W indywidualnej sprawie należy złożyć skargę
Istnieją sytuacje, gdy UODO podejmuje działania z urzędu. Tak się dzieje najczęściej, gdy np. dochodzi do dużego wycieku danych, czyli naruszenia ochrony danych u konkretnego administratora. Działania UODO dotyczą wówczas samego naruszenia ochrony danych, a nie osób, których dotyczy dany incydent. Ponadto, gdy w takich sytuacjach dochodzi do podejrzenia, że dane działanie administratora lub konkretnej osoby nosi znamiona przestępstwa, zawiadamiane są organy ścigania.
W sprawach wszczętych z urzędu postępowanie toczy się pomiędzy administratorem danych a Prezesem UODO.
Takie przypadki należy jednak odróżnić od sprawy indywidualnej osoby. W takiej sytuacji wszczęcie postępowania przez UODO następuje po złożeniu skargi przez osobę, której dane dotyczą, na dany podmiot, którego należy wskazać w skardze i przedstawić oczekiwane żądanie, które ma spełnić, np. usunąć dane, sprostować je, dopełnić obowiązku informacyjnego wobec konkretnej osoby czy wycofać zgodę na przetwarzanie danych.
Postępowanie związane jest z żądaniem osoby
Wszczęcie postępowania przez Prezesa UODO w przedmiocie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych w przypadku przetwarzania danych osobowych konkretnej osoby jest zatem ściśle związane z realizacją uprawnienia przez tę osobę wynikającego z art. 77 RODO, co oznacza, iż może być ono wszczęte wyłącznie na żądanie osoby, której dane dotyczą.
Prezes UODO może również wyjątkowo ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie administracyjne w indywidualnej sprawie, jednakże musi na to uzyskać zgodę osoby, której dane osobowe są przetwarzane. Nie dysponując zgodą osoby, której dane osobowe są przetwarzane, na prowadzenie takiego postępowania, musi postępowanie umorzyć, bowiem mógłby działać wbrew jej woli. Ponadto uniemożliwiłby kształtowanie przedmiotu postępowania administracyjnego przez osobę, której praw i obowiązków dotyczyć ma prowadzone postępowanie.
Należy mieć na uwadze, że do postępowań przed UODO zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które określają, że skarga inicjująca postępowanie musi zawierać m.in. wskazanie żądania strony.
Na fakt, że o charakterze i zakresie żądania, zawartym w piśmie wniesionym przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane, wskazał także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (IV SA/Gl 590/13, Legalis).
Dlatego w przypadku, gdy osoba, której dane dotyczą, uważa, że konkretny administrator danych naruszył jej prawa albo przetwarza jej dane z naruszaniem przepisów o ochronie danych osobowych, ma prawo do złożenia skargi do Prezesa UODO, jak i do skierowania sprawy na drogę sądową. RODO daje w art. 79 prawo dochodzenia swoich praw zarówno przez organem nadzoru, jak i przed sądem. Skorzystanie z jednej z tych dróg, np. skargi do UODO, nie wyklucza równoległego dochodzenia swoich praw na drugiej drodze, czyli przed sądem.
Ponadto RODO umożliwia też dochodzenie przed sądem odszkodowania, jeżeli w wyniku naruszenia przez administratora przepisów tego rozporządzenia dana osoba poniosła szkodę majątkową lub niemajątkową (art. 82).
Urząd nie ma uprawnień śledczych
Trzeba sobie zdawać sprawę, że niekiedy dochodzi do naruszenia ochrony danych, np. ujawnienia dokumentów, informacji o zdrowiu, ale nie jest znany administrator, u którego wyciek tych danych nastąpił. Urząd stara się wówczas ustalić administratora, a gdy nie jest to możliwe to zawiadamia organy ścigania. Bez wiedzy kto jest administratorem nie jest możliwe wszczęcie postępowania z urzędu.
UODO nie jest organem ściągania i nie ma kompetencji śledczych, by w niektórych przypadkach zidentyfikować sprawcę takiego naruszenia. Takie uprawnienia oraz narzędzia do tego mają jedynie organy ścigania, jak policja czy prokuratura.
