Wymóg zgodności zmiany sposobu użytkowania obiektu z decyzją o warunkach zabudowy

Tryb zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu lub jego części określa art. 71 PrBud. Skoro więc inwestor opisanego w pytaniu zamierzenia wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na budowę, to do tej sytuacji zastosowanie znajduje art. 71 ust. 6 pkt 1 PrBud w brzmieniu:

„6. Jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych:

1) objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę – rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę;

(…)”.

Niezbędne jest więc wszczęcie i poprowadzenie postępowania administracyjnego (różnego od trybu zgłoszenia), którego zasady określa PrBud, a zwłaszcza art. 32, art. 33, art. 34 i art. 35 PrBud. Uwzględniają one m.in. konieczność sprawdzenia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku MPZP (art. 35 ust. 1 pkt 1 PrBud). W opinii autorki odpowiedzi planowane zamierzenie budowlane oraz zmiana sposobu użytkowania fragmentu obiektu jest niezgodna z posiadaną decyzją o warunkach zabudowy. Wydawanie takich decyzji dla zabudowy zagrodowej ma bowiem nieco inne zasady (określone w art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) i nie można ich ustaleń stosować rozszerzająco, do wszystkich niekonfliktowych funkcji.

W związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w powyższym zakresie (lub w zakresie innych komponentów wyszczególnionych w art. 35 ust. 1 PrBud) organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien więc nałożyć obowiązek ich usunięcia, stosując tryb z art. 35 ust. 3 PrBud.

Zwolnienie właścicieli nieruchomości letniskowych z części opłaty za gospodarowanie odpadami w przypadku kompostowania bioodpadów

Analiza zapytania wymaga przytoczenia różnych przepisów CzystGmU, w tym art. 6i CzystGmU, zgodnie z którym:

„1. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje:

1) w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy ‒ za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec;

2) w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy ‒ za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne;

3) w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe ‒ za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości”.

Z powyższego należy wnioskować, że nieruchomości letniskowe stanowią odrębną kategorię nieruchomości w rozumieniu CzystGmU. Nie są to jednak nieruchomości o statusie zamieszkałych.

Na uwagę zasługuje orzecznictwo sądowe:

Należy również przypomnieć przepis dotyczący zwolnienia kompostownikowego: „Rada gminy, w drodze uchwały, zwalnia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym, proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych” (art. 6k, ust. 4a CzystGmU).

Z systematyki ww. przepisów należy wnioskować, że nie można, co do zasady, wobec właścicieli nieruchomości letniskowych zastosować zwolnienia z części opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nawet w przypadku kompostowania bioodpadów. Są to bowiem w nomenklaturze CzystGmU nieruchomości niezamieszkałe, a takich zwolnienie powyższe nie obejmuje.

Ochrona przed zwolnieniem z pracy po urlopie wychowawczym

W przypadku złożenia przez pracownika wniosku, wcześniej niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z obniżonego wymiaru czasu pracy, zakaz zaczyna obowiązywać na 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu albo obniżonego wymiaru czasu pracy. W przypadku złożenia przez pracownika wniosku, po dokonaniu czynności zmierzającej do rozwiązania umowy o pracę, umowa rozwiązuje się w terminie wynikającym z tej czynności. Rozwiązanie umowy o pracę jest wyjątkowo dopuszczalne w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (zwolnienie dyscyplinarne z art. 52 Kodeksu pracy) oraz w przypadku zwolnienia indywidualnego i grupowego na podstawie przepisów ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Pracownica składa wniosek w formie pisemnej albo elektronicznej (mailowej).

W sytuacji z pytania może mieć miejsce także inna sytuacja, a mianowicie pracownica nie złożyła wniosku o skorzystanie z obniżonego wymiaru czasu pracy przez okres odpowiadający pozostałemu do wykorzystania wymiarowi urlopu wychowawczego, lecz jedynie o przerwy na karmienie dziecka piersią. Pracownica chciałaby wykorzystywać obie przerwy łącznie na koniec dnia i wychodzić z pracy godzinę wcześniej, a więc skrócić wymiar czasu pracy o 1 godzinę. Przerwy mogą być wykorzystywane łącznie i pracodawca ma obowiązek ich udzielać, art. 187 Kodeksu pracy (chyba, iż sądzi, że pracownica nie karmi dziecka piersią, np. dziecko ma 4 lata – może wówczas domagać się zaświadczenia lekarskiego). Pracownica nie jest w żaden sposób chroniona przez wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę.

Zwrot kosztów dowożenia ucznia niepełnosprawnego do szkoły położonej poza miejscem zamieszkania

Zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe (dalej: PrOśw) droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać:

Jeżeli droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka przekracza wymienione odległości, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 lat – także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej.

Tak więc obowiązek dowozu lub zwrotu jego kosztów w przypadku dziecka zdrowego dotyczy tylko przypadku, gdy odległość do szkoły obwodowej jest zbyt duża. W przypadku dziecka niepełnosprawnego zastosowanie ma art.39 ust. 4 pkt 1 PrOśw, zgodnie z którym obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia.

Jeżeli zatem szkoła, którą wybrał rodzic, istotnie lepiej odpowiada potrzebom dziecka wynikającym z orzeczenia, to nie ma podstaw do podważenia prawa do zwrotu kosztów. Jedynie w sytuacji, gdy gmina jest w stanie wydać decyzję, w której udowodni, że szkoła obwodowa jest szkołą właściwszą dla ucznia, można odmówić zwrotu kosztów.

Podatek od nieruchomości dla nieruchomości bez decyzji komunalizacyjnej

Zgodnie art. 3 ust. 1, 2 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym);

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego (obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi).

Z punktu 4 wynika więc, że w przypadku nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa albo JST podatnikiem jest posiadacz zależny (np. najemca), jeżeli nieruchomość oddano w posiadanie zależne. Nie dotyczy to więc sytuacji, gdy nieruchomość pozostaje w posiadaniu Skarbu Państwa lub JST.

W odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub JST trzeba odwołać się do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: GospNierU). Z art. 11 ust. 1 GospNierU wynika, że co do zasady, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze. Przepis ten stosuje się także do czynności prawnych lub czynności procesowych podejmowanych na rzecz lub w interesie Skarbu Państwa lub JST (art. 11a GospNierU).

W moim przekonaniu z przytoczonych przepisów GospNierU wynika, że jeżeli nieruchomość pozostaje we władaniu Skarbu Państwa, czynności związane z tą nieruchomością realizuje starosta, a dotyczy to także czynności związanych ze stosowaniem prawa podatkowego. Potwierdzenie takiego stanowiska można odnaleźć w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 30.6.2014 r. (SKO.Pod./4140/631/2014).

Koordynator do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi w gminie

Organy administracji publicznej (dalej: organy) prowadzą działalność w sferze zadań publicznych we współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego (dalej: organizacje), prowadzącymi, odpowiednio do terytorialnego zakresu działania organów, działalność pożytku publicznego w zakresie odpowiadającym zadaniom tych organów (art. 5 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, dalej: PożPubWolontU).

Współpraca ta odbywa się w szczególności w formach (art. 5 ust. 2 PożPubWolontU):

1) zlecania organizacjom realizacji zadań publicznych na zasadach określonych w PożPubWolontU;

2) wzajemnego informowania się o planowanych kierunkach działalności;

3) konsultowania z organizacjami projektów aktów normatywnych w dziedzinach dotyczących działalności statutowej organizacji;

4) konsultowania projektów aktów normatywnych dotyczących sfery zadań publicznych z radami działalności pożytku publicznego, w przypadku ich utworzenia przez właściwe JST;

5) tworzenia wspólnych zespołów o charakterze doradczym i inicjatywnym, złożonych z przedstawicieli organizacji oraz przedstawicieli właściwych organów administracji publicznej;

6) umowy o wykonanie inicjatywy lokalnej na zasadach określonych w PożPubWolontU;

7) umowy partnerskiej.

Organ stanowiący JST:

1) określa, w drodze uchwały, szczegółowy sposób konsultowania z radami działalności pożytku publicznego lub organizacjami projektów aktów prawa miejscowego w dziedzinach dotyczących działalności statutowej organizacji (art. 5 ust. 5 PożPubWolontU);

2) uchwala, po konsultacjach z organizacjami przeprowadzonych w powyższy sposób roczny program współpracy z organizacjami. Roczny program współpracy uchwala się do 30 listopada roku poprzedzającego okres obowiązywania programu (art. 5a ust. 1 PożPubWolontU).

