Opodatkowanie dostawy zabudowanych gruntów

Stan faktyczny

Województwo we wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego wskazało, że zamierza wnieść aportem nieruchomości celem zwiększenia kapitału zakładowego „C.” S.A., której jest jedynym akcjonariuszem. Nieruchomości zostały nabyte przez Województwo, które udostępniło je „C.” S.A. w oparciu o umowę użyczenia w celu budowy infrastruktury kolejowej na tym terenie. „C.” S.A. nie przysługuje wobec wnioskodawcy roszczenie o zwrot nakładów poniesionych na nieruchomości. Niektóre z nieruchomości pozostały niezabudowane. W zamian za aport nieruchomości, „C.” S.A. wyda wnioskodawcy akcje o wartości nominalnej równej wartości samych nieruchomości gruntowych, bez wartości nakładów w postaci infrastruktury kolejowej, które zostały poniesione przez „C.” S.A.

Postępowanie przed organami podatkowymi

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: „Czy aport poszczególnych nieruchomości wskazanych w stanie faktycznym, wnoszonych przez wnioskodawcę do „C.” S.A., podlegać będzie opodatkowaniu VAT według stawki podstawowej, czy też podlegać będzie zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a VATU?”.

Przedstawiając własne stanowisko Województwo stwierdziło, że aport nieruchomości gruntowych zabudowanych infrastrukturą kolejową, w związku z wytworzeniem której nakłady ponosiła wyłącznie „C.” S.A. lub podmiot trzeci, zwolniony będzie z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a VATU. Na mocy tej regulacji, dostawa budynku lub budowli jest zwolniona od podatku VAT, a skoro w myśl art. 29a ust. 8u VATU, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu, to również dostawa gruntu w przypadku nieruchomości zabudowanych będzie podlegała zwolnieniu. W przypadku natomiast nieruchomości niezabudowanych aport będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT na zasadach ogólnych.

Organ podatkowy stwierdził, że przedmiotem aportu nie będzie nieruchomość gruntowa wraz z wzniesionymi przez podmiot użytkujący grunt obiektami. Województwo nie przeniesie na „C.” S.A. prawa do rozporządzania tymi obiektami jak właściciel, gdyż władztwo ekonomiczne nad nimi należy do „C.” S.A. Prawo to na dzień zbycia będzie po stronie użytkującego, który za zgodą użyczającego wybudował te obiekty. Powyższe wynika z faktu, że nie nastąpi nabycie przez Województwo nakładów poniesionych przez „C.” S.A. Pomimo, że w takiej sytuacji z punktu widzenia prawa cywilnego zbycie gruntów zabudowanych obejmuje również posadowione na nich obiekty, to w świetle przepisów VATU przedmiotem dostawy będzie wyłącznie grunt i nie będzie miał zastosowania art. 48 KC. W konsekwencji, do czynności tej nie będą miały zastosowania normy prawne zawarte w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a VATU, odnoszące się do zbycia budynków, budowli lub ich części. W związku z powyższym, na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 VATU, przedmiot aportu będzie opodatkowany stawką podatku 23%.

Orzeczenie WSA

Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, Województwo wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą interpretację. Oddalając skargę Sąd wyjaśnił, że to „C.” S.A. „wytworzyła” towar, jakim są budynki i budowle infrastruktury kolejowej i uczyniła to z własnych środków bez udziału właściciela gruntu, a cena transakcji została obliczona w taki sposób, że nie będzie obejmowała wartości tych budynków i budowli, zatem nie ma podstaw do przyjęcia, że przedmiotem dostawy będą te budynki i budowle. Z punktu widzenia prawa cywilnego, na „C.” S.A. przejdzie prawo własności budynków i budowli, ale jednocześnie nie wystąpi dostawa towaru, jakim są budynki i budowle, gdyż już wcześniej „C.” S.A. mogła nimi dysponować jak właściciel. Ekonomiczne władanie rzeczami należało do niej z chwilą ich wybudowania, chociaż nie należało do niej prawo własności.

Sąd podkreślił, że w świetle przepisów prawa cywilnego, budynek posadowiony na gruncie jako część składowa tego gruntu dzieli jego los prawny. Nierozłączność gruntu i budynku, który nie stanowi odrębnego przedmiotu własności nie oznacza jednak, że dla ustalenia prawidłowej stawki podatku od towarów i usług dostawę gruntu zawsze należy traktować jako jednorodną dostawę z budynkiem (zob. wyrok NSA z 10.1.2013 r., I FSK 310/12, Legalis). W świetle regulacji dotyczących podatku od towarów i usług dostawa gruntów oraz budynków to różne dostawy. Zgodnie z art. 2 pkt 6 VATU, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Przez sprzedaż rozumie się natomiast odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (art. 2 pkt 22 VATU). Sąd podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem dostawy nie będzie jednak budynek, a jedynie grunt. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 VATU istotą dostawy towarów jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności. W orzecznictwie i praktyce TSUE pojawił się w tym kontekście termin „własność ekonomiczna” – to sytuacja, w której z punktu widzenia aspektów ekonomicznych oraz w rozumieniu potocznym należałoby uznać kogoś za właściciela rzeczy. Czynności przejścia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym (zob. wyrok TSUE z 8.2.1990 r., C-320/88, Shipping and Forwarding Safe B.V. przeciwko Staatsecretaris van Financiën, Legalis).

Orzeczenie NSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Województwa. W uzasadnieniu stwierdzono, że nie można uznać, iż przedmiotem dostawy, o której mowa w art. 7 ust. 1 VATU, będzie budynek nierozerwalnie związany z gruntem, jeżeli budynek został zbudowany przez nabywcę z własnych środków bez udziału właściciela gruntu, a cena zbycia została tak skalkulowana, że nie obejmuje wartości tego budynku.




 

Przetestuj System Legalis

 
Zadzwoń:
22 311 22 22
Koszt połączenia wg taryfy operatora.
lub zostaw swoje dane, a Doradca zdalnie
zbada Twoje potrzeby i uruchomi dostęp:

W polu numeru telefonu należy stosować wyłącznie cyfry (min. 9).


Wyślij

* Pola wymagane

Zasady przetwarzania danych osobowych: Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo C.H.Beck sp. z o.o., Warszawa, ul. Bonifraterska 17, kontakt: daneosobowe[at]beck.pl. Dane przetwarzamy w celu marketingu własnych produktów i usług, w celach wskazanych w treści zgód, jeśli były wyrażane, w celu realizacji obowiązków prawnych, oraz w celach statystycznych. W sytuacjach przewidzianych prawem, przysługują Ci prawa do: dostępu do swoich danych, otrzymania ich kopii, sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia, cofnięcia zgody oraz wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych. Pełne informacje w Polityce prywatności.


Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał Spółki: 88 000 zł

Zasady przetwarzania danych osobowych