Zasady umarzania należności cywilnoprawnych przez radę gminy

W kontekście wskazanej problematyki na szczególną uwagę zasługuje art. 59 ust. 1‒2 FinPubU, z którego wynika, po pierwsze, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym wymienionym w art. 9 pkt 3, 4 i 13, mogą być umarzane, terminy ich spłaty mogą zostać odroczone lub płatność tych należności może zostać rozłożona na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 4. Po drugie, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady, sposób i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. 1, warunki dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną, oraz wskaże organ lub osobę uprawnione do udzielania tych ulg.

Z przytoczonych wyżej regulacji należy wnioskować, że postanowienia zawarte w uchwale rady gminy powinny być jasne i precyzyjne, tak aby adresaci wiedzieli, w jaki sposób powinni się zachować oraz aby w tej samej sytuacji traktowani byli w identyczny sposób.

W powyższym kontekście na szczególną zaś uwagę zasługuje rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z 3.11.2021 r. (NPII.4131.1.986.2021; źródło: https://suw.bip.gov.pl). Organ nadzoru zakwestionował zapis uchwały w sprawie szczegółowych zasad, sposobu i trybu udzielania ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym przypadających gminie, w którym jedynie ogólnie podano, że: (…) Na pisemny wniosek dłużnika należności mogą być umarzane w całości lub w części, terminy spłaty całości albo części należności mogą zostać odroczone lub płatność całości albo części należności może zostać rozłożona na raty ‒  w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika (sytuacja finansowa, majątkowa lub społeczna dłużnika powoduje, że zapłata należności lub jej części mogłaby zagrozić dalszej egzystencji dłużnika) lub interesem publicznym. Organ nadzoru analizując wskazany zapis m.in. wskazał, że nie wypełnia on delegacji ustawowej wynikającej z art. 59 ust. 2 FinPubU, tj. nie określono prawidłowo zasad umarzania należności. Podkreślono nadto, że nie wynika z uchwały, w jakich przypadkach umorzenie będzie całkowite, a w jakich częściowe. Ponadto, nieprecyzyjność ww. regulacji rodzi domniemanie uznaniowości przy ustalaniu podstaw do umorzenia.

Dodatkowo wskazano, że każdy przepis prawny winien być skonstruowany poprawnie z punktu widzenia językowego i logicznego, dopiero spełnienie tego warunku podstawowego pozwala na jego ocenę w aspekcie pozostałych kryteriów. Naruszeniem Konstytucji jest stanowienie przepisów niejasnych, wieloznacznych, które nie pozwalają obywatelowi na przewidzenie konsekwencji prawnych jego zachowań.

Podsumowując, rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody jest prawnie uzasadnione. Rada gminy uchwalając zasady udzielania ulg w spłacie należności cywilnoprawnych (w tym wynikających z umów dzierżawy, czy najmu nieruchomości samorządowych) musi precyzyjnie dookreślić m.in. warunki umarzania całkowitego i częściowego. W przypadku zaniechań w tym zakresie, z wysokim prawdopodobieństwem wojewoda jako organ nadzoru stwierdzi nieważność całej uchwały. 




 

Wypróbuj System Legalis

 
Zadzwoń:
22 311 22 22
Koszt połączenia wg taryfy operatora.
lub zostaw swoje dane, a Doradca zdalnie
uruchomi dostęp:

W polu numeru telefonu należy stosować wyłącznie cyfry (min. 9).


Uzyskaj dostęp

* Pola wymagane

Zasady przetwarzania danych osobowych: Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo C.H.Beck sp. z o.o., Warszawa, ul. Bonifraterska 17, kontakt: daneosobowe[at]beck.pl. Dane przetwarzamy w celu marketingu własnych produktów i usług, w celach wskazanych w treści zgód, jeśli były wyrażane, w celu realizacji obowiązków prawnych, oraz w celach statystycznych. W sytuacjach przewidzianych prawem, przysługują Ci prawa do: dostępu do swoich danych, otrzymania ich kopii, sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia, cofnięcia zgody oraz wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych. Pełne informacje w Polityce prywatności.


Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał Spółki: 88 000 zł

Polityka prywatności