Co do zasady gmina nie powinna udostępniać przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne informacji o liczbie osób zamieszkujących konkretną posesję, nawet jeżeli przekazuje temu przedsiębiorcy jej adres. Informacja taka jest co najmniej chronioną daną osobową w konkretnym kontekście, a przede wszystkim − jako indywidualna dana z deklaracji odpadowej − jest objęta tajemnicą skarbową. Sam fakt realizacji umowy na odbiór odpadów nie stanowi podstawy do jej przekazania.
W opisanej sytuacji adres nieruchomości oraz informacja o liczbie osób ją zamieszkujących tworzą zestaw danych pozwalający, zwłaszcza w odniesieniu do domu jednorodzinnego albo lokalu o znanym właścicielu, na pośrednie ustalenie osób, których informacja dotyczy. Zgodnie z art. 4 RODO dane osobowe obejmują wszelkie informacje o osobie zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania, także pośrednio. Przekazanie danych firmie odbierającej odpady jest zaś przetwarzaniem, ponieważ definicja obejmuje również ujawnienie przez przesłanie lub inne udostępnienie.
Liczba mieszkańców pod danym adresem nie jest co do zasady szczególną kategorią danych osobowych, lecz nadal pozostaje daną podlegającą ochronie. Inaczej można ocenić wyłącznie rzeczywiście zanonimizowane dane zbiorcze, przykładowo łączną liczbę mieszkańców obsługiwanych na całej ulicy, jeżeli odbiorca nie może powiązać informacji z konkretną nieruchomością lub osobą. Nie jest natomiast anonimowa lista adresów z przypisaną do każdego z nich liczbą mieszkańców.
W tym przypadku decydujące znaczenie ma dodatkowo charakter źródła danych. Właściciel nieruchomości składa deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obejmującą dane konieczne do obliczenia tej opłaty. Z art. 6m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że deklaracja zawiera dane niezbędne do ustalenia wysokości opłaty, a w razie zmiany danych wpływających na jej wysokość właściciel ma obowiązek złożyć nową deklarację.
W sprawach opłaty odpadowej stosuje się Ordynację podatkową, a to na podstawie art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Konsekwencją jest objęcie indywidualnych danych z deklaracji tajemnicą skarbową. Artykuł 293 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi natomiast, że indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową.
Do zachowania tajemnicy skarbowej są zobowiązani wójt, burmistrz albo prezydent miasta oraz pracownicy obsługującego ich urzędu, zgodnie z art. 294 Ordynacji podatkowej. Firma odbierająca odpady nie jest podmiotem, któremu ustawa generalnie przyznaje dostęp do danych z deklaracji odpadowych. Katalog organów i podmiotów, którym informacje z akt spraw podatkowych mogą być udostępnione, jest określony w art. 299 Ordynacji podatkowej i nie obejmuje zwykłego wykonawcy usługi odbioru odpadów.
Z tego względu nie wystarcza ani umowa zawarta przez gminę z przedsiębiorcą, ani praktyczna użyteczność informacji, na przykład chęć dostosowania liczby pojemników, worków lub organizacji tras. Umowa cywilnoprawna z wykonawcą nie uchyla tajemnicy skarbowej i nie tworzy ustawowej podstawy ujawnienia treści deklaracji.
Niezależnie od tajemnicy skarbowej gmina musi wykazać zgodność operacji z zasadami ochrony danych. Artykuł 6 RODO wymaga, aby przetwarzanie przez organ publiczny miało podstawę prawną i było niezbędne do realizacji zadania publicznego. Ponadto art. 5 RODO nakazuje ograniczyć dane do zakresu niezbędnego do celu przetwarzania.
Dla standardowego odbioru odpadów wykonawca potrzebuje przede wszystkim adresu, harmonogramu, informacji o rodzaju odbieranej frakcji, lokalizacji miejsca gromadzenia odpadów oraz ewentualnie danych kontaktowych osoby wyznaczonej do spraw eksploatacyjnych, jeśli są rzeczywiście konieczne. Liczba mieszkańców służy zasadniczo ustalaniu opłaty, a nie fizycznemu wykonaniu odbioru. Jeżeli specyfika konkretnej usługi miałaby uzasadniać jej wykorzystanie, gmina musiałaby najpierw wskazać precyzyjny cel, wykazać rzeczywistą niezbędność oraz dysponować wyraźną podstawą ustawową pozwalającą zarazem na przełamanie tajemnicy skarbowej. W przedstawionym stanie faktycznym takiej podstawy nie ma.
Praktyczna rekomendacja jest zatem następująca: gmina może przekazać wykonawcy wykaz adresów i dane techniczne niezbędne do odbioru odpadów, lecz nie powinna przekazywać liczby osób zamieszkujących poszczególne posesje. W razie potrzeby organizacyjnej należy zastosować informacje nieidentyfikujące mieszkańców, przykładowo pojemność lub liczbę pojemników, częstotliwość odbioru oraz rodzaj frakcji.
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis Administracja. Zaloguj się po więcej lub wykup dostęp >>
