Wadliwe zapisy dotyczące pobierania opłaty za odbieranie odpadów komunalnych z nieruchomości letniskowych

Z art. 6j ust. 3b wynika, że w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie wyższą niż 10% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za rok od domku letniskowego na nieruchomości, albo od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

W ocenie prawnej poruszonego zagadnienia pomocna będzie uchwała Kolegium RIO w Zielonej Górze (Nr 264/2023), opublikowana na stronie RIO 21.12.2023 r.

We wskazanym rozstrzygnięciu nadzorczym organ nadzoru ustalił, że rada gminy wprowadziła m.in. następujący zapis: „2. Dla domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe użytkowanych jedynie przez część roku ustala się ryczałtową roczną stawkę opłaty w wysokości 225,00 zł”.

Na kanwie tego zapisu organ nadzoru wskazał m.in., że użyte w § 2 ust. 2 ww. uchwały sformułowanie „użytkowanych jedynie przez część roku” jest sprzeczne z art. 6i ust. 1 pkt 3 CzystGmU. Jak zaznaczono, zgodnie z tym przepisem prawny obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe powstaje – za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości. Rada gminy natomiast, ustalając wysokość stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla przedmiotowych nieruchomości, wskazała, że stawka jest od nieruchomości użytkowanych jedynie przez część roku. Brak jest podstaw prawnych – w ocenie organu nadzoru – do odmiennego określenia powstania obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, niż czyni to ustawodawca.

Stanowisko organu nadzoru jest więc uzasadnione. Opłata za odbieranie odpadów z nieruchomości letniskowych nie może być ustalona w odniesieniu do nieruchomości użytkowanych jedynie przez część roku.

Zakres obowiązku sprawozdawczego za 2023 r. w zamówieniach publicznych

O tym zatem, czy dany wydatek należy uwzględnić przy sporządzaniu sprawozdania rocznego o udzielonych zamówieniach, nie decyduje źródło jego finansowania (np. środki europejskie, krajowe czy też środki z funduszu socjalnego lub inwestycyjnego). W konsekwencji nie wszystkie wydatki finansowe ponoszone przez zamawiającego stanowią zamówienie.

Charakteru zamówienia publicznego nie posiada przykładowo przekazywanie:

W powyższych sytuacjach zamawiający nie nabywa bowiem z tego tytułu od swoich pracowników żadnych świadczeń, w tym zwłaszcza o charakterze majątkowym.

Natomiast wydatkowanie środków funduszu socjalnego w celu nabycia usługi zorganizowania wycieczki dla pracowników zamawiającego bądź organizacji imprezy integracyjnej co do zasady już łączy się z udzieleniem zamówienia publicznego, a zatem zamówienie to podlega ujawnieniu w treści rocznego sprawozdania o udzielonych zamówieniach.

Definicji zamówienia publicznego nie odpowiadają ponadto różnego rodzaju daniny publiczne i opłaty określone w aktach prawnych, na podstawie których następuje wydatkowanie środków pieniężnych przez zamawiającego, takie jak np.:

Należności te nie są bowiem uiszczane na podstawie odpłatnej umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy zamawiającym i wykonawcą. W związku z tym takich wydatków nie uwzględnia się w sprawozdaniu rocznym o udzielonych zamówieniach przekazywanym Prezesowi UZP.

Za zamówienia publiczne w rozumieniu ustawy – Prawo zamówień publicznych (dalej: PrZamPubl) nie mogą zostać uznane także rekompensaty wypłacane spółkom kapitałowym w związku z powierzeniem realizacji części zadań publicznych przekazywane na podstawie odrębnych ustaw. Tym samym kwoty wypłacane z tytułu rekompensat nie podlegają uwzględnieniu w przekazywanym przez dany podmiot sprawozdaniu.

