Użyczenie nieruchomości gminnej jest czynnością zwykłego zarządu majątkiem gminy, którą burmistrz może podjąć samodzielnie.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: GospNierU), gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. To zatem ten organ jest reprezentantem gminy w sprawach gospodarowania nieruchomościami wchodzącymi w skład jej zasobu. Gospodarowanie zasobem przez organ wykonawczy gminy polega w szczególności na wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 23 ust. 1 GospNierU. Przykładowo więc, stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 7a GospNierU, do zadań wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) należy wydzierżawianie, wynajmowanie i użyczanie nieruchomości wchodzących w skład zasobu.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) obowiązany jest jednocześnie – co do zasady – do gospodarowania zasobem z uwzględnieniem ustalonych przez radę gminy zasad w tym przedmiocie, jako organ stanowiący i kontrolny w stosunku do organu wykonawczego. Należy bowiem przypomnieć, że zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym (dalej: SamGminU), do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, a dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Jednocześnie do czasu określenia powyższych zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy.
Powyższe oznacza zatem, że organ wykonawczy gminy jest uprawniony do samodzielnego (z uwzględnieniem jednak zasad prawidłowej gospodarki, lecz już bez konieczności uzyskiwania zgody rady gminy wobec braku uchwały) podejmowania decyzji w zakresie wydzierżawiania oraz wynajmowania nieruchomości stanowiących własność gminy, o ile umowy te są zawierane na czas oznaczony krótszy niż 3 lata. Nie jest natomiast wymagane uzyskanie zgody rady gminy na zawarcie umowy użyczenia nieruchomości gminnej, gdyż umowy takie zawiera samodzielnie organ wykonawczy (co dotyczy także umów na czas oznaczony przekraczający 3 lata lub na czas nieoznaczony). Dyspozycja art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a SamGminU nie dotyczy bowiem umów użyczenia. Przepisy SamGminU nie uzależniają zawarcia przez wójta umowy użyczenia nieruchomości od zgody rady gminy. Decyzję w tym zakresie (zwykle w formie zarządzenia) podejmuje zatem organ wykonawczy gminy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma przy tym wątpliwości, że organ stanowiący gminy nie posiada kompetencji do wypowiadania się w przedmiocie czynności prawnej, jaką jest użyczenie nieruchomości, gdyż nie mieści się to w zakresie upoważnienia wynikającego z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a SamGminU. Jest to czynność zwykłego zarządu majątkiem gminy, którą organ wykonawczy może podejmować bez zgody organu stanowiącego gminy (wyr. SA w Gorzowie Wlkp. z 4.9.2014 r., II SA/Go 537/14, Legalis).
