Informacje przedstawione w pytaniu są dość ogólne, ale jeżeli w umowie w sprawie zamówienia publicznego nie określono, wbrew wymogowi ustawowemu z art. 436 pkt 3 ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej: PrZamPubl), łącznej maksymalnej wysokości kar umownych, to nie można co do zasady zupełnie wykluczyć naliczenia przez zamawiającego kar umownych w łącznej wysokości powyżej 100% wartości umowy. Niemniej taki poziom może być uznany w określonych okolicznościach za rażąco wygórowany i prowadzić do miarkowania kary, a w związku z tym każdą sytuację należy rozpatrywać indywidualnie.
Podkreślić należy, że zgodnie z 436 pkt 3 PrZamPubl umowa (w sprawie zamówienia publicznego) zawiera postanowienia określające w szczególności łączną maksymalną wysokość kar umownych, których mogą dochodzić strony. W sytuacji opisanej w pytaniu zamawiający zaniechał wykonania tego obowiązku, ale zasadne wydaje się odniesienie do przedstawionej okoliczności przez pryzmat przywołanej regulacji.
Zaznaczyć należy, że ustawodawca nie precyzuje górnej granicy wysokości kar umownych, przekazując tym samym uprawnienie do jej zindywidualizowania zamawiającemu jako gospodarzowi postępowania. Określając górny limit kar umownych, zamawiający powinien jednak wziąć pod uwagę zakres i rodzaj naruszenia obowiązków umowy, wielkość i specyfikę przedmiotu zamówienia oraz zasadę proporcjonalności i uczciwej konkurencji (zob. np. „Prawo zamówień publicznych. Komentarz”, red. H. Nowak, M. Winiarz, wyd. II, Warszawa 2023).
Ponadto w doktrynie wskazuje się, że z formalnoprawnego punktu widzenia nawet limit kar umownych wielokrotnie wyższy niż kwota wynagrodzenia będzie zgodny z PrZamPubl, jakkolwiek nie będzie miał nic wspólnego ze zrównoważeniem ryzyk w umowie, który to cel przyświecał wprowadzeniu 436 pkt 3 PrZamPubl (zob. J. Jerzykowski [w:] W. Dzierżanowski i in., Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2021, art. 436).
Zauważenia przy tym na marginesie wymaga, że w wyroku KIO z 22.8.2023 r., KIO 2327/23, Izba uznała, że ustalenie łącznej maksymalnej wysokości kar umownych, których mogą dochodzić strony, w wysokości 100% wartości pierwotnej umowy (wynagrodzenia brutto) należy uznać za nadużycie przez zamawiającego prawa do jednostronnego kształtowania postanowień umowy oraz zasady proporcjonalności określonej w art. 16 PrZamPubl.
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis Administracja. Zaloguj się po więcej lub wykup dostęp >>
