Wydatkowanie środków zgromadzonych na wyodrębnionym rachunku a zgłoszenie do Centralnego Rejestru Umów

Zawierając umowę z dostawcą artykułów spożywczych lub firmą cateringową szkoła wydatkuje zgromadzone na wyodrębnionym rachunku środki jako jednostka sektora finansów publicznych. Każda taka umowa cywilnoprawna, pod warunkiem przekroczenia kwoty 500 zł brutto, podlega zgłoszeniu do Centralnego Rejestru Umów.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Zgodnie z art. 34a ust. 1 w zw. z ust. 6 ustawy o finansach publicznych jednostki sektora finansów publicznych (w tym szkoły publiczne funkcjonujące jako jednostki budżetowe – art. 9 pkt 3 ustawy o finansach publicznych) mają obowiązek rejestrować w CRU wszystkie umowy, których wartość przedmiotu przekracza 500 zł. Rejestracji w CRU podlegają cywilnoprawne umowy zawierane przez szkołę lub gminę (jako zamawiającego) z dostawcami artykułów spożywczych (jeśli szkoła prowadzi własną kuchnię) lub z wykonawcami usług cateringowych, z których te posiłki są finansowane.

Zamknięty katalog wyłączeń z obowiązku rejestracji, zawarty w art. 34a ust. 5 ustawy o finansach publicznych, nie przewiduje odstępstwa dla umów finansowanych ze środków pochodzących z wydzielonego rachunku dochodów utworzonego na podstawie art. 223 ustawy o finansach publicznych. Ustawodawca uzależnia obowiązek wpisu od statusu podmiotu zawierającego umowę oraz jej wartości, a nie od klasyfikacji budżetowej czy źródła pokrycia wydatku.

Gromadzenie środków z opłat rodziców (wsadu do kotła) na wydzielonym rachunku dochodów stanowi jedynie ustawowe odstępstwo od zasady budżetowania brutto (art. 223 ustawy o finansach publicznych). Nie pozbawia to tych środków charakteru środków publicznych ani nie zmienia statusu szkoły. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, funkcjonowanie rachunku wydzielonego w jednostce oświatowej nie tworzy odrębnego bytu prawnego, a jednostka dysponująca tymi środkami cały czas działa w ramach swojego statusu publicznoprawnego jako jednostka organizacyjna gminy.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Udostępnienie wniosków z Programu Ochrony Ludności jako informacji publicznej

Co do zasady tak. Informacje dotyczące realizacji Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, w tym informacje o wnioskach składanych w ramach naborów dotyczących wydatków bieżących i inwestycyjnych finansowanych albo dofinansowywanych ze środków publicznych, stanowią informację publiczną i mogą podlegać udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Nie oznacza to jednak obowiązku udostępnienia pełnej treści wszystkich dokumentów. Przed udostępnieniem należy zbadać, czy dokumenty nie zawierają informacji niejawnych, innych tajemnic ustawowo chronionych, danych objętych prywatnością osoby fizycznej, tajemnicy przedsiębiorcy albo danych objętych szczególnym reżimem wynikającym z ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, w szczególności danych dotyczących ewidencji zasobów i obiektów zbiorowej ochrony.

W praktyce, prawidłowe może być udostępnienie informacji albo kopii dokumentów po usunięciu lub zaczernieniu danych niepodlegających ujawnieniu. Sama okoliczność, że dokument dotyczy ochrony ludności albo obrony cywilnej, nie uzasadnia automatycznej odmowy udostępnienia informacji. Odmowa albo częściowe wyłączenie jawności powinny wynikać z analizy konkretnych danych zawartych w dokumentach.

Ważne

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej: DostInfPubU) każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach określonych w tej ustawie. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, a od osoby składającej wniosek nie można żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 1 i 2 DostInfPubU).

Informacje o realizacji Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej jak i sama treść tego Programu mają charakter informacji o sprawach publicznych. Dotyczą bowiem realizacji zadań publicznych, finansowania tych zadań oraz dysponowania środkami publicznymi. W DostInfPubU wprost wskazuje się, że udostępnieniu podlegają informacje o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c DostInfPubU), a także informacje o majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 DostInfPubU), pomocy publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. g DostInfPubU) i ciężarach publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h DostInfPubU).

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej ma szczególne znaczenie w systemie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej (dalej: OchrCywU). Rada Ministrów zatwierdza Program (art. 6 ust. 1 pkt 1 OchrCywU), a Program stanowi podstawę finansowania realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej (art. 7 OchrCywU). Zgodnie z art. 156 OchrCywU Program jest przyjmowany w drodze uchwały Rady Ministrów, określa sposób finansowania realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, jest opracowywany na okres 5 lat, a w Programie wykazuje się środki w podziale na dysponentów i poszczególne lata.

W OchrCywU przewidziano także finansowanie lub dofinansowanie organów i podmiotów ochrony ludności, m.in. w zakresie tworzenia i utrzymania zasobów, zakupu sprzętu, budowy i utrzymania baz magazynowych, budowy, modernizacji i remontu infrastruktury, w tym budowli ochronnych, oraz szkoleń i edukacji (art. 152 ust. 2 OchrCywU). Wnioski składane w ramach naborów dotyczących takich wydatków odnoszą się więc do sposobu realizacji zadań publicznych oraz do wydatkowania środków publicznych. W tym zakresie, co do zasady, powinny być traktowane jako informacja publiczna.

Dotyczy to w szczególności informacji takich jak:

1) nazwa wnioskodawcy,

2) nazwa zadania,

3) wartość zadania,

4) kwota wnioskowanego lub przyznanego finansowania,

5) źródło finansowania,

6) wynik oceny wniosku,

7) fakt zawarcia umowy,

8) wysokość przekazanych środków oraz

9) podstawowe informacje o rozliczeniu zadania.

Ważne

Nie oznacza to jednak, że wnioski składane w ramach naborów powinny być udostępniane automatycznie w pełnej treści. Prawo dostępu do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego. Zgodnie z art. 5 DostInfPubU podlega ono ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Szczególne znaczenie mogą mieć w tym zakresie przepisy OchrCywU dotyczące ewidencji prowadzonych w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej. Nie chodzi o to, że ewidencje te są częścią Programu. Program ma charakter przede wszystkim planistyczno-finansowy. Ewidencje mają odrębny charakter i służą gromadzeniu danych o zasobach, obiektach oraz innych elementach systemu ochrony ludności i obrony cywilnej. Ich znaczenie w niniejszej sprawie polega na tym, że wskazują, jakiego rodzaju dane ustawodawca wyłączył z powszechnej jawności.

Zgodnie z art. 28 OchrCywU dane zawarte w Centralnej Ewidencji Zasobów oraz w Wojewódzkich Ewidencjach Zasobów nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu DostInfPubU. Dotyczy to m.in. danych o rodzaju i stanie ilościowym zasobów, ich dysponentach, miejscu rozmieszczenia, dostępności i warunkach dysponowania. Z kolei art. 113 ust. 1 OchrCywU stanowi, że dane zawarte w Centralnej Ewidencji OZO nie stanowią informacji publicznej, a zgodnie z art. 113 ust. 2 OchrCywU części tych danych nadaje się klauzulę „zastrzeżone” w rozumieniu przepisów o ochronie informacji niejawnych.

Jeżeli więc w Programie, wniosku albo załącznikach znajdują się dane pochodzące z tych ewidencji albo dane odpowiadające im zakresem, organ powinien wyłączyć je z udostępnienia. Może to dotyczyć w szczególności informacji o lokalizacji zasobów, miejscu rozmieszczenia sprzętu, dysponentach zasobów, dostępności i warunkach dysponowania zasobami, szczegółowych parametrach obiektów ochronnych, ich pojemności, odporności, sposobie wykorzystania, a także danych osób odpowiedzialnych za ich udostępnienie.

Nie uzasadnia to jednak automatycznej odmowy udostępnienia całego dokumentu. Jeżeli po wyłączeniu danych chronionych pozostała część dokumentu zawiera informację publiczną, powinna zostać udostępniona. W praktyce może to wymagać anonimizacji, zaczernienia albo innego technicznego usunięcia danych niepodlegających ujawnieniu.

Podsumowując, informacje dotyczące realizacji Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej oraz wnioski składane w ramach naborów zasadniczo mogą być udostępniane w trybie DostInfPubU. Udostępnienie powinno jednak nastąpić po uprzedniej analizie treści dokumentów i po wyłączeniu informacji niejawnych, innych tajemnic ustawowo chronionych, danych osobowych, tajemnicy przedsiębiorcy oraz danych, które na podstawie OchrCywU nie stanowią informacji publicznej albo są objęte szczególnym reżimem dostępu.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Egzekwowanie obowiązku wynikającego z nakazu usunięcia opon z miejsca nieprzeznaczonego do magazynowania i składowania odpadów

Opis sytuacji: burