W celu ujednolicenia meldunku matki i dziecka, z momentem nabycia przez decyzję w przedmiocie wymeldowania matki waloru ostateczności (nie zaś prawomocności – nie należy czekać na ewentualne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego), należy:
1) odnotować wymeldowanie matki w bazie PESEL;
2) wydać decyzję na zasadzie art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności (dalej: EwidLU), ustalającą meldunek dziecka przy matce (oczywiście, organ może przeprowadzić wszystkie czynności w celu ustalenia miejsca pobytu dziecka).
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 5 EwidLU rejestracji danych w rejestrze PESEL dokonuje organ gminy właściwy do zameldowania na pobyt stały i czasowy obywatela polskiego – w zakresie danych, o których mowa w art. 8 pkt 14–21 (w tym adres i data zameldowania na pobyt stały).
Zgodnie z art. 11 ust. 1 EwidLU, organy o których mowa w art. 10 ust. 1 EwidLU, z urzędu lub na wniosek osoby, której dane dotyczą, dokonują sprawdzenia danych zawartych w rejestrze PESEL oraz w rejestrach mieszkańców, w szczególności w oparciu o posiadane dokumenty i ustalenia stanu faktycznego. Jak stanowi zaś ust. 2 ww. przepisu, w przypadku gdy organ, o którym mowa w art. 10 ust. 1 EwidLU, stwierdzi niezgodność danych zawartych w rejestrze PESEL lub w rejestrze mieszkańców z posiadanymi dokumentami lub ze stanem faktycznym, usuwa tę niezgodność, a jeżeli nie jest właściwy do jej usunięcia, zawiadamia o tym niezwłocznie organ właściwy do rejestracji tych danych na podstawie art. 10 ust. 1 EwidLU – w celu usunięcia tej niezgodności.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 8 EwidLU minister właściwy do spraw informatyzacji zapewnia poprawność danych przetwarzanych w rejestrze PESEL.
Zgodnie zaś z art. 29 EwidLU, zameldowania w stosunku do dzieci osób, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 EwidLU (tj. obywateli polskich zamieszkujących na terenie RP), urodzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonuje z urzędu kierownik urzędu stanu cywilnego sporządzający akt urodzenia. Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje z dniem sporządzenia aktu urodzenia, w miejscu stałego albo czasowego pobytu rodziców albo tego z rodziców, u którego dziecko faktycznie przebywa.
Wreszcie, art. 31 ust. 1 EwidLU, jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu, rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej.
Godzi się zauważyć, że obecna sytuacja nie stanowi podstawy do zastosowania art. 35 EwidLU, bowiem dziecko nigdy nie zamieszkiwało pod danym adresem, tj. nie mogło go opuścić.
Należy pamiętać, że pomimo faktu, że zameldowanie ma charakter czynności materialno-technicznej, to jednak służą od niego środki prawne, w tym przede wszystkim skarga do sądu administracyjnego (zob. Z. Czarnik, art. 29, [w:] Z. Czarnik, W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o ewidencji ludności. Komentarz, Warszawa 2016, pkt 2). Z tego też powodu, nie wydaje się, aby organ mógł swobodnie anulować meldunek dziecka. Faktem jest, że meldunek został dokonany i, aby go zmienić, należy przeprowadzić osobne postępowanie.
Z tego też względu, zdaniem autora odpowiedzi na pytanie, w celu ujednolicenia meldunku matki i dziecka, z momentem nabycia przez decyzję w przedmiocie wymeldowania matki waloru ostateczności (nie zaś prawomocności – nie należy czekać na ewentualne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego), należy:
1) odnotować wymeldowanie matki w bazie PESEL;
2) wydać decyzję na zasadzie art. 31 ust. 1 EwidLU, ustalającą meldunek dziecka przy matce (oczywiście, organ może przeprowadzić wszystkie czynności w celu ustalenia miejsca pobytu dziecka).
W momencie dokonywania meldunku dziecka, istniały już przesłanki do wymeldowania matki z lokalu.
Przyjmuje się bowiem, że „możliwość rozstrzygania w decyzji o zameldowaniu istnieje nie tylko na etapie zameldowania, czyli zgłoszenia danych osoby do zameldowania. Decyzję organ może wydać także wtedy, gdy osoba już została zameldowana” (zob. Z. Czarnik, art. 31, [w:] op. cit., pkt 1).
