Wojewoda jest terytorialnym organem ochrony ludności (art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej; dalej: OchrCywU). Z chwilą wprowadzenia stanu wojennego i w czasie wojny staje się organem obrony cywilnej (art. 2 ust. 3 pkt 2 OchrCywU).

Nowelizacja przyjęła nowe rozwiązania odnoszące się do miejsc doraźnego schronienia. W uzasadnionych przypadkach warunki techniczne dla miejsc doraźnego schronienia – określone w WarMDorSchronR – mogą być spełnione w sposób inny niż określony w tych przepisach, jeżeli proponowane rozwiązania zamienne zapewniają funkcje ochronne umożliwiające zorganizowanie miejsca doraźnego schronienia (art. 92a ust. 1 OchrCywU – dodany nowelizacją).

W związku z tym ustawodawca dopuścił możliwość odstąpienia od unormowanych warunków technicznych poprzez przyjęcie rozwiązań zamiennych. Istotna jest tutaj rola wojewody. Organ ten, na wniosek inwestora lub właściciela obiektu budowlanego uzasadniony ekspertyzą techniczną, udziela albo odmawia udzielenia zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych, w drodze postanowienia, po uzyskaniu upoważnienia ministra właściwego do spraw wewnętrznych (art. 92a ust. 2 OchrCywU – dodany nowelizacją). Wynika z tego, że zgoda (odmowa zgody) wydawana jest w formie postanowienia a nie decyzji administracyjnej i konieczne jest wcześniejsze uzyskanie upoważnienia wskazanego ministra.

Wojewoda składa do powyższego ministra wniosek w sprawie upoważnienia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Wniosek ten zawiera:

  1. charakterystykę obiektu budowlanego określającą w szczególności informacje o wielkości części podziemnych w obiekcie budowlanym, przeznaczeniu pomieszczeń lub przestrzeni w części podziemnej obiektu budowlanego;
  2. opinię wojewody wraz ze szczegółowym uzasadnieniem o konieczności wprowadzenia rozwiązań zamiennych;
  3. propozycje rozwiązań zamiennych;
  4. uzasadnienie dotyczące zapewnienia funkcji ochronnych umożliwiających zorganizowanie miejsca doraźnego schronienia przy uwzględnieniu projektowanych rozwiązań (art. 92a ust. 4 OchrCywU – dodany nowelizacją).

Na etapie składania wniosku rola wojewody jest dość istotna, gdyż organ ten  przekazuje swoje stanowisko (opinię) ze szczegółowym uzasadnieniem. Minister właściwy do spraw wewnętrznych może uzależnić upoważnienie od spełnienia dodatkowych warunków (art. 92a ust. 5 OchrCywU – dodany nowelizacją).

W art. 94 ust. 1 OchrCywU – zmienionym nowelizacją wskazano, że kondygnacje podziemne w budynkach użyteczności publicznej lub budynkach mieszkalnych wielorodzinnych oraz garaże podziemne, jeżeli nie przewidziano w nich budowli ochronnej, projektuje się i wykonuje w sposób umożliwiający zorganizowanie w nich miejsc doraźnego schronienia o pojemności niemniejszej niż liczba osób równa:

  1. ilorazowi powierzchni użytkowej budynku przeznaczonej na potrzeby użyteczności publicznej i wskaźnika 15 m2 na osobę – w przypadku budynku użyteczności publicznej,
  2. ilorazowi łącznej powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych i wskaźnika 20 m2 na osobę – w przypadku budynku mieszkalnego wielorodzinnego,
  3. dwukrotności liczby stanowisk postojowych dla samochodów, jeżeli z pkt 1 i 2 nie wynika większa liczba osób – w przypadku garażu podziemnego

– przy czym niewiększej niż liczba osób równa ilorazowi 75 % powierzchni netto kondygnacji podziemnej lub garażu podziemnego i wskaźnika 1,5 m2 na osobę.

W powyższej regulacji określono więc pojemność miejsc doraźnego schronienia w kondygnacjach podziemnych w budynkach użyteczności publicznej lub budynkach mieszkalnych wielorodzinnych oraz garażach podziemnych. Jednakże w przypadku, gdy lokalne uwarunkowania terenowe, w szczególności wielkość działki budowlanej, uniemożliwiają zorganizowanie miejsca doraźnego schronienia o przedstawionej pojemności, właściwy wojewoda może, na wniosek inwestora lub właściciela obiektu budowlanego, wyrazić zgodę na zaprojektowanie i wykonanie kondygnacji podziemnej lub garażu podziemnego w sposób umożliwiający zorganizowanie w nim miejsca doraźnego schronienia o mniejszej pojemności (art. 94 ust. 4 OchrCywU – zmieniony nowelizacją). Zatem wojewoda posiada kompetencję co do wyrażenia „zgody na mniejszą pojemność miejsca doraźnego schronienia”. Organ ten nie ma obowiązku udzielić takiej zgody, gdyż przepis posługuje się sformułowaniem „może (…) wyrazić zgodę” a nie „wyraża zgodę”.

Przepisu art. 94 ust. 1 OchrCywU nie stosuje się, jeżeli:

  1. liczba lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym jest niewiększa niż 4;
  2. powierzchnia użytkowa w budynku przeznaczona na potrzeby użyteczności publicznej jest niewiększa niż 250 m2;
  3. powierzchnia netto garażu podziemnego jest niewiększa niż 75 m2 (art. 94 ust. 2 OchrCywU – zmieniony nowelizacją).

Przepisy art. 94 ust. 1 i 2 OchrCywU odnoszące się do budynku o określonym przeznaczeniu stosuje się również do każdej części budynku o tym przeznaczeniu (art. 94 ust. 3 OchrCywU – zmieniony nowelizacją).

Ponadto wojewoda uczestniczy w uzgadnianiu z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) i starostą, który z organów ochrony ludności (obrony cywilnej) jest właściwy do uznania projektowanego obiektu budowlanego za budowlę ochronną (art. 95a ust. 2 OchrCywU – dodany nowelizacją). Jest też organem odwoławczym w przypadku wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zwolnienia z obowiązku zapewnienia budowli ochronnej w budynku użyteczności publicznej (art. 93 ust. 3 OchrCywU – zmieniony nowelizacją).

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź