Ordynacja podatkowa 2017. Poradnik dla praktyków

  • Uwzględnienia zmiany w przepisach podatkowych, które obowiązują od 1.1.2016 r., 1.7.2016 r., 15.7.2016 r., 1.1.2017 r., 1.3.2017 r., 1.7.2017 r.
  • Zawiera 43 praktyczne artykuły omawiające poszczególne zagadnienia, w tym omówienie trudnych i kontrowersyjnych tematów dotyczących, m.in.: klauzuli przeciwko unikaniu  opodatkowania, rozstrzygnięć wątpliwości na korzyść podatnika, zmian w zakresie wydawania interpretacji prawa podatkowego, nowej formy pełnomocnictwa w praktyce.
  • Praktycy zajmujący się zawodowo podatkami znajdą w poradniku szereg odpowiedzi na trudne pytania dotyczące, m.in.: rozstrzygnięć wątpliwości interpretacyjnych prawa przez organ podatkowy na korzyść podatnika, wyglądu nowych zasady występowania o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego, zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką przymusową i kwestii ich przedawnienia, zapłaty podatku za inną osobę do określonej wysokości oraz rozłożenia zaległość podatkową na raty.
Fragment tekstu z poradnika:
Inne zaległości traktowane na równi z zaległością podatkową – nowe rozwiązania

Za zaległość podatkową uważa się także nadpłatę lub zwrot podatku. W tym zakresie do art. 52 OrdPU wprowadzono od 1.1.2016 r. nową systematykę rozszerza ona definicje i kształtuje nowe rozwiązania proceduralne, które zostały wprowadzone w związku z trudnościami, jakie nastręczała praktyka, głównie w obszarze egzekwowania omawianych zaległości.

Chodzi tu o rzeczywiście otrzymane przez podatnika (płatnika, inkasenta) lub zarachowane na ich rzecz należności stanowiące niezgodne z prawem (realne) przysporzenie majątkowe tych podmiotów, a nie takie, które jedynie nienależnie deklarowali (wyr. NSA z 16.5.2006 r., SA/SZ 478/00, Legalis).

W tym aspekcie warto dodać, że odsetki za zwłokę od nienależnie otrzymanego zwrotu organy naliczają od dnia, w którym nastąpił ten zwrot. Przyjmuje się, że jest to dzień obciążenia rachunku bankowego organu podatkowego. W związku z powyższym, jeśli organ wydał polecenie przelewu zwrotu np. 20.5.2015 r., to od tej daty będą naliczane odsetki od nienależnie otrzymanego zwrotu. Niejednokrotnie podatnik nie dysponował jeszcze nienależnie zwróconą kwotą we wspomnianym przypadku, a więc praktyka ta wydaje się zbyt daleko posunięta na korzyść organu.

Ważne
Nadpłata lub zwrot podatku wykazane w deklaracji nienależnie lub w wysokości większej od należnej traktowane są jako zaległość podatkowa (art. 52 § 1 pkt 1 OrdPU).

W odróżnieniu od poprzedniej regulacji pominięto w stosunku do zwrotu czynnik wykazania braku winy podatnika, który stanowił przesłankę wyłączenia jego odpowiedzialności z omawianego tytułu28. Tym samym w obu przypadkach ustalany jest obiektywny stan, a więc bez znaczenia jest przyczyna jego powstania, co w praktyce przekłada się na zaostrzenie odpowiedzialności podatnika.

Zgodnie z poprzednim stanem prawnym regulacja obejmowała w zasadzie tylko nadpłaty wynikające z zeznań lub deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2 OrdPU, co obecnie znacznie rozszerzono. W kontekście nadpłaty aktualny powinien pozostać pogląd, iż nie jest ona traktowana jako zaległość podatkowa, jeżeli faktycznie nie została zwrócona lub zaliczona na poczet zaległości podatkowych lub przyszłych lub bieżących zobowiązań podatkowych29.

Ponadto uprzednio w sytuacji konieczności odzyskania omawianych roszczeń, korzystano z trybu cywilnoprawnego, co z kolei w praktyce było długotrwałe i kosztowne.

W związku z powyższym wprowadzono rozwiązanie, którym objęto sytuacje, gdy nadpłata lub zwrot podatku określone lub stwierdzone są decyzją, która następnie zostaje uchylona, zmieniona lub której nieważność lub wygaśnięcie stwierdzono (art. 52 § 1 pkt 2 lit. a OrdPU).

Poszerzono także omawiane pojęcie o nienależne nadpłaty lub zwroty podatku, stwierdzone na wniosek w trybie art. 75 § 4 OrdPU, w zakresie wynikającym z rzeczonego wniosku (art. 52 § 1 pkt 2 lit. b OrdPU).

Nadto przeciwnie niż w dotychczasowym ujęciu do omawianego zbioru zaliczono zwrot nadpłaty lub zwrot podatku wykazane dodatkowo w korekcie deklaracji dokonanej w trybie art. 274 OrdPU nienależnie lub w wysokości większej od należnej (art. 52 § 1 pkt 2 lit. c OrdPU).Uzasadnienia takiego rozwiązania należy szukać w założeniu, że skoro zwrot nadpłaty (podatku) wynika z błędu organu podatkowego, podatnik nie może ponosić z tego powodu negatywnych skutków. W związku z powyższym ewentualne późniejsze stwierdzenie nienależnej nadpłaty (podatku) powinno następować w trybie analogicznym jak w przypadku uchylenia lub zmiany decyzji, w oparciu o którą dokonano podatnikowi zwrotu (nadpłaty) podatku. W praktyce skutkuje to łagodniejszymi konsekwencjami, chociażby w zakresie naliczania odsetek dla podatnika.

W trzech wcześniej wskazanych sytuacjach przewidziano odrębny tryb proceduralny, tj. w przypadku niedokonania zwrotu w terminie 30 dni, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa obowiązek zwrotu. Termin zwrotu wynosi 30 dni od dnia doręczenia decyzji i dopiero po jego upływie kwota podlegająca zwrotowi będzie taktowana jak zaległość podatkowa (art. 52 § 3 OrdPU). Konsekwencją praktyczną tego rozwiązania będzie nienaliczanie odsetek do czasu upływu wyżej wymienionego terminu wskazanego w decyzji.

Przykład
Jeśli w razie braku zwrotu organ wyda decyzję, która będzie doręczona podatnikowi np. 20.7.2017 r., to termin zwrotu upłynie 19.8.2017 r., czyli datą, od której powstanie ewentualna zaległość podatkowa, będzie ten dzień.

Nowe rozwiązanie wprowadzono także odnośnie do trybu zwrotu wynagrodzenia płatników lub inkasentów, które pobrane nienależnie lub w wysokości większej od należnej jest traktowane jako zaległość podatkowa (art. 52a OrdPU). Zaproponowane rozwiązanie jest podyktowane praktycznymi problemami z dochodzeniem omawianych zaległości i zakłada, iż organ podatkowy w wyżej przedstawionej sytuacji wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W wyniku powyższej zmiany uchylono dotychczasowy art. 28 § 2 OrdPU. Należy dodać, iż niewątpliwie omawiany obowiązek ma charakter obiektywny, gdyż powstaje z mocy prawa i nie ma znaczenia powód, dla którego pobrano podatek w wyższej wysokości.

Wprowadzone zmiany realnie rozszerzyły zakres przedmiotowy pojęcia zaległości podatkowej w kontekście nadpłaty oraz zwrotu podatku, czego skutkiem będzie zwiększenie zakresu odpowiedzialności podatników. Ponadto wprowadzone administracyjne tryby dochodzenia zaległości oznaczają szybsze i sprawniejsze działanie organów podatkowych, co w zamyśle legislatora ma zapewnić efektywniejsze odzyskiwanie tychże zaległości.
Zobacz także:
Więcej o podatkach znajdziesz w module Finanse publiczne, księgowość i podatki >>



 

Przetestuj System Legalis

 
Zadzwoń:
22 311 22 22
Koszt połączenia wg taryfy operatora.
lub zostaw swoje dane, a Doradca zdalnie
zbada Twoje potrzeby i uruchomi dostęp:

W polu numeru telefonu należy stosować wyłącznie cyfry (min. 9).


Wyślij

* Pola wymagane

Zasady przetwarzania danych osobowych: Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo C.H.Beck sp. z o.o., Warszawa, ul. Bonifraterska 17, kontakt: daneosobowe[at]beck.pl. Dane przetwarzamy w celu marketingu własnych produktów i usług, w celach wskazanych w treści zgód, jeśli były wyrażane, w celu realizacji obowiązków prawnych, oraz w celach statystycznych. W sytuacjach przewidzianych prawem, przysługują Ci prawa do: dostępu do swoich danych, otrzymania ich kopii, sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia, cofnięcia zgody oraz wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych. Pełne informacje w Polityce prywatności.


Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał Spółki: 88 000 zł

Zasady przetwarzania danych osobowych