacyjne.
Raport ujawnił jednak także pozytywne tendencje. Mimo ogólnego spadku kondycji psychicznej liderzy w siebie wierzą. Aż 73 % z nich uważa, że bez względu na okoliczności poradzi sobie z zaistniałą sytuacją. 60 % czuje dumę z tego, co robi, a 75 % ma poczucie, że w pracy robi rzeczy istotne dla innych.
Źródło:
newseria.pl
Praca zdalna w Kodeksie pracy. Projekt w konsultacji
Jak jest obecnie
Praca zdalna funkcjonuje w systemie prawnym od ponad roku. Wykonywanie pracy zdalnej zostało wprowadzone w celu przeciwdziałania COVID-19. Dzięki temu pracodawcy mają możliwość polecania pracy zdalnej w tej szczególnej sytuacji, jaką jest pandemia.
Obecnie z pracy zdalnej, wprowadzonej specustawą COVID-19, chętnie korzystają pracodawcy i pracownicy. Nie tylko ze względu na zmniejszenie ryzyka zakażenia się wirusem, co ma ogromne znaczenie, ale również ze względów rodzinnych (m.in. możliwość godzenia obowiązków służbowych z domowymi np. opieka nad dzieckiem).
Dodatkowo, praca zdalna dla pracodawców wiąże się z ograniczeniem ryzyka nieobecności w pracy pracownika korzystającego ze zwolnienia lekarskiego, a także nieobecności w pracy z powodu kwarantanny, umożliwiając tym samym kontynuowanie prowadzonej działalności (bez zakłóceń lub minimalizując możliwe zakłócenia).
Obecna regulacja będzie stosowana tylko przez okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz przez okres 3 miesięcy po ich odwołaniu.
Ze względu na bardzo duże zainteresowanie pracą zdalną, zarówno wśród pracowników, jak i pracodawców, zdecydowano o wprowadzeniu jej na stałe do przepisów Kodeksu pracy.
Jak będzie po zmianach
Dzięki wprowadzeniu do Kodeksu pracy regulacji dotyczącej pracy zdalnej, pracodawcy oraz pracownicy będą mogli korzystać z pracy zdalnej na stałe. Jednocześnie zostaną zapewnione odpowiednie gwarancje bezpieczeństwa i ochrony pracownika wykonującego pracę zdalną.
Praca zdalna w Kodeksie pracy będzie wykonywana w warunkach typowych, a nie w nadzwyczajnych, dlatego ważne było wypracowanie regulacji, która zabezpieczy interesy obu stron stosunku pracy.
Zmiany wprowadzone do Kodeksu pracy obejmą wszystkich pracowników i pracodawców, do których zastosowanie znajdują powszechne przepisy prawa pracy.
Główne rozwiązania zawarte w projekcie
- Praca zdalna będzie mogła być wykonywana całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i uzgodnionym z pracodawcą, w tym w miejscu zamieszkania pracownika, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Zatem możliwa będzie zarówno całkowita, jak i hybrydowa praca zdalna – stosownie do potrzeb i uzgodnień pracownika i pracodawcy.
- Uzgodnienie między stronami dotyczące wykonywania pracy zdalnej będzie dopuszczalne zarówno przy zawieraniu umowy o pracę, jak również w trakcie zatrudnienia.
- Zasady wykonywania pracy zdalnej będą określane:
- u pracodawcy, u którego działają związki zawodowe – w porozumieniu zawieranym między pracodawcą i zakładową organizacją związkową, albo w regulaminie ustalonym przez pracodawcę – jeśli nie dojdzie do zawarcia porozumienia,
- u pracodawcy, u którego nie działają związki zawodowe – w regulaminie ustalonym przez pracodawcę, po konsultacji z przedstawicielami pracowników
- Projekt ustawy określa także minimalną treść porozumienia z zakładową organizacją związkową, regulaminu, porozumienia z pracownikiem lub polecenia pracy zdalnej.
- Praca zdalna będzie mogłaby być wykonywana także na polecenie pracodawcy w szczególnych przypadkach, tj.:
- obowiązywania stanu nadzwyczajnego, stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz w okresie 3 miesięcy po ich odwołaniu, lub
- gdy będzie to niezbędne ze względu na obowiązek pracodawcy zapewnienia pracownikowi bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, o ile z przyczyn niezależnych od pracodawcy zapewnienie tych warunków w dotychczasowym miejscu pracy pracownika nie jest czasowo możliwe.
- Polecenie to będzie wymagało odebrania od pracownika oświadczenia, iż posiada on warunki lokalowe i techniczne do wykonywania pracy zdalnej. Ocena w tym zakresie będzie należeć wyłącznie do pracownika.
- Projekt ustawy określa krąg pracowników, których wniosek o wykonywanie pracy zdalnej będzie dla pracodawcy co do zasady wiążący – są to pracownicy wychowujących dziecko do ukończenia przez nie 4 roku życia, a także określeni w przepisach pracownicy – rodzice dzieci z niepełnosprawnością.
- Wykonywanie pracy zdalnej będzie dopuszczalne na wniosek pracownika także w przypadku, gdy nie zostanie zawarte porozumienie albo nie zostanie wydany regulamin.
- Projekt zawiera zakaz wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę z uwagi na odmowę lub zaprzestanie przez niego wykonywania pracy zdalnej oraz zakaz dyskryminacji pracownika wykonującego pracę zdalną.
