Ujęcie prac modernizacyjnych oraz zagospodarowania terenu na gruncie przepisów ustawy o rachunkowości
Opis sytuacji: Nakłady, które poniesione zostały na modernizację budynku, zwiększyły jego wartość. Modernizowany teren przynależy do kilku budynków.
Jednostki powinny dokonać klasyfikacji obiektów zgodnie z ich funkcją i przeznaczeniem. W ramach jednego zadania inwestycyjnego może powstać wiele różnych środków trwałych oraz mogą być ponoszone nakłady, które nie mogą być ujęte jako środki trwałe.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości środkiem trwałym jest składnik aktywów, który na dzień ujęcia, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości, spełnia łącznie następujące warunki:
„a) posiada formę rzeczową lub jest rzeczowym prawem majątkowym, takim jak: prawo wieczystego użytkowania gruntu, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego bądź spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,
b) jego przewidywany okres ekonomicznej użyteczności w danej jednostce jest dłuższy niż rok (12 miesięcy),
c) jest przeznaczony do wykorzystania na potrzeby jednostki, w tym także do trwałego wykorzystywania przez inne jednostki na podstawie umów najmu, dzierżawy lub leasingu, o ile w myśl art. 3 ust. 4 ustawy, umowy te nie spełniają definicji leasingu finansowego,
d) jest kompletny i zdatny do użytkowania”.
Regulacje KSR nr 11 „Środki trwałe” wskazują, iż obiekt inwentarzowy jest podstawową jednostką ewidencji środków trwałych. Po stwierdzeniu, że składnik aktywów spełnia warunki uznania za środek trwały (omówione w rozdziale IV KSR nr 11) następuje jego przyporządkowanie do właściwej grupy, podgrupy i rodzaju klasyfikacji środków trwałych (KŚT), a także określenie zakresu obiektu(ów) inwentarzowego(ych), dla którego(ch) ustalona zostanie wartość początkowa oraz okres i metoda amortyzacji. Może go stanowić:
1) pojedynczy obiekt inwentarzowy, jakim jest indywidualny środek trwały,
2) zbiorczy obiekt inwentarzowy, w skład którego wchodzą co najmniej dwa środki trwałe, przy czym każdy z nich mógłby stanowić pojedynczy obiekt, ale ich połączenie jest uzasadnione.
Zbiorczy obiekt inwentarzowy mogą tworzyć:
1) obiekty zespolone funkcjonalnie, w skład których mogą wchodzić środki trwałe różne co do rodzaju, ale pełniące swą funkcję łącznie,
2) obiekty zespolone rodzajowo, w skład których wchodzą środki trwałe identyczne lub podobne co do rodzaju (np. liczniki energii elektrycznej, meble, latarnie, wiaty komunikacyjne, pojemniki na śmieci).
Zbiorczy obiekt inwentarzowy zespolony rodzajowo tworzy się wtedy, gdy wszystkie rzeczowe składniki aktywów trwałych wchodzące w skład tego obiektu i stanowiące części składowe tego obiektu:
1) należą do tego samego rodzaju KŚT,
2) użytkowane są w podobnych warunkach, spełniają zbliżone funkcje i nie zachodzi potrzeba ustalania amortyzacji odrębnie dla każdego z nich,
3) jednorazowe odpisanie w koszty poszczególnych składników zbiorczego obiektu inwentarzowego zniekształciłoby wynik finansowy.
Wskazane powyżej zasady pokazują, iż można opisane zakupy połączyć w zbiorcze obiekty inwentarzowe amortyzowane w czasie (choć nie ma zakazu ujęcia ich jako pojedynczych obiektów, które umarzane są jednorazowo).
Z punktu widzenia rachunkowości (przepisów ustawy o rachunkowości) nie ma znaczenia, jaka jest wartość początkowa – ważne, iż składnik ma służyć jednostce powyżej 12 miesięcy. Przy czym jednostki mogą stosować uproszczenia. Przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej wskazują, iż jednorazowo – przez spisanie w koszty w miesiącu przyjęcia do używania – mogą być umarzane:
„1) książki i inne zbiory biblioteczne;
2) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno–wychowawczemu realizowanemu w szkołach i placówkach oświatowych;
3) odzież i umundurowanie;
4) meble i dywany;
5) inwentarz żywy;
6) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania”.
Jak wskazują zapisy KSR nr 11 „Środki trwałe” część składowa jest to nieodłączny element środka trwałego warunkujący jego użytkowanie, który nie może być od niego odłączany bez istotnego uszczerbku dla zdatności środka trwałego do użytkowania. Część składowa jest powiązana fizycznie (wchodzi fizycznie w skład danego środka trwałego) lub prawnie ze środkiem trwałym.
W tym wypadku ławki, boiska itd. są obiektami spełniającymi swoje funkcje niezależnie od siebie i w różny sposób pomimo, iż są częścią parku. Każdy z tych obiektów będzie służył przez inny okres. Wynika z tego, że obiekty powinny zostać ujęte jako oddzielne środki trwałe, ewentualnie zostać pogrupowane w tzw. zbiorcze obiekty inwentarzowe.
Zabudowane parkingi, utwardzenia nawierzchni w różnej postaci (kostki, płaty, wyżwirowane itp.), które służą jednocześnie wielu budynkom, ujmowane są zwykle w grupowaniu 291 „Pozostałe obiekty inżynierii lądowej i wodnej, gdzie indziej niesklasyfikowane”.
Place zabaw i ich wyposażenie, boiska do piłki nożnej i siatkowej, parkingi, siłownie zewnętrzne, kosze i ławki, ozdobne altany klasyfikowane są w grupowaniu 809 KŚT „Pozostałe narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie, gdzie indziej niesklasyfikowane”.
Nie zwiększa się wartości gruntu poprzez zasadzenie na nim zieleni. Nie ma też możliwości uznania, iż drzewa, kwiaty czy krzewy stanowią odrębne środki trwałe. Organy podatkowe w takich sprawach wskazują, iż zieleń jest kosztem bieżącego okresu. Podkreślają one, że wydatki – poniesione po przekazaniu obiektu do używania na zagospodarowanie terenów wokół budynków – nie są wydatkami poniesionymi na ulepszenie środka trwałego i nie mogą podwyższać wartości środka trwałego (budynku, budowli). Ich zdaniem ulepszenie polega na działaniu, w wyniku którego obiekt uzyskuje większą wartość użytkową od posiadanej przez niego w momencie przyjęcia do używania (np. zwiększenie powierzchni lub komfortu budynku, obniżenie kosztów eksploatacji itp.). Tak więc zaliczenie do kosztów podatkowych wydatków, które poniesione zostały na zagospodarowanie terenu, w tym nasadzenia, humusowanie, obsianie trawą, nie powinno być kwestionowane jako koszty okresu, nawet jeśli są finansowane jako element części zadania inwestycyjnego.
Urlop bezpłatny w świadectwie pracy
Należy podać datę początkową i końcową urlopu oraz podstawę prawną jego udzielenia.
W świadectwie pracy wskazujemy na okres trwania urlopu bezpłatnego i podstawę jego udzielenia.
Podstawa prawna uzależniona będzie od tego, o jakim z licznych urlopów bezpłatnych przewidzianych w prawie pracy mówimy. Najprawdopodobniej urlop został udzielony w oparciu o art. 174 Kodeksu pracy.
Należy podać datę początkową i końcową urlopu. Nie odnosimy się przy tym do rozkładu czasu pracy pracownika, tzn. nie obejmujemy zapisem dni, które nie wynikały wprost z wniosku (wniosków), ale były np. wolne rozkładowo. Prawidłowy jest więc drugi zapis – dwa okresy wykorzystywania urlopu, zgodnie z zaakceptowanymi przez pracodawcę wnioskami.
Postępowanie na ubezpieczenie grupowe pracowników
Z punktu widzenia ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej: PrZamPubl) źródło finansowania umowy w sprawie zamówienia publicznego nie ma znaczenia, istotny jest podmiot prowadzący postepowanie i zawierający umowę w sprawie zamówienia publicznego.
Niezależnie od opinii UZP (która skądinąd na ogół jest brana pod uwagę przez instytucje kontrolne), to obowiązek stosowania PrZamPubl wynika w analizowanej sytuacji również z samych przepisów PrZamPubl. Źródło finansowania zamówienia nie jest czynnikiem mającym jakikolwiek wpływ na sam obowiązek stosowania przepisów PrZamPubl. Z drugiej strony również realnym odbiorcą świadczenia wykonawcy nie musi być zamawiający. Jednak w kontekście wskazanego w pytaniu art. 44 ustawy o finansach publicznych źródło finansowania ma znaczenie, a tym źródłem są środki pracowników, które w oczywisty sposób nie są (i nie muszą, ani nie powinny) ujęte w planie finansowym. To co dla PrZamPubl pozostaje bez znaczenia, dla innej podstawy jest zasadnicze.
Typowym przykładem, innym niż ubezpieczenie grupowe pracowników, jest organizowanie przez gminy postępowań na odbiór odpadów od mieszkańców – ciężar ekonomiczny pokrywają właściciele nieruchomości, jednak nie jest to podstawą do odstąpienia od stosowania przepisów PrZamPubl.
Jeżeli zamawiający wyrażałby wolę wyłączenia ubezpieczenia grupowego pracowników spod przepisów PrZamPubl, wówczas wybór wykonawcy musiałby zostać przeprowadzony przez samych pracowników lub ich przedstawicieli (np. związki zawodowe jeżeli funkcjonują u danego zamawiającego).
Przydzielenie nauczycielowi mianowanemu zajęć wyłącznie w oddziale przedszkolnym a zmiana stanowiska
W opisanym przypadku nie ma zmiany stanowiska a jedynie przydział konkretnych godzin w ramach stanowiska, co związane jest z organizacją pracy, za którą odpowiada dyrektor. W tej sytuacji zgoda nauczyciela nie jest wymagana.
Przede wszystkim zauważmy, że z opisu stanu faktycznego wynika, że nauczycielka jest zatrudniona na podstawie mianowania w szkole podstawowej a jej stanowisko określono jako nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej oraz wychowania przedszkolnego. Ponadto przez lata swojej pracy pełniła obowiązki nauczyciela wychowania przedszkolnego, nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej oraz nauczyciela logopedy. Zatem dyrektor traktował nauczycielkę jako nauczyciela posiadającego kwalifikacje do pracy zarówno w oddziałach przedszkolnych, jak i w klasach I–III. W tych okolicznościach przydział w arkuszu organizacji godzin w grupie przedszkolnym nie stanowi przeniesienia, zmiany stanowiska w rozumieniu art. 18 Karty Nauczyciela, jest to element organizacji pracy szkoły.
Biorąc pod uwagę, że nauczycielka pozostaje nauczycielem tej samej szkoły, nie zmienia się podstawa jej zatrudnienia, nie następuje ograniczenie etatu ani też nie dochodzi do przeniesienia na inne stanowisko, to zgoda nauczycielki nie jest tu wymagana. Mamy tu do czynienia z przydziałem konkretnych zajęć, co należy do kompetencji dyrektora szkoły i wynika z organizacji pracy szkoły.
W praktyce dyrektor powinien więc poinformować nauczycielkę o przydziale zajęć oraz o obowiązującym wymiarze pensum wynikającym z arkusza organizacyjnego. Nie wymaga to jednak zawierania porozumienia zmieniającego ani uzyskiwania zgody.
Przeniesienie na stałe na stanowisko sekretarza a wymóg przeprowadzenia konkursu
Należy zawrzeć nowe porozumienie dotyczące stałego przeniesienia pracownika oraz uzyskać od zainteresowanego pracownika zgodę na przeniesienie albo jego wniosek w tym zakresie.
Zgodnie z ustawą o pracownikach samorządowych obsadzenie stanowiska sekretarza nie może nastąpić w drodze powierzenia pełnienia obowiązków, a przepisu art. 21 ustawy o pracownikach samorządowych (dalej: PracSamU) nie stosuje się. W piśmiennictwie wskazuje się ponadto, że obowiązek przeprowadzenia naboru dotyczy wyłącznie obsadzania wolnego stanowiska sekretarza. Za wolne stanowisko uznaje się stanowisko, które nie zostało obsadzone m.in. poprzez awans lub przeniesienie służbowe pracownika.
Objęcie stanowiska sekretarza w drodze awansu jest zatem możliwe w przypadku pracowników samorządowych zatrudnionych na kierowniczych stanowiskach urzędniczych, pod warunkiem spełnienia wymogów kwalifikacyjnych określonych w ustawie (por. M. Tomaszewska [w:] *Pracownicy samorządowi. Wynagradzanie pracowników samorządowych. Komentarz*, red. K.W. Baran, Warszawa 2023, art. 5, nb. 10). Analogiczne założenie można przyjąć również w odniesieniu do przeniesienia służbowego, o którym mowa w art. 22 PracSamU.
Przepisy wyłączają jedynie możliwość czasowego powierzenia stanowiska sekretarza bez zmiany umowy o pracę, zgodnie z art. 21 PracSamU. Jeżeli zatem pracownik został przeniesiony na stanowisko sekretarza w trybie art. 22 PracSamU, ale na czas określony, przeniesienie to zostało dokonane prawidłowo i skutecznie, jednak na zasadach określonych w porozumieniu pracodawców. Skoro przeniesienie nastąpiło na czas określony, to po upływie okresu wskazanego w porozumieniu pracownik powinien powrócić do dotychczasowego pracodawcy i na dotychczasowe stanowisko.
Jeżeli jednak pracownik ma zostać na stałe zatrudniony na stanowisku sekretarza, należy ponownie spełnić wszystkie wymogi dotyczące przeniesienia służbowego na podstawie art. 22 PracSamU. Nie jest przy tym wykluczone dokonanie takiego przeniesienia jeszcze przed upływem okresu, na jaki pracownik został czasowo przeniesiony, ponieważ ustawa o pracownikach samorządowych nie zawiera w tym zakresie szczególnych regulacji.
Zatem, aby pracownik czasowo przeniesiony na stanowisko sekretarza na podstawie art. 22 PracSamU mógł objąć to stanowisko na stałe, konieczne jest:
1) złożenie przez pracownika wniosku o stałe przeniesienie do urzędu na stanowisko sekretarza albo wyrażenie zgody na takie przeniesienie;
2) zawarcie nowego porozumienia pomiędzy pracodawcami, tj. urzędem oraz jednostką „oddającą” pracownika, dotyczącego jego stałego przeniesienia do urzędu wraz z definitywną, bezterminową zmianą treści stosunku pracy (akta osobowe powinny zostać przekazane do urzędu przejmującego pracownika).
Termin stałego przeniesienia powinien odpowiadać terminowi zakończenia zatrudnienia dotychczasowego sekretarza.
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop nauczyciela zatrudnionego w szkole feryjnej po raz pierwszy
Opisanemu nauczycielowi przysługuje proporcjonalny ekwiwalent za 42 dni urlopu wypoczynkowego.
W razie niewykorzystania przysługującego urlopu wypoczynkowego z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy nauczycielowi przysługuje ekwiwalent pieniężny za okres niewykorzystanego urlopu, jednak nie więcej niż za 8 tygodni – w przypadku nauczycieli zatrudnionych w szkołach feryjnych, oraz nie więcej niż za 35 dni roboczych – w przypadku nauczycieli zatrudnionych w szkołach nieferyjnych (art. 66 ust. 2 Karty Nauczyciela).
Zgodnie z uchwałą SN z 10.5.2006 r. (III PZP 3/06, Legalis), nauczyciel ma prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wymiarze proporcjonalnym do okresu pracy w roku kalendarzowym, w którym ustał stosunek pracy, także wtedy, gdy w zatrudniającej go szkole przewidziane są ferie (art. 1551 § 1 Kodeksu pracy w zw. z art. 64 ust. 2 Karty Nauczyciela).
Przy obliczaniu urlopu proporcjonalnego niepełny kalendarzowy miesiąc pracy zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca, natomiast niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia (art. 154 § 2 oraz art. 1552a § 2 Kodeksu pracy w zw. z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela).
Wprawdzie w tym przypadku nauczyciel nie przepracował pełnego okresu trwania zajęć dydaktycznych, jednak po zastosowaniu zasad zaokrąglania wynik pozostaje taki sam.
Należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – ujęcie w sprawozdaniu Rb–N
Należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy wykazać w wierszu N5.2 „Z tytułu podatków i składek na ubezpieczenia społeczne”. Wiersz N5.3 nie ma tu zastosowania.
W myśl przepisów załącznika nr 8 do rozporządzenia w sprawie sprawozdań jednostek sektora finansów publicznych w zakresie operacji finansowych w wierszu N5.2 wykazuje się łączną wartość bezspornych należności z tytułu podatków i składek na ubezpieczenia społeczne, przy czym wiersz ten wypełniają jedynie jednostki, dla których te tytuły stanowią źródło dochodów. Wszelkie inne należności z tych tytułów, powstałe wskutek rozliczeń, w tym nadpłat na rzecz jednostki, która jest jedynie ich płatnikiem, należy wykazać w wierszu N5.3.
Na mocy art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w sprawach dotyczących opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ordynacji podatkowej, a uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Opłata jest dochodem własnym gminy, a gmina jest jej wierzycielem i organem podatkowym (nie tylko płatnikiem). Należności z tego tytułu są zatem dla gminy źródłem dochodów, co przesądza o zastosowaniu wiersza N5.2.
Wiersz N5.3 miałby zastosowanie wyłącznie u jednostek będących jedynie płatnikami tej opłaty (np. szkoły czy zakładu budżetowego, które uiszczają opłatę na rzecz gminy i mają ewentualną nadpłatę do odzyskania). Urząd gminy nigdy nie wypełnia wierza N5.3 z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami.
Należy też pamiętać o zasadach ogólnych wykazywania danych w sprawozdaniu Rb–N, tj. wykazuje się wyłącznie wartość nominalną bezspornych należności (zarówno wymagalnych, jak i niewymagalnych; bez odsetek, kosztów upomnień i innych należności ubocznych, oraz bez pomniejszania o odpisy aktualizujące ani o nadpłaty wykazane w sprawozdaniu Rb–27S).
Prezydent podpisał nowelizację ustawy o zarządzaniu kryzysowym. System czekają istotne zmiany
Nowelizacja ustawy o zarządzaniu kryzysowym otwiera drogę do przebudowy krajowego systemu reagowania na sytuacje kryzysowe. Celem zmian jest zwiększenie odporności państwa na zagrożenia naturalne, technologiczne, hybrydowe i cybernetyczne oraz wdrożenie rozwiązań wynikających z unijnej dyrektywy CER dotyczącej odporności podmiotów krytycznych.
Nowe przepisy przewidują m.in. zastąpienie dotychczasowego raportu o zagrożeniach bezpieczeństwa narodowego nową Krajową Oceną Ryzyka, która ma stanowić podstawę planowania działań na szczeblu centralnym i lokalnym. Rozwijane będą również systemy ostrzegania, alarmowania i komunikacji kryzysowej.
