Pracownik ma prawo do niepłatnych zwolnień od pracy w wymiarze do 6 godzin w tygodniu lub do 24 godzin w miesiącu.
Zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy, pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika w celu przeprowadzenia zajęć dydaktycznych w szkole zawodowej, w szkole wyższej, w placówce naukowej albo w jednostce badawczo-rozwojowej; łączny wymiar zwolnień z tego tytułu nie może przekraczać 6 godzin w tygodniu lub 24 godzin w miesiącu. Za czas tych zwolnień pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Pracownik w ramach tego uprawnienia może zatem skorzystać np. z 3 dni wolnego z rzędu (3 x 8 godzin) w miesiącu.
Możliwe jest także niekorzystanie z tych zwolnień i odpracowanie nieobecności. W ocenie autora jest to prawo pracownika (gwarantujące mu możliwość realizowania zajęć na uczelni w zakreślonych rozporządzeniem granicach czasowych), z którego może korzystać, ale również może „ułożyć” kwestie realizowania pracy u obecnego pracodawcy lub pracę na uczelni w inny sposób.
Jeżeli pracownik chce uzyskać pełne wynagrodzenie, a pracodawca zgadza się wypracowywanie pracy w innych godzinach, to możliwe jest:
- udzielanie zwolnień w celu załatwienia sprawy osobistej za odpracowaniem; czas odpracowania nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych;
- złożenie wniosku o indywidualny rozkład czasu pracy (art. 142 Kodeksu pracy), w którym miałby w danym miesiącu np. pracę w określonym tygodniu od wtorku do soboty z poniedziałkiem wolnym, czy inne godziny pracy (np. od godz. 6:00 do godz. 14:00).
W obu przypadkach, a chyba szczególnie w drugim pracodawca musi ocenić czy takie zmiany są dla niego do zaakceptowania w związku z rodzajem realizowanej przez pracownika pracy i organizacją pracy.
Nie jest możliwe dokonanie zmiany harmonogramu na przewidujący pracę po 10 godzin, w tym także na indywidualny wniosek pracownika o to, gdyż taki wymiar godzin jest dopuszczalny w systemie równoważnym, którym pracownik nie jest objęty.
