Ograniczenia w lokalizacji elektrowni wiatrowych

Stan faktyczny

Prowadzona przez spółkę E działalność polegała przede wszystkim na wytwarzaniu oraz dystrybucji energii elektrycznej i cieplnej, a także świadczeniu związanych z tym usług. W 2015 r. E skierował do Burmistrza w Opatowie wniosek o udzielenie zgody na realizację farmy wiatrowej. Decyzja była odmowna z powodu niezachowania określonych w ustawie z 20.5.2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 981 ze zm., dalej jako: InwElektrWiatrU) odległości projektowanych elektrowni wiatrowych od istniejącej zabudowy mieszkalnej. Zawarty w art. 4 InwElektrWiatrU wymóg określa bowiem minimalną odległość między elektrownią wiatrową a budynkiem mieszkalnym, która musi odpowiadać co najmniej dziesięciokrotności wysokości planowanej elektrowni wiatrowej. Wysokość planowanych elektrowni wiatrowych miała wynosić 146 m i miały się one znajdować w odległości od 431 do 706 metrów od budynków mieszkalnych, podczas gdy zgodnie z przepisami krajowymi takie elektrownie wiatrowe mogłyby być wznoszone co najmniej w odległości 1460 metrów od najbliższego budynku mieszkalnego.

Pytania prejudycjalne 

- Czy art. 1 ust. 1 lit. f) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2015/1535 z 9.9.2015 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.Urz. UE L z 2015 r., Nr 241, s. 1) należy interpretować w ten sposób, że wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych stanowi przepis techniczny, który jest objęty obowiązkiem notyfikacji w rozumieniu art. 5 tej dyrektywy?

- Czy art. 15 ust. 2 lit. a) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE z 12.12.2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym (Dz. Urz. UE L z 2006 r., Nr 376, s. 36) należy interpretować w ten sposób, że uregulowanie krajowe ustanawiające wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych należy do przepisów uzależniających podejmowanie lub prowadzenie działalności usługowej od ograniczenia terytorialnego, zwłaszcza w postaci limitów ustalonych w związku z minimalną odległością geograficzną pomiędzy usługodawcami, które to przepisy państwo członkowskie powinno notyfikować Komisji zgodnie z art. 15 ust. 7 tej dyrektywy?

- Czy art. 3 ust. 1 ak. 1 i art. 13 ust. 1 ak. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z 23.4.2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz. Urz. UE L z 2009 r., Nr 140, s. 16) należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one uregulowaniu ustanawiającemu wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych?

Stanowisko TS

Przepis techniczny, który jest objęty obowiązkiem notyfikacji

W art. 1 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2015/1535 wskazane zostały cztery kategorie przepisów technicznych, a mianowicie, po pierwsze, „specyfikacje techniczne”, po drugie, „inne wymagania”, po trzecie, „zasady dotyczące usług” i, po czwarte, „przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu”. W ramach przeprowadzonej analizy TS uznał, że wymóg określony w art. 4 InwElektrWiatrU nie jest objęty tymi trzema pierwszymi kategoriami przepisów. W ramach czwartej kategorii określonej jako „przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich […] zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu” w rozumieniu art. 1 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2015/1535 należy zdaniem TS założyć, że InwElektrWiatrU ma zakres, który wyraźnie wykracza poza zacieśnienie możliwości używania spornego produktu do pewnych możliwych zastosowań, i nie sprowadza się do zwykłego ograniczenia używania tego produktu (wyrok TS Lindberg, pkt 76). Kategoria ta dotyczy bowiem w szczególności przepisów krajowych, które pozostawiają miejsce jedynie na marginalne zastosowanie produktu w stosunku do tego, którego można by rozsądnie oczekiwać (wyrok TS Fortuna i in., pkt 32).

Ustanowiony w art. 4 InwElektrWiatrU wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych niewątpliwie obejmuje zakaz umiejscawiania elektrowni wiatrowej w minimalnej odległości od budynków mieszkalnych, nieprzekraczającej dziesięciokrotności łącznej wysokości planowanej instalacji. Jednakże TS stwierdził, że ten przepis nie zakazuje podmiotom gospodarczym dalszego instalowania elektrowni wiatrowych oraz co jest z tym związane, używania i sprzedaży turbin wiatrowych. Komisja podniosła, że w latach 2012-2016, czyli w okresie bezpośrednio poprzedzającym przyjęcie InwElektrWiatrU, nowa zainstalowana moc elektrowni wiatrowych wahała się w przedziale 760–1000 MW rocznie, podczas gdy w latach 2017 i 2018, już po przyjęciu tej ustawy, ta nowa zainstalowana moc wynosiła już tylko, odpowiednio, 12 i 6,7 MW rocznie. Uwzględniając powyższe TS wskazał, że do sądu odsyłającego należy sprawdzenie, czy ustanowienie wymogu zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych nie powoduje ustanowienia faktycznego zakazu sprzedaży turbin wiatrowych, pozwalając jedynie na ich marginalne użytkowanie.

Trybunał orzekł, że art. 1 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2015/1535 należy interpretować w ten sposób, iż wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych nie stanowi przepisu technicznego, który jest objęty obowiązkiem notyfikacji w rozumieniu art. 5 tej dyrektywy, o ile jego ustanowienie nie powoduje jedynie marginalnego użytkowania turbin wiatrowych, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego.