Roczny program współpracy z organizacjami zawiera w szczególności:

1) cel główny i cele szczegółowe programu;

2) zasady współpracy;

3) zakres przedmiotowy;

4) formy współpracy (zob. art. 5 ust. 2 PożPubWolontU);

5) priorytetowe zadania publiczne;

6) okres realizacji programu;

7) sposób realizacji programu;

8) wysokość środków planowanych na realizację programu;

9) sposób oceny realizacji programu;

10) informację o sposobie tworzenia programu oraz o przebiegu konsultacji;

11) tryb powoływania i zasady działania komisji konkursowych do opiniowania ofert w otwartych konkursach ofert.

Z przepisów tych nie wynika, jak widać, obowiązek powołania koordynatora ds. współpracy z organizacjami. Decyzję co do powołania takiej osoby pozostawiono więc organom administracji publicznej. W przypadku JST zasady współpracy z organizacjami określa podjęta w tym zakresie uchwała (dotycząca programu współpracy z organizacjami), a więc ewentualnie także w odniesieniu do powołania takiego koordynatora. W praktyce koordynatora ds. współpracy z organizacjami powołuje organ wykonawczy JST, m.in. wójt gminy na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym wójt wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa.

Wyrok TSUE zmieniający sytuację wykonawców z państw trzecich na unijnym rynku zamówień publicznych

Wykonawcy z państw trzecich, które nie zawarły z Unią umowy międzynarodowej dotyczącej zamówień publicznych, nie mogą powoływać się na zasadę równego traktowania w tej dziedzinie. Nie mogą także powoływać się na przepisy dyrektywy właściwej w sprawie zamówień publicznych w celu zakwestionowania decyzji o udzieleniu danego zamówienia. Ponadto, zważywszy na wyłączną kompetencję UE w dziedzinie wspólnej polityki handlowej, organy krajowe nie są upoważnione do stosowania do wykonawców z państw trzecich, które nie zawarły takiej umowy z Unią, przepisów krajowych transponujących przepisy zawarte w tej dyrektywie.

W przedmiotowej sprawie chorwacki sąd odsyłający zadał pytania prejudycjalne obejmujące kwestię wykładni przepisów art. 76 w związku z art. 36 dyrektywy 2014/25/UE w kontekście możliwości uwzględnienia przez zamawiającego dokumentów wykazujących spełnienie warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, które wykonawca dostarczył po raz pierwszy już po upływie terminu na złożenie oferty.

Biorąc pod uwagę fakt, że stroną skarżącą w postępowaniu była firma z Turcji, czyli z państwa trzeciego, z którym UE nie jest związana umowami międzynarodowymi gwarantującymi wzajemny i równy dostęp do rynków zamówień publicznych (np. Porozumieniem WTO w sprawie Zamówień Rządowych – GPA), Trybunał uznał złożony wniosek prejudycjalny za niedopuszczalny.

Trybunał doszedł do wniosku, że podmioty z państw trzecich niebędących sygnatariuszami umów i porozumień w obszarze stosowania europejskich przepisów z dziedziny zamówień publicznych nie dysponują możliwością powoływania się na przepisy dyrektywy 2014/25/UE w ramach udziału w postępowaniu, a w konsekwencji – że dostęp takich podmiotów do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego w UE nie jest zagwarantowany i podmiotom tym można ograniczyć dostęp do unijnego rynku zamówień publicznych.

W wyroku Trybunał stwierdza również, że kwestia dostępu wykonawców z państw trzecich do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego w państwach członkowskich Unii Europejskiej należy do dziedziny, w której Unia posiada wyłączną kompetencję, zaś państwa członkowskie nie mają uprawnienia do regulowania tej kwestii na mocy przepisów krajowych. W odniesieniu do tego dostępu, państwa członkowskie nie są upoważnione do stanowienia prawa lub przyjmowania prawnie wiążących aktów generalnych również wtedy, gdy UE nie przyjęła aktów mających zastosowanie w tej dziedzinie. W braku takiego aktu do podmiotu zamawiającego należy dokonanie oceny, w każdym przypadku oddzielnie, czy do postępowania o udzielenie zamówienia publicznego należy dopuścić wykonawców z państwa trzeciego, które nie zawarło z UE umowy międzynarodowej w dziedzinie zamówień publicznych. Jeżeli zaś taki wykonawca zakwestionuje przebieg postępowania, jego środek odwoławczy może być badany wyłącznie w świetle prawa krajowego, a nie prawa UE.

