Certyfikacja wykonawców zamówień publicznych oraz zmiana w przesłankach wyłączeń spod stosowania Prawa zamówień publicznych
Terminy
Wejście w życie ustawy nastąpi po upływie 10 miesięcy od dnia ogłoszenia, tj. 12.7.2026 r., z tym że:
- art. 5 ust. 3 pkt 2 (dotyczy zdolności w zamówieniach na dostawy lub usługi) i ust. 5 (dotyczy rozporządzenia określającego poziomy zdolności związane z udzielaniem zamówień na dostawy lub usługi) wchodzą w życie po upływie 4 lat od dnia ogłoszenia, tj. 12.9.2029 r., a
- art. 14, art. 19–23, art. 25 i art. 32–35 (dotyczą procesu udzielania certyfikacji) wchodzą w życie po upływie 4 miesięcy od dnia ogłoszenia, tj. 12.1.2026 r.
Z tymi terminami wiąże się art. 40, zgodnie z którym w terminie 4 lat od dnia ogłoszenia ustawy nie stosuje się przepisów art. 5 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret drugie i trzecie oraz ust. 2, w zakresie udzielania certyfikacji zdolności wykonawcy potwierdzającej zdolność wykonawcy do należytego wykonania zamówienia na dostawy lub usługi.
Przepisy ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych mają zastosowanie (z uwzględnieniem wymienionych wyżej terminów) w zamówieniach klasycznych i sektorowych. Ponadto przewidziano ich stosowanie, z tym że odpowiednio, do udzielania zamówień publicznych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Prawo zamówień publicznych. Natomiast do udzielania zamówień publicznych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa w rozumieniu art. 7 pkt 36 ustawy – Prawo zamówień publicznych przepisów ustawy nie będzie się w ogóle stosować.
Fakultatywne posługiwanie się certyfikatem
Co istotne, ubieganie się o udzielenie certyfikacji i posługiwanie się przez wykonawcę certyfikatem w postępowaniu o udzielenie zamówienia, w ramach kwalifikacji podmiotowej prowadzonej przez zamawiającego, jest całkowicie fakultatywne. Do decyzji wykonawcy pozostawione jest, czy w celu wykazania swojej sytuacji podmiotowej posłuży się podmiotowymi środkami dowodowymi zgodnie z przepisami ustawy – Prawo zamówień publicznych i rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 23.12.2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, czy też złoży w postępowaniu uzyskany wcześniej certyfikat.
Rodzaje certyfikacji
Przewidziano w ustawie dwa rodzaje certyfikacji, a mianowicie:
1) niepodlegania wykluczeniu – obejmuje potwierdzenie braku istnienia podstaw wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia, o których mowa w art. 108 ust. 1 pkt 1–5 i ust. 2 oraz art. 109 ust. 1 pkt 1–5 i 7–10 ustawy – Prawo zamówień publicznych, a w przypadku istnienia podstaw wykluczenia, o których mowa w art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 lub art. 109 ust. 1 pkt 2–5 i 7–10 ustawy – Prawo zamówień publicznych, obejmuje udowodnienie spełnienia przesłanek określonych w art. 22 ust. 1 ustawy o certyfikacji wykonawców;
2) zdolności wykonawcy – obejmuje potwierdzenie zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia na roboty budowlane, dostawy lub usługi, służących do wykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu w zakresie, o którym mowa w art. 112 ust. 2 ustawy – Prawo zamówień publicznych.
Podkreślić należy, że o udzielenie certyfikacji nie może ubiegać się wykonawca, który prowadzi działalność gospodarczą oraz ma siedzibę albo miejsce zamieszkania w innym państwie niż państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz innym niż państwa będące stronami Porozumienia Światowej Organizacji Handlu w sprawie zamówień rządowych lub stronami innych umów międzynarodowych gwarantujących na zasadzie wzajemności i równości dostęp do rynku zamówień publicznych, których stroną jest Unia Europejska, a także wykonawca wspólnie z takim wykonawcą.
Zmiany wprowadzone do przepisów Prawa zamówień publicznych
Zamawiający powinni zwrócić szczególną uwagę na przewidziane w art. 38 ustawy o certyfikacji wykonawców zmiany wprowadzane do przepisów ustawy – Prawo zamówień publicznych, a zwłaszcza kilka z nich mających wpływ na dokonywane przez nich czynności związane z określaniem warunków udziału w postępowaniu oraz weryfikacją podmiotową wykonawców.
Na mocy bowiem dodanego w art. 112 ust. 3 zamawiający określając warunki udziału w postępowaniu w zakresie, o którym mowa w art. 112 ust. 2 pkt 4 ustawy – Prawo zamówień publicznych (tj. zdolności technicznej lub zawodowej), stosuje poziomy zdolności określone w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 4 lub 5 ustawy o certyfikacji wykonawców, chyba że nie jest to możliwe ze względu na charakter zamówienia albo gdy dla danego przedmiotu zamówienia poziomy zdolności nie zostały określone, co zamawiający wskazał w SWZ lub innych dokumentach zamówienia.
W art. 124 w nowych ust. 2–4 dotyczących zamówień o wartości równej lub przekraczającej progi unijne określono, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia wykonawca zamiast odpowiednich podmiotowych środków dowodowych może złożyć certyfikat potwierdzający udzielenie certyfikacji wykonawców zamówień publicznych odpowiednio w zakresie, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1 lub 2 ustawy certyfikacji wykonawców zamówień publicznych. Zamawiający nie może żądać innych podmiotowych środków dowodowych w zakresie, w jakim potwierdzenie braku podstaw wykluczenia lub potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu wynika z certyfikatu, o którym mowa w art. 124 ust. 2 ustawy – Prawo zamówień publicznych, z uwzględnieniem wyjątku określonego w art. 128 ust. 4 ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz okoliczności, o których mowa w art. 31 ust. 6 ustawy o certyfikacji wykonawców. Natomiast przed udzieleniem zamówienia zamawiający może żądać podmiotowych środków dowodowych od wykonawcy, który złożył certyfikat, o którym mowa w art. 124 ust. 2 ustawy – Prawo zamówień publicznych, na potwierdzenie braku podstawy wykluczenia z postępowania, o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych.
Z kolei w zamówieniach o wartości mniejszej niż progi unijne, zgodnie z nowym brzmieniem art. 273 ust. 2 ustawy – Prawo zamówień publicznych, w oświadczeniu z art. 125 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych wykonawca ma wskazywać, czy będzie posługiwał się certyfikatem, o którym mowa w art. 124 ust. 2 ustawy – Prawo zamówień publicznych. W przypadku gdy wykonawca będzie posługiwał się tym certyfikatem, w oświadczeniu poda numer i oznaczenie tego certyfikatu, nazwę podmiotu certyfikującego, który wydał ten certyfikat, okres ważności certyfikacji wykonawców zamówień publicznych oraz wskaże, w zakresie których podstaw wykluczenia lub warunków udziału w postępowaniu będzie posługiwał się tym certyfikatem. Ten aspekt zapewne wpłynie na potrzebę dokonania stosownej zmiany we wzorach oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych, które wykorzystują zamawiający.
Zauważenia wymaga także art. 8 ust. 1 ustawy o certyfikacji określający, że z udzielenia certyfikacji domniemywa się, że wykonawca nie podlega wykluczeniu z postępowania o udzielenie zamówienia lub że jest zdolny do należytego wykonania zamówienia publicznego, w zakresie potwierdzonym certyfikacją i przez okres, na który certyfikacja została udzielona, chyba że wykazano, że wykonawca wprowadził w błąd podmiot certyfikujący, co mogło mieć istotny wpływ na udzielenie tej certyfikacji, lub że wykonawca przestał spełniać warunki udzielenia certyfikacji. Z tym przepisem związany jest bowiem nowo dodany art. 128a PrZamPubl wskazujący na to, że zamawiający, który powołuje się na okoliczności, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o certyfikacji, wzywa wykonawcę do złożenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie niekrótszym niż 5 dni licząc od dnia wezwania. Jeżeli zamawiający uzna wyjaśnienia złożone przez wykonawcę za niewystarczające, informuje podmiot certyfikujący, który wydał certyfikat o okolicznościach, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o certyfikacji wykonawców, wykazując, że wykonawca wprowadził ten podmiot w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na udzielenie certyfikacji wykonawców zamówień publicznych, lub że wykonawca przestał spełniać warunki udzielenia tej certyfikacji. Zamawiający przekazuje podmiotowi certyfikującemu wyjaśnienia złożone przez wykonawcę.
Zawieszenie ważności certyfikacji
W przypadku zawieszenia ważności certyfikacji na zamawiającego nałożono obowiązek wezwania wykonawcy do złożenia, w wyznaczonym terminie nie krótszym niż 5 dni licząc od dnia wezwania, podmiotowych środków dowodowych w zakresie, w jakim złożony certyfikat miał potwierdzać brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu na potrzeby prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia.
Zmiana przesłanki wyłączenia spod stosowania PrZamPubl
Niezależnie od certyfikacji warto zwrócić uwagę na art. 38 pkt 1 ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych, który wchodzi w życie z dniem 1.1.2026 r. Dotyczy on zmiany art. 11 ust. 4 ustawy – Prawo zamówień publicznych zawierającego wyłączenie spod stosowania PrZamPubl. Na jego mocy przepisów PrZamPubl nie stosuje się do zamówień dotyczących wytwarzania blankietów dokumentów publicznych, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 16, 17, 19 i pkt 32 lit. a–e, g, h oraz m ustawy z 22.11.2018 r. o dokumentach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1669 ze zm.), oraz ich personalizacji lub indywidualizacji.
Zmiana ta stanowi konsekwencję wyroku TSUE z 7.9.2023 r. w sprawie C-601/21 i związanej z nim konieczności ograniczenia zakresu przedmiotowego wyłączenia stosowania przepisów dotychczasowego art. 11 ust. 4 ustawy – Prawo zamówień publicznych.
Organizacja służby BHP w jednostkach samorządowych
Nie, wójt nie może tego zrobić.
Zgodnie z art. 23711 Kodeksu pracy, pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników tworzy służbę bezpieczeństwa i higieny pracy pełniącą funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Pracodawca zatrudniający do 100 pracowników powierza wykonywanie zadań służby bhp pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy.
Pracodawca posiadający ukończone szkolenie niezbędne do wykonywania zadań służby bhp może sam wykonywać zadania tej służby, jeżeli:
1) zatrudnia do 10 pracowników albo
2) zatrudnia do 50 pracowników i jest zakwalifikowany do grupy działalności, dla której ustalono nie wyższą niż trzecia kategorię ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Pracodawca (przy zatrudnieniu do 100 pracowników) – w przypadku braku kompetentnych pracowników – może powierzyć wykonywanie zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy.
Natomiast w rozporządzeniu o służbie bhp wskazano, że służba bhp podlega bezpośrednio pracodawcy. U pracodawcy będącego jednostką organizacyjną służba bhp podlega bezpośrednio osobie zarządzającej tą jednostką lub osobie wchodzącej w skład organu zarządzającego, upoważnionej przez ten organ do sprawowania nadzoru w sprawach z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.
Z pracownikami szkoły (nauczycielami, obsługą kuchni itp.) stosunek pracy zawiera dyrektor szkoły, zatem występuje on jako pracodawca. Oznacza to także, że jest odpowiedzialny za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w placówce w odniesieniu do zatrudnionych tam osób (art. 207 § 1 Kodeksu pracy). Zatem to dyrektor szkoły jest zobowiązany do zapewnienia w sposób prawidłowy realizacji zadań służby bhp.
W pozostałym jednostkach organizacyjnych wskazanych w pytaniu, należy zastosować analogiczne podejście.
Możliwość przekazania środków z funduszu sołeckiego na rzecz biblioteki
Istnieje możliwość przeznaczenia w ramach funduszu sołeckiego środków na rzecz biblioteki, w tym na zakup jakiegoś sprzętu, np. komputera czy rzutnika.
Z art. 2 ust. 6 ustawy o funduszu sołeckim (dalej: FundSołU) wynika, że środki funduszu przeznacza się na realizację przedsięwzięć, które zgłoszone we wniosku, o którym mowa w art. 5 FundSołU, są zadaniami własnymi gminy, służą poprawie warunków życia mieszkańców i są zgodne ze strategią rozwoju gminy. Punktem wyjścia jest ustalenie, czy wydatek wpisuje się w jedno z tzw. zadań własnych gminy.
Zadania te określa ogólnie art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gdzie w punkcie 9 podano, że w zakres tych zadań wchodzą m.in. sprawy kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.
Na kanwie ww. przepisów w piśmie RIO w Kielcach z 13.10.2022 r. (WI.54.51.2022) wskazano, że:
W ocenie tut. Izby, możliwym jest przeznaczenie środków finansowych z funduszu sołeckiego na realizację przedsięwzięcia polegającego na zakupie książek do biblioteki gminnej. Wskazane we wniosku o udzielenie wyjaśnienia przedsięwzięcia, stanowi realizację zadania własnego gminy. Wśród nich wymieniono sprawy dotyczące kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami (pkt 9), zaś art. 9 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1479 ze zm.) nakłada na organizatora (tu. Gminę) obowiązek zapewnienia środków na prowadzenie działalności bibliotecznej, zwłaszcza na zakup materiałów bibliotecznych.
W związku z powyższym sołectwo musi złożyć wniosek (w terminie określonym przepisami ustawy o funduszu sołeckim), w którym określa przekazanie środków (w formie dotacji) na dany cel, który będzie służyć poprawie warunków życia mieszkańców oraz będzie zgodny ze strategią rozwoju gminy, tj. zgodny z postanowieniami podjętej w tej sprawie uchwały rady gminy.
W świetle powyższego należy przyjąć, że istnieje możliwość przeznaczenia w ramach funduszu sołeckiego środków na rzecz biblioteki, w tym na zakup jakiegoś sprzętu, np. komputera czy rzutnika.
Delegowanie zadań z zakresu kontroli nieruchomości pod kątem przyłączy do kanalizacji
O ile dokona się stosownych zmian w umowie spółki, o tyle możliwe byłoby zakresowo przekazanie spółce zadań w zakresie kontroli przyłączy do kanalizacji oraz kontroli wywozu nieczystości ciekłych z nieruchomości ze zbiorników bezodpływowych i przydomowych oczyszczalni ścieków.
Analiza prawna wymaga uwzględnienia przepisów ustawy o gospodarce komunalnej, w tym:
„Art. 4 [Zadania rady gminy]
1. Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o:
1) wyborze sposobu prowadzenia i form gospodarki komunalnej;
2) wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego”.
[…] 2. Powierzenie wykonywania zadań gminy może nastąpić jedynie w drodze powołania spółki, zaś modyfikacja tych zadań (ich uzupełnienie) nie może nastąpić w trybie umowy wykonawczej zawartej pomiędzy gminą a spółką.
3. Kolejno powinno się dokonać zmiany umowy spółki, a potem można jej powierzyć określone zadania (wyr. NSA z 3.12.2015 r., II OSK 2590/15, Legalis).
Zatem, w świetle powyższego można uznać, że o ile dokona się stosownych zmian w umowie spółki, o tyle możliwe byłoby zakresowo przekazanie spółce zadań w zakresie kontroli przyłączy do kanalizacji oraz kontroli wywozu nieczystości ciekłych z nieruchomości ze zbiorników bezodpływowych i przydomowych oczyszczalni ścieków.
Uzasadnienie braku podziału zamówienia na części przy zakupie samochodu strażackiego z wyposażeniem ratunkowym
Brak podziału zamówienia można uzasadnić koniecznością zapewnienia pełnej integralności i kompatybilności pojazdu z wyposażeniem, co gwarantuje bezpieczeństwo i efektywność użytkowania. Podział mógłby powodować nadmierne trudności techniczne, a także wzrost kosztów dostawy wyposażenia. Zgodnie bowiem z orzecznictwem KIO dopuszcza się brak podziału przy uzasadnionych przesłankach technicznych, organizacyjnych i ekonomicznych.
W świetle przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych oraz orzecznictwa KIO zamawiający nie jest zobligowany do podziału zamówienia na części, nawet jeśli przedmiot zamówienia jest formalnie podzielny. Decyzja o braku podziału musi jednak być merytorycznie uzasadniona i oparta na specyfice danego zamówienia. Przykładowo w wyroku z 17.10.2022 r., sygn. KIO 2578/22, podkreślono, że zamawiający zachowuje swobodę decyzji co do podziału zamówienia, pod warunkiem że decyzja ta jest poparta uzasadnionymi, merytorycznymi powodami. Do uzasadnionych przesłanek należą m.in. nadmierne trudności techniczne wynikające z konieczności koordynacji działań różnych wykonawców, ryzyko pogorszenia jakości lub terminowości realizacji zamówienia oraz znaczące koszty dodatkowe związane z koniecznością zawierania i nadzorowania odrębnych umów.
Ponadto, zgodnie z wyrokiem KIO z 9.1.2023 r., sygn. KIO 3439/22, brak podziału zamówienia powinien służyć uzyskaniu najlepszych efektów realizacji przedsięwzięcia, zarówno pod względem ekonomicznym, jak i organizacyjnym.
W przypadku przedmiotowego zamówienia istotnym aspektem jest ścisła współzależność i konieczność koordynacji pomiędzy pojazdem a jego wyposażeniem ratunkowym. Samochód strażacki musi być dostosowany do zamontowania specjalistycznego sprzętu, który z kolei musi spełniać rygorystyczne wymagania techniczne i bezpieczeństwa. Podział zamówienia na osobne części (np. zakup samochodu i zakup wyposażenia jako dwa odrębne zadania) mógłby doprowadzić do powstania nadmiernych trudności technicznych, komplikacji logistycznych, co mogłoby zagrozić efektywności działań ratowniczych. W przypadku bowiem takiego zakupu konieczność koordynacji wszystkich elementów jest szczególnie istotna, gdyż wpływa bezpośrednio na funkcjonalność i bezpieczeństwo użytkowania pojazdu w sytuacjach ratunkowych. Kompleksowe zamówienie pozwala na optymalizację kosztów, zmniejszenie ryzyka niezgodności technicznej pomiędzy pojazdem a wyposażeniem oraz uproszczenie procesu realizacji i nadzoru nad umową. Ponadto dzieląc zamówienie na części, zamawiający ryzykowałby powstaniem nadmiernych problemów, głównie natury technicznej, w zakresie integralności i kompatybilności pojazdu z wyposażeniem.
Jak więc widać, w przedstawionej sytuacji powody niedokonania podziału zamówienia na części mają charakter indywidualny i wynikają ze specyfiki zamówienia, które z jednej strony jest podzielne formalnie, ale z drugiej strony wymaga realizacji jako całość, gwarantującej bezpieczeństwo i efektywność użytkowania pojazdu w służbie ratunkowej.
Praca wójta w wolną sobotę
W ocenie autora odpowiedzi, za pracę w dniu wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia prac wójt powinien uzyskać dzień wolny od pracy. Jeżeli dzień taki nie zostanie udzielony nie będzie miał prawa do rekompensaty za nadgodziny.
Pracownikowi samorządowemu za pracę wykonywaną na polecenie przełożonego w godzinach nadliczbowych przysługuje, według jego wyboru, wynagrodzenie albo czas wolny w tym samym wymiarze, przy czym wolny czas, na wniosek pracownika, może być udzielony w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21.1.2014 r. (P 26/12, Legalis.) stwierdził, że pracownikom samorządowym co prawda nie przysługują kodeksowe dodatki, ale będący przedmiotem rozważań „(…) art. 42 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych (dalej: PracSamU), nie wyłącza prawa do rekompensaty za pracę wykonaną w godzinach nadliczbowych pracowników na kierowniczych stanowiskach, jak czyni to art. 1514 Kodeksu pracy”. Należy uznać, że w tym zakresie PracSamU ma zastosowanie przed regulacjami Kodeksu pracy. Artykuł 42 ust. 4 PracSamU zawiera wyczerpującą regulację dotyczącą rekompensaty pracy w godzinach nadliczbowych i odnosi się do wszystkich pracowników samorządowych, w tym również zajmujących stanowiska kierownicze.
Pracownikowi samorządowemu przysługuje rekompensata „za pracę wykonywaną na polecenie przełożonego w godzinach nadliczbowych”. Faktycznie, skoro rekompensata przysługuje za pracę w nadgodzinach wykonywaną „na polecenie przełożonego”, to prawa do niej nie mają ci pracownicy samorządowi, którzy poleceń nie otrzymują (nie mają przełożonych) albo mają kompetencje do podejmowania samodzielnych decyzji dotyczących ich czasu pracy. Wójt nie uzyska zatem rekompensaty za pracę nadliczbową.
Jak podkreślił PIP (opinia z 12.9.2013 r. w sprawie sposobu rekompensowania pracownikowi samorządowemu pracy w dniu wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy): „Pracownikowi samorządowemu świadczącemu na polecenie przełożonego pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, tj. w sobotę (zgodnie z rozkładem czasu pracy soboty są dniami wolnymi od pracy), należy udzielić innego (całego) dnia wolnego od pracy do końca okresu rozliczeniowego, w którym tę pracę świadczył, w terminie z nim uzgodnionym. Dopiero, gdyby nie udzielono do końca okresu rozliczeniowego dnia wolnego, praca w tym dniu stanie się tym samym pracą w godzinach nadliczbowych i tym samym znajdą zastosowanie zasady rekompensaty z ustawy o pracownikach samorządowych”.
W stosunku do osób zarządzających ani Kodeks pracy, ani PracSamU nie wyłącza zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy i konieczności oddania innego dnia wolnego za pracę w dniu wolnym od pracy z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Jeżeli jednak wójt nie uzyska dnia wolnego, to z końcem okresu rozliczeniowego praca w wolną sobotę zakwalifikowana zostanie jako nadgodziny średniotygodniowe i w związku z tym nie uzyska już za nie rekompensaty.
Zmiana podstawy programowej w zakresie wychowania fizycznego: zdobywanie kompetencji ruchowych i wiedzy o zdrowym stylu życia
Szkoły podstawowe
Nowa podstawa programowa w zakresie przedmiotu wychowanie fizyczne zawarta w rozporządzeniu ME z 21.7.2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1052) opiera się na koncepcji „alfabetu ruchowego” oraz rozwijaniu podstawowych umiejętności ruchowych, które są kluczowe dla podejmowania aktywności fizycznej w sposób naturalny, efektywny i dostosowany do możliwości dziecka.
Zasadniczym celem nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego jest:
- rozwijanie szerokiego wachlarza umiejętności ruchowych, które umożliwiają dzieciom podejmowanie różnych form aktywności przez całe życie;
- danie nauczycielom elastyczności w prowadzeniu zajęć ruchowych, co pozwoli im dostosować treści do zróżnicowanych potrzeb dzieci oraz dostępnych warunków;
- stworzenie środowiska wspierającego aktywność fizyczną, a nie wyłącznie ocenianie umiejętności wykonania określonych elementów technicznych.
Szkoły ponadpodstawowe
Z kolei dzieci starsze i młodzież, zgodnie z założeniami do wprowadzonych zmian powinni otrzymać w szkole ukształtowanie całożyciowej potrzeby podejmowania aktywności fizycznej, rozwój sprawności motorycznej i świadomej postawy prozdrowotnej. Wychowanie fizyczne powinno umożliwić uczniom poznawanie różnorodnych form aktywności ruchowych, rozwijanie pasji sportowych oraz kształtowanie umiejętności społecznych, takich jak współpraca, odpowiedzialność, uczciwość i poszanowanie godności innych. Zmiany dla tej grupy uczniów reguluje rozporządzenie ME zmieniające rozporządzenie z 21.7.2025 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. z 2025 r. poz. 1035).
Związanie kierownika budowy z innymi uczestnikami procesu budowlanego oraz stronami
Przepisy ustawy Prawo budowlane (dalej: PrBud) nie zakazują łączenia funkcji kierownika budowy z pozostawaniem w stosunku prawnym z generalnym wykonawcą i pobieraniem wynagrodzenia.
Zgodnie z art. 17 pkt 4 PrBud, kierownik budowy jest uczestnikiem procesu budowlanego w rozumieniu ustawy.
Kierownik budowy wykonuje jednocześnie samodzielną funkcję techniczną w budownictwie. Zakres podstawowych obowiązków spoczywających na kierowniku budowy ustawodawca uregulował zaś w art. 22 PrBud.
Same przepisy PrBud nie zawierają jednocześnie żadnych ograniczeń w zakresie stosunków prawnych, czy nawet osobistych, w jakich kierownik budowy może pozostawać tak z pozostałymi uczestnikami procesu budowlanego, jak też inwestorem czy wykonawcą (generalnym wykonawcą). Jedynie – stosownie do art. 24 ust. 1 PrBud – ustawodawca przesądził, że łączenie funkcji kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego nie jest dopuszczalne.
Jak wyjaśnia się to bowiem w doktrynie, funkcje te muszą być oddzielone, aby został zachowany element faktycznej, a nie iluzorycznej kontroli procesu budowlanego. Jest to ważny element tworzonego przez ustawodawcę systemu zapewnienia wysokiej jakości procesu budowlanego. Przepisy PrBud (np. art. 24 PrBud) nie zakazują zatem łączenia funkcji kierownika budowy z pozostawaniem w stosunku prawnym z generalnym wykonawcą i pobieraniem wynagrodzenia.
W tym miejscu należy przypomnieć, że kierownik budowy odpowiada za należyte wykonywanie powierzonych mu obowiązków i dopiero ustalenie, że obowiązki te są naruszane z uwagi na stosunek prawny czy osobisty, łączący kierownika budowy z pozostałymi uczestnikami procesu budowlanego lub jego stronami, skutkować może odpowiedzialnością kierownika budowy (zwykle odszkodowawczą lub zawodową). Ważne jest więc, aby kierownik budowy zachował obiektywizm i niezależność w wykonywaniu swoich obowiązków, unikając konfliktu interesów. Dopiero, gdy jego rola jako pracownika generalnego wykonawcy koliduje z jego obowiązkami jako kierownika budowy, może to prowadzić do faktycznych problemów i ewentualnych naruszeń.
Wymagania na stanowisko kierownika środowiskowego domu samopomocy
Kandydat nie spełnia wymagania formalnego dotyczącego wykształcenia wyższego na kierunku mającym zastosowanie przy świadczeniu usług w środowiskowym domu samopomocy, określonego w § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie środowiskowych domów samopomocy (dalej: ŚrodDomSamR).
Zgodnie z przepisami ŚrodDomSamR kierownik domu jest obowiązany posiadać wykształcenie wyższe na kierunku mającym zastosowanie przy świadczeniu usług w domu oraz co najmniej półroczne doświadczenie zawodowe polegające na realizacji usług dla osób z zaburzeniami psychicznymi (§ 9 ust. 1 ŚrodDomSamR).
Przepis nie zawiera katalogów zamkniętych kierunków studiów, lecz formułuje wymóg generalny dotyczący związku kierunku studiów z usługami świadczonymi przez środowiskowy dom samopomocy. Do takich kierunków należałoby zaliczyć psychologię, pedagogikę, pracę socjalną, ale jest to jedynie katalog przykładowy.
W kontekście przedłożonych przez kandydata dyplomów należy stwierdzić, że:
1. Kierunek „zarządzanie i marketing w zakresie informatyki i systemów bezpieczeństwa” – nie wykazuje bezpośredniego związku z usługami świadczonymi w środowiskowym domu samopomocy, które obejmują przede wszystkim treningi samoobsługi, treningi umiejętności społecznych oraz opiekę nad osobami z zaburzeniami psychicznymi.
2. Kierunek „zarządzanie, specjalność zarządzanie rozwojem regionalnym” – podobnie nie ma bezpośredniego związku z profilem działalności środowiskowego domu samopomocy, koncentrując się na aspektach makroekonomicznych i planistycznych rozwoju regionalnego.
Tym samym (moim zdaniem) kandydat nie spełnia wymagania formalnego dotyczącego wykształcenia wyższego na kierunku mającym zastosowanie przy świadczeniu usług w środowiskowym domu samopomocy, określonego w § 9 ust. 1 ŚrodDomSamR.
Program „Przyjazna szkoła” na lata 2025–2027 jako wsparcie dla szkół przyjaznych uczniom z Ukrainy
Założenia programu
Program jest odpowiedzią na rosnące potrzeby społeczności szkolnych, które muszą sprostać wyzwaniom wynikającym z migracji, traum wojennych czy różnic kulturowych. Jego głównym celem jest stworzenie warunków sprzyjających budowaniu pozytywnych relacji rówieśniczych oraz rozwojowi kompetencji uczniów z doświadczeniem migracji i uchodźstwa.
W ramach „Przyjaznej szkoły” przewidziano 3 główne moduły wsparcia:
- pomoc asystenta,
- poprawę dobrostanu społeczności szkolnej oraz
- doskonalenie kadr systemu oświaty.
Łączna alokacja finansowa na ten cel to niemal 500 milionów złotych, z czego ponad 412 milionów pochodzi z funduszy europejskich.
Działania obejmują m.in. zatrudnianie asystentów dla uczniów z Ukrainy, organizację wsparcia psychologiczno-edukacyjnego, szkolenia dla nauczycieli oraz działania mające na celu integrację i wzmacnianie społeczności szkolnych. Wsparcie obejmie zarówno szkoły koordynowane przez wojewodów, jak i placówki prowadzone przez ministerstwa.
Komu przysługuje wsparcie i zasady przyznawania
Program „Przyjazna szkoła” jest realizowany na podstawie rozporządzenia RM z 11.7.2025 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania wsparcia w zakresie wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży objętych Rządowym programem wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży „Przyjazna szkoła” w latach 2025-2027 (Dz.U. z 2025 r. poz. 946) oraz uchwały RM nr 60 również z 11.7.2025 r. w sprawie Rządowego programu wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży „Przyjazna szkoła” w latach 2025–2027 (M.P. 2025 poz. 648).
Szkoły, które chcą skorzystać z pomocy, muszą spełniać warunek, iż w dniu rozpoczęcia wsparcia naukę pobiera co najmniej jedno dziecko z Ukrainy.
Organy prowadzące szkoły (np. gminy, powiaty) lub dyrektorzy szkół (jeśli szkoły prowadzi minister) składają wnioski:
- do wojewody (jednostki samorządu terytorialnego, osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego; osoby fizyczne),
- do ministra właściwego prowadzącego szkołę (np. minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w przypadku szkół artystycznych).
Czas: 14 dni roboczych od dnia ogłoszenia naboru.
Minister Edukacji publikuje na stronie internetowej MEN formularz wniosku, który zawiera dane dotyczące:
- liczby uczniów z doświadczeniem migracji/uchodźstwa,
- proponowaną liczbę asystentów i wymiar etatów,
- plan zatrudnienia oraz szacunkowe koszty.
Wojewoda lub minister prowadzący szkołę rozpatrzy wnioski w ciągu 14 dni roboczych od dnia zakończenia naboru wniosków. Jeśli zapotrzebowanie przewyższa limit środków, stosuje się kryteria rankingujące:
- w pierwszej kolejności brane są pod uwagę szkoły publiczne przed niepublicznymi,
- następnie znaczenie ma liczba uczniów i uczennic z Ukrainy w porównaniu do całkowitej ilości dzieci w danej szkole,
- dodatkowo brany jest pod uwagę również procentowy udział liczby uczniów z Ukrainy.
Lista zakwalifikowanych szkół zostanie opublikowana na stronie wojewody lub ministra prowadzącego szkołę. Wojewoda lub minister zawiera umowy z organami prowadzącymi szkoły zakwalifikowanymi do programu.
Terminy na składanie wniosków:
Rok 2025:
- minister informuje wojewodów o programie w ciągu 5 dni roboczych od wejścia w życie uchwały. MEN wystosowało pismo w dniu 24 lipca 2025 r.,
- wojewodowie ogłaszają nabór wniosków 14 dni roboczych od dnia poinformowania, maksymalny termin na ogłoszenie naboru do dnia 13 sierpnia 2025 r.
Rok 2026:
- nabór na rok 2026 musi być ogłoszony do 30 września 2025 r.,
- termin składania wniosków – 14 dni roboczych od ogłoszenia.
Rok 2027:
- nabór na rok 2027 musi być ogłoszony do 30 września 2026 r.
- termin składania wniosków – 14 dni roboczych od ogłoszenia.
To kompleksowe przedsięwzięcie ma na celu nie tylko wsparcie edukacyjne, ale również budowanie społeczności szkolnych opartych na zaufaniu, szacunku i bezpieczeństwie, co jest niezbędne dla skutecznej integracji i rozwoju młodych ludzi w trudnym czasie.
