Co do zasady – nie dla obu wydatków. Pożar jednego budynku jednej rodziny nie spełnia definicji sytuacji kryzysowej z art. 3 pkt 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym (dalej: ZarządKryzysU). Zakwaterowanie i wyżywienie pogorzelców, w mojej ocenie to zadanie pomocy społecznej, a nie zarządzania kryzysowego.
Rezerwa tworzona obligatoryjnie na podstawie art. 26 ust. 4 ZarządKryzysU – może być rozdysponowana wyłącznie w związku z sytuacją kryzysową w rozumieniu art. 3 pkt 1 ZarządKryzysU, tj. sytuacją wpływającą negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach lub środowiska, wywołującą znaczne ograniczenia w działaniu właściwych organów administracji publicznej ze względu na nieadekwatność posiadanych sił i środków.
Stanowisko to potwierdzają konsekwentnie nowsze opinie RIO co do zasady ogólnej – m.in. RIO w Szczecinie z 25.11.2024 r. (K.43.55.2024) oraz RIO w Poznaniu z 25.4.2024 r. (WA-0280/26/2024) – oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którymi rezerwa służy wyłącznie wydatkom nieprzewidzianym i nieplanowanym, będącym następstwem rzeczywistego kryzysu o charakterze ponadindywidualnym. W myśl art. 259 ustawy o finansach publicznych – rezerwy celowe mogą być przeznaczone wyłącznie na cel, na jaki zostały utworzone.
Wywóz gruzu – pożar jednego budynku jednej rodziny, w mojej ocenie nie osiąga progu „mienia w znacznych rozmiarach” ani nie wywołuje „znacznych ograniczeń w działaniu organów” wymaganych przez definicję z art. 3 pkt 1 ZarządKryzysU. To zdarzenie indywidualne, którego usuwanie skutków – w tym wywóz gruzu – może być finansowane z budżetu gminy ze środków bieżących (np. rezerwy ogólnej), ale nie z rezerwy na zarządzanie kryzysowe.
Zakwaterowanie i wyżywienie rodziny w hotelu – ten wydatek jest w ogóle poza zakresem zarządzania kryzysowego, niezależnie od skali pożaru. Udzielenie schronienia, posiłku i odzieży osobom, które wskutek zdarzenia losowego utraciły dach nad głową, to klasyczne świadczenia z pomocy społecznej – niepieniężne w rozumieniu art. 36 pkt 2 oraz art. 40 i 41 ustawy o pomocy społecznej, finansowane ze środków OPS. Rezerwa kryzysowa nie zastępuje budżetu pomocy społecznej.