RODO to nie cenzura
Bardzo często dane osobowe są ujawnianie przez media. W art. 85 ust. 1 i ust. 2 RODO określono, że państwa członkowskie przyjmują w swoim porządku krajowym regulacje, które pozwolą pogodzić prawo do ochrony danych osobowych z wolnością wypowiedzi i informacji.
Polski ustawodawca w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych przewidział wyłączenie art. 5-9, art. 11, art. 13-16, art. 18-22, art. 27, art. 28 ust. 2-10 oraz art. 30 RODO w stosunku do działalności „polegającej na redagowaniu, przygotowywaniu, tworzeniu lub publikowaniu materiałów prasowych w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe”.
Dziennikarze w swojej pracy muszą mieć jednak na uwadze ograniczenia, jakie nakładają na nich przepisy ustawy – Prawo prasowe. Muszą więc m.in.: zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, a także mieć na względzie ochronę dóbr osobistych (art. 12).
Przepisy tej ustawy zakazują publikowania informacji oraz danych dotyczących prywatnej sfery życia bez zgody osoby zainteresowanej, chyba że wiąże się to bezpośrednio z działalnością publiczną tej osoby (art. 14. ust. 6). Odpowiedzialność prawna za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego przewidziana jest w przepisach rozdziału 7 i 8 Prawa prasowego.
W przypadku wszczęcia przez UODO postępowania wobec mediów ujawniających dane w ramach działalności dziennikarskiej prowadziłoby to do sytuacji, w której Prezes UODO nie mógłby ocenić legalności takiego przetwarzania danych w oparciu o przesłanki określone w art. 6 ust. 1 RODO, z uwagi na wyłączenie stosowania tego przepisu do tego rodzaju działalności i musiałby postępowanie umorzyć.
ZUS zakończył wysyłkę PIT-ów do świadczeniobiorców
Osoby, które nie otrzymały PIT-ów do końca lutego lub mają wątpliwości dotyczące otrzymanej deklaracji, powinny skontaktować się z placówką ZUS, która wypłacała im świadczenie. Mogą również zadzwonić do Centrum Obsługi Telefonicznej (COT) ZUS.
Również podczas e-wizyty, spotkania on-line z ekspertem ZUS, można wyjaśnić wątpliwości związane z otrzymanym dokumentem PIT.
Jakie deklaracje wysłał ZUS?
- PIT-40A – tylko dla podatników z niedopłatą podatku (gdy suma zaliczek przekazanych do urzędu skarbowego nie przekracza kwoty należnego podatku od uzyskanego dochodu).
- PIT-11A – dla osób, które nie pobierały świadczeń do końca roku podatkowego lub nie są świadczeniobiorcami w momencie rozliczenia.
Formularz ten otrzymają również osoby, które w 2020 roku:
- złożyły w ZUS wniosek przed końcem roku podatkowego o niesporządzaniu rocznego obliczenia podatku na PIT-40A,
- złożyły w ZUS oświadczenie o zamiarze wspólnego opodatkowania swoich dochodów z małżonkiem, dziećmi itp., a przed końcem roku podatkowego nie złożyły oświadczenia o rezygnacji z tego zamiaru,
- złożyły wniosek o obliczanie i pobieranie zaliczki na podatek według wyższej skali podatkowej lub bez pomniejszania o miesięczną kwotę zmniejszenia, tj. o kwotę 43,76 zł,
- pobierały zasiłki przysługujące z ubezpieczeń społecznych w razie choroby i macierzyństwa,
- nie miały pobieranych zaliczek na podatek dochodowy stosownie do postanowień umów międzynarodowych o unikaniu podwójnego opodatkowania,
- miałyby w rozliczeniu ustaloną kwotę nadpłaty podatku, gdy suma zaliczek przekazanych do urzędu skarbowego w roku podatkowym przewyższyła kwotę podatku należnego za ten rok od dochodów uzyskanych w ZUS.