Istotnym elementem reformy jest także wdrożenie nowych rozwiązań dotyczących podmiotów krytycznych oraz usług kluczowych dla funkcjonowania państwa i społeczeństwa. Ustawodawca odchodzi od podejścia skoncentrowanego wyłącznie na ochronie infrastruktury krytycznej, rozszerzając system bezpieczeństwa na podmioty świadczące usługi niezbędne m.in. w sektorach energii, transportu, ochrony zdrowia, gospodarki wodnej, łączności, administracji czy infrastruktury cyfrowej. Celem jest zapewnienie ciągłości działania tych usług nawet w sytuacjach kryzysowych.
Najważniejsze zmiany to:
1) wprowadzenie Krajowej Oceny Ryzyka jako podstawowego dokumentu planistycznego;
2) wprowadzenie nowych zasad identyfikacji i ochrony podmiotów krytycznych świadczących usługi kluczowe dla funkcjonowania państwa i gospodarki;
3) nałożenie na podmioty krytyczne obowiązków związanych z analizą ryzyka, wzmacnianiem odporności organizacyjnej i technicznej oraz zgłaszaniem poważnych incydentów;
3) ustanowienie minimalnych standardów bezpieczeństwa fizycznego, technicznego, teleinformatycznego i organizacyjnego dla infrastruktury krytycznej;
4) większy nacisk na ciągłość działania i odtwarzanie kluczowych usług po wystąpieniu kryzysu;
5) rozwój systemów ostrzegania i alarmowania ludności;
6) doprecyzowanie współpracy między administracją rządową, wojewodami, samorządami oraz służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo;
7) objęcie większą ochroną także kluczowych łańcuchów dostaw i tzw. dostawców krytycznych..
Dla jednostek samorządu terytorialnego oznacza to przede wszystkim konieczność uwzględnienia nowych wymogów w planowaniu kryzysowym oraz ściślejszą współpracę z administracją rządową i operatorami infrastruktury krytycznej. Nowe rozwiązania mają stworzyć bardziej spójny system odporności państwa i poprawić gotowość do reagowania na współczesne zagrożenia.
Źródło: prezydent.pl
Powołanie radnego na komendanta gminnego OSP a możliwość wypłaty wynagrodzenia
Radnego można powołać jako komendanta, jeżeli jest strażakiem OSP, ale nie należy zawierać z nim odpłatnej umowy zlecenia na wykonywanie tej funkcji. Realnie bezpieczna wypłata wynagrodzenia za funkcję komendanta wymaga wyboru osoby niebędącej radnym tej gminy albo rezygnacji tej osoby z mandatu radnego.
Zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, w celu koordynacji ochotniczych straży pożarnych funkcjonujących na terenie gminy właściwy wójt może powołać komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, wyznaczając go spośród strażaków OSP lub pracowników podległego mu urzędu. Samo powołanie radnego będącego strażakiem OSP na tę funkcję nie jest wprost wyłączone, jednak odrębnie należy ocenić możliwość przyznania mu wynagrodzenia.
W tym zakresie rozstrzygające znaczenie ma art. 24d ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym wójt nie może powierzyć radnemu gminy, w której radny uzyskał mandat, wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej. Umowa zlecenia zawarta z radnym na wykonywanie obowiązków komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej stanowiłaby właśnie powierzenie pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej, a więc byłaby objęta powyższym zakazem. Nie byłoby również prawidłowe zatrudnienie radnego w urzędzie gminy na podstawie umowy o pracę, ponieważ art. 24a ustawy o samorządzie gminnym zakazuje nawiązywania z radnym stosunku pracy w urzędzie gminy, w której radny uzyskał mandat.
