Zlecenie stowarzyszeniu utworzenia placówki wsparcia dziennego

W opisanym modelu zlecenia z art. 190 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (dalej: WspRodzU) stowarzyszenie, jako podmiot, któremu gmina zleca prowadzenie placówki wsparcia dziennego, musi formalnie utworzyć taką placówkę, nadając jej statut lub regulamin organizacyjny oraz spełniając wymogi lokalowe, kadrowe i formalnoprawne przewidziane ustawą. Uchwała rady gminy tworząca placówkę byłaby potrzebna wyłącznie wtedy, gdyby placówka miała funkcjonować jako gminna jednostka organizacyjna, co w opisywanym stanie faktycznym nie ma miejsca.

Z art. 18 WspRodzU wynika, że placówkę wsparcia dziennego prowadzi gmina, podmiot, któremu gmina zleciła realizację tego zadania na podstawie art. 190 WspRodzU, lub podmiot, który uzyskał zezwolenie wójta.

Gminna lub powiatowa placówka wsparcia dziennego jest jednostką organizacyjną JST, powoływaną do życia uchwałą organu stanowiącego (rady gminy / rady powiatu), z nadaniem jej statutu lub regulaminu. Natomiast podmioty niepubliczne mogą wykonywać to zadanie na zlecenie gminy lub powiatu (art. 190 WspRodzU), albo prowadzić placówkę na własny rachunek po uzyskaniu zezwolenia wójta/starosty.

Podmioty wykonujące zadanie na zlecenie gminy lub powiatu będą powoływały placówki wsparcia dziennego według reguł uprawniających je do tworzenia tego typu placówek. Z tego wynika, że: samo zlecenie „prowadzenia placówki” z art. 18 WspRodzU w zw. z art. 190 WspRodzU nie zastępuje aktu utworzenia placówki. Stowarzyszenie, jako podmiot niepubliczny, aby faktycznie prowadzić „placówkę wsparcia dziennego”, musi ją formalnie powołać do istnienia poprzez nadanie jej statutu/regulaminu i spełnienie wymogów z art. 19 WspRodzU.

W art. 190 WspRodzU uregulowano zasady zlecenia realizacji zadań z WspRodzU (w tym z art. 18 WspRodzU), tzn. wybór podmiotu, zawarcie umowy zlecenia, tryb konkursowy według przepisów PożPubWolontU, zaś w art. 19 WspRodzU określono formalne uprawnienie do prowadzenia placówki wsparcia dziennego przez podmiot niebędący jednostką organizacyjną gminy/powiatu, w tym także przez podmiot realizujący zadanie na zlecenie gminy/powiatu. Uchwała rady gminy tworząca placówkę jest wymagana tylko wtedy, gdy placówka ma być gminną jednostką organizacyjną. W opisanym wariancie (placówka poza strukturami gminy, tworzona przez stowarzyszenie) gmina nie musi podejmować uchwały „tworzącej placówkę”, lecz jedynie uchwały/zamierzenia dotyczące zlecenia zadania i jego finansowania.

Niezależnie od powyższej kwestii, samo zlecenie „prowadzenia placówki” z art. 18 WspRodzU w zw. z art. 190 WspRodzU nie zastępuje aktu utworzenia placówki. Stowarzyszenie, aby faktycznie prowadzić placówkę wsparcia dziennego, powinno:

1) nadać placówce statut lub regulamin organizacyjny;

2) zapewnić lokal spełniający wymagania lokalowe i sanitarne określone w przepisach wykonawczych do ustawy;

3) określić formę prowadzenia placówki;

4) wyznaczyć kierownika placówki spełniającego wymogi kwalifikacyjne określone ustawą oraz zatrudnić osoby pracujące z dziećmi zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami;

5) wyposażyć placówkę w numery identyfikacyjne (REGON, NIP) oraz

6) zapewnić tytuł prawny do nieruchomości, na której placówka ma prowadzić działalność.

Termin przedstawienia radzie gminy informacji o wynikach analizy oświadczeń majątkowych

Rada gminy nie ma obowiązku odbycia sesji do 30 października w celu przedstawienia informacji o wynikach analizy oświadczeń majątkowych. Do tego dnia podmioty dokonujące analizy muszą jednak przedstawić informację radzie gminy. Jeżeli w październiku nie zaplanowano sesji, informację należy przekazać radzie w sposób umożliwiający wszystkim radnym zapoznanie się z jej treścią, z zachowaniem dowodu daty przekazania. Na pierwszej sesji listopadowej można ją następnie zaprezentować lub omówić. Jej przekazanie radzie po raz pierwszy dopiero na tej sesji oznaczałoby uchybienie terminowi z artykułu 24h ust. 12 ustawy o samorządzie gminnym (dalej: SamGminU).

Artykuł 24h ust. 12 SamGminU stanowi, że podmiot dokonujący analizy oświadczeń majątkowych w terminie do dnia 30 października każdego roku przedstawia radzie gminy informację o okolicznościach wymienionych w punktach 1–3 tego przepisu. Adresatem obowiązku jest zatem podmiot dokonujący analizy, a rada jest odbiorcą informacji. Przepis wyznacza termin jej przedstawienia radzie, lecz nie nakazuje radzie przeprowadzenia w tym terminie sesji ani rozpatrzenia informacji.

Zgodnie z artykułem 20 ust. 1 SamGminU rada obraduje na sesjach zwoływanych w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Artykuł 24h ust. 12 nie zastrzega natomiast, że informację należy przedstawić na sesji. Nie przewiduje też głosowania nad nią ani podjęcia uchwały. Jak wskazuje A. Wierzbicka, ustawa nie określa, co rada ma uczynić z otrzymaną informacją, a głosowanie po jej wysłuchaniu byłoby bezcelowe (A. Wierzbicka, Komentarz do art. 24h, [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2025, pkt 19). Przemawia to za uznaniem, że ustawowy obowiązek może zostać wykonany przez przekazanie radzie treści informacji poza sesją.

W praktyce informację należy sporządzić jako dokument skierowany do rady gminy i przekazać go za pośrednictwem przewodniczącego oraz obsługi rady, zapewniając jednocześnie dostęp do treści wszystkim radnym, na przykład w systemie obsługi rady lub pocztą elektroniczną. Przewodniczący organizuje pracę rady na podstawie artykułu 19 ust. 2 SamGminU i może, stosownie do art. 21a SamGminU, wydawać polecenia pracownikom urzędu wykonującym zadania związane z jej funkcjonowaniem. Są to podstawy do zorganizowania obiegu dokumentu. Nie przenoszą one obowiązku z artykułu 24h ust. 12 SamGminU z podmiotu analizującego na aparat administracyjny rady. Sposób przekazania powinien pozwalać wykazać, że radzie udostępniono informację najpóźniej 30 października. Szczegóły obiegu dokumentów mogą wynikać ze statutu gminy, o którym mowa w art. 22 ust. 1 SamGminU.

Znaczenie dowodu przekazania pokazuje protokół kontroli Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego odbytej w Urzędzie Gminy Filipów (https://bip-archiwum.bialystok.uw.gov.pl/Show Item.aspx?ID=7177). Kontrolujący odnotował, że pisemne informacje sporządzono 28 października, lecz radnym przedstawiono je na sesji 6 grudnia, a wcześniejszego przedłożenia radzie nie udokumentowano. Sama data sporządzenia pisma nie dowodzi więc wykonania obowiązku w terminie.

Przesłanki uchylenia decyzji o warunkach zabudowy

To w interesie strony leży przedstawienie przekonujących przyczyn przemawiających za uwzględnieniem jej żądania.

