Podatników i płatników w zakresie zryczałtowanego CIT pobieranego przez płatników od nierezydentów będą obsługiwać wyznaczone urzędy skarbowe

Na gruncie rozporządzenia Ministra Finansów z 22.8.2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2371) sprawy dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych pobieranych przez płatników od nierezydentów są prowadzone przez różne organy podatkowe. Jak informuje ministerstwo zadania te są marginesem działalności niektórych organów podatkowych. Podjęto więc decyzję, żeby jeden naczelnik urzędu skarbowego (tzw. wyspecjalizowany urząd skarbowy o zasięgu wojewódzkim) obsługiwał podatników i płatników w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych pobieranego przez płatników od nierezydentów. Koncentracja tego rodzaju spraw umożliwi efektywne przeciwdziałanie nadużyciom systemu podatkowego. Przedsiębiorcy zagraniczni, z uwagi na prowadzenie przez nich skomplikowanej działalności gospodarczej, wymagają zapewniania obsługi przez kadrę o wysokim poziomie wiedzy podatkowej i ekonomicznej. Zaliczono więc tę grupę podmiotów do kategorii podatników i płatników obsługiwanych przez tzw. naczelnika wyspecjalizowanego urzędu skarbowego.

Zmiany wynikające z nowelizacji rozporządzenia mają wejść w życie z 1.1.2021 r.

Przedłużenie terminów odprowadzania podatku przez niektórych płatników PIT

W Dz.U. z 2020 r. pod poz. 2054 opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 19.1.2020 r. w sprawie przedłużenia terminów przekazania przez niektórych płatników zaliczek na podatek dochodowy i zryczałtowanego podatku dochodowego.

Obowiązki płatników określono w PDOFizU. Z rozporządzenia wynika, że przedłużono bowiem terminy przekazania zaliczek na podatek dochodowy i zryczałtowanego podatku dochodowego pobranych od podatników przez płatników w październiku, listopadzie lub grudniu 2020 r., przewidziane w:

Ważne

Przedłużone terminy upływają dnia:

  • 20 maja 2021 r. – w przypadku zaliczek na podatek dochodowy i zryczałtowanego podatku dochodowego pobranych od podatników przez płatników w październiku 2020 r.;
  • 20 czerwca 2021 r. – w przypadku zaliczek na podatek dochodowy i zryczałtowanego podatku dochodowego pobranych od podatników przez płatników w listopadzie 2020 r.;
  • 20 lipca 2021 r. – w przypadku zaliczek na podatek dochodowy i zryczałtowanego podatku dochodowego pobranych od podatników przez płatników w grudniu 2020 r.

Przedłużenie tych terminów dotyczy płatników, którzy ponieśli negatywne konsekwencje ekonomiczne z powodu COVID-19, o którym mowa w ustawie z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842), prowadzących na dzień 30.9.2020 r. pozarolniczą działalność gospodarczą oznaczoną według PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodem PKD:

Opublikowano program badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2021

Program zawiera m.in. informacje o badaniach na temat:

Kara upomnienia za ujawnienie listy osób, które są na kwarantannie

Przypomnijmy, że do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęło pismo od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gnieźnie (zwanego dalej „PPIS w Gnieźnie”) z informacją o publicznym ujawnieniu listy zawierającej adresy zamieszkania osób, które są na kwarantannie orzeczonej decyzją administracyjną PPIS w Gnieźnie oraz kwarantanną obowiązkową w związku z przekroczeniem granicy kraju, a także dane adresowe osób odbywających izolację domową w związku ze stwierdzonym zakażeniem koronawirusa SARS-CoV-2.

Więcej na ten temat pod linkiem: https://uodo.gov.pl/pl/138/1499

UODO podjął działania w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Wezwał administratora m.in. do wyjaśnienia, czy ustalając procedury związane z przetwarzaniem danych osobowych dotyczących adresów osób objętych kwarantanną w związku z zagrożeniem koronawirusem, przeprowadził analizę sposobu dystrybucji ww. danych w wersji elektronicznej oraz papierowej pod kątem zagrożeń związanych z utratą ich poufności oraz do poinformowania jaki był wynik tej analizy.

