Jakie uprawnienia uzyska Komisja?
Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, jako krajowy organ nadzoru rynku, będzie mogła prowadzić kontrole przestrzegania rozporządzenia (UE) 2024/1689 (AI Act) oraz ustawy krajowej (art. 48–57 ustawy o systemach sztucznej inteligencji).
Co do zasady czynności kontrolne będą przeprowadzane zdalnie, po upływie co najmniej 7 dni od doręczenia zawiadomienia. W razie uzasadnionego podejrzenia lub znaczącego prawdopodobieństwa szkody dla życia, zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych Komisja może jednak postanowić o przeprowadzeniu kontroli w siedzibie podmiotu lub bez zachowania tego terminu.
Uprawnienia kontrolujących obejmą m.in. żądanie dokumentacji, korespondencji elektronicznej, wyjaśnień oraz dostępu do systemów informatycznych i danych przechowywanych w chmurze.
Kogo mogą objąć kontrole?
Kontrole mogą objąć, stosownie do zakresu właściwych obowiązków, m.in. dostawców, importerów, dystrybutorów i podmioty stosujące systemy AI, a także jednostki sektora publicznego i inne podmioty niebędące przedsiębiorcami.
Jakie mogą być konsekwencje naruszeń?
Stwierdzenie nieprawidłowości skutkuje wydaniem zaleceń pokontrolnych zobowiązujących do ich usunięcia w wyznaczonym terminie, wynoszącym co do zasady co najmniej 30 dni. Ich niewykonanie – ale także same ustalenia kontroli, mogą prowadzić do wszczęcia postępowania w sprawie naruszenia przepisów, a w konsekwencji do wydania decyzji nakazującej usunięcie skutków naruszeń lub zastosowania przewidzianych prawem sankcji, w tym administracyjnych kar pieniężnych.
W określonych przypadkach Komisja może również nakazać zaprzestanie stosowania systemu AI albo jego wycofanie z rynku lub użytkowania. Niezależnie od tego art. 112 AIU przewiduje karę ograniczenia wolności albo grzywny za utrudnianie lub udaremnianie czynności kontrolnych.
Trzy działania, które powinien podjąć przedsiębiorca
Przed rozpoczęciem stosowania nowych przepisów kontrolnych przedsiębiorcy powinni przede wszystkim:
1. Zidentyfikować wykorzystywane systemy AI: sporządzić ich rejestr, ustalić rolę organizacji wobec każdego systemu oraz zweryfikować wynikające z niej obowiązki i poziom ryzyka.
2. Uporządkować dokumentację zgodności: zgromadzić wymagane dokumenty, oceny ryzyka, instrukcje, rejestry zdarzeń oraz sprawdzić możliwość uzyskania niezbędnych informacji od zewnętrznych dostawców systemów AI.
3. Przygotować procedurę obsługi kontroli: wyznaczyć osoby odpowiedzialne za kontakt z Komisją, określić zasady udostępniania dokumentów i danych oraz sposób reagowania na ustalenia kontroli, w tym zgłaszania zastrzeżeń do protokołu w terminie 14 dni.
Wejście w życie przepisów kontrolnych nie oznacza wprowadzenia od 28.10.2026 r. wszystkich obowiązków przewidzianych w AI Act, np. obowiązki dotyczące systemów wysokiego ryzyka będą stosowane dopiero od 2.12.2027 r. (załącznik III) i 2.8.2028 r. (załącznik I). Dla przedsiębiorców istotne będzie nie tylko zapewnienie zgodności wykorzystywanych systemów AI z prawem, lecz także możliwość jej wykazania podczas kontroli.
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis Administracja. Zaloguj się po więcej lub wykup dostęp >>
