Bezpieczeństwo lokalne. Jak przygotowane są gminy i powiaty na sytuacje kryzysowe?
Pobierz bezpłatny raport o stanie lokalnego bezpieczeństwa, ochronie ludności i odporności społecznej JST
Jak samorządy są przygotowane do realizacji nowych zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej? Jak organizują zarządzanie kryzysowe? Czy mają odpowiednie zasoby kadrowe i finansowe? Jak budują odporność społeczną mieszkańców?
Raport „Bezpieczeństwo lokalne. Punkt wyjścia do wdrażania zmian w systemie ochrony ludności” przedstawia stan przygotowania gmin i powiatów do realizacji zadań związanych z ochroną ludności, obroną cywilną i zarządzaniem kryzysowym.
Publikacja łączy analizę zmian prawnych z badaniem praktyki funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego. Pokazuje, jak samorządy organizują zadania związane z bezpieczeństwem, jakie mają zasoby, z jakimi problemami się mierzą oraz jakie działania powinny zostać wzmocnione.
Pobierz bezpłatnie raport „Bezpieczeństwo lokalne. Punkt wyjścia do wdrażania zmian w systemie ochrony ludności”
Wypełnij formularz, w e-mailu zwrotnym otrzymasz link do publikacji.
Co pokazuje raport o bezpieczeństwie lokalnym?
Raport został przygotowany na podstawie informacji pozyskanych od gmin i powiatów. Dzięki temu pozwala spojrzeć na ochronę ludności i zarządzanie kryzysowe nie tylko z perspektywy przepisów, ale przede wszystkim praktycznego funkcjonowania administracji samorządowej.
Ważne liczny z raportu to m.in.:
79% gmin
realizuje zadania zarządzania kryzysowego poprzez jednoosobowe stanowisko.
28% badanych powiatów
wykazało konkretne rozumienie społecznej odporności.
52% powiatów nie wskazało
działań związanych z organizowaniem i prowadzeniem akcji ratunkowych.
48% powiatów
zadeklarowało brak działań dotyczących infrastruktury o znaczeniu krytycznym.
Odporność społeczna – jak wygląda w praktyce?
Jednym z najważniejszych elementów nowego systemu ochrony ludności jest budowanie odporności społecznej. Raport sprawdza, jak gminy i powiaty rozumieją to pojęcie i jakie działania rzeczywiście podejmują.
W badanych samorządach wskazywano m.in.:
edukację mieszkańców dotyczącą zagrożeń,
szkolenia z pierwszej pomocy i reagowania kryzysowego,
ćwiczenia i symulacje,
współpracę z OSP i organizacjami pozarządowymi,
rozwój wolontariatu kryzysowego,
systemy SMS i aplikacje mobilne,
systemy wczesnego ostrzegania i alarmowania.
Jednocześnie badanie pokazuje duże zróżnicowanie poziomu przygotowania samorządów oraz obszary, w których potrzebne są dalsze działania.
Zapoznaj się z zawartością publikacji oraz jej autorami
Raport: Bezpieczeństwo lokalne. Punkt wyjścia do wdrażania zmian w systemie ochrony ludności - wszystko, co musisz wiedzieć
dr hab., prof. WSB, Robert Gawłowski
dr Krzysztof Makowski
2025 r.
Wydawnictwo C.H.Beck
Spis treści
▪️ Bezpieczeństwo lokalne – gdzie jesteśmy, do czego zmierzamy – wprowadzenie Tomasz Rodzik, str. 3
▪️ Budujemy systemową bazę pod realne wzmocnienie odporności społecznej, str.4
▪️ O Autorach, str. 8
▪️ Wstęp, str. 9
▪️ Rozdział I. Konsekwencje wejścia w życie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, str. 10
▪️ Rozdział II. Odporność gmin na sytuacje kryzysowe, str. 16
▪️ Rozdział III. Przygotowanie i odporność powiatów w zakresie zadań ochrony ludności i zarządzania kryzysowego, str. 22
▪️ Rozdział IV. Rekomendacje dla praktyki, str. 30
▪️ Ustawy nas nie obronią, str. 32
▪️ Źródła i literatura
O Autorach
dr hab. prof. WSB Robert Gawłowski
Administratywista i politolog. Jego zainteresowania badawcze związane są z zagadnieniami zarządzania publicznego, samorządem terytorialnym oraz relacjami rządowo-samorządowymi. Współpracował z organami administracji samorządowej, rządowej oraz jako ekspert OECD i Rady Europy. Od 2024 r. Przewodniczący Rady Programowej Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego.
dr Krzysztof Makowski
Absolwent Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Po studiach swoje zainteresowania koncentrował wokół problematyki międzynarodowej. Zdobyte w latach 1994–2010 doświadczenie samorządowe (jako radny Miasta Torunia) zaowocowało zmianą zainteresowań naukowych w kierunku samorządu terytorialnego. Emerytowany nauczyciel akademicki, menedżer na kierowniczych stanowiskach w gospodarce. Autor ok. 40 pozycji naukowych (monografii, artykułów, raportów) dotyczących problematyki międzynarodowej i samorządowej.
Doświadczenia kryzysów ostatnich lat, w tym rosyjskiej pełnoskalowej inwazji na Ukrainę, zmusiły decydentów politycznych oraz różne organy administracji publicznej do przeglądu funkcjonujących rozwiązań cywilnych w kontekście zarządzania sytuacjami kryzysowymi. Efektem tej refleksji było uchwalenie przez Sejm ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1907). Ta obszerna regulacja prawna, składająca się z 212 przepisów, kompleksowo reguluje zadania ochrony ludności i obrony cywilnej, wskazuje organy i podmioty realizujące zadania w tych obszarach, wprowadza zasady planowania oraz wykrywania zagrożeń, a także ich finansowania.
Wdrożenie przyjętych rozwiązań i przez to zbudowanie odporności społecznej na wypadek zagrożeń, w tym wojny, wymagać będzie wysiłku organów administracji rządowej oraz jednostek samorządu terytorialnego wszystkich stopni. Istotne będzie także zaangażowanie szerokiego grona jednostek zaliczanych w ustawie do podmiotów realizujących zadania ochrony ludności i obrony cywilnej.
Celem niniejszego raportu jest przedstawienie punktu wyjścia, a więc początku tego procesu, przed rzeczywistym wdrożeniem ustawy. Intencją autorów jest zidentyfikowanie zasobów ludzkich, finansowych oraz instytucjonalnych oraz występujących praktyk działania jednostek samorządu lokalnego w obszarze odporności społecznej. Dzięki zgromadzeniu informacji od reprezentatywnej grupy gmin i powiatów możliwe było wskazanie silnych i słabych stron działalności administracji samorządowej i sformułowanie rekomendacji, które mogą zostać wykorzystane w procesie wdrażania wspomnianej powyżej ustawy.