- PIT-11– informację o przychodach z innych źródeł oraz dochodach i o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy dla osób, które otrzymały:
- świadczenie należne po osobie zmarłej,
- alimenty potrącone ze świadczenia wypłacanego przez ZUS na podstawie wyroku sądu lub ugody, w kwocie przekazanej nadwyżki ponad 700 zł miesięcznie, jeśli zasądzona (ustalona) kwota alimentów przewyższa 700 zł (PIT-11 nie otrzymają dzieci, które nie ukończyły 25 lat oraz dzieci niezależnie od wieku, które otrzymują zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, ponieważ alimenty wypłacone na rzecz takich dzieci są wolne od podatku dochodowego).
PIT-11A z ZUS – co dalej?
W tym roku ZUS nie rozliczył świadczeniobiorców z nadpłatą podatku – takie osoby otrzymają PIT 11A. Mogą one złożyć samodzielnie zeznanie albo mogą poczekać do 30 kwietnia – wtedy urząd skarbowy zaakceptuje zeznanie PIT-37 za 2020 r. w usłudze Twój e-PIT na stronie podatki.gov.pl.
Zwrot nadpłaty nastąpi w ciągu 45 dni od złożenia zeznania podatkowego w formie elektronicznej lub 3 miesięcy – od złożenia deklaracji w formie papierowej w urzędzie skarbowym.
Jeśli podatnik nie poda numeru konta, na który ma być zwrócona nadpłata, a nie przekracza ona 23,20 zł (czyli dwukrotności kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym – 2 x 11,60 zł), to otrzyma ją w kasie urzędu skarbowego.
Nadpłata wysłana przekazem pocztowym będzie pomniejszona o koszty przesyłki.
Świadczeniobiorcy, którzy chcą skorzystać z odliczeń od dochodu lub od podatku, mogą to zrobić w zeznaniu podatkowym PIT-37 lub PIT-36, które powinni złożyć do urzędu skarbowego do 30 kwietnia 2021 r.
1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego
Emeryci lub renciści mogą przekazać 1% podatku na rzecz wybranej organizacji pożytku publicznego (OPP). Jeśli jest to ta sama organizacja co w ubiegłym roku, nie muszą nic robić. Urząd skarbowy zrobi to za nich, w usłudze Twój e-PIT. Jednak wskazana w ubiegłym roku OPP musi być w aktualnym wykazie OPP.
Jeżeli świadczeniobiorcy chcą przekazać 1% podatku na rzecz innej niż w ubiegłym roku OPP, to powinni wypełnić druk PIT-OP i przekazać do swojego urzędu skarbowego.
Źródło:
zus.pl
Skutki nieuzupełnienia w terminie braków skargi na uchwałę rady gminy
Przypomniał o tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (wyr. WSA w Łodzi z 17.2.2021 r., II SA/Łd 742/20, Legalis).
W tym przypadku rada gminy, na podstawie:
- art. 18 ust. 2 ustawy z 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.), zgodnie z którym do wyłącznej właściwości rady gminy należy zakres zadań wymienionych w tym przepisie (w tym m.in. stanowienie w sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy) oraz
- art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z 13.9.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1439 ze zm.), z których wynika, że rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy (będący aktem prawa miejscowego), który określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące określonych wymagań
– podjęła uchwałę w sprawie przyjęcia takiego regulaminu na terenie gminy.
Skargę na tę uchwałę wniósł prokurator rejonowy zarzucając jej podjęcie z istotnym naruszeniem prawa oraz wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części. Niestety w tym przypadku skarga zawierała braki, tj. brak numeru identyfikacyjnego.
Mając na uwadze przepisy ustawy z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: PostAdmU). Wynika z nich m.in., że pismo strony powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania (art. 46 § 2 pkt 1 lit. c PostAdmU).
Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w ciągu 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 PostAdmU). Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 PostAdmU). Sąd odrzuca skargę postanowieniem, co może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
W omawianym przypadku wniesiona przez prokuratora skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia uchybiono terminowi do uzupełnienia jej braków, tu: wskazania numeru identyfikacyjnego prokuratury. Z dowodu doręczenia wezwania do uzupełnienia braku skargi, doręczono je skarżącemu 26.10.2020 r., co oznacza, że termin na jego wykonanie upłynął 2.11.2020 r. Tymczasem skarżący wskazał ten numer identyfikacyjny dopiero pismem nadanym 4.11.2020 r. Skarga ta nie mogła zatem otrzymać dalszego biegu. Odrzucenie skargi oznacza odmowę jej merytorycznego rozpoznania.
Od 1 marca wzrost emerytur i rent
Ustawowy wskaźnik waloryzacji świadczeń to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20 % realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.
W 2021 roku wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2021 r. wynosi 104,24 %.
Oznacza to, że do wszystkich świadczeń emerytalno-rentowych zostanie zastosowana waloryzacja procentowa w oparciu o rzeczywisty wskaźnik waloryzacji, zgodnie ze schematem zaproponowanym w ustawie.
- Od 1 marca 2021 r. najniższa emerytura (renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renta rodzinna i renta socjalna) wyniesie – 1250,88zł i wzrośnie o 50,88 zł.
- Najniższa renta dla osób częściowo niezdolnych do pracy wyniesie 938,16 zł
- Dla świadczeń na poziomie np. 2300 – będzie to 97,52 zł podwyżki waloryzacyjnej, dla świadczeń w wysokości 2500 zł – 106,00 zł, dla 3000 zł – 127,20 zł.
Całkowity koszt waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych i innych świadczeń z systemu powszechnego, rolniczego i mundurowego, szacowany jest na ok. 10,6 mld zł (łącznie ze skutkiem finansowym waloryzacji rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów – tzw. trzynastej emerytury).
Pozytywna opinia Prezesa UODO dwóch projektów kodeksów postępowania RODO dla sektora zdrowia
Zdaniem UODO przedstawione przez Federację Porozumienie Zielonogórskie oraz Polską Federację Szpitali projekty Kodeksów postępowania są zgodne z RODO i stanowią odpowiednie zabezpieczenia w zakresie ochrony danych przewidziane w art. 40 ust. 5 RODO.
Organ nadzorczy podkreślił, że istnieje potrzeba społeczna, którą Kodeksy zaspokajają. Jest nią ochrona, na wysokim poziomie, danych osobowych pacjentów i innych osób w placówkach służby zdrowia. Mimo, że ochrona danych osobowych jest regulowana w Polsce od ponad 20-tu lat to z chwilą rozpoczęcia stosowania RODO zmienił powszechne podejście do ochrony danych nie tylko ze strony administratorów, ale w znacznej mierze ze strony osób, których dane dotyczą – stały się one bardziej świadome przysługujących im praw. Z pewnością postanowienia Kodeksów pomogą nie tylko podmiotom medycznym wypełniać wymogi RODO, ale też upowszechnią wiedzę o ochronie danych wśród pacjentów.
„Kodeks postępowania dotyczącego ochrony danych osobowych przetwarzanych w małych placówkach medycznych”
W opinii UODO, Kodeks spełnia warunki dopuszczalności projektu kodeksu Wytycznych 1/2019. Ponadto stwierdził, że w Kodeksie zapewniono wystarczające zabezpieczenia o których mowa w ww. wytycznych. Za takie zabezpieczenia należy uznać: wskazanie zakresu danych, które mogą lub nie mogą przetwarzać członkowie Kodeksu, wskazanie procedur związanych ze zbieraniem danych, szczegółowe określenie czasu retencji danych, wskazanie zabezpieczeń przy przechowywaniu dokumentacji papierowej, przykłady zarządzania dokumentacją, szczegółowe i konkretne pomoce do dokonania analizy ryzyka w placówce medycznej.
„Kodeks postepowania dla sektora ochrony zdrowia”
Kodeks ten spełnia warunki dopuszczalności projektu kodeksu (pkt. 20-26 i 28-30 i częściowo p. 27 – w zakresie określenia mechanizmów umożliwiających podmiotowi monitorującemu wykonywanie jego zadań zgodnie z art. 41 RODO) Wytycznych 1/2019. Ponadto Kodeks spełnia kryteria wyznaczone w pkt. 32-39 i 41 Wytycznych 1/2019. Należą do nich m.in.: zaspokajanie określonej potrzeby ustanowienia kodeksu; ułatwienie skutecznego stosowania RODO; doprecyzowanie stosowania RODO; zapewnienie wystarczających zabezpieczeń.
