Sytuacje kryzysowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ZarządKryzysU i zagrożenia, zdefiniowane w art. 3 pkt 7 OchrCywU, nie są zdarzeniami tożsamymi. Sytuacje kryzysowe są zbliżone swoim charakterem do stanów nadzwyczajnych, podczas gdy zagrożenia, o których mowa w art. 3 pkt 7 OchrCywU dotyczą sytuacji losowych występujących statystycznie zdecydowanie częściej.
Wydaje się, że ustawodawca tworząc dwa odrębne pojęcia w dwóch różnych aktach prawnych miał na myśli rodzajowo inne zagrożenia. W celu ich rozróżnienia zasadnym wydaje się ich porównanie. Zgodnie z art. 3 pkt 7 OchrCywU przez zagrożenie należy rozumieć sytuację wpływającą negatywnie na poziom bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, dóbr kultury lub środowiska lub wywołującą ograniczenia w działaniu organów administracji publicznej lub infrastruktury niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej. Podczas gdy sytuacją kryzysową, na podstawie art. 3 pkt 1 ZarządKryzysU, jest sytuacja wpływająca negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach, środowiska lub dziedzictwa kulturowego, wywołująca znaczne ograniczenia w działaniu właściwych organów administracji publicznej ze względu na nieadekwatność posiadanych sił i środków lub zakłócenia w obsłudze tych organów. Podstawową różnicą jest wykorzystanie w drugiej z zaprezentowanych definicji określeń takich jak „wpływanie negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach”, a także „wywoływanie znacznych ograniczeń w działaniu właściwych organów administracji publicznej ze względu na nieadekwatność posiadanych sił i środków lub zakłócenia w obsłudze tych organów”. Wskazane fragmenty pojęcia umieszczonego w art. 3 pkt 1 ZarządKryzysU wskazują, że dotyczy ono zdarzeń losowych o rozleglejszym lub trudniejszym do opanowania charakterze.
Nieco precyzyjniejszego umiejscowienia sytuacji kryzysowych na definicyjnej mapie zagrożeń dokonał Trybunał Konstytucyjny.
Orzecznictwo
Ustawa (…) o zarządzaniu kryzysowym tworzy system zarządzania kryzysowego na wypadek wystąpienia zagrożeń wymagających podjęcia szczególnych działań, zwłaszcza ze strony organów administracji publicznej i Sił Zbrojnych RP, w sytuacjach które nie spełniają przesłanek wprowadzenia jednego ze stanów nadzwyczajnych (stanu wojennego, stanu wyjątkowego lub stanu klęski żywiołowej), w których jednak wymagane jest już wdrożenie specjalnych mechanizmów dla zapewnienia skutecznego monitorowania zagrożeń i podejmowania działań w celu ich eliminacji lub przynajmniej znacznego ograniczenia. Ustawa stanowi więc uzupełnienie regulacji stanów nadzwyczajnych i ważny element zapewnienia bezpieczeństwa narodowego (orzeczenie TK, z 21.9.2004 r., K 50/07).
Taki pogląd prowadzi do wniosku, że sytuacje kryzysowe wyróżniają się cechami typowymi dla jednego ze stanów nadzwyczajnych, ale w sytuacji prawnej, w której nie został on wprowadzony. Połączenie poglądu wypracowanego przez Sędziów Trybunału Konstytucyjnego wraz z wskazanymi wcześniej określeniami, wykorzystanymi przez ustawodawcę do skonstruowania pojęcia sytuacji kryzysowej, prowadzi do wniosku, że zagrożenia, o których mowa w art. 3 pkt 7 OchrCywU dotyczą zdarzeń losowych, nad którymi przejęcie kontroli nie nastręcza organom administracji publicznej szczególnych problemów – przy założeniu, że wspomniane organy prowadzą działania planistyczne i organizacyjne na rzecz przejmowania kontroli nad zagrożeniami. Innymi słowy, analizowane zagrożenia to zdarzenia losowe lokujące się pod progiem sytuacji kryzysowych, statystycznie częściej występujące.
