Zasada szybkości postępowania administracyjnego w prawie polskim

  • Publikacja poświęcona zasadzie szybkości postępowania administracyjnego w prawie polskim odnosi się do zasady uregulowanej postanowieniami art. 12 ustawy z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Składa się z ośmiu rozdziałów obejmujących problematykę zasad postępowania administracyjnego, ukazanych na tle zasad ogólnych prawa.
  • W książce znajdziemy wyczerpująco omówione zasady odpowiedzialności za naruszenie, zasady szybkości postępowania oraz wpływy rozwoju technologii informacyjno-komunikacyjnych na realizację zasady szybkości postępowania administracyjnego. Publikacja przeznaczona jest dla praktyków i teoretyków prawa, zajmujących się na co dzień procedurami administracyjnymi, a także dla tych którzy chcą poszerzyć swoją wiedzę w tym temacie.
  • Dzięki publikacji czytelnik otrzyma odpowiedź na pytania o, m.in.:

          – roli zasady postępowania administracyjnego na tle ogólnych zasad prawa,
          – szczególnej relacji łączącej zasadę szybkości postępowania administracyjnego
             z innymi ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego,
          – rozprawie administracyjnej, jako skutecznym sposobie na przyspieszenie postępowania
             administracyjnego,
          – prowadzeniu postępowania dowodowego,
          – środki prawne służące wsparciu zasady szybkości postępowania administracyjnego.

Fragment tekstu z poradnika:
Odpowiedzialność organu administracji publicznej za naruszenie zasady szybkości postępowania w Kodeksie cywilnym

Zasada odpowiedzialności odszkodowawczej za władcze bezprawie jest uznawana za ważny element zasady państwa prawnego. Stanowi także istotną gwarancję przestrzegania zasady praworządności. Regulacje prawne przewidują odpowiedzialność organu za szkodę wyrządzoną działaniem niezgodnym z prawem. Odpowiedzialność ta przewidziana jest w KC. Przepis art. 417 KC stanowi, że za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Jeżeli wykonywanie zadań z zakresu władzy publicznej zlecono, na podstawie porozumienia, jednostce samorządu terytorialnego albo innej osobie prawnej, solidarną odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę ponosi ich wykonawca oraz zlecająca je jednostka samorządu terytorialnego albo Skarb Państwa.

Sąd Najwyższy w uchwale z 28.9.1990 r. przyjął, że zwłoka w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 § 2 KPA może stanowić podstawę odpowiedzialności za szkodę na podstawie art. 417 KC. Należy zauważyć, że uchwała ta zapadła jeszcze przed wprowadzeniem do KC przepisu szczególnego regulującego kwestię odpowiedzialności, tj. art. 4171. W art. 4171 § 3 KC sprecyzowano, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

Przepis art. 4171 § 3 KC stanowi przepis szczególny w stosunku do przepisu art. 417 KC. Jak wskazał SN w wyroku z 25.5.2011 r., normy zawarte w art. 4171 § 1–3 KC, regulując szczególne postacie bezprawnego wyrządzenia szkody przez władzę publiczną, ograniczają odpowiedzialność określoną w art. 417 KC przez to, że wprowadzają kwalifikowany sposób stwierdzania bezprawności w przypadku określonych rodzajów aktów władczych. Przepis art. 4171 § 3 KC reguluje odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przewlekłością postępowania administracyjnego, jeżeli obowiązek wydania decyzji administracyjnej przewiduje przepis prawa. Przesłanką przypisania obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przewlekłością postępowania jest więc skonkretyzowany w przepisie prawa obowiązek podjęcia przez organ administracyjny określonych działań władczych o charakterze indywidualnym, których zaniechanie spowodowało szkodę. Warunkiem sine qua non żądania odszkodowania jest uprzednie stwierdzenie we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania decyzji.

Przesłankami warunkującymi odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 4171 § 3 KC są:
1)    szkoda w znaczeniu uszczerbku w dobrach poszkodowanego,
2)    działanie powodujące szkodę w postaci zaniechania wydania orzeczenia lub decyzji, których obowiązek wydania przewidziany był przez przepisy prawa,
3)    adekwatny związek przyczynowy pomiędzy szkodą a niewydaniem orzeczenia lub decyzji,
4)    bezprawność zaniechania,
5)    stwierdzenie we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub
       decyzji, czyli tzw. instytucja przedsądu (prejudykat).

Wina nie jest przesłanką odpowiedzialności za delikt władzy publicznej. Odpowiedzialność ta opiera się wyłącznie na przesłance bezprawności i jest powiązana nie z zachowaniem się konkretnego funkcjonariusza, lecz z niezgodnym z prawem działaniem danej struktury organizacyjnej, która wykonuje władzę publiczną. Jakkolwiek ustalenie funkcjonariusza, z którego czynności wynikła szkoda, nie jest konieczne z punktu widzenia art. 417 KC, może się ono okazać potrzebne do wskazania osoby prawnej, która ma ponosić odpowiedzialność. Powyższe ustalenia stały się podstawą trafnej tezy, iż odpowiedzialność za delikt władzy publicznej opiera się na zasadzie bezprawności. Czyn niedozwolony – w postaci działania lub zaniechania – powinien być sprzeczny z przepisami prawa (z normami wynikającymi z konstytucyjnych źródeł prawa), zasadami współżycia społecznego, dobrymi obyczajami, czy też nawet regułami uważnego postępowania. Za czyn niedozwolony należy uznać zachowanie sprzeczne nie tylko z określonym nakazem czy zakazem wynikającym wprost z norm prawa, ale również wyprowadzaną z tych norm zasadą postępowania. Do powstania odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, podobnie jak w innych wypadkach odpowiedzialności odszkodowawczej, niezbędne jest istnienie ogólnych przesłanek wywiedzionych z art. 361 KC, a więc zdarzenia, z którym ustawa łączy odpowiedzialność (deliktu władzy publicznej), szkody oraz adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy szkodą i owym zdarzeniem. Ciężar dowodu co do tych wszystkich przesłanek spoczywa na poszkodowanym, nie musi on jednak udowadniać bezprawności zachowania podmiotu władzy publicznej w myśl zasady iura novit curia.
Zobacz także:


Więcej o zasadzie szybkości postępowania znajdziesz w module Postępowanie administracyjne i egzekucyjne >>




 

Przetestuj System Legalis

 
Zadzwoń:
22 311 22 22
Koszt połączenia wg taryfy operatora.
lub zostaw swoje dane, a Doradca zdalnie
zbada Twoje potrzeby i uruchomi dostęp:

W polu numeru telefonu należy stosować wyłącznie cyfry (min. 9).


Wyślij

* Pola wymagane

Zasady przetwarzania danych osobowych: Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo C.H.Beck sp. z o.o., Warszawa, ul. Bonifraterska 17, kontakt: daneosobowe[at]beck.pl. Dane przetwarzamy w celu marketingu własnych produktów i usług, w celach wskazanych w treści zgód, jeśli były wyrażane, w celu realizacji obowiązków prawnych, oraz w celach statystycznych. W sytuacjach przewidzianych prawem, przysługują Ci prawa do: dostępu do swoich danych, otrzymania ich kopii, sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia, cofnięcia zgody oraz wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych. Pełne informacje w Polityce prywatności.


Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał Spółki: 88 000 zł

Zasady przetwarzania danych osobowych