Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej jest nakierowany na osiągnięcie konkretnego celu, zatem pozyskany w jego ramach sprzęt powinien być używany w związku z realizacją zadań związanych z ochroną ludności i obroną cywilną.
Nie sposób udzielić jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, nie wiedząc, o jaki dokładnie sprzęt chodzi oraz nie znając postanowień umowy o dotację.
Zgodnie z art. 156 ust. 1 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej (dalej: OchrCywU) minister właściwy do spraw wewnętrznych opracowuje Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (dalej też jako Program). Szczegółową zawartość Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 23.1.2025 r. w sprawie szczegółowej zawartości Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (Dz.U. z 2026 r. poz. 136; dalej: POLiOCR).
Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 3 lit. a–b POLiOCR Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej zawiera wskazanie zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, z uwzględnieniem:
a) formy i zakresu realizacji poszczególnych zadań ochrony ludności i obrony cywilnej,
b) formy i wysokości planowanych środków na realizację poszczególnych zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, przy czym w przypadku zadań realizowanych w okresie dłuższym niż rok – z wyszczególnieniem podziału wysokości planowanych środków na kolejne lata realizacji zadania.
Aktualnie obowiązuje Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 zatwierdzony uchwałą Nr 72 Rady Ministrów z 27.5.2025 r. w sprawie zatwierdzenia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026.
W jego treści wskazano m.in. zadania z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, które mogą być finansowane, natomiast w przypadku formy przekazania środków na te zadania odesłano do przepisów o dotacjach celowych (str. 38 i nast. Programu).
Zgodnie z art. 154 ust. 5 OchrCywU wojewoda przekazuje dotacje celowe z budżetu państwa jednostce samorządu terytorialnego na finansowanie albo dofinansowanie zadań własnych albo zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. W myśl art. 154 ust. 7 OchrCywU zasady otrzymywania i rozliczania ww. dotacji celowych określa ustawa z 27.8.2009 r. o finansach publicznych.
Z analizy ww. przepisów wynika, że sprzęt zakupiony ze środków pochodzących z ww. dotacji celowych powinien być wykorzystywany w przedsięwzięciach i działaniach wskazanych w Programie, czyli związanych z ochroną ludności i obroną cywilną. Z kolei, szczegóły dotyczące wykorzystania danego sprzętu (np. czy może być używany komercyjnie czy tylko „na cele OLiOC”) są najczęściej zapisane w umowie dotacji, którą podpisuje beneficjent. Należałoby zatem sprawdzić konkretną umowę pod kątem ograniczeń dotyczących eksploatacji sprzętu zakupionego za środki z przekazanej dotacji.
Nie sposób zatem udzielić jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, nie wiedząc, o jaki dokładnie sprzęt chodzi oraz nie znając postanowień konkretnej umowy o dotację.