Zgodnie z przeważającym stanowiskiem, decyzja o ustaleniu warunków zabudowy podlega tak zmianom, jak i uchyleniu, w trybie art. 155 KPA. Nie jest to bowiem decyzja typu związanego, gdyż przewiduje ona dla organu pewne możliwości decyzyjne, przy czym przepisami szczególnymi, o jakich mowa w art. 155 KPA, są regulacje zawarte w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – w szczególności w art. 61 tej ustawy.

Mając na uwadze powyższe, należy jednak wskazać, że zgodnie z powołanym już wyżej art. 155 KPA, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis art. 154 § 2 KPA stosuje się tu odpowiednio, co oznacza, że organ wydaje decyzję w sprawie zmiany lub uchylenia dotychczasowej decyzji. Jak wyjaśnia się to natomiast w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgoda stron musi być udzielona wprost, wyraźnie, a nie w sposób dorozumiany (np. przez sam brak złożenia sprzeciwu); nie można jej domniemywać (wyr. WSA w Gliwicach z 13.4.2023 r., II SA/Gl 216/23, Legalis). Jeżeli decyzja dotyczyła więcej niż jednej strony, wówczas niezbędne jest uzyskanie zgody wszystkich stron postępowania. Zgoda ta może być przy tym złożona w dowolnej formie. Jeżeli taka zgoda ma być wyrażona ustnie, a nie w formie pisemnej, powinna być jednak złożona do protokołu (zob. wyr. NSA z 6.12.2022 r., II OSK 4012/19, Legalis).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodów mających na celu określenie takiego zakresu interesu strony, który wskazywałby na słuszność tego interesu w kontekście wynikającym z przesłanek z art. 155 KPA. To w interesie strony leży przedstawienie przekonujących przyczyn przemawiających za uwzględnieniem jej żądania (wyr. WSA w Szczecinie z 10.1.2018 r., II SA/Sz 1257/17, Legalis).

Nie może jednak stanowić przyczyny odmowy zmiany lub uchylenia decyzji w trybie art. 155 KPA powołanie się na jakąkolwiek zmianę okoliczności faktycznych, które stały za ukształtowaniem stosunku prawnego objętego ostateczną decyzją (np. brak dalszego zainteresowania realizacją inwestycji przez inwestora). Tak też, fakt, że inwestor zmienił plany i nie chce już realizować inwestycji (np. z powodów osobistych czy finansowych), jest uznawany w orzecznictwie za wystarczający powód. W takiej sytuacji za uchyleniem decyzji przemawia słuszny interes strony (inwestor nie chce być związany decyzją, z której nie zamierza korzystać), a przy tym nie stoi to w sprzeczności z interesem społecznym.

Karta Dużej Rodziny dla rodziców pełnoletnich dzieci

Rodzice pełnoletnich dzieci są uprawnieni do otrzymania Karty Dużej Rodziny.

Zakres podmiotowy uprawnienia do Karty Dużej Rodziny określa art. 4 ust. 1 ustawy o Karcie Dużej Rodziny, który stanowi, że prawo do posiadania Karty przysługuje członkowi rodziny wielodzietnej, przez którą rozumie się rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek. Jednocześnie też z dalszych regulacji wynika, że członkami rodziny wielodzietnej są:

1) rodzic (rodzice) – przez którego rozumie się także rodzica (rodziców) zastępczych lub osobę (osoby) prowadzącą rodzinny dom dziecka;

2) małżonek rodzica;

3) dziecko – przez które rozumie się także dziecko, nad którym rodzic sprawuje rodzinną pieczę zastępczą, oraz osobę przebywającą w dotychczasowej rodzinie zastępczej albo w rodzinnym domu dziecka, o której mowa w art. 37 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Z powyższego wynika, że rodzice mogą wnioskować o KDR chociaż wszystkie dzieci są już pełnoletnie. Ustawodawca nie pozbawia tego uprawnienia rodziców z chwilą uzyskania pełnoletności przez ich dzieci.