Stosowanie dyrektywy 2006/123

Trybunał wskazał, że chociaż w art. 4 ust. 1 InwElektrWiatrU ustanowione zostało terytorialne ograniczenie lokalizowania elektrowni wiatrowych, to niemniej jednak przepis ten dotyczy działalności polegającej na wytwarzaniu określonego towaru, tj. elektryczności. Z orzecznictwa TS wynika zaś, że działalności polegającej na wytwarzaniu towaru nie można uznać jako takiej za usługę (wyrok TS z 11.7.1985 r., Cinéthèque i in., 60/84 i 61/84, pkt 10).

W tych okolicznościach TS uznał, że uregulowanie krajowe takie jak art. 4 InwElektrWiatrU, ustanawiające wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych, nie jest objęte zakresem zastosowania dyrektywy 2006/123.

Trybunał orzekł, że art. 15 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2006/123 należy interpretować w ten sposób, że uregulowanie ustanawiające wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych nie należy do przepisów, które uzależniają podejmowanie lub prowadzenie działalności usługowej od ograniczenia terytorialnego, zwłaszcza w postaci limitów ustalonych w związku z minimalną odległością geograficzną pomiędzy usługodawcami, które państwo członkowskie powinno notyfikować Komisji zgodnie z art. 15 ust. 7 dyrektywy 2006/123.

Uregulowanie ustanawiające wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych

Z treści art. 13 ust. 1 ak. 1 dyrektywy 2009/28 wynika, że odnosi się on do ewentualnych krajowych przepisów dotyczących procedur autoryzacji, certyfikacji i licencjonowania, które mają zastosowanie w przypadku instalacji wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych. Trybunał uznał, że art. 13 ust. 1 ak. 1 dyrektywy 2009/28 ma zastosowanie wobec art. 4 InwElektrWiatrU, które wprowadza wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych. W tych okolicznościach TS stwierdził, że do sądu odsyłającego należy zweryfikowanie tego, czy art. 4 InwElektrWiatrU należy uznać za niezbędny i proporcjonalny. Zatem musi sprawdzić, czy przyjęte przez Polskę środki nie wykraczają poza to, co jest odpowiednie i konieczne dla realizacji uzasadnionych celów, którym ma służyć. Przy czym TS zaznaczył, że jeżeli istnieje możliwość wyboru spośród większej liczby odpowiednich środków, należy stosować najmniej restrykcyjny, a wynikające z tego niedogodności nie mogą być nadmierne w stosunku do zamierzonych celów (wyrok TS z 21.7.2011 r., Azienda Agro-Zootecnica Franchini i Eolica di Altamura, C‑2/10, pkt 73). W tym celu polski sąd powinien w szczególności uwzględnić – w kontekście przysługującego państwom członkowskim zakresu uznania – okoliczność, że to uregulowanie ogranicza się tylko do elektrowni wiatrowych, z wyłączeniem innych form produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, takich jak urządzenia fotowoltaiczne czy biomasa. Ponadto, powinien wziąć pod uwagę okoliczność, że to uregulowanie zostało przyjęte na poziomie krajowym i że pozbawia ono władze lokalne jakiegokolwiek zakresu uznania co do możliwości zastosowania odstępstwa od wymogu zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych.

Trybunał orzekł, że art. 3 ust. 1 ak. 1 i art. 13 ust. 1 ak. 1 dyrektywy 2009/28 należy interpretować w ten sposób, iż nie sprzeciwiają się one uregulowaniu, które wprowadza wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych, jeśli to uregulowanie jest niezbędne i proporcjonalne w świetle wiążącego dane państwo członkowskie obowiązkowego krajowego celu ogólnego, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego.

Przedstawiony wyrok Trybunału ma istotne znaczenie dla sektora energetyki wiatrowej w Polsce. Wynika z niego, że kluczowa będzie interpretacja polskiego sądu, który powinna wyjaśnić wskazane przez TS sporne zagadnienia, w tym, czy art. 4 InwElektrWiatrU jest odpowiedni i konieczny dla realizacji uzasadnionych celów, którym ma służyć.




 

Przetestuj System Legalis

 
Zadzwoń:
22 311 22 22
Koszt połączenia wg taryfy operatora.
lub zostaw swoje dane, a Doradca zdalnie
zbada Twoje potrzeby i uruchomi dostęp:

W polu numeru telefonu należy stosować wyłącznie cyfry (min. 9).


Wyślij

* Pola wymagane

Zasady przetwarzania danych osobowych: Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo C.H.Beck sp. z o.o., Warszawa, ul. Bonifraterska 17, kontakt: daneosobowe[at]beck.pl. Dane przetwarzamy w celu marketingu własnych produktów i usług, w celach wskazanych w treści zgód, jeśli były wyrażane, w celu realizacji obowiązków prawnych, oraz w celach statystycznych. W sytuacjach przewidzianych prawem, przysługują Ci prawa do: dostępu do swoich danych, otrzymania ich kopii, sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia, cofnięcia zgody oraz wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych. Pełne informacje w Polityce prywatności.


Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał Spółki: 88 000 zł

Zasady przetwarzania danych osobowych