Ochrona danych osobowych pacjentów
Poprzez szereg szczegółowych rozwiązań przyjętych w Kodeksach umożliwiają one doprecyzowanie stosowania RODO. Kodeks Porozumienia Zielonogórskiego uwzględnia materiały przygotowane przez Rzecznika Praw Pacjenta dotyczące udostępniania dokumentacji medycznej, orzeczenia sądów oraz wytyczne EROD. Natomiast ten opracowany przez Polską Federację Szpitali uwzględnia orzeczenia sądów, wytyczne EROD, wskazuje szczegółowe procedury, które można stosować przy przeprowadzaniu analizy ryzyka. Kodeksy niewątpliwie zapewniają wartość dodaną, o której mowa w Wytycznych 1/2019.
Postanowienia zawarte w Kodeksach opisują najczęstsze przypadki przetwarzania danych w placówkach medycznych. Odwołano się w nich do przepisów z zakresu prawa medycznego w zakresie, w jakim powiązane są one z zagadnieniami ochrony danych osobowych. Kompleksowo opisano problemy stosowania monitoringu wizyjnego w jednostkach medycznych czy instytucję teleporady. Zawarto też szereg tabel, wykresów, porad praktycznych, przykładów czy załączniki zawierające praktyczne wzory i przykładowe procedury.
Wymogi akredytacji podmiotu monitorującego kodeksy postępowania
W celu uzyskania akredytacji podmioty, które chcą zostać podmiotami monitorującymi muszą wystąpić do Prezesa UODO. Wymogi akredytacji są dostępne na stronie internetowej Urzędu pod adresem: https://uodo.gov.pl/pl/138/1861.
Urząd podkreśla, że do chwili zatwierdzenia projektu kodeksu nie wywołuje on skutków, jakie wiążą się z zatwierdzonymi kodeksami. O skutkach tych mowa w p. 18 Wytycznych 1/2019, gdzie stwierdzono, że „stosowanie zatwierdzonego kodeksu postępowania będzie również czynnikiem branym pod uwagę przez organy nadzorcze przy ocenie konkretnych cech przetwarzania danych, takich jak aspekty bezpieczeństwa[1], przy ocenie skutków operacji przetwarzania w ramach oceny skutków dla ochrony danych[2]lub przy nakładaniu administracyjnej kary pieniężnej[3]. W przypadku naruszenia jednego z przepisów rozporządzenia przestrzeganie zatwierdzonego kodeksu postępowania może stanowić wskaźnik tego, w jakim stopniu należy zainterweniować za pomocą skutecznej, proporcjonalnej, odstraszającej administracyjnej kary pieniężnej lub innego środka naprawczego stosowanego przez organ nadzorczy[4].”
Poza możliwością wystąpienia o akredytację podmiotu monitorującego, niniejsze opinie służą także podmiotom zainteresowanym przestrzeganiem postanowień kodeksów, które zostały zaakceptowane przez Prezesa Urzędu. Podmioty medyczne, chcące zapewnić pacjentom wysoki poziom ochrony ich danych osiągnięty w projekcie kodeksu przygotowanym przez Polską Federację Szpitali lub też w projekcie kodeksu Porozumienia Zielonogórskiego, mogą rozpocząć dostosowywanie do ich postanowień. Po ewentualnej akredytacji do konkretnego kodeksu podmiot monitorujący będzie mógł rozpocząć procedurę oceny wstępnej kandydatów na członków tego kodeksu. Do tego czasu powoływanie się na postanowienia opiniowanych kodeksów w relacjach z osobami, których dane dotyczą, uczestnikami procesów przetwarzania i organem ds. ochrony danych jest bezskuteczne. Dopiero zatwierdzenie kodeksu i umieszczenie go w publicznym rejestrze prowadzonym przez Prezesa Urzędu na stronie UODO da taką możliwość.
Źródło: https://uodo.gov.pl/pl/138/1923
Tarcza Antykryzysowa. Podsumowanie rocznego wsparcia pracodawców
Tarcza Antykryzysowa to wciąż rozszerzany i udoskonalany pakiet wsparcia dla pracodawców, którego głównym celem jest ochrona jak największej liczby miejsc pracy.
Do tej pory w ramach poszczególnych instrumentów wsparcia do pracodawców trafiło 187,29 mld zł, z czego:
- Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju – 68,7 mld zł wsparcia,
- Tarcza pomocowa Banku Gospodarstwa Krajowego – przeszło 61,5 mld zł,
- Zwolnienie ze składek na ubezpieczenie społeczne oraz świadczenie postojowe – ponad 28,6 mld zł,
- Wsparcie m.in. na ochronę miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, umarzalna pożyczka dla mikroprzedsiębiorców, pomoc dla organizacji pozarządowych i samozatrudnionych – 28,3 mld zł,
- Pomoc z Agencji Rozwoju Przemysłu – 168 mln zł.
Źródło:
www.gov.pl
SLIM VAT2 przyniesie wiele ciekawych rozwiązań
1.1.2021 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.; dalej: VATU), wprowadzająca pakiet tzw. SLIM VAT (Simple Lokal And Modern VAT). Nowelizacja zawiera rozwiązania upraszczające rozliczenia oraz rozwiązania o charakterze doprecyzowującym i uzupełniającym w stosunku do niektórych konstrukcji prawnych, o których mowa w ustawie.
Okazuje się, że rozwiązania te – według rządu – są niewystarczające. Rząd proponuje, bowiem, kolejne uproszczenia w postaci pakietu SLIM VAT2. Planuje się, że większość rozwiązań, o których mowa w tym pakiecie, weszłoby w życie 1.10.2021 r, a pozostałe – 1.1.2022 r.
Rząd zapowiada również trzecią odsłonę SLIM VAT. Jej prezentacja zapowiadana jest na drugą połowę tego roku.
Podobnie, jak w przypadku SLIM VAT pakiet SLIM VAT2 przewiduje zmiany w VATU oraz w ustawie z 29.8.1997 r. – Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1896 ze zm.). Zmieni się również rozporządzenie Ministra Finansów z 3.12.2013 r. w sprawie wystawiania faktur (Dz.U. z 2013 r. poz. 1485).
Pakiet SLIM VAT2 składać się będzie z pięciu bloków zawierających 15 uproszczeń:
- blok pierwszy dotyczy prostszego fakturowania – łatwiejsze wystawianie korekt faktur, rezygnacja z duplikatu faktury, wydłużenie czasu na wcześniejsze wystawienie faktury z 30 do 60 dni, uproszczenie wystawiania faktur zbiorczych oraz zniesienie limitu kilometrowego dla uznania biletu za fakturę,
- blok drugi to przyjazne odliczanie VAT – uproszczenia dotyczące wykonywania prawa do odliczenia VAT (np. odliczeń dotyczących samochodu służbowego),
- blok trzeci dotyczy zmian w VAT w obrocie międzynarodowym – uproszczenia w zakresie importu usług, korekt faktur oraz odpowiedzialności solidarnej agencji celnych,
- blok czwarty to rozliczenia w VAT w obrocie nieruchomościami – zmiana sposobu zgłaszania kupna nieruchomości do urzędu skarbowego,
- blok piąty dotyczy poprawy płynności w ramach mechanizmu podzielonej płatności oraz modyfikacji w uldze na złe długi – zmiany w zasadach MPP dotyczące, m.in., wpłat do KRUS oraz przedłużenie terminu skorzystania z ulgi na złe długi z 2 na 3 lata.
O szczegółach dotyczących pakietu SLIM VAT2 można przeczytać w artykule: SLIM VAT2 — nowe rozwiązania
Nowe rozporządzenie w sprawie współpracy wierzyciela, organu egzekucyjnego i dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnych
Z dniem 20.2.2021 r. wszedł w życie art. 7a EgzAdmU. Jest to o tyle istotne, że jego zapisy dotyczą też bezpośrednio wierzycieli, a taki status mają m.in. organy gminy, czyli wójt gminy. Dlatego ważne jest, aby te organy zapoznały się z nowymi regulacjami, w tym z aktem wykonawczym wydanym na podstawie ww. przepisu. Na uwagę zasługuje, że treść nowego artykułu jest dwuczłonowa. Po pierwsze w § 1 wyrażono zasadę współpracy w postępowaniu egzekucyjnym, o treści – wierzyciel, organ egzekucyjny i dłużnik zajętej wierzytelności współpracują w postępowaniu egzekucyjnym w sposób prowadzący do prawidłowego wykonania obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, w tym przekazują informacje dotyczące czynności egzekucyjnych i innych czynności podejmowanych przez te podmioty, a także zdarzeń mających wpływ na egzekwowany obowiązek zapłaty należności pieniężnej, odsetek z tytułu jej niezapłacenia w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Natomiast w § 2 zawarto upoważnienie ustawowe dla właściwego ministra – do wydania stosownego rozporządzenia w ww. zakresie przedmiotowym. Jest to rozporządzenie z 18.2.2021 r. Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie współpracy wierzyciela, organu egzekucyjnego i dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 320).
W § 4 wspomnianego rozporządzenia wprowadzono nowe uszczegółowione obowiązki dla wierzyciela (m.in. organy gminy) – w odniesieniu do zawiadomienia kierowanego do organu egzekucyjnego na podstawie art. 32aa EgzAdmU. I tak, w § 4 postanowiono, że:
Wierzyciel podaje w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 32aa pkt 1 lit. a, b id ustawy, wysokość należności pieniężnej pozostałej do wyegzekwowania, a w przypadku:
1) wyegzekwowania należności pieniężnej przez inny organ egzekucyjny – również datę jej wyegzekwowania oraz nazwę tego organu egzekucyjnego;
2) korekty dokumentu, o którym mowa wart.3a §1 ustawy, powodującej zmniejszenie wysokości należności pieniężnej –również datę dokonania tej korekty oraz wysokość odsetek z tytułu niezapłacenia należności pieniężnej w terminie, naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego od zmniejszonej wysokości należności pieniężnej;
3) zapłaty wierzycielowi należności pieniężnej – również :
a) datę uzyskania należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztów upomnienia,
b) wysokość:
– uzyskanych: należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztów upomnienia,
– odsetek z tytułu niezapłacenia należności pieniężnej w terminie, naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego od zmniejszonej w wyniku zapłaty wysokości należności pieniężnej,
c) informację, że zapłaty dokonał podmiot, o którym mowa w art. 71ca § 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy.
W uzasadnieniu wskazanego rozporządzenia m.in. postanowiono, że nowe regulacje mają służyć temu, aby na każdym etapie postępowania egzekucyjnego wierzyciel był zobowiązany do niezwłocznego przekazywania organowi egzekucyjnemu prowadzącemu postępowanie egzekucyjne, informacji mających istotny wpływ na to postępowanie.
Podsumowując, wskazane nowe regulacje prawne w dość szczegółowy sposób regulują kwestie proceduralne związane z tokiem postępowania egzekucyjnego. Wierzyciele, w tym organy samorządowe, staną więc przed poszerzonymi wymogami, którym będą musiały sprostać. Należy także pamiętać, że podane kwestie mogą być weryfikowane w trakcie kontroli przez regionalne izby obrachunkowe, a więc i mogą być wykazywane nieprawidłowości w tym zakresie.
Rządowy projekt ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz o Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym
Projekt zakłada, że ustawa będzie regulować m.in. zasady wypłaty środków finansowych z mieszkaniowego rachunku powierniczego, zasady i tryb zawierania oraz treść umowy deweloperskiej oraz innych umów zawieranych przez dewelopera z nabywcą, których celem jest przeniesienie własności lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, prawa i obowiązki stron umowy deweloperskiej oraz innych umów zawieranych z nabywcą, których celem jest przeniesienie własności lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego działania i zakres odpowiedzialności Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego.
Ustawa ma mieć zastosowanie m.in. do umów zawartych między nabywcą a deweloperem, w których deweloper zobowiązuje się do:
- wybudowania budynku oraz ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności tego lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z lokalu na nabywcę;
- przeniesienia na nabywcę własności lokalu mieszkalnego oraz praw niezbędnych do korzystania z tego lokalu, przeniesienia na nabywcę własności nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym lub użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i własności domu jednorodzinnego na niej posadowionego stanowiącego odrębną nieruchomość lub przeniesienia ułamkowej części własności tej nieruchomości wraz z prawem do wyłącznego korzystania z części nieruchomości służącej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.
Regulacje projektu zawierają definicje pojęć takich jak: deweloper, lokal mieszkalny, umowa deweloperska, przedsięwzięcie deweloperskie, otwarty i zamknięty mieszkaniowy rachunek powierniczy.
Istotą ochrony nabywcy, którą gwarantuje ustawa jest fakt, iż nabywca dokonuje wpłat na mieszkaniowy rachunek powierniczy zgodnie z postępem realizacji przedsięwzięcia deweloperskiego lub zadania inwestycyjnego.
Ustawa nakłada na dewelopera obowiązki dotyczące czynności przed zawarciem umowy, której celem jest przeniesienie własności lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, np. w zakresie sporządzania prospektu informacyjnego, harmonogramu przedsięwzięcia, możliwości zapoznania się z dokumentacja budowlaną, dokumentacją o sytuacji prawnej dewelopera.
Ustawa narzuca wymagane elementy umowy deweloperskiej takie jak:
1) określenie stron, miejsca i daty zawarcia umowy deweloperskiej;
2) cenę nabycia prawa wynikającego z umowy deweloperskiej;
3) informację o nieruchomości, na której ma być przeprowadzone przedsięwzięcie deweloperskie;
4) określenie położenia oraz istotnych cech domu jednorodzinnego, będącego przedmiotem umowy deweloperskiej;
5) określenie powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, powierzchni i układu pomieszczeń oraz zakresu i standardu prac wykończeniowych, do których wykonania zobowiązuje się deweloper;
6) termin przeniesienia na nabywcę prawa wynikającego z umowy deweloperskiej;
7) numer pozwolenia na budowę oraz oznaczenie organu, który je wydał, oraz informację, czy jest ostateczne lub czy zostało zaskarżone;
8) roszczenie nabywcy o:
a) wybudowanie budynku oraz ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego, przeniesienie własności tego lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z lokalu na nabywcę;
b) przeniesienie na nabywcę własności nieruchomości wraz z domem jednorodzinnym lub użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i własności domu jednorodzinnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub przeniesienie ułamkowej części własności nieruchomości wraz z prawem do wyłącznego korzystania z części nieruchomości służącej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych;
c) ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienie własności tego lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z lokalu na nabywcę; przeniesienie odrębnej własności lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z tego lokalu na nabywcę podlega ujawnieniu w księdze wieczystej.
Projekt skierowano do opinii Biura Legislacyjnego.
E-commerce — zmiany w VAT
Z 1.7.2021 MF planuje wdrożyć do polskich przepisów tzw. pakiet VAT e-commerce. Zmiany mają na celu m.in. ułatwienie podatnikom dokonywania rozliczeń na gruncie VAT w transakcjach dokonywanych wobec konsumentów w wielu krajach UE.
Obecnie podatnicy, jeśli chcą dokonać sprzedaży towarów do innego kraju mają do czynienia z tzw. sprzedażą wysyłkową. Oznacza to, że do pewnego progu mogą wykazywać sprzedaż w deklaracji krajowej i opodatkować w kraju swojej siedziby. Progi w zależności od kraju wynoszą od 35 000 do 100 000 euro.
Jeśli podatnik przekroczy ten próg musi zarejestrować się dla celów VAT w kraju, do którego sprzedaż przekroczyła próg. Jest to dla niego zatem problem nie tylko formalny, ale często organizacyjno-finansowy.
Z 1.7.2021 r. Ministerstwo Finansów planuje wprowadzić szereg zmian w zakresie e-commerce.
O szczegółach dotyczących zmian w VAT odnośnie E-commerce można przeczytać w artykule: E-commerce — zmiany w VAT