Składając wniosek, rodzice muszą złożyć oświadczenia, że rodzic miał lub ma na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci oraz że nie jest lub nie był pozbawiony władzy rodzicielskiej ani ograniczony we władzy rodzicielskiej przez umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej w stosunku do co najmniej trojga dzieci.

Rozróżnienie pojęć „zagrożenie” i „sytuacja kryzysowa” w świetle ustaw o ochronie ludności i zarządzaniu kryzysowym

Sytuacje kryzysowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ZarządKryzysU i zagrożenia, zdefiniowane w art. 3 pkt 7 OchrCywU, nie są zdarzeniami tożsamymi. Sytuacje kryzysowe są zbliżone swoim charakterem do stanów nadzwyczajnych, podczas gdy zagrożenia, o których mowa w art. 3 pkt 7 OchrCywU dotyczą sytuacji losowych występujących statystycznie zdecydowanie częściej.

Wydaje się, że ustawodawca tworząc dwa odrębne pojęcia w dwóch różnych aktach prawnych miał na myśli rodzajowo inne zagrożenia. W celu ich rozróżnienia zasadnym wydaje się ich porównanie. Zgodnie z art. 3 pkt 7 OchrCywU przez zagrożenie należy rozumieć sytuację wpływającą negatywnie na poziom bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, dóbr kultury lub środowiska lub wywołującą ograniczenia w działaniu organów administracji publicznej lub infrastruktury niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej. Podczas gdy sytuacją kryzysową, na podstawie art. 3 pkt 1 ZarządKryzysU, jest sytuacja wpływająca negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach, środowiska lub dziedzictwa kulturowego, wywołująca znaczne ograniczenia w działaniu właściwych organów administracji publicznej ze względu na nieadekwatność posiadanych sił i środków lub zakłócenia w obsłudze tych organów. Podstawową różnicą jest wykorzystanie w drugiej z zaprezentowanych definicji określeń takich jak „wpływanie negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach”, a także „wywoływanie znacznych ograniczeń w działaniu właściwych organów administracji publicznej ze względu na nieadekwatność posiadanych sił i środków lub zakłócenia w obsłudze tych organów”. Wskazane fragmenty pojęcia umieszczonego w art. 3 pkt 1 ZarządKryzysU wskazują, że dotyczy ono zdarzeń losowych o rozleglejszym lub trudniejszym do opanowania charakterze.

Nieco precyzyjniejszego umiejscowienia sytuacji kryzysowych na definicyjnej mapie zagrożeń dokonał Trybunał Konstytucyjny.

Orzecznictwo

Ustawa (…) o zarządzaniu kryzysowym tworzy system zarządzania kryzysowego na wypadek wystąpienia zagrożeń wymagających podjęcia szczególnych działań, zwłaszcza ze strony organów administracji publicznej i Sił Zbrojnych RP, w sytuacjach które nie spełniają przesłanek wprowadzenia jednego ze stanów nadzwyczajnych (stanu wojennego, stanu wyjątkowego lub stanu klęski żywiołowej), w których jednak wymagane jest już wdrożenie specjalnych mechanizmów dla zapewnienia skutecznego monitorowania zagrożeń i podejmowania działań w celu ich eliminacji lub przynajmniej znacznego ograniczenia. Ustawa stanowi więc uzupełnienie regulacji stanów nadzwyczajnych i ważny element zapewnienia bezpieczeństwa narodowego (orzeczenie TK, z 21.9.2004 r., K 50/07).

Taki pogląd prowadzi do wniosku, że sytuacje kryzysowe wyróżniają się cechami typowymi dla jednego ze stanów nadzwyczajnych, ale w sytuacji prawnej, w której nie został on wprowadzony. Połączenie poglądu wypracowanego przez Sędziów Trybunału Konstytucyjnego wraz z wskazanymi wcześniej określeniami, wykorzystanymi przez ustawodawcę do skonstruowania pojęcia sytuacji kryzysowej, prowadzi do wniosku, że zagrożenia, o których mowa w art. 3 pkt 7 OchrCywU dotyczą zdarzeń losowych, nad którymi przejęcie kontroli nie nastręcza organom administracji publicznej szczególnych problemów – przy założeniu, że wspomniane organy prowadzą działania planistyczne i organizacyjne na rzecz przejmowania kontroli nad zagrożeniami. Innymi słowy, analizowane zagrożenia to zdarzenia losowe lokujące się pod progiem sytuacji kryzysowych, statystycznie częściej występujące.

Zasiłek celowy na pokrycie kosztów pogrzebu

Zwrot udzielonego świadczenia następuje w ustawowo określonych wypadkach wynikających z przepisu art. 40 ust. 1c ustawy o pomocy społecznej (dalej: PomSpołU). W pozostałych przypadkach – nieobjętych regulacją tego przepisu – jest to świadczenie bezzwrotne. Niezależnie jednak od wyżej wymienionej regulacji na ogólnych zasadach wynikających z art. 104 ust. 4 PomSpołU możliwe jest odstąpienie od żądania zwrotu udzielonego zasiłku na zasadach określonych w art. 40 ust. 1a PomSpołU, i to pomimo wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 40 ust. 1c PomSpołU.

Zgodnie z przepisem art. 40 ust. 1a PomSpołU zasiłek celowy na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu może być przyznany osobie, która pokrywa koszty pogrzebu, jeżeli:

1) po osobie zmarłej nie przysługuje zasiłek pogrzebowy albo

2) koszty związane z pogrzebem są nadzwyczajne, trudne do przewidzenia i niemożliwe do pokrycia z kwoty zasiłku pogrzebowego.

Zgodnie z przepisem art. 40 ust. 1c PomSpołU, zasiłek, o którym mowa w art. 40 ust. 1a PomSpołU, przyznaje się pod warunkiem zwrotu przez osobę, której przyznano ten zasiłek, części albo całości kwoty zasiłku:

1) jeżeli tej osobie zostanie wypłacone po osobie zmarłej świadczenie od innej instytucji lub osoby, z wyłączeniem zasiłku pogrzebowego;

2) z masy spadkowej, jeżeli osoba ta jest spadkobiercą.

Jak wynika z powyższych przepisów prawa – zwrot udzielonego świadczenia następuje w ustawowo określonych wypadkach. W pozostałych przypadkach – nieobjętych regulacją art. 40 ust. 1c PomSpołU – jest to świadczenie bezzwrotne.

Niezależnie jednak od wyżej wymienionej regulacji na ogólnych zasadach wynikających z art. 104 ust. 4 PomSpołU – zgodnie z którym w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, o których mowa w art. 104 ust. 1 PomSpołU, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty – możliwe jest umorzenie w części lub całości udzielonego zasiłku na zasadach określonych w art. 40 ust. 1a PomSpołU, i to pomimo wystąpienia okoliczności o których mowa w art. 40 ust. 1c PomSpołU.

Termin ważności operatu szacunkowego

Skoro cena nabycia musi odpowiadać wartości nieruchomości z dnia zawarcia umowy, a nie z dnia złożenia wniosku, to w opisanym w pytaniu stanie faktycznym po upływie ważności operatu gmina nie powinna się opierać o nieaktualną wycenę. Oznacza to, że gmina powinna posiadać aktualną wycenę wartości nieruchomości.

W kontekście zagadnienia ważności operatu szacunkowego na uwagę zasługują przepisy art. 156 ust. 3-4 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

„3. Operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154.

4. Operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. (…) Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154”.

Mając na uwadze powyższe, skoro cena nabycia musi odpowiadać wartości nieruchomości z dnia zawarcia umowy, a nie z dnia złożenia wniosku, to w podanym stanie faktycznym po upływie ważności operatu gmina nie powinna się opierać o nieaktualną wycenę. Oznacza to, że gmina powinna posiadać aktualną wycenę wartości nieruchomości.

Zbieranie używanej i zużytej odzieży na terenie gminy

Podmiot ustawiający kontenery na zużytą odzież nie podlega obowiązkowi wpisu do rejestru działalności regulowanej, ponieważ nie jest to odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, lecz działanie odpowiadające zbieraniu odpadów. Skoro brak jest obowiązku wpisu, nie ma podstaw do nałożenia kary za jego brak.

Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: CzystGmU) uznają, że działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest działalnością regulowaną w rozumieniu Prawa przedsiębiorców (art. 9b ust. 1 CzystGmU). Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (art. 9c ust. 1 CzystGmU). Rejestr działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (art. 9b ust. 2 CzystGmU).

Ważne

Terminem „odbieranie” odpadów ustawodawca posługuje się w kontekście przejmowania odpadów od właścicieli nieruchomości „u źródła”, tj. z terenu nieruchomości, na której odpady zostały wytworzone. W związku z tym, gromadzenie odpadów zużytej odzieży w pojemniku (kontenerze) nie jest „odbieraniem odpadów od właścicieli nieruchomości” i konsekwentnie nie podlega obowiązkowi uzyskania wpisu do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.

Opisane działanie odpowiada elementowi gospodarowania odpadami polegającemu na ich zbieraniu. Zgodnie z przepisami ustawy o odpadach (dalej: OdpadyU) pojęcie zbierania odpadów zostało zdefiniowane jako gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 34 OdpadyU).

Prowadzenie zbierania odpadów, co do zasady, wymaga uzyskania zezwolenia (art. 41 ust. 1 OdpadyU). Zezwolenie na zbieranie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy ze względu na miejsce zbierania odpadów (art. 41 ust. 2 OdpadyU), a właściwym organem jest marszałek województwa, starosta lub regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 3 i 4 OdpadyU).

Z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów zwalnia się m.in. podmiot prowadzący nieprofesjonalną działalność w zakresie zbierania odpadów tj. działalność inną niż działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami, który zbiera odpady opakowaniowe i odpady w postaci zużytych artykułów konsumpcyjnych, w tym zbieranie leków i opakowań po lekach przez apteki, przyjmowanie zużytych artykułów konsumpcyjnych w sklepach, systemy zbierania odpadów w szkołach, placówkach oświatowo-wychowawczych, urzędach i instytucjach (art. 45 ust. 1 pkt 1 OdpadyU). Podmiot taki jest obowiązany posiadać umowę zawartą w formie pisemnej pod rygorem nieważności, z posiadaczem odpadów posiadającym zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów które ten zbiera, dotyczącą co najmniej nieodpłatnego przyjmowania odpadów (art. 45 ust. 2 OdpadyU).

Należy mieć również na względzie, że przedmiotem zbierania może być odzież używana (a nie zużyta) niebędąca odpadami, przeznaczona do ponownego użycia. Pod pojęciem ponownego użycia rozumie się działanie polegające na wykorzystywaniu produktów lub części produktów niebędących odpadami ponownie do tego samego celu, do którego były przeznaczone (art. 3 ust. 1 pkt 18 OdpadyU).

Poprawne nazewnictwo stanowisk pracy w środowiskowym domie samopomocy

Dla środowiskowego domu samopomocy prowadzonego przez jednostkę samorządu terytorialnego stanowisko powinno formalnie nazywać się „kierownik”.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie środowiskowych domów samopomocy (dalej: ŚrodDomSamR) na kierownika domu nałożono konkretne obowiązki i uprawnienia. Kierownik domu m.in.:

1) musi mieć wykształcenie wyższe na kierunku przydatnym do świadczonych usług oraz m.in. pół roku doświadczenia zawodowego (§ 9 ŚrodDomSamR);

2) opracowuje regulamin organizacyjny, program działalności, plany pracy;

3) podejmuje decyzje operacyjne dot. przyjęć, terminów, zajęć klubowych itd.;

4) sporządza sprawozdanie roczne z działalności.

Przepisy ŚrodDomSamR konsekwentnie zatem posługują się terminem „kierownik domu”. 

Z formalnego punktu widzenia przepisy ŚrodDomSamR definiują funkcję kierownika i nie wprowadzają zakazu zmiany nazwy stanowiska. Należy jednak pamiętać, że pracodawca samorządowy nie ma takiej dowolności w kształtowaniu środowiska pracy (struktury, nazewnictwa) jak pracodawca działający w sferze prywatnej. Pracodawca samorządowy nie działa według zasady: co nie jest zabronione jest dozwolone. Z uwagi na fakt, że podmioty zewnętrzne (obywatele, wojewoda) w kontaktach z placówką mają prawo oczekiwać, że osoba kierująca placówka ma uprawnienia, o których mowa w przepisach, wprowadzenie dodatkowej nazwy może wprowadzać w błąd odbiorców.

Użyczenie nieruchomości gminnej

Użyczenie nieruchomości gminnej jest czynnością zwykłego zarządu majątkiem gminy, którą burmistrz może podjąć samodzielnie.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: GospNierU), gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. To zatem ten organ jest reprezentantem gminy w sprawach gospodarowania nieruchomościami wchodzącymi w skład jej zasobu. Gospodarowanie zasobem przez organ wykonawczy gminy polega w szczególności na wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 23 ust. 1 GospNierU. Przykładowo więc, stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 7a GospNierU, do zadań wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) należy wydzierżawianie, wynajmowanie i użyczanie nieruchomości wchodzących w skład zasobu.

Wójt (burmistrz, prezydent miasta) obowiązany jest jednocześnie – co do zasady – do gospodarowania zasobem z uwzględnieniem ustalonych przez radę gminy zasad w tym przedmiocie, jako organ stanowiący i kontrolny w stosunku do organu wykonawczego. Należy bowiem przypomnieć, że zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym (dalej: SamGminU), do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, a dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Jednocześnie do czasu określenia powyższych zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy.

Powyższe oznacza zatem, że organ wykonawczy gminy jest uprawniony do samodzielnego (z uwzględnieniem jednak zasad prawidłowej gospodarki, lecz już bez konieczności uzyskiwania zgody rady gminy wobec braku uchwały) podejmowania decyzji w zakresie wydzierżawiania oraz wynajmowania nieruchomości stanowiących własność gminy, o ile umowy te są zawierane na czas oznaczony krótszy niż 3 lata. Nie jest natomiast wymagane uzyskanie zgody rady gminy na zawarcie umowy użyczenia nieruchomości gminnej, gdyż umowy takie zawiera samodzielnie organ wykonawczy (co dotyczy także umów na czas oznaczony przekraczający 3 lata lub na czas nieoznaczony). Dyspozycja art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a SamGminU nie dotyczy bowiem umów użyczenia. Przepisy SamGminU nie uzależniają zawarcia przez wójta umowy użyczenia nieruchomości od zgody rady gminy. Decyzję w tym zakresie (zwykle w formie zarządzenia) podejmuje zatem organ wykonawczy gminy.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma przy tym wątpliwości, że organ stanowiący gminy nie posiada kompetencji do wypowiadania się w przedmiocie czynności prawnej, jaką jest użyczenie nieruchomości, gdyż nie mieści się to w zakresie upoważnienia wynikającego z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a SamGminU. Jest to czynność zwykłego zarządu majątkiem gminy, którą organ wykonawczy może podejmować bez zgody organu stanowiącego gminy (wyr. SA w Gorzowie Wlkp. z 4.9.2014 r., II SA/Go 537/14, Legalis).