- Pracodawca będzie zobowiązany:
- dostarczyć pracownikowi materiały i narzędzia pracy niezbędne do wykonywania pracy zdalnej,
- pokryć koszty bezpośrednio związane z wykonywaniem pracy zdalnej (przede wszystkim koszty związane z instalacją, serwisem, eksploatacją i konserwacją narzędzi pracy niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej, a także koszty energii elektrycznej oraz dostępu do łączy telekomunikacyjnych),
- zapewnić pracownikowi pomoc techniczną i niezbędne szkolenia w zakresie obsługi narzędzi pracy niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej.
- Pracodawca będzie zobowiązany określić zasady ochrony danych przekazywanych pracownikowi wykonującemu pracę zdalną oraz przeprowadzić, w miarę potrzeb, instruktaż i szkolenie. Pracownik będzie zobowiązany potwierdzić zapoznanie się z zasadami ochrony danych i ich przestrzegać.
- Pracownik wykonujący pracę zdalną będzie miał zapewnioną możliwość przebywania na terenie zakładu pracy, kontaktowanie się z innymi pracownikami oraz korzystanie z pomieszczeń i urządzeń pracodawcy, z zakładowych obiektów socjalnych i prowadzonej działalności socjalnej – na zasadach przyjętych dla ogółu pracowników.
- Projekt wprowadza także ważną zmianę dla pracodawców dającą możliwość – w przypadku wykonywania pracy zdalnej – aby wszystkie wnioski pracownika, dla których przepisy kodeksu wymagają formy pisemnej, np. wnioski o udzielenie czasu wolnego od pracy w zamian za pracę nadliczbową, mogły być składane w postaci papierowej lub elektronicznej, zatem także drogą mailową.
- Na wniosek pracownika praca zdalna będzie mogła być wykonywana także w sposób okazjonalny (w wymiarze 12 dni w skali roku kalendarzowego).
- Pracodawca będzie – co do zasady – realizował obowiązki wynikające z działu dziesiątego Kodeksu pracy z wyłączeniem:
- obowiązku organizowania stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami bhp,
- obowiązku dbania o bezpieczny stan pomieszczeń pracy i wyposażenia technicznego,
- obowiązków dotyczących pomieszczeń pracy i obiektów budowlanych,
- obowiązku dotyczącego urządzeń sanitarnych i środków higieny osobistej.
- Narzędzia pracy i materiały wykorzystywane przez pracowników przy pracy zdalnej będą musiały spełniać wymagania określone w przepisach KP (niezależnie czy będzie je zapewniał pracodawca czy pracownik będzie wykorzystywał własny sprzęt).
- To pracodawca będzie zobowiązany dostarczyć pracownikowi wykonującemu pracę zdalną materiały i narzędzia pracy niezbędne do jej wykonywania.
- Praca zdalna będzie mogła być wykonywana także z wykorzystaniem narzędzi pracy nie dostarczonych przez pracodawcę. W takim przypadku obie strony stosunku pracy będą mogły zawrzeć porozumienie określające zasady ich wykorzystywania, pracownikowi będzie przysługiwał ekwiwalent (lub ryczałt) w wysokości ustalonej przez strony.
- Szkolenie wstępne bhp osób zatrudnianych do pracy zdalnej w całości będzie mogło się odbywać za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.
- Wszyscy pracownicy wykonujący pracę zdalnie będą podlegali szkoleniom okresowym bhp (na zasadach ogólnych) – z wyjątkiem pracowników wykonujących pracę zdalną okazjonalnie.
- Aby ułatwić proces przygotowania miejsca pracy do wykonywania pracy zdalnej, pracodawca będzie miał obowiązek sporządzić ocenę ryzyka zawodowego w tym zagrożeń na które może napotkać pracownik najczęściej w miejscu swojego zamieszkania.
- Pracownikowi wykonującemu pracę zdalną nie będzie można powierzać prac:
- szczególnie niebezpiecznych,
- w wyniku których następuje przekroczenie dopuszczalnych norm czynników fizycznych dla pomieszczeń mieszkalnych,
- z zastosowaniem substancji niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, żrących, promieniotwórczych, drażniących, uczulających lub innych o nieprzyjemnym zapachu, pylących lub intensywnie brudzących.
- Do badania wypadku przy pracy zdalnej będą stosowane odpowiednio przepisy o wypadkach w pracy – z uwzględnieniem prawa pracownika do ochrony prywatności oraz niezakłócania miru domowego. Oznacza to, że pracodawca będzie m.in. zobowiązany do powołania zespołu powypadkowego, którego zadaniem będzie ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy.
- Zgłoszenie pracodawcy wypadku przy pracy zdalnej będzie oznaczało wyrażenie zgody na przeprowadzenie miejsca oględzin miejsca wypadku. Oględziny miejsca wypadku powinny zgodnie z obowiązującą procedurą powypadkową odbyć się niezwłocznie, niemniej ich termin w przypadku pracy zdalnej będzie uzgadniany pomiędzy pracownikiem a zespołem powypadkowym. Jednocześnie, w przypadku gdy zespół powypadkowy uzna, że nie jest konieczne przeprowadzanie oględzin miejsca wypadku, gdyż np. przedstawiona przez pracownika dokumentacja medyczna, wyjaśnienia czy inne dowody, są wystarczające do ustalenia okoliczności i przyczyn tego wypadku, będzie mógł odstąpić od przeprowadzania oględzin.
Źródło:
gov.pl