Spółka w złożonych wyjaśnieniach oświadczyła m.in., że przeprowadziła analizę z uwzględnieniem okoliczności związanych z nieprzestrzeganiem przez osoby przetwarzające ww. wykazy procedur obowiązujących w Spółce oraz okoliczności związanych w wykradnięciem lub wyniesieniem danych. Ponadto administrator wyraził pogląd, że otrzymywane wykazy obejmowały jedynie adresy administracyjne (policyjne), nie obejmowały imion, nazwiska i innych danych pozwalających zidentyfikować osobę fizyczną.

Po zapoznaniu się z całością zebranego materiału w tej sprawie, Urząd zważył, że informacje dotyczące: nazwy miejscowości, nazwy ulicy, numeru budynku/lokalu, poddania osoby kwarantannie medycznej, stanowią dane osobowe w rozumieniu przepisów RODO, a fakt pozostawania osób na kwarantannie stanowi dane osobowe szczególnej kategorii, dotyczące zdrowia. Na podstawie powyższych danych osobowych jest możliwa identyfikacja osób, których one dotyczą, a zatem administrator podlega obowiązkom wynikającym z RODO. UODO zważył również, że do naruszenia poufności przetwarzanych danych doszło w toku wykonywania obowiązków pracowniczych osoby odpowiedzialnej za nadzór nad wydrukowanym, pozostawionym na biurku bez należytego nadzoru wykazem. W tym czasie inny pracownik utrwalił wykaz w postaci zdjęcia i udostępnił innej osobie.

W ocenie UODO, wskazane w analizie ryzyka środki zabezpieczające mają charakter sformułowań ogólnych i nie odnoszą się do konkretnych zdarzeń związanych z podejmowanymi przez upoważnionych pracowników czynnościami. Zapisy widniejące w analizie ryzyka, które w dużej mierze odnoszą się wyłącznie do podpisania przez pracowników stosownych oświadczeń i dokumentów są niewystarczające i nieadekwatne do ryzyk związanych z przetwarzaniem danych szczególnej kategorii, jakim są adresy zamieszkania osób znajdujących się na kwarantannie.

Ponadto w analizie ryzyka, administrator powinien uwzględnić zarówno szczególny charakter przetwarzanych danych, jak i czynnik ludzki, tj. m.in. lekkomyślność, niedbalstwo, czy brak należytej staranności, który jest jednym ze źródeł ryzyka w procesie przetwarzania danych osobowych.

Organ nadzorczy zauważył także, że jednorazowa i pobieżna analiza, stanowi również o braku podejmowania przez administratora działań mających na celu m.in. zapewnienie regularnego testowania, mierzenia i oceniania skuteczności środków technicznych i organizacyjnych mających zapewnić bezpieczeństwo przetwarzania.

Art. 33 ust. 1 RODO stanowi, że w przypadku naruszenia ochrony danych osobowych, administrator bez zbędnej zwłoki – w miarę możliwości, nie później niż w terminie 72 godzin po stwierdzeniu naruszenia, zgłasza je organowi nadzorczemu, chyba że jest mało prawdopodobne, by naruszenie to skutkowało ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. Spółka miała obowiązek zgłoszenia zaistniałego naruszenia Prezesowi UODO, czego jednak nie uczyniła.

Co więcej, w sytuacji wysokiego ryzyka dla praw lub wolności osób fizycznych wynikających z naruszenia ochrony danych osobowych, administrator jest zobowiązany bez zbędnej zwłoki zawiadomić osobę, której dane dotyczą, o naruszeniu. Administrator zawiadamia indywidualnie osoby o naruszeniu ich danych, chyba że wymagałoby to niewspółmiernie dużego wysiłku. W takim przypadku administrator wydaje publiczny komunikat lub stosuje podobny środek, aby w równie skuteczny sposób poinformować osoby, których dane dotyczą.

Ujawnienie nieuprawnionym odbiorcom danych osobowych dotyczących adresów zamieszkania oraz danych dotyczących stanu zdrowia bezsprzecznie skutkowało wysokim ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób objętych kwarantanną medyczną. Mimo to Spółka nie zawiadomiła osób, których dane dotyczą, o naruszeniu ochrony danych osobowych.

Ważne

W związku z takimi ustaleniami Prezes UODO, stwierdzając naruszenie przepisów ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych, udzielił spółce upomnienia oraz nakazał zawiadomienie osób, których dane dotyczą, o naruszeniu ochrony danych osobowych.