W praktyce wątpliwości wywołuje, czy w sytuacji, gdy część zadań komunalnych została powierzona przez Gminę spółce gminnej (np. zimowe utrzymanie dróg), takie wydatki ponoszone na realizację tych zadań podlegają uwzględnieniu w rocznym sprawozdaniu o udzielonych zamówieniach. Jak konsekwentnie podkreśla UZP, obowiązek przekazania informacji o danym zamówieniu publicznym w ramach sprawozdania spoczywa na tym podmiocie, który jako zamawiający udzielił danego zamówienia, tj. zawarł z wykonawcą umowę w sprawie zamówienia publicznego. W przypadku zatem, gdy konkretne zadanie komunalne zostało powierzone przez gminę spółce gminnej na innej zasadzie niż w drodze umowy cywilnoprawnej regulującej wzajemne zobowiązania stron, wydatki gminy dokonane w ramach powierzenia zadań nie stanowią zamówienia publicznego i nie podlegają ujawnieniu w rocznym sprawozdaniu o udzielonych zamówieniach. Jeżeli natomiast zadanie zostało powierzone przez gminę spółce gminnej w drodze umowy cywilnoprawnej regulującej wzajemne zobowiązania stron (zgodnie z przepisami PrZamPubl), to taki wydatek będzie stanowił zamówienie publiczne i powinien zostać ujęty w sprawozdaniu przez gminę jako zamawiającego (zob. https://www.gov.pl/web/uzp/pytania-i-odpowiedzi-dotyczace-zasad-sporzadzania-rocznego-sprawozdania-o-udzielonych-zamowieniach-na-podstawie-ustawy-pzp-z-2019-r2; dostep: 5.1.2024 r.).

Kolejna wątpliwość dotyczy tego, czy wydatki poniesione z tytułu opłaty parkingowej lub opłaty za przejazd płatną autostradą podlegają uwzględnieniu w rocznym sprawozdaniu o udzielonych zamówieniach. W odniesieniu do tego zagadnienia w stanowisku UZP zwrócono uwagę, że zarówno tzw. opłata parkingowa, jak i opłata za przejazd autostradą, uiszczane w związku z korzystaniem z miejsca parkingowego czy też przejazdem płatną autostradą, może mieć dwojaki charakter.

W zakresie tzw. opłat parkingowych wskazano, że w przypadku uiszczenia przez zamawiającego opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania nie dochodzi do zawarcia umowy cywilnoprawnej pomiędzy zamawiającym a wykonawcą, a w konsekwencji nie jest to udzielenie zamówienia publicznego. Wydatki poniesione z ww. tytułu nie podlegają zatem obowiązkowi ujęcia ich w sprawozdaniu rocznym. Inaczej natomiast należy ocenić sytuację, w której zamawiający zawiera umowę, której przedmiotem jest korzystanie z płatnego parkingu prowadzonego przez podmiot nienależący do sektora publicznego. W takim przypadku mamy bowiem do czynienia z udzieleniem zamówienia publicznego. Informacje odnośnie do takiej umowy zamawiający obowiązany jest uwzględnić w sprawozdaniu.

Z kolei opłata za przejazd autostradą nie została wymieniona w katalogu opłat administracyjnych, wskazanych w art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Niemniej z uwagi na fakt, że stanowi świadczenie należne za przejazd autostradą, a zatem drogą publiczną, ma ona charakter zbliżony do opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. O tym, czy opłata za przejazd autostradą ma charakter publicznoprawny, czy cywilnoprawny, decyduje sposób ustalenia opłaty za przejazd autostradą, co łączy się bezpośrednio z podmiotem zarządzającym danym odcinkiem autostrady. W przypadku, gdy podmiotem tym jest Szef Krajowej Administracji Skarbowej, opłata za przejazd autostradą będzie stanowić opłatę publiczną, gdyż Szef Krajowej Administracji Skarbowej jest organem państwowym, a wysokość opłaty ustalona jest przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Wydatek poniesiony przez zamawiającego tytułem uiszczenia ww. opłaty nie będzie zatem podlegać uwzględnieniu w sprawozdaniu. W tym przypadku nie dochodzi bowiem do udzielenia zamówienia publicznego.

Natomiast gdy podmiotem pobierającym opłaty za przejazd autostradą jest spółka, z którą Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad albo drogowa spółka specjalnego przeznaczenia zawarli umowę o budowę i eksploatację albo wyłącznie eksploatację autostrady, na warunkach określonych w tej umowie, opłaty za przejazd autostradą pobrane przez spółkę co do zasady stanowią jej przychód. W tym przypadku opłaty za przejazd autostradą stanowią świadczenie uiszczane na podstawie umowy odpłatnej zawieranej z użytkownikiem autostrady na zasadach określonych regulaminem korzystania z autostrady, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. W przypadku zatem uiszczania przez zamawiającego opłaty za przejazd autostradą na rzecz ww. spółki, dochodzi do udzielenia zamówienia publicznego w rozumieniu przepisu art. 7 pkt 32 PrZamPubl, a zatem wartość wydatków poniesionych z tego tytułu podlega uwzględnieniu w sprawozdaniu rocznym.

Finansowanie studiów pedagogicznych strażnikom miejskim

Stosownie do art. 29 PracSamU pracownicy samorządowi uczestniczą w różnych formach podnoszenia wiedzy i kwalifikacji zawodowych, a w planach finansowych jednostek samorządowych przewiduje się środki finansowe na podnoszenie wiedzy i kwalifikacji zawodowych. Przepis jest kierowany zarówno do pracowników samorządowych i pracodawców samorządowych (powinność ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych).

W świetle przepisów KP przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych rozumie się zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą. Przepisy KP dają podstawę do przyznania pracownikowi dodatkowych świadczeń, w tym w szczególności do przyznania refinansowanie kosztów podnoszenia kwalifikacji. Podkreślenia wymaga, że przepisy KP nie uzależniają przyznania kosztów finansowania szkolenia od oceny przydatności szkolenia dla pracodawcy. W zależności od zgody pracodawcy mogą być refinansowane koszty podnoszenia kwalifikacji w obszarach, w których pracodawca nie prowadzi działalności.

Jednakże pracodawca samorządowy musi uwzględnić fakt, że dysponuje środkami publicznymi. Co oznacza, że wydatki ponoszone przez pracodawcę samorządowego powinny być zgodne z regułą wydatkową art. 44 ust. 3 FinPubU. Zgodnie ze wskazanym przepisem wydatki publiczne powinny być dokonywane:

1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad:

a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz,

b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów;

2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań, oraz

3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

Celowość oznacza, że poniesienie wydatku jest niezbędne do realizacji zadania publicznego. Celowość jest traktowana jako klauzula generalna, która zasadniczo nie stanowi samodzielnego wzorca kontroli.

W przypadku, o którym mowa w pytaniu, niewątpliwie kierunek szkolenia (przygotowanie pedagogiczne) nie jest zgodny z potrzebami dyktowanymi zakresem powierzonych pracownikowi obowiązków bądź potrzebami pracodawcy jakim jest urząd miasta. Do udowodnienia, że wydatek na to konkretne szkolenie jest wydatkiem celowym, jest konieczne wskazanie dodatkowych okoliczności (przykładowo wskazanie, że w tej konkretnej gminie szkoły, dla których organem prowadzącym jest burmistrz, mają kłopot ze znalezieniem nauczycieli, a strażnik miejski będzie się ubiegał o zatrudnienie w szkole znajdującej się w tej JST). Bez wykazania takich dodatkowych okoliczności wydatek na szkolenie z przygotowania pedagogicznego strażnika miejskiego może naruszać art. 44 ust. 3 FinPubU i być przedmiotem postępowań w zakresie naruszeń dyscypliny finansów publicznych.

Narzucanie pracownikom urlopów w dniach, w których nie ma dla nich zajęcia

Urlop powinien być wykorzystywany w terminach ustalonych w planie urlopów. Jeżeli plan został stworzony, to w terminach urlopu z niego wynikających pracodawca może nie dopuścić pracownika do świadczenia pracy.

Plan urlopów ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Oznacza to, że w braku możliwości ustalenia planu z pracownikiem, pracodawca może sam wyznaczyć w tym planie terminy urlopów. Możliwość taka istniałaby jednak jedynie na etapie tworzenia planu, a nie na bieżąco w trakcie roku. Sugerować można wyznaczenie terminu, do którego pracownicy mają przedstawić propozycje terminów urlopów i w razie braku takich propozycji, jak też w przypadku, gdy nie zostaną zaakceptowane przez pracodawcę, pracodawca sam wyznaczy terminy wypoczynku w planie.

Jeżeli plan nie jest tworzony, to terminy korzystania z urlopów ustalane są przez pracodawcę po porozumieniu z pracownikiem. Od konieczności uzgodnienia z pracownikiem terminu urlopu przepisy przewidują tylko dwa wyjątki:

1. urlop w okresie wypowiedzenia,
2. urlop zaległy

– w obu przypadkach pracodawca może narzucić termin wykorzystania urlopu. Poza nimi nie ma takiej możliwości. Niedopuszczalne jest jednostronne narzucenie urlopu np. w trakcie przestoju. Dla rozpoczęcia urlopu konieczne byłoby złożenie przez pracowników (dobrowolnie) wniosków urlopowych. Co do dobrowolności można by mieć zaś pewne wątpliwości w sytuacji, gdyby wszyscy pracownic składali je akurat na dni, w których nie ma pracy do wykonania.

Zatrudnianie pracowników wiąże się z ryzykiem pracodawcy powstawania sytuacji, w których zaplanowany czas pracy nie może być efektywnie zrealizowany ze względu na jakąkolwiek sytuacje zewnętrzną (brak zamówień, awaria, opóźnienia w dostawie itp.). Aktualizują się wówczas przepisy o przestoju. Pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – 60% wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów.

Zmiana przepisów o egzekucji administracyjnej w zakresie usprawnienia procedur i czynności egzekucyjnych

W Dz.U. z 2023 r. pod poz. 556 opublikowano ustawę z 9.3.2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw.

Nowelizacja wprowadza szereg zmian mających na celu usprawnienie prowadzenia czynności w egzekucji administracyjnej, tzn. m.in.:

Wysokość zasiłku stałego przyznanego za listopad i grudzień 2023 r. w styczniu 2024 r.

Z mocy przepisu art. 1 pkt 10 ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw (dalej: ZmPomSpołU23) wprowadza się następujące zmiany w przepisie art. 37 ustawy o pomocy społecznej (dalej: PomSpołU), polegające na tym, że ustępy 2 i 3 otrzymują nowe brzmienie:

Zasiłek stały ustala się w wysokości (art. 37 ust. 2 PomSpołU):

1. w przypadku osoby samotnie gospodarującej – różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 1000 zł miesięcznie;
2. w przypadku osoby w rodzinie – różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie.

Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 100 zł miesięcznie (art. 37 ust. 3 PomSpołU).

Z mocy przepisu art. 15 ZmPomSpołU23 przepis art. 1 pkt 10 ZmPomSpołU23 wchodzi w życie w dniu 1.1.2024 r., tym samym brak jest podstawy prawnej do ustalenia wysokości zasiłku stałego za listopad i grudzień 2023 r. w wysokości określonej przepisem wchodzącym w życie w dniu 1.1.2024. Wysokość zasiłku stałego za listopad i grudzień 2023 r. należy ustalić w wysokości określonej przepisami obowiązującymi do 31.12.2023 r.

Od 1 stycznia 2024 nowe książki obiektów wyłącznie w formie cyfrowej

W 2023 roku właściciele i zarządcy nieruchomości dobrowolnie korzystali z systemu Cyfrowej Książki Obiektu (c-KOB, dostępnego pod linkiem: https://c-kob.gunb.gov.pl/ ). Od 1.1.2024 r. nowe książki dla obiektów muszą być zakładane wyłącznie w formie cyfrowej.

Książki papierowe, założone do 31.12.2023 r. mogą być prowadzone w tej formie do końca 2026 r., a od 1.1.2027 r. wpisy będą kontynuowane wyłącznie cyfrowo z wykorzystaniem systemu c-KOB.

Prowadzenie książki obiektu w formie cyfrowej wymaga założenia indywidualnego konta w c-KOB, które chronione jest hasłem.

Na rekordowe podwyżki nauczyciele poczekają do wiosny

Wskutek sprawnych działań rządu nauczyciele mianowani i dyplomowani otrzymają 30-procentowe, a nauczyciele początkujący 33-procentowe podwyżki. W przypadku nauczycieli dyplomowanych wynagrodzenie średnie wzrośnie o 2197,80 zł i będzie wynosiło 9523,88 zł brutto (około 6800 zł netto). W przypadku nauczycieli mianowanych wynagrodzenie średnie wzrośnie o 1720,04 zł i wyniesie 7453,47 zł brutto (około 5400 zł netto).

Nauczyciele początkujący otrzymają podwyżki 33-procentowe, co pozwoli na wzrost wynagrodzenia średniego o 1576,71 zł. Po podwyżce średnie wynagrodzenie w tej grupie wyniesie 6354,57 zł brutto (około 4700 zł netto).

Należy zwrócić uwagę, że mowa o pełnym, średnim wynagrodzeniu pedagoga, czyli wynagrodzeniu zasadniczym wraz z dodatkami. Powyższy wzrost więc nie jest wzrostem pensji podstawowej.

Podwyżki będą wypłacane, zgodnie z przepisami, nie później niż 3 miesiące po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od 1.2.2024 r.

Źródło: gov.pl

Dzień wolny za 6 stycznia 2024 r.

W art. 130 § 2 Kodeksu pracy wskazuje się, że każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. To oznacza, że pracownicy i pracownice będą mieli prawo do dodatkowego dnia wolnego za sobotnie święto 6 stycznia 2024 r.

Inaczej sytuacja wyglądałaby, gdyby 6 stycznia wypadał w niedzielę. W takiej sytuacji pracownicy nie mieliby prawa do dodatkowego dnia wolnego od pracy. Pracodawcy mogą wyznaczyć konkretne daty, w których możliwe będzie odebrania dnia wolnego lub pracownicy mogą sami wybrać dzień, w którym wykorzystają dodatkowy dzień wolny od pracy. Jeżeli u pracodawcy stosowany jest miesięczny okres rozliczeniowy – dodatkowy dzień wolny od pracy powinien zostać wykorzystany w styczniu 2024 r.

Pracodawca, który nie udzieli w takiej sytuacji pracownikowi dnia wolnego za święto przypadające 6 stycznia 2024 r. w sobotę, popełnia wykroczenie, naruszając podstawowe prawa pracownicze, co oznacza, że może zostać ukarany karą grzywny. Skutkiem nieodebrania dnia wolnego za święto przypadające w sobotę przez pracownika jest również przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.

Wykaz należności publicznoprawnych realizowanych za pośrednictwem mikrorachunku podatkowego

W Dz.U. z 2023 r. pod poz. 2802 opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów z 22.12.2023 r. w sprawie rodzajów podatków, opłat lub niepodatkowych należności budżetowych, których wpłata jest realizowana przy użyciu mikrorachunku podatkowego.

Z art. 61b Ordynacji podatkowej (dalej: OrdPU) wynika, że wpłata podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych dokonywana na rachunek urzędu skarbowego jest realizowana przy użyciu rachunku bankowego urzędu skarbowego albo identyfikującego podatnika, płatnika lub urząd skarbowy indywidualnego rachunku podatkowego, czyli na mikrorachunek podatkowy. Struktura mikrorachunku podatkowego jest zgodna ze specjalnym formatem, a jego numer jest udostępniany, po podaniu identyfikatora podatkowego podatnika lub płatnika, za pośrednictwem portalu podatkowego lub w urzędzie skarbowym.

Rozporządzenie określa wykaz należności publicznoprawnych, których wpłata jest realizowana przy użyciu mikrorachunku podatkowego, stanowi załącznik do rozporządzenia.

Z załącznika wynika, że za pośrednictwem mikrorachunku podatkowego rozlicza się: