Pełnomocnictwa i upoważnienia w sektorze publicznym. Wzory dokumentów z wyjaśnieniami


  • Uwzględnia ostatnie zmiany w przepisach regulujących centralizację VAT, powstanie Centrów Usług Wspólnych, zamówienia publiczne, reprezentowanie podatników, egzekucję w postępowaniu administracyjnym, a także ochronę danych osobowych.  
  • Publikacja pomaga chronić kierowników jednostek przed nieskutecznym powierzeniem obowiązków (lub niepowierzenia ich w ogóle), które wywołując może ich odpowiedzialność za błędy ich swoich podwładnych.
  • Odpowiada na wiele wątpliwości, takich jak sposób potwierdzania otrzymania upoważnienia, czy skutki odmowy kontrasygnaty.
  • Najnowsze wydanie zostało poszerzone o pełnomocnictwa i upoważnienia dla jednostek pomocy społecznej.
  • Zawiera ponad 50 wzorów dokumentów, dotyczących m.in. ulg w spłacie zobowiązań cywilnoprawnych, czy decyzji administracyjnych i zaświadczeń.

Fragment tekstu z poradnika:
Pełnomocnictwo

Pełnomocnictwo jest oświadczeniem woli reprezentowanego – mocodawcy, skierowanym do przedstawiciela – pełnomocnika. W znaczeniu potocznym, pełnomocnictwem często nieściśle określa się sam dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa.

Pełnomocnictwo to nic innego, jak jednostronna czynność prawna. Przy udzielaniu pełnomocnictwa, mocodawca ustala zakres umocowania, czyli tego, czego w jego imieniu pełnomocnik może dokonać. Od zakresu pełnomocnictwa zależy możliwość dokonywania ważnych czynności prawnych.

Przykład
Kierownik Jednostki A udzielił swojemu zastępcy pełnomocnictwa do składania w imieniu Jednostki A oświadczeń woli do kwoty będącej równowartością 6000 euro w złotych polskich. Zastępca kierownika Jednostki A zawarł w imieniu Jednostki A umowę na kwotę przekraczającą równowartość 6000 euro w złotych polskich. Kierownik Jednostki A nie potwierdził czynności dokonanej z przekroczeniem umocowania przez pełnomocnika – zastępcę kierownika Jednostki A. Umowa stała się nieważna.

Ważne
Warunkiem udzielenia pełnomocnictwa do dokonywania wskazanych przez mocodawcę czynności prawnych jest to, aby mocodawca miał taką zdolność do czynności prawnych, jakiej wymagają wskazane przez niego czynności prawne.

Przez pełnomocnika można dokonać wszelkich czynności prawnych, z wyłączeniem tych, których wyraźnie zabraniają obowiązujące przepisy prawa (np. sporządzanie testamentu). Generalną zasadą jest, że pełnomocnik nie może być drugą stroną czynności prawnej, w której reprezentuje mocodawcę (tzw. czynność z samym sobą), albo w której reprezentuje obie strony (art. 108 KC). Jest to zrozumiałe z uwagi na istotę pełnomocnictwa. Ustawodawca przewidział jednak rozwiązanie, które w uzasadnionych przypadkach dopuszcza odstępstwa od tej zasady – o ile mocodawca upoważnił pełnomocnika w treści pełnomocnictwa do dokonania w jego imieniu czynności prawnej ze sobą samym lub w przypadku, gdy ze względu na treść czynności prawnej, wyłączone jest ewentualne naruszenie interesów mocodawcy.

Przykład

Pełnomocnictwo do dokonania przez pełnomocnika czynności z sobą samym

Działając na podstawie art. 95 § 1 KC, art. 96 KC, art. 98 KC oraz na podstawie art. 108 KC, udzielam Panu xxxxx YYYYY pełnomocnictwa do zawarcia w moim imieniu, jako sprzedającego, umowy sprzedaży rzeczy ruchomej A za cenę 30 000 zł, z Panem xxxxx YYYYY (moim pełnomocnikiem w niniejszej sprawie), jako kupującym według załączonego wzoru.

Jednocześnie zastrzegam, że zawarcie umowy sprzedaży rzeczy ruchomej A nie może rodzić dla mnie dodatkowych, nieprzewidzianych zobowiązań, a tym samym naruszać moich interesów w sferze prawnej i czysto faktycznej.

Pełnomocnictwo niniejsze nie upoważnia do udzielania dalszych pełnomocnictw.

Należy jednak podkreślić, że pełnomocnictwa do tzw. czynności z samym sobą nie wykorzystuje się w praktyce w JSFP. Taki sposób działania w sprawach publicznych rodzi bowiem ryzyko naruszenia dyscypliny finansów publicznych i może poddać w wątpliwość transparentne i bezstronne działanie urzędników.

Do pełnomocnictwa stosuje się ogólne przepisy KC o formie czynności prawnych. W zasadzie – o ile przepisy nie stanowią inaczej – pełnomocnictwa można udzielić w formie dowolnej (ustnie lub pisemnie, wyraźnie lub dorozumianie).

Ważne
Szczególnej formy, pod rygorem nieważności, wymaga pełnomocnictwo ogólne, którego trzeba udzielić w formie pisemnej (art. 99 § 2 KC) oraz pełnomocnictwo do przeniesienia własności nieruchomości, które pod rygorem nieważności powinno być udzielone w formie aktu notarialnego (art. 1093 KC).

Mocodawca może złożyć oświadczenie woli o udzieleniu pełnomocnictwa zarówno w sposób wyraźny, jak i dorozumiany (art. 66 KC).

Pełnomocnictwo jest udzielone w sposób dorozumiany, gdy:

1)    osobę urzędującą w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności1 poczytuje się, w razie wątpliwości, za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które są dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa,
2)    mocodawca akceptuje fakt, że dana osoba działa w jego imieniu bez wyraźnego umocowania,
3)    określonej osobie zostaną wydane środki legitymujące (pieczęcie, dokumenty przewozowe, odpowiednie formularze), niezbędne do podjęcia określonej czynności prawnej.

Udzielenie pełnomocnictwa w sposób dorozumiany w pewnych przypadkach nie będzie możliwe. Jeżeli ustawa wymaga, dla dokonania pewnych czynności prawnych, pełnomocnictwa szczególnego (art. 1093 KC), to nie można go udzielić w sposób dorozumiany. W sposób dorozumiany nie można udzielić pełnomocnictwa do zbycia przedsiębiorstwa, skoro zbycie następuje w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (art. 751 KC).

Mocodawcą może być zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna. Pełnomocnikiem – o ile ustawa (np. OrdPU, gdzie pełnomocnikiem podatnika w postępowaniu podatkowym może być tylko osoba fizyczna) nie stanowi inaczej – może być także osoba fizyczna lub osoba prawna. Osoba fizyczna działa osobiście jako pełnomocnik. Natomiast, jeżeli pełnomocnikiem jest osoba prawna, to wykonuje ona zakres umocowania zgodnie z właściwymi dla niej zasadami reprezentacji – ustalonymi w statucie lub umowie.

Przykład
Pełnomocnikiem jednostki Y jest spółka Z. Zgodnie ze statutem spółki Z, do jej reprezentacji umocowani są: prezes zarządu i członek zarządu działający łącznie. Spółka działa zatem jako pełnomocnik poprzez osoby wskazane do jej reprezentacji, a więc poprzez prezesa zarządu i członka zarządu – działających łącznie. Księgowy lub prawnik JSFP, badając zawartą ze spółką umowę, powinien zwrócić uwagę, czy zasady reprezentacji spółki zostały zachowane. Poza tym w ramach gospodarki komunalnej funkcjonują spółki komunalne, w których jedynym udziałowcem jest np. gmina, która może sprawować kontrolę właścicielską takich spółek i badać wówczas, czy zasady reprezentacji były zachowywane.

Okoliczność, w której pełnomocnik jest ograniczony w zdolności do czynności prawnych (tzn. nie może dokonywać samodzielnie pewnego rodzaju czynności, np. sprzedaży nieruchomości), nie ma wpływu na ważność czynności, której dokonał w imieniu mocodawcy (art. 100 KC).

Ważne
Każda czynność prawna dokonana przez pełnomocnika, w granicach udzielonego mu umocowania, pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla mocodawcy.

Pełnomocnictwo można odwołać w każdym momencie, chyba że mocodawca zrzekł się odwołania pełnomocnictwa (art. 101 § 1 KC). Umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, o ile w pełnomocnictwie nie zastrzeżono inaczej (art. 101 § 2 KC). Odwołanie pełnomocnictwa następuje przez jednostronne oświadczenie woli skierowane do osoby, z którą pełnomocnik miał dokonać czynności prawnej w imieniu mocodawcy, a także skierowane do pełnomocnika.

Przykład
Osoba A udzieliła osobie B pełnomocnictwa do zawarcia w jej imieniu umowy z osobą C. Osoba A odwołuje pełnomocnictwo udzielone osobie B, informując osobę C oraz osobę B – dotychczasowego pełnomocnika.

Przepisy prawa nie zastrzegają żadnej formy odwołania pełnomocnictwa przez mocodawcę, nawet w sytuacji, gdy forma taka była zastrzeżona dla udzielenia pełnomocnictwa. To oznacza, że jeżeli przepisy wymagają, dla np. pełnomocnictwa do dokonania sprzedaży nieruchomości, formy aktu notarialnego (art. 99 § 1 KC), odwołanie takiego pełnomocnictwa może nastąpić w dowolnej formie – np. pisemnej.

Zobacz także:

Więcej o pełnomocnictwach znajdziesz w module Finanse publiczne, księgowość i podatki >>

















 

Przetestuj System Legalis

 
Zadzwoń:
22 311 22 22
Koszt połączenia wg taryfy operatora.
lub zostaw swoje dane, a Doradca zdalnie
zbada Twoje potrzeby i uruchomi dostęp:

W polu numeru telefonu należy stosować wyłącznie cyfry (min. 9).


Wyślij

* Pola wymagane

Zasady przetwarzania danych osobowych: Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo C.H.Beck sp. z o.o., Warszawa, ul. Bonifraterska 17, kontakt: daneosobowe[at]beck.pl. Dane przetwarzamy w celu marketingu własnych produktów i usług, w celach wskazanych w treści zgód, jeśli były wyrażane, w celu realizacji obowiązków prawnych, oraz w celach statystycznych. W sytuacjach przewidzianych prawem, przysługują Ci prawa do: dostępu do swoich danych, otrzymania ich kopii, sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia, cofnięcia zgody oraz wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych. Pełne informacje w Polityce prywatności.


Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał Spółki: 88 000 zł

Zasady przetwarzania danych osobowych