Za okoliczności mające charakter łagodzący dla ostatecznego rozstrzygnięcia, ale nie mające wpływu na jego treść, należy uznać podjęcie przez Spółkę działań dyscyplinujących wobec pracowników, którzy przyczynili się swoimi działaniami do zaistnienia naruszenia oraz fakt, że mimo trudnej sytuacji epidemiologicznej administrator zobowiązał się do przeprowadzenia szkoleń z ochrony danych osobowych dla swoich pracowników.

Ze szczegółami sprawy można zapoznać się w treści decyzji, która dostępna jest pod linkiem: https://uodo.gov.pl/decyzje/DKN.5101.25.2020

MF: Konsultacje podatkowe dotyczące faktur uproszczonych zakończone

Informacja ze strony: https://www.gov.pl/web/finanse/konsultacje-podatkowe-dotyczace-faktur-uproszczonych-zakonczone

Konsultacje podatkowe dotyczące ewentualnych zmian w zakresie uznania paragonów fiskalnych za faktury uproszczone były efektem dialogu z biznesem i wyjściem naprzeciw postulatom zgłaszanym przez organizacje branżowe.

W Ministerstwie Finansów trwają prace legislacyjne, które pozwolą podatnikom na niewykazywanie odrębnie w nowym JPK_VAT (deklaracja + ewidencja) podstawy opodatkowania i podatku należnego, wynikających z paragonów fiskalnych uznanych za faktury uproszczone do 30 czerwca 2021r.

Link do objaśnień podatkowych, dotyczących uznania paragonów fiskalnych za faktury uproszczone (patrz: https://www.gov.pl/web/finanse/objasnienia-podatkowe-z-dnia-16-pazdziernika-2020-r-dot-uznania-paragonow-fiskalnych-za-faktury-uproszczone)

Źródło: ww.gov.pl/web/finanse

Ministerstwo Finansów przypomina: Nowy JPK_VAT z deklaracją za październik 2020 r.

Treść ze strony: https://www.gov.pl/web/finanse/nowy-jpkvat-z-deklaracja-za-pazdziernik-2020-r

Od 1 października 2020 r. obowiązuje nowy JPK_VAT z deklaracją. Jeden plik zastąpił składane wcześniej oddzielnie deklaracje VAT-7 lub VAT7K z załącznikami i informację JPK_VAT. Pierwsze pliki według nowej struktury, dotyczące okresu rozliczeniowego za październik 2020 r., podatnicy powinni złożyć do 25 listopada 2020 r. Korekty rozliczeń za okresy sprzed października 2020 r. należy składać na dotychczasowych zasadach.

JPK_VAT z deklaracją składa się z dwóch części: ewidencyjnej i deklaracyjnej, wysyłanych łącznie w postaci jednego pliku. Składają go wszyscy czynni podatnicy VAT, a więc zarówno duże, średnie i małe firmy jak i mikroprzedsiębiorstwa.

Co zawiera JPK_VAT z deklaracją

Nowy plik JPK_VAT obejmuje:

  • zestaw informacji o zakupach i sprzedaży, który wynika z ewidencji VAT za dany okres,
  • pozycje z obecnej deklaracji VAT-7 (lub VAT-7K),
  • dodatkowe dane, które będą potrzebne do analizy poprawności rozliczenia.

Nowy plik nie dotyczy skróconej deklaracji VAT w zakresie usług taksówek osobowych, opodatkowanych ryczałtem (VAT-12). Nie dotyczy również pozostałych deklaracji podatkowych, do których mają zastosowanie dotychczasowe przepisy (np. VAT-8, VAT-9M, VAT-10, czy VAT-14).

Wysłanie nowego JPK_VAT

JPK_VAT składana się wyłącznie w wersji elektronicznej, za okresy miesięczne. Podatnicy wysyłają pliki do 25. dnia miesiąca – za miesiąc poprzedni. Nowy JPK_VAT ma dwa warianty: dla podatników rozliczających się miesięcznie – JPK_V7M oraz rozliczających się kwartalnie – JPK_V7K. Podatnicy, którzy rozliczają się kwartalnie, wypełniają tylko część ewidencyjną za pierwsze dwa miesiące każdego kwartału. Po zakończeniu kwartału wypełniają część ewidencyjną za trzeci miesiąc i część deklaracyjną JPK_VAT za cały kwartał.

Plik można podpisać podpisem kwalifikowanym, profilem zaufanym lub danymi autoryzującymi. Po złożeniu JPK_VAT z deklaracją, podatnik może pobrać Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO). Pliki można składać wyłącznie przez nową bramkę REST API, udostępnioną pod adresem: https://e-dokumenty.mf.gov.pl/.

Bezpłatne narzędzia

Do składania plików JPK_VAT podatnicy mogą wykorzystywać bezpłatne narzędzia udostępnione przez Ministerstwo Finansów: aplikację e-mikrofirma, formularz interaktywny i aplikację Klient JPK_WEB.

Wszystkie narzędzia dostępne są na stronie podatki.gov.pl/jpk-vat-z-deklaracja w zakładce: bezpłatne narzędzia.

E-mikrofirma

Aplikacja umożliwia wystawianie i zapisywanie faktur krajowych, stworzenie ewidencji VAT oraz wygenerowanie i wysyłanie plików JPK_V7M i JPK_V7K, a także JPK_FA. Nowa wersja aplikacji zastąpiła jej dotychczasową wersję desktopową. Korzystanie z niej wymaga dostępu do Internetu. Do aplikacji będzie się można zalogować za pomocą profilu zaufanego, e-dowodu lub bankowości elektronicznej. Dotychczasowi użytkownicy tego narzędzia będą mogli płynnie przejść na użytkowanie nowej wersji z rozbudowanymi funkcjonalnościami, dzięki wbudowanej opcji importu-eksportu danych. Nowe narzędzie będzie też obsługiwać wersje historyczne JPK_VAT dla potrzeb ewentualnych korekt wcześniejszych okresów. W celu zachowania dotychczasowej historii należy wgrać do nowej aplikacji aktualną kopię zapasową stworzoną w aplikacji desktopowej (ustawienia – wykonaj kopię zapasową).

Formularz interaktywny

Formularz jest prostym w obsłudze narzędziem webowym, wymagającym połączenia z Internetem. Zastąpił on dotychczasowy plik w formacie CSV. Umożliwia przygotowanie i wysyłanie nowego JPK_VAT z deklaracją w dwóch wariantach: dla podatników rozliczających się miesięcznie – JPK_V7M i kwartalnie – JPK_V7K. Z narzędzia mogą korzystać także podatnicy posiadający kontrahentów zagranicznych.

Klient JPK_WEB

Umożliwia weryfikację, szyfrowanie, podpisywanie i przesyłanie plików. Narzędzie obsługuje również pozostałe pliki JPK na żądanie.

Gdzie znaleźć informacje o nowym JPK_VAT z deklaracją

Przydatne informacje, materiały pomocnicze oraz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania można znaleźć w zakładce podatki.gov.pl/jpk-vat-z-deklaracja (patrz: https://www.podatki.gov.pl/jednolity-plik-kontrolny/jpk-vat-z-deklaracja/)

Szczegółowych informacji w zakresie nowego JPK_VAT udziela również infolinia Krajowej Informacji Skarbowej:

  • 22 330 03 30 (z telefonów komórkowych),
  • 801 055 055 (z telefonów stacjonarnych),
  • +48 22 330 03 30 (z zagranicy),

od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 18.00.

W sprawach technicznych dotyczących plików JPK – w tym w sprawie aplikacji e-mikrofirma – można pisać na adres jpk.helpdesk@mf.gov.pl.

Projekt nowelizacji nowego Prawa zamówień publicznych

W porównaniu do projektu nowelizacji PZP w wersji z prac rządowych projekt będący przedmiotem parlamentarnych prac legislacyjnych zawiera dodatkowe, nowe regulacje mające kluczowe znaczenie dla uczestników rynku zamówień publicznych.

Rezygnacja w PZP z regulowania zamówień bagatelnych

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w projekcie nowelizacji przewiduje się rezygnację z rozwiązań proponowanych w PZP, dotyczących zamówień bagatelnych, tj. zamówień o wartości mniejszej niż 130 000 zł, lecz nie większej niż 50 000 zł. Rozwiązania te są zawarte w art. 2 ust. 2 PZP oraz art. 268 PZP, a w związku z tym uchyla się te przepisy w PZP. Rezygnacja z uregulowania w PZP zamówień bagatelnych wynika – jak podnosi się w uzasadnieniu do projektu z przychylenia się do postulatów uczestników rynku zamówień publicznych, zwłaszcza zamawiających, którzy wskazywali na zbytnie sformalizowanie udzielania zamówień o najmniejszej wartości, a także ewentualne niejasności, które mogły towarzyszyć nowym rozwiązaniom w zakresie zamówień bagatelnych.

Raport z realizacji umowy oraz ogłoszenie o wykonaniu umowy – doprecyzowanie nowych obowiązków

W projekcie przewiduje się zmianę w art. 446 ust. 1 pkt 3 PZP poprzez dookreślenie kwestii związanych z obowiązkiem sporządzania raportu z realizacji umowy w przypadku opóźnień. Nowe brzmienie art. 446 ust. 1 pkt 3 PZP wskazuje, że obowiązek wykonania raportu następuje odpowiednio dla opóźnień w realizacji umowy przekraczających: co najmniej 90 dni, w przypadku zamówień na roboty budowlane o wartości od kwoty dla robót budowlanych 20 000 000 euro, a dla dostaw lub usług 10 000 000 euro, a także co najmniej 30 dni w przypadku zamówień o wartości mniejszej niż wyrażona w złotych równowartość kwoty dla robót budowlanych 20 000 000 euro, a dla dostaw lub usług 10 000 000 euro.

Ponadto doprecyzowuje się art. 448 PZP dotyczący ogłoszenia o wykonaniu umowy. Ma ono być zamieszczane w BZP na zasadach określonych w dziale III rozdziale 2 PZP. Dla przypomnienia obowiązek zamieszczenia ogłoszenia o wykonaniu umowy odnosi się nie tylko do zamówień o wartości mniejszej od progów unijnych, ale również do zamówień (klasycznych oraz sektorowych) o wartości równej lub przekraczającej progi unijne.

Środki ochrony prawnej

W projekcie nowelizacji dokonuje się również zmian w dziale IX PZP – „Środki ochrony prawnej”. Uznano za niezbędne jednoznaczne określenie w PZP wymagania co do składania odpisu, dla strony przeciwnej, pism w postępowaniu odwoławczym oraz pełnomocnictwa wyłącznie w przypadku pism składanych w formie pisemnej, zauważając przy tym, że pisma składane w postaci elektronicznej, z natury rzeczy, nie wymagają odpisu. Ponadto przyznaje się wprost uprawnienie uczestnikowi postępowania odwoławczego wnoszącego sprzeciw do zwrotu uzasadnionych kosztów, które poniósł w związku z aktywnym udziałem w tym postępowaniu.

Szerszego uzupełnienia wymagają – jak wynika z uzasadnienia do projektu przepisy dotyczące przeprowadzania dowodów w postępowaniu odwoławczym. Dlatego też przesądzono o możliwości dopuszczenia dowodu nie tylko na rozprawie, ale również na posiedzeniu niejawnym. Rozwiązanie to powinno w znaczącym stopniu usprawnić prowadzenie postępowania odwoławczego, które zgodnie z art. 544 ust. 1 PZP musi zakończyć się w ciągu 15 dni.

Ponadto zmiany obejmują kwestie kosztów postępowania odwoławczego. Przewidziano, ze do czasu zamknięcia rozprawy, strona oraz uczestnik postępowania odwoławczego mogą złożyć wniosek o zwrot kosztów postępowania odwoławczego, przy czym do kosztów tych zalicza się wpis oraz uzasadnione koszty stron i uczestników postępowania odwoławczego. Przepisy PZP nie określają szczegółowo, które koszty zalicza do uzasadnionych kosztów stron oraz uczestników postępowania, lecz w tym zakresie odsyłają do przepisów wykonawczych, co ma na celu nadanie elastyczności regulacji „kosztowej”.

Na najbliższym posiedzeniu Senat zajmie się ustawą dotyczącą opodatkowania spółek komandytowych CIT

Na najbliższym posiedzeniu Senatu będzie rozpoznawana ustawa z 28.10.2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw. Jak zaznaczono w opinii do projektu ustawy zmieniającej nowelizacja ma na celu:

1) uszczelnienie systemu podatku dochodowego od osób prawnych, tak aby zapewnić powiązanie wysokości podatku płaconego przez duże przedsiębiorstwa, w szczególności przedsiębiorstwa międzynarodowe, z faktycznym miejscem uzyskiwania przez nie dochodu oraz

2) zwiększenie atrakcyjności opodatkowania osób fizycznych w formie zryczałtowanego podatku dochodowego.

Najistotniejsze zmiany dotyczą:

1) objęcia podatkiem dochodowym od osób prawnych spółek komandytowych oraz spółek jawnych jeżeli ich wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne;

2) ograniczenia możliwości zastosowania tzw. ulgi abolicyjnej z tytułu uzyskiwania dochodów poza terytorium Polski przez osoby fizyczne podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu;

3) wprowadzenia do systemu prawa podatkowego definicji spółki nieruchomościowej oraz ustanowienie przepisów szczególnych dotyczących tych spółek;

4) rozszerzenia zakresu osób uprawnionych do skorzystania z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym oraz modyfikacja wysokości ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Standardy ochrony danych gorącym tematem stanowego ustawodawstwa w 2021 r. w USA

Nowy skład stanowych prawodawców w 2021 r. rozpocznie zgłębianie zagadnień dotyczących cyberbezpieczeństwa. W związku z koronawirusem od marca zagadnienia dotyczące cyberbezpieczeństwa nie były priorytetowe. Zgodnie z opiniami ekspertów kwestie te pozostaną drugoplanowe jeszcze na początku przyszłego roku.

Opóźnienia dynamiki legislacyjnej państwa wynikają nie tylko z pandemii COVID-19. Dużym problemem jest także podział polityczny kraju. Jak podkreśla Aaron Tantleff partner odpowiedzialny za kwestie cyberbezpieczeństwa w Folet and Lardner, inne państwa mogą być zaniepokojone prawdopodobieństwem potencjalnego unieważnienia na szczeblu krajowym nowoprzyjętych przepisów.

Z biegiem czasu, gdy pandemia ustąpi i opadną emocje polityczne, problemy dotyczące cyberbezpieczeństwa pojawią się ponownie i zostaną uwzględnione na płaszczyźnie legislacyjnej w wielu stanach.

Bardzo trudno jest oddzielić cyberbezpieczeństwo od powiązanych z nim sfer takich jak np. prywatność danych, która na szczeblu państwowym była głównym tematem w przeciągu ostatnich 4 lat. Jak wskazał Aaron Tantleff, nie ma wielu przepisów regulujących kwestie cyberbezpieczeństwa, które byłyby niezależne od prawa prywatności

Od września 2020 r. co najmniej 38 stanów, w tym Waszyngton wprowadziło lub rozpatrzyło ponad 280 projektów ustaw, lub rezolucji dotyczących cyberbezpieczeństwa. Można zaobserwować dwie sfery dotyczące powyższych kwestii, które warto będzie śledzić w 2021 r.

Pierwsza z nich o najwyższym priorytecie dotyczy konieczności określenia organizacji, które muszą realizować przepisy w zakresie bezpieczeństwa oraz prywatności. Druga dotyczy przejęcia przepisów w zakresie bezpieczeństwa wyborów.

Definicja rozsądnego cyberbezpieczeństwa

Dużym wyzwaniem dla legislatorów będzie ustanowienie zabezpieczeń i standardów ochrony danych na poziomie Shield Act z marca 2020 r. Zgodnie z nią każda osoba mająca dostęp do w systemie informatycznym do danych osobowych mieszkańców Nowego Jorku ma obowiązek wdrożyć zabezpieczenia zapewniające ochronę poufności i integralności tych danych.

Prawo rzadko określa, co można rozumieć pod pojęciem racjonalnego cyberbezpieczeństwa. Jego źródłem mogło być kilka opinii prokuratora generalnego czy ramy NIST. New York Shield Act doprecyzowuje to pojęcie.

Ustawa zawiera szczegółowe wymagania w zakresie zabezpieczeń administracyjnych, technicznych oraz fizycznych, które powinny zostać wdrożone przez firmy w celu zapewnienia zgodności z przepisami. Shield Act wymusza na firmach spełnienie bardzo konkretnych wymagań w zakresie cyberbezpieczeństwa i ochrony danych. Może on także stanowić punkt wyjścia dla regulacji w nadchodzących latach.