W konsekwencji, jeżeli funkcję komendanta miałby pełnić radny tej gminy, najbezpieczniejsze prawnie jest powołanie go bez odrębnego wynagrodzenia za wykonywanie tej funkcji. Nie wyłącza to prawa do świadczeń przysługujących mu jako strażakowi OSP na zasadach ogólnych, np. ekwiwalentu pieniężnego za udział w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, o ile spełnione są ustawowe przesłanki do jego wypłaty.
Jeżeli natomiast gmina chce zapewnić odpłatne wykonywanie zadań komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, rekomendowanym rozwiązaniem jest powierzenie tej funkcji osobie niebędącej radnym tej gminy.
Wyznaczenie miejsca handlu dla rolników i ich domowników
Ogólny zakres warunków, które bierze pod uwagę rada gminy określa ustawa, natomiast w orzecznictwie podkreśla się, że zakres ten nie powinien być szerszy i obejmować wprowadzanie dodatkowych informacji nieprzewidzianych w ustawie.
Miejsce do prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników wyznacza rada gminy w drodze uchwały. Wyznaczając takie miejsce rada gminy bierze pod uwagę w szczególności dogodną komunikację, bliską lokalizację z centrum danej gminy lub miasta lub bliską lokalizację miejsc atrakcyjnych turystycznie (art. 3 ustawy o ułatwieniach w prowadzeniu handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników).
Jak się przyjmuje w orzecznictwie, wyznaczenie miejsca do prowadzenia handlu nie może polegać na precyzyjnym określeniu konkretnego numeru stanowiska, na którym taki handel miałby się odbywać. Taka precyzja we wskazywaniu takiego miejsca lub takich miejsc nie wynika z żadnego przepisu ustawy o ułatwieniach w prowadzeniu handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników, a w szczególności z jej art. 3. Obowiązkiem rady gminy jest wyznaczenie określonego miejsca do prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników, przy czym nie wynika z treści tej ustawy, aby wyznaczenie miejsca dla prowadzenia tego handlu zostało dodatkowo obwarowane obowiązkiem np. udostępniania informacji kupującym o tym, że dany sprzedawca jest rolnikiem lub domownikiem rolnika i sprzedaje towary zgodnie z ustawą o ułatwieniach w prowadzeniu handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników.
Na podstawie tego przepisu nie ma możliwości ujednolicania zasad oznaczania miejsc do prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników. Tym samym, w każdej gminie mogą być odmienne zasady ustalania takich miejsc.
A zatem, jeżeli w danej gminie jej rada ustaliła w sposób nie budzący wątpliwości miejsce lokalizacji takiego handlu, to kwestia tego, jak szczegółowo będą wyznaczone miejsca takiego handlu zostaje w gestii regulacji samych organów stanowiących. Rada gminy ma obowiązek wyznaczania w drodze odpowiedniej uchwały określonego miejsca lub miejsc do prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników.
Jak stwierdzono w jednym z wyroków: „Rada gminy ma wziąć pod uwagę w szczególności dogodną komunikację, bliską lokalizację z centrum danej gminy lub miasta lub bliską lokalizację miejsc atrakcyjnych turystycznie, a nie określić precyzyjnie, które konkretne stanowiska na targowisku będą przeznaczone pod taki handel. Jeżeli [w uchwale] wskazano, że co najmniej 33% wszystkich stanowisk na targowisku miejskim zostaje przeznaczone na handel stosownie do przepisów ustawy o ułatwieniach w prowadzeniu handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników, to nie można uznać, aby takie wyznaczenie miejsca do prowadzenia tego handlu naruszało jakikolwiek przepis [ustawy], a w tym jej art. 3 ust. 1. Rada [gminy] mogłaby jeszcze bardziej sprecyzować takie miejsca (np. wskazując konkretne numery stanowisk na targowisku), ale to jest uzależnione tylko od tego, czy takie będą oczekiwania samych mieszkańców lub rolników sprzedających swoje produkty na takim targowisku” [uzup. Autora] (wyr. NSA z 21.1.2026 r., III OSK 130/23).