Wyrok Trybunału postrzegany jest jako rewolucyjny na rynku zamówień publicznych. Można spodziewać się, że niezbędne będzie w jego następstwie dokonanie dodatkowych wyjaśnień i interpretacji, jak przełożyć stanowisko wynikające z wyroku na sytuacje faktyczne, które już mają miejsce. Nie są bowiem rzadkie przypadki chociażby będących w toku postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, w których biorą udział takie podmioty trzecie pochodzące z krajów spoza UE, z którymi UE nie ma podpisanych stosownych umów. Nie można także wykluczyć potrzeby zmian legislacyjnych w obowiązujących przepisach w obszarze zamówień publicznych, zwłaszcza w PrZamPubl, ale także wzięcia pod uwagę wniosków płynących z wyroku TSUE w projektowanych przepisach ustawy o certyfikacji wykonawców w zamówieniach publicznych. Orzeczenie TSUE powinno być także – jak oczekują uczestnicy rynku zamówień publicznych – punktem zwrotnym w dyskusji na temat ochrony rynku przed podmiotami, które mogą zaniżać standardy lub nie oferują długoterminowej wartości.

Źródło: https://curia.europa.eu/juris/documents.jsf?num=C-652/22

Przeniesienie i zmiana pozwolenia na budowę dotyczącego budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej

Tryb z art. 40 PrBud dotyczy przeniesienia pozwolenia na budowę na nowego inwestora, a więc decyzja przenosząca ma charakter podmiotowy. Postępowanie to wszczyna wniosek nowego inwestora, do którego należy dołączyć:

W trybie tym organ administracji architektoniczno-budowlanej nie bada zgodności przenoszonego pozwolenia na budowę z wydanymi decyzjami o warunkach zabudowy.

Zmiana pozwolenia na budowę dokonywana na podstawie art. 36a PrBud pozwala na modyfikowanie przedmiotu decyzji. Wśród przyczyn powodujących konieczność takiej zmiany wyróżnione są m.in. istotne odstąpienia w zakresie:

Definicję pojęcia „budynek mieszkalny jednorodzinny” zawiera art. 3 pkt 2a PrBud, a definicje pojęć: „zabudowa jednorodzinna” i „zabudowa zagrodowa” – § 3 pkt 2 i 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: WarunkiTechR). Szczególnie interesujące w kontekście omawianego zagadnienia jest odrębne określenie pojęcia „budynek mieszkalny”, zawarte w § 3 pkt 4 WarunkiTechR, gdyż obejmuje ono swoim zakresem jedynie budynek mieszkalny wielorodzinny oraz jednorodzinny. Daje to podstawę do stwierdzenia, że zabudowa zagrodowa (w skład której wchodzą budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych) jest kategorią odrębną od zabudowy mieszkaniowej. Przyjmuje się bowiem, że budynek mieszkalny w zabudowie zagrodowej jest częścią terenów rolnych i musi być funkcjonalnie powiązany z istniejącym gospodarstwem rolnym (hodowlanym, ogrodniczym lub leśnym). Zamiar wykorzystywania takiego budynku jako mieszkalnego jednorodzinnego, a więc wyłącznie w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, jest więc w istocie zmianą zamierzonego sposobu użytkowania (z rolnego na mieszkaniowy), powodującą konieczność zmiany przedmiotu pozwolenia na budowę w trybie art. 36a PrBud.

Każdy z obu wyżej opisanych trybów (przeniesienie oraz zmiana pozwolenia na budowę) ma określone odrębne przesłanki i żadna z nich nie dotyczy badania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej statusu inwestora w zakresie tego, czy prowadzi on gospodarstwo rolne, czy też nie. Ustawa PrBud określa bowiem bardzo szeroko uprawnienia do realizacji inwestycji i nie nakłada bezwzględnego obowiązku prowadzenia jej na własne potrzeby inwestora (art. 4 PrBud, art. 32 ust. 4 PrBud).

Opłata skarbowa od zaświadczenia potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o opłacie skarbowej (dalej: OpłSkarbU) opłacie skarbowej – w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej – podlega:

1) dokonanie czynności urzędowej na podstawie zgłoszenia lub na wniosek,

2) wydanie zaświadczenia na wniosek,

3) wydanie zezwolenia (pozwolenia, koncesji).

Przy czym, z art. 2 ust. 1 pkt 1 OpłSkarbU nie podlega opłacie skarbowej dokonanie czynności urzędowej, wydanie zaświadczenia i zezwolenia (pozwolenia, koncesji) albo złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawach:

1) ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, rent strukturalnych, ulg określonych w przepisach szczególnych dla żołnierzy niezawodowych i osób odbywających służbę zastępczą oraz ich rodzin, a także uprawnień dla osób niepełnosprawnych i osób objętych przepisami o szczególnych uprawnieniach dla kombatantów (lit. b);

2) zatrudnienia, wynagrodzeń za pracę (lit. f).

Z art. 1 ust. 1 StażPrU wynika, że ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także:

1) okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka,

2) przypadające przed dniem 1.1.1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem,

3) przypadające po dniu 31.12.1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1 StażPrU, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy (art. 3 ust. 1 StażPrU).

Z przepisów tych wynika, że zaświadczenie to związane jest z zatrudnieniem, w związku z czym nie podlega obowiązkowi wniesienia opłaty skarbowej. W praktyce niektóre organy pobierają opłatę skarbową od takich zaświadczeń w wysokości 17 zł, ale w świetle treści przytoczonych przepisów postępowanie takie należy uznać za nieprawidłowe.

Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym zleceniobiorcy

Osoby wykonujące pracę na podstawie umów zlecenia przyjęto nazywać zleceniobiorcami, a osoby współpracujące przy wykonywaniu tych umów osobami współpracującymi.

Zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy, a osoby z nimi współpracujące – od dnia rozpoczęcia współpracy. Do dnia zakończenia współpracy każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. Obowiązek zgłoszenia należy do płatnika składek. Zgłoszenia dokonuje on w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia. Składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe finansują, w równych częściach, ubezpieczeni i płatnicy składek.

Przystąpienie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego następuje na wniosek zleceniobiorcy lub osoby współpracującej. Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony.

Objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku tylko wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie dokonane w terminie 7 dnia od daty powstania obowiązku ubezpieczenia.

Ubezpieczenie chorobowe ustaje z następujących powodów:

• zgłoszenia wniosku o wyłączenie z tego ubezpieczenia – ubezpieczenie ustaje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej niż od dnia, w którym wniosek został złożony,
• ustania tytułu podlegania ubezpieczeniom- od dnia ustania tego tytułu.

Składki na ubezpieczenie chorobowe finansują w całości, z własnych środków, sami ubezpieczeni. Składki na ubezpieczenie chorobowe za zleceniobiorców i osoby z nimi współpracujące obliczają, rozliczają i przekazują do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych płatnicy składek, po potrąceniu ich ze środków ubezpieczonego. Płatnikiem składek w stosunku do zleceniobiorcy jest jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna, która zawarła z nim umowę zlecenia, agencyjną lub inną umowę o świadczenie usług, zwana potocznie zleceniodawcą. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, jeśli w umowie agencyjnej, umowie zlecenia lub innej umowie o świadczenie usług określono odpłatność za jej wykonywanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie. Gdy umowa nie zawiera takich zapisów i w inny sposób reguluje odpłatność, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia.

Zleceniobiorca nabywa prawo do zasiłku chorobowego po 90 dniach opłacania składek na ubezpieczenie chorobowe (okres wyczekiwania). Do okresu wyczekiwania wlicza się poprzednie okresy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, obowiązkowe i dobrowolne, pod warunkiem, że przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni. Jeżeli przerwa między okresami ubezpieczenia chorobowego jest dłuższa niż 30 dni, poprzednie okresy ubezpieczenia można doliczyć tylko wtedy, gdy przerwa była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego. Zasiłek macierzyński i zasiłek opiekuńczy, w przeciwieństwie do zasiłku chorobowego, przysługują bez okresu wyczekiwania, od pierwszego dnia podlegania ubezpieczeniu chorobowemu.

Prawo do zasiłku chorobowego dla zleceniobiorcy ustalają i wypłacają:

Jednakże zleceniodawca faktycznie nie pokrywa świadczeń chorobowych zleceniobiorcy z własnych środków, ponieważ jeśli nawet jest płatnikiem zobowiązanym do wypłaty świadczeń chorobowych, gdyż zatrudnia powyżej 20 pracowników, to i tak wypłacone zasiłki zalicza na poczet należnych składek.

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowe­go zleceniobiorcy stanowi jego przeciętny miesięczny przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, pomniejszony o 13,71% czyli potrąconych zleceniobiorcy przez zleceniodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, (9,76%), ubezpieczenie rentowe (1,5%) oraz na ubezpieczenie chorobowe (2,45%), finansowanych ze środków pracownika. Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem 12 mie­sięcy ubezpieczenia, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego należy ustalić z faktycznego okresu ubezpieczenia. Stanowi ją przeciętny miesięczny przychód zleceniobiorcy za peł­ne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia.