Ustawa o komornikach sądowych. Ustawa o kosztach komorniczych. Komentarz

  • Komentarz obszernie omawia kwestie dotyczące m.in.: obszaru działania komorników, rewiru ich działania, a także powoływania i odwoływania – uwzględniając zmiany ustawowe, które weszły w życie 1.1.2019 r.
  • W publikacji dotyczącej ustawy o kosztach komorniczych poruszono kwestie dotyczące przepisów ogólnych m.in.: zakresu przedmiotowego i podmiotowego ustawy, prawa do zwrotu poniesionych wydatków, katalog tych wydatków, zasady uiszczania przez wierzyciela zaliczek na koszty, termin rozliczenia zaliczki.
  • Komentarz to pozycja dedykowana przede wszystkim komornikom, aplikantom komorniczym oraz pracownikom jednostek samorządu terytorialnego i administracji publicznych korzystających z usług komorników.

Fragment tekstu z komentarza

Art. 7 [Ustawowa definicja kancelarii komorniczej]

  1. Komornik, w ramach pełnionej służby, organizuje indywidualną kancelarię komorniczą, zwaną dalej ,,kancelarią”.
  2. Kancelaria to zespół osób i środków materialnych służących do obsługi komornika w zakresie powierzonych mu zadań i czynności.
  3. Siedziba kancelarii znajduje się w rewirze komorniczym, zwanym dalej ,,rewirem”, w którym komornik został powołany.
  4. Komornik może prowadzić tylko jedną kancelarię. Komornik nie może tworzyć filii kancelarii, oddziałów ani innych jednostek organizacyjnych służących jej obsłudze.
  5. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb nadawania numerów porządkowych kancelariom oraz sposób gromadzenia i przetwarzania informacji w tym zakresie przez właściwe organy nadzoru, mając na względzie zapewnienie przejrzystości numeracji oraz zagwarantowanie właściwego przepływu informacji między organami nadzoru.
  6. Charakter regulacji. Przepis art. 7 ust. 1 w pierwszej kolejności wskazuje, że kancelaria komornicza jest organizowana przez komornika jako funkcjonariusza publicznego „w ramach pełnionej służby”, zdanie to wprost nawiązuje do art. 1 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 KomSądU, które określają zasadnicze założenia pragmatyki służbowej komorników. „W ramach pełnionej służby” oznacza, że kancelaria ma pełnić rolę szczególnego aparatu, komorniczego urzędu, zapewniającego techniczne i intelektualne wsparcie jego służby. W ramach służby oznacza także, iż rolą kancelarii nie jest wyłącznie maksymalizacja zysków, ale wykonywanie zadań sprawnie, skutecznie i rzetelnie, z uwzględnieniem dobra wymiaru sprawiedliwości i interesu publicznego.
  7. Decyzja o powołaniu na stanowisko. Zgodnie z art. 15 ust. 1 KomSądU komornik ma obowiązek w terminie miesiąca od dnia zawiadomienia o tym, że decyzja o jego powołaniu na stanowisko jest ostateczna, utworzyć albo objąć kancelarię i zgłosić ten fakt Ministrowi Sprawiedliwości. Wykonanie tego obowiązku podlega kontroli prezesa właściwego sądu rejonowego (art. 15 ust. 2 KomSądU), który w terminie 14 dni sprawdza, czy kancelaria spełnia wymogi przewidziane w przepisach prawa oraz zapewnia możliwość samodzielnego i niezależnego wykonywania zadań komornika.
  8. Charakterystyka kancelarii. Kancelaria komornika ma cechy jednostki organizacyjnej indywidualnej, autonomicznej i służebnej wobec zadań powierzonych komornikowi. Oznacza to nie tylko, że jest ona wyodrębniona organizacyjnie (gdy chodzi o lokal, sprzęt biurowy, pracowników) od innych działających w tym samym rewirze, w szczególności byłego patrona komornika, ale i prowadzona osobiście przez komornika, który, co do zasady, również swoje zadania wykonuje osobiście. W takim, ustawowym modelu kancelarii, nie powinno dochodzić do sytuacji, w których komornik jest w istocie jedynie właścicielem „biznesu egzekucyjnego”, z kierownikiem kancelarii, zewnętrzną obsługą prawną i rzeszą aplikantów, asesorów komorniczych i pracowników technicznych wykonujących w istocie większość zadań merytorycznych (z zakresu egzekucji) za komornika.
  9. Definicja kancelarii komorniczej. W art. 7 ust. 2 znalazła się legalna definicja kancelarii komorniczej. Składają się na nią dwa elementy – ludzki i materiałowy (techniczny), niezbędne dla wspomagania „obsługi” komornika. Zadania kancelarii komorniczej ograniczają się do wspierania tylko „służbowych” zadań komornika, co oznacza prawną niedopuszczalność wykorzystywania pracowników kancelarii, zespołu zatrudnionych w niej osób, do czynności innych niż przypisane komornikom w KomSądU. Niedopuszczalność ta pozostaje też w ścisłym związku z brakiem możliwości powierzania aplikantom i asesorom komorniczym innych zadań niż określone w ustawie (por. art. 98 ust. 1–3, art. 138 ust. 1–3 KomSądU). Dodajmy, że ewentualne naruszenie przepisów w tym zakresie wiąże się zagrożeniem odpowiedzialnością dyscyplinarną komorników (por. art. 175 ust. 1 pkt 5 KomSądU i zadania nadzorcze prezesa sądu rejonowego, art. 188 ust. 2 pkt 5 KomSądU i zadania nadzorcze KRK). Nadto, co dla komornika naruszającego przepisy w zakresie art. 138 KomSądU, może okazać się dużo poważniejszym zagrożeniem, Minister Sprawiedliwości zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 6 KomSądU, z urzędu lub na wniosek prezesa właściwego sądu rejonowego, prezesa właściwego SO lub prezesa właściwego SA, odwołuje z zajmowanego stanowiska komornika, który uporczywie lub rażąco narusza przepisy o dopuszczalności powierzania czynności asesorom. Na marginesie należy zauważyć, że w przypadku powierzania czynności aplikantom komorniczym poza zakresem przewidzianym w art. 98 ust. 1–3 KomSądU, ustawodawca nie przewidział tak daleko idących konsekwencji. Jest to związane z założeniem, że aplikacja służy tylko teoretycznemu przygotowaniu do zawodu, a aplikanci, w przeciwieństwie do „starej” ustawy (por. art. 32 ust. 2 KomSEgzU) nie mogą być upoważnieni do żadnych czynności egzekucyjnych. Zatem zarówno ryzyko przekroczenia przez nich uprawnień na skutek bezprawnych poleceń komorników, jak i model reakcji na takie przypadki nie stanowią poważniejszego zagrożenia dla wartości chronionych ustawą. W tym przypadku wystarczające wydaje się odwołanie do odpowiedzialności dyscyplinarnej, zgodnie z art. 222 pkt 11 KomSądU, względnie – zależnie od okoliczności sprawy art. 222 pkt 7 KomSądU.
  10. Siedziba kancelarii. Zgodnie z art. 7 ust. 3 KomSądU siedziba kancelarii komorniczej może znajdować się wyłącznie w rewirze, w którym komornik został powołany. Ustawa wyklucza zatem stanowczo możliwość tworzenia kancelarii poza rewirem, a przepis odczytywany łącznie z ust. 4 art. 7, pozwala stwierdzić, że pod rządami nowej ustawy expessis verbis wykluczono tworzenie namiastek kancelarii w postaci „filii terenowych”, „biur podawczych” w innym rewirze czy nawet innej apelacji, czy też dalszych „przedsięwzięć”, wypełniających inwencje biznesową komorników tworzących dawniej oddziały czy jednostki organizacyjne kancelarii poza jej siedzibą. W identyczny sposób należy traktować, jako wykluczone ustawą, ewentualne tworzenie przez poza siedzibą kancelarii call center.
  11. Zasada jednej kancelarii. Artykuł 7 ust. 4 wyraża zasadę jeden komornik, jedna kancelaria. Ustawodawca podjął też próbę wykluczenia potencjalnych prób obchodzenia tego przepisu, wskazując przykładowo na dotychczasowe „formy organizacyjne” quasi-kancelarii, w istocie służące w czasie obowiązywania ustawy o komornikach sądowych i egzekucji próbom obchodzenia przepisu art. 5 KomSEgzU.
  12. Zachowanie godności urzędu. Na komorniku spoczywa obowiązek utrzymywania kancelarii na poziomie odpowiednim do godności urzędu i posiadanych środków. Obowiązek ten, którego wykonanie podlega kontroli prezesa sądu rejonowego (por. art. 175 ust. 1 pkt 3 KomSądU), powinien być rozumiany w sposób rozsądny, zarówno po stronie obciążonego nim komornika, jak i organu nadzoru administracyjnego. Zachowanie godności urzędu jest możliwe zarówno w małej, jednoosobowej kancelarii komornika rozpoczynającego służbę, jak i „starej” okrzepłej w jej działalności. Istotne znaczenie należy tu przypisać postawie komornika, który stosownie do posiadanych środków powinien zadbać, by standard kancelarii odpowiadał pozycji organu władzy publicznej.
  13. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. W art. 7 ust. 5 KomSądU znalazła się delegacja ustawowa do wydania przez Ministra Sprawiedliwości rozporządzenia w sprawie określenia sposobu i trybu nadawania numerów porządkowych kancelariom oraz sposób gromadzenia i przetwarzania informacji w tym zakresie przez właściwe organy nadzoru.

Minister Sprawiedliwości wydał w tym przedmiocie rozporządzenie z 4.1.2019 r. w sprawie nadawania numerów porządkowych kancelariom komorniczym (Dz.U. z 2019 r. poz. 27) – zob. część 3 publikacji pkt 1.

Zobacz także:

Więcej o ustawie o kosztach komorniczych znajdziesz w module Postępowanie administracyjne i egzekucyjne >>



 

Przetestuj System Legalis

 
Zadzwoń:
22 311 22 22
Koszt połączenia wg taryfy operatora.
lub zostaw nam swój numer telefonu
i adres e-mail, a skontaktujemy się z Tobą:

W polu numeru telefonu należy stosować wyłącznie cyfry (min. 9).


Wyślij

Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał Spółki: 88 000 zł

Zasady przetwarzania danych osobowych