Źródło:

https://www.csoonline.com/article/3596147/defining-data-protection-standards-could-be-a-hot-topic-in-state-legislation-in-2021.html

Nowe kary za zatrudnianie dłużników alimentacyjnych „na czarno” i wypłaty „pod stołem”

Do 1.12.2020 r. widełki dla grzywny za wszystkie wykroczenia przeciwko prawom pracownikom wynosiły od 1000 zł do 30 000 zł (art. 281 § 1, art. 282 § 1-2 i art. 283 KP). Od tej daty będzie dodatkowo obowiązywał odrębny przedział kar finansowych za zatrudnianie „na czarno” dłużników alimentacyjnych i płacenie im „pod stołem” za sprawą wchodzących w życie tego dnia art. 281 § 2 i art. 282 § 3 KP. Jego dolny próg jest wyższy o 500 zł, a maksymalny o 15 000 zł od podstawowej skali. Według autorów ustawy z 6.12.2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2432) ma to zniechęcać pracodawców do nielegalnego zatrudniania dłużników alimentacyjnych i wypłacania im wynagrodzenia w wyższej wysokości niż wynika z zawartej umowy, bez dokonania potrąceń na rzecz alimentów. To właśnie na mocy art. 3 tego aktu prawnego do Kodeksu Pracy zostały dodane dwa nowe wykroczenia. 

Definicja dłużnika alimentacyjnego

Zasadniczo dłużnik alimentacyjny to osoba zobligowana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna, tj.:

  • w ciągu dwóch miesięcy nie ściągnięto od niej pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych albo 
  • niemożliwe jest wszczęcie egzekucji alimentów z powodu jej przebywania za granicą.

Taką definicję zawiera art. 2 pkt 3 w zw. z pkt 2 ustawy z 7.9.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 808 ze zm.). W art. 281 § 2 i art. 282 § 3 KP w ogóle nie pada pojęcie dłużnika alimentacyjnego. Przepisy te odnoszą się do pracownika będącego osobą:

  • wobec której toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych oraz egzekucja należności budżetu państwa powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów,
  • zalegającą ze spełnieniem świadczeń alimentacyjnych za okres dłuższy niż 3 miesiące. 

Przyjmuje się jednak, w tym na potrzeby tego opracowania, że w świetle tych nowych regulacji dłużnikiem alimentacyjnym jest osoba, która spełnia wskazane kryteria z art. 281 § 2 i art. 282 § 3 KP.

Skutki nowych wykroczeń

Zatrudnienie „na czarno” to potoczne określenie dopuszczenia do pracy dłużnika alimentacyjnego bez potwierdzenia na piśmie zawartej umowy o pracę (art. 281 § 2 KP). Natomiast tzw. wypłata wynagrodzenia „pod stołem” oznacza wypłacanie takiemu dłużnikowi, wbrew obowiązkowi, wynagrodzenia wyższego niż wynikające z zawartej umowy o pracę, bez dokonania potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych (art. 282 § 3 KP).

Jeśli inspektor pracy w trakcie kontroli stwierdzi istnienie takich okoliczności, nałoży mandat w wysokości do 2000 zł, a przy co najmniej dwukrotnym popełnieniu wykroczenia w ciągu 2 lat od dnia ostatniego ukarania – do 5000 zł (art. 96 § 1a pkt 1 i § 1b Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, dalej: KPW). Jeśli pracodawca lub osoba działająca w jego imieniu się nie zgodzą na jego przyjęcie, skieruje sprawę do sądu (art. 9 i art. art. 96 § 1a pkt 1 i § 1b KPW). Sąd ma prawo nałożyć grzywnę mieszczącą się między 1500 zł a 45 000 zł.

Odpowiedzialność zależna od winy

Za nowe wykroczenia do odpowiedzialności mogą zostać pociągnięci: pracodawca albo osoba działająca w jego imieniu. Unikną jej, jeżeli nie będzie można im przypisać winy za zatrudnianie dłużnika alimentacyjnego „na czarno” lub wypłacanie mu części pensji „pod stołem”. W takiej sytuacji nie popełniają bowiem wykroczenia (art. 1 § 2 Kodeksu Wykroczeń, dalej: KW). Z orzecznictwa wynika jednak dopuszczalność przypisania winy, jeżeli stopień jej prawdopodobieństwa jest aż tak wysoki, że wariant przeciwny, a więc ustalenie braku winy skutkujące uniewinnieniem, pozostaje z punktu widzenia przeciętnie roztropnego człowieka praktycznie wykluczony (wyrok SO w Olsztynie z 10.7.2013 r., VII Ka 655/13 oraz wyrok SN z 6.12.2012 r., V KK 375/12).

Wina może mieć charakter umyślny albo nieumyślny. Ta pierwsza występuje, jeśli pracodawca lub osoba działająca w jego imieniu celowo pomagają ukryć dłużnikowi alimentacyjnemu jego dochody poprzez zatrudnienie „na czarno” lub wypłaty „pod stołem” (art. 5 w zw. z art. 6 § 1 KW). Tę drugą będzie im można przypisać, gdy wprawdzie nie zamierzali popełnić wykroczenia, lecz się go dopuścili, bo nie zachowali ostrożności (art. 5 w zw. z art. 6 § 2 KW). Stwierdzenie winy nieumyślnej wystarczy do nałożenia na nich grzywny.

Informacje o zadłużeniu

Pierwotnie wraz wejściem w życie art. 281 § 2 i art. 282 § 3 KP miał ruszyć Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ). To tu będą umieszczani dłużnicy alimentacyjni w rozumieniu tych przepisów. KRZ ma być jawny, a do sprawdzenia, czy znajduje się w nim osoba zatrudniana wystarczy posiadanie internetu. Tak wynika z art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 4 ust. 2, art. 12 ust. 1 ustawy z 6.12.2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz.U. z 2019 r. poz. 55 ze zm.; dalej: KRZU). Zaczną jednak obowiązywać od 1.7.2021 r. zamiast 1.12.2020 r. Tym samym KRZ będzie dostępny od początku lipca przyszłego roku. Przesunięcia terminu dokonano art. 12 pkt 2 ustawy z 7.10.2020 r. o zmianie ustawy niektórych ustaw w celu przeciwdziałania społeczno-gospodarczym skutkom COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 1747).

W ciągu tych 7 miesięcy pracodawca pozostaje bez narzędzia umożliwiającego weryfikację osób przyjmowanych na etat pod kątem ich zadłużenia alimentacyjnego. Nie ma też ani w tym czasie, ani w ogóle prawa żądać udostępnienia mu takiej informacji na podstawie art. 221 KP.

Wszystkie źródła wiedzy o zadłużeniu alimentacyjnym pracownika dostępne dla pracodawcy – patrz tabela.

Źródła wiedzy o pracowniku – dłużniku alimentacyjnym

Rodzaj źródła

Zakres pozyskiwanych informacji

Warunki dostępności

Podstawa prawna

Świadectwo pracy od poprzedniego pracodawcy

Wzmianka o zajęciu wynagrodzenia obejmująca oznaczenie komornika, numer sprawy egzekucyjnej oraz wysokość dotychczas potrąconych kwot

Przedłożenie dokumentu przez pracownika

Art. 97 § 2 zd. 2 KP oraz ust. 7 załącznika do rozporządzenia MRPiPS z 30.12.2016 r. w sprawie świadectwa pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1862)

Krajowy Rejestr Dłużników Niewypłacalnych, będący częścią Krajowego Rejestru Sądowego

Osoby niespłacające zobowiązań alimentacyjnych za okres dłuższy niż 6 miesięcy, wobec których egzekucja komornicza okazała się bezskuteczna

Dostępność informacji po wniesieniu opłaty

Art. 55 pkt 5 ustawy z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1500 ze zm.)

Zajęcie komornicze

Kwota długów alimentacyjnych

Przedłożenie pisma przez komornika

Art. 881 § 1-21 Kodeksu postępowania cywilnego

Krajowy Rejestr Zadłużonych

Osoba, wobec której toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych oraz egzekucja należności budżetu państwa powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, zalegająca ze spłatą świadczeń alimentacyjnych za okres dłuższy niż 3 miesiące

Rozpoczęcie działalności od 1.1.2021.

Pozyskiwanie informacji internetowo.

Art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 4, art. 36 ust. 2 KRZU

Oświadczenie pracownika

Rodzaj informacji zależy od woli pracownika

Na wniosek pracodawcy lub z własnej inicjatywy pracownika

Art. 221a § 3 KP