Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Komentarz


• Nowelizacja przepisów od 1.7.2017 r. wprowadzają we wszystkich gminach model selektywnego zbierania odpadów „u źródła”, w podziale na odpowiednie frakcje. Komentarz omawia najważniejsze zmiany dotyczące „kolorowej reformy”, w tym m.in.: założenia dotyczące regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie, obowiązki podmiotów które uczestniczą w procesie zagospodarowania odpadów komunalnych.
• Praktyczna publikacja odpowiada na szereg praktycznych pytań, m.in.: kiedy i na jakich zasadach można stosować okres przejściowy dla nowych rozwiązań, jak i kiedy zmienić regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie po 1.7.2017 r., jakich uprawnień dotyczących gospodarki odpadami rada gminy nie może delegować na wójta, czym różni się sprawozdanie dotyczące odbieranych odpadów za pół roku, od tego składanego za cały rok.
• Komentarz to praktyczne źródło wiedzy dla osób odpowiedzialnych w gminach za funkcjonowanie gospodarki komunalnej.

Fragment tekstu z komentarza:
KOMENTOWANY PRZEPIS

Art. 9u [Kontrola przestrzegania i stosowania ustawy]

1. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta sprawuje kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów ustawy.
2. Do kontroli, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy art. 379 i art. 380 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2017 r. poz. 519, 785, 898 i 1089).

1. W poprzednich rozdziałach CzystGmU mieliśmy do czynienia z regulacjami dotyczącymi:
1) zadań gmin,
2) obowiązków właścicieli nieruchomości i obowiązków innych podmiotów,
3) gospodarowania odpadami komunalnymi przez gminę,
4) warunków udzielania zezwoleń, wykonywania działalności,
5) sprawozdawczości i analiz.

Mając wiedzę o zadaniach i obowiązkach poszczególnych interesariuszy, należy zadać o pytanie o odpowiedzialność za sprawne funkcjonowanie systemu utrzymania czystości i porządku w gminach i jego skuteczność. Ustawodawca odpowiada na to pytanie za pomocą regulacji w rozdziale 4c CzystGmU.

Ważne
Według art. 9u ust. 1 CzystGmU obowiązek sprawowania kontroli przestrzegania i stosowania przepisów został przydzielony organom samorządowym: wójtom, burmistrzom i prezydentom miast.


2. Zgodnie z doktryną prawa administracyjnego kontrola obejmuje następujące funkcje:
1) obserwowanie i zbadanie faktycznego stanu rzeczy,
2) skonfrontowanie stanu faktycznego ze stanem pożądanym,
3) wskazanie uchybień i ich przyczyn,
4) wskazanie sposobów naprawienia uchybień.

Treść dotychczas skomentowanych przepisów CzystGmU nie pozostawia wątpliwości, że wójt, burmistrz i prezydent miasta zostali wyposażeni w kompetencje kontrolne. Mało tego, zostali wyposażeni przez ustawodawcę również w środki nadzorcze, pozwalające na ingerencję w działalność danego podmiotu, poprzez np.:
1) wykreślenie z rejestru działalności ustawowo regulowanej (art. 9j CzystGmU),
2) cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności (art. 9 ust. 2 CzystGmU).

Zatem wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest nie tylko organem kontroli, co zostało zapisane w art. 9u ust. 1 CzystGmU, lecz także organem nadzoru.

3. Artykuł 9u ust. 2 CzystGmU nakazuje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta stosowanie przepisów art. 379 i 380 PrOchrŚrod przy kontroli przestrzegania i stosowania przepisów CzystGmU. Co więcej, podane przepisy stosuje się wprost.

Adaptując wskazane przepisy PrOchrŚrod w celu dokonywania kontroli przestrzegania i stosowania przepisów CzystGmU, należy wziąć pod uwagę następujące zagadnienia:
1) wójt, burmistrz lub prezydent miasta, który może:
a) wykonywać kontrolę osobiście (co jest rzadko spotykane);
b) upoważnić do wykonywania funkcji kontrolnych:
– podległych mu pracowników urzędów miejskich lub gminnych,
– funkcjonariuszy straży gminnych;

Ważne
Upoważnienie, o którym mowa w art. 379 ust. 2 PrOchrŚrod, może być zarówno trwałe, jak i do dokonania czynności jednorazowej. Ponadto musi być w nim wskazana konkretna osoba.

2) art. 379 ust. 3 PrOchrŚrod przyznaje kontrolującemu cztery kluczowe uprawnienia:
a) wstęp do obiektu kontrolowanego,
b) przeprowadzania badań lub wykonywanie innych niezbędnych czynności kontrolnych,
c) żądanie udzielenia informacji i przesłuchiwanie osób,
d) żądanie okazania dokumentów i innych danych.

4. Jak łatwo przewidzieć, podmiotami kontroli prowadzonych przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta są wykonujący działalność z zakresu utrzymania czystości i porządku przedsiębiorcy. Wobec tego należy uwzględnić przepisy SwobDziałGospU, które regulują kwestie kontroli działalności przedsiębiorcy, czyli:
1) art. 79 – zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli;
2) art. 80 – dokonywanie czynności kontrolnych tylko w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej;
3) art. 82 – zakaz równoczesnych kontroli;
4) art. 83 – limit czasu trwania kontroli w zależności od wielkości przedsiębiorcy;
5) art. 84c – prawo wniesienia sprzeciwu przez przedsiębiorcę wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem przepisów.

Należy jednak zauważyć, że wymogów dotyczących zawiadomienia, obecności kontrolowanego podczas czynności, wielości kontroli i czasu ich trwania kontrolujący nie musi spełniać, jeżeli przeprowadzenie kontroli jest niezbędne do przeciwdziałania popełnieniu choćby tylko wykroczenia, a także jeżeli przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (zob. np. art. 79 ust. 2 pkt 1 i 5 SwobDziałGospU).

5. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta mają prawo występować, osobiście lub poprzez osoby upoważnione, w charakterze oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia przeciw przepisom o ochronie środowiska (art. 379 ust. 4 PrOchrŚrod).

6. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta są zobowiązani wystąpić do WIOŚ o podjęcie odpowiednich działań, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzą naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów o ochronie środowiska lub występuje uzasadnione podejrzenie, że takie naruszenie mogło nastąpić. Muszą także przekazać dokumentację sprawy (art. 379 ust. 5 PrOchrŚrod).

Dodajmy jeszcze, że niezależnie od wójtów, burmistrzów i prezydentów miast kontrolę przestrzegania przepisów CzystGmU prowadzą organy Inspekcji Ochrony Środowiska. Dzieje się tak na mocy art. 2 ust. 1 pkt 1a InspOchrŚrU.

7. Z kolei z art. 379 ust. 6 PrOchrŚrod wynika, że kierownik kontrolowanego przedsiębiorstwa ma obowiązek umożliwić przeprowadzenie kontroli. Gdyby od tego obowiązku się uchylał, podlega sankcji z art. 225 § 1 KK, czyli karze pozbawienia wolności do lat 3.

Mało tego, funkcjonariusze publiczni prowadzący czynności kontrolne korzystają z ochrony przewidzianej na zasadach określonych w art. 222, 223, 224 § 2, art. 226 § 1 KK.

8. Kontrola kończy się sporządzeniem protokołu przez kontrolującego, który to protokół jest następnie podpisywany przez kontrolującego i kontrolowanego. Kierownik kontrolowanego przedsiębiorstwa może wnieść do protokołu zastrzeżenia i uwagi wraz z uzasadnieniem, ale może także odmówić podpisania protokołu (art. 380 ust. 1 i 2 PrOchrŚrod).

Odmowa podpisania protokołu nie jest przeszkodą w zakończeniu kontroli ani też nie podważa mocy dowodowej protokołu. Niemniej kontrolujący musi odnotować fakt odmowy podpisania w protokole, kontrolowany zaś ma prawo w terminie 7 dni przedstawić swoje stanowisko na piśmie wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Należy w treści stanowiska przedstawić powód odmowy podpisania protokołu i zakres rozbieżności pomiędzy ustaleniami protokołu a stanowiskiem kontrolowanego przedsiębiorcy.

Zobacz także:
Sankcje wobec gminy za brak kontroli zbiorników bezodpływowych
Postępowanie w gminie z anonimowym donosem na sąsiada nieposiadającego pojemnika na odpady
Źródło informacji o ilości wytworzonych odpadów komunalnych w gminie

Więcej o utrzymaniu czystości i porządku w gminach znajdziesz w module Gospodarka komunalna i ochrona środowiska >>



 

Przetestuj System Legalis

 
Zadzwoń:
22 311 22 22
Koszt połączenia wg taryfy operatora.
lub zostaw swoje dane, a Doradca zdalnie
zbada Twoje potrzeby i uruchomi dostęp:

W polu numeru telefonu należy stosować wyłącznie cyfry (min. 9).


Wyślij

* Pola wymagane

Zasady przetwarzania danych osobowych: Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo C.H.Beck sp. z o.o., Warszawa, ul. Bonifraterska 17, kontakt: daneosobowe[at]beck.pl. Dane przetwarzamy w celu marketingu własnych produktów i usług, w celach wskazanych w treści zgód, jeśli były wyrażane, w celu realizacji obowiązków prawnych, oraz w celach statystycznych. W sytuacjach przewidzianych prawem, przysługują Ci prawa do: dostępu do swoich danych, otrzymania ich kopii, sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia, cofnięcia zgody oraz wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych. Pełne informacje w Polityce prywatności.


Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał Spółki: 88 000 zł

Zasady przetwarzania danych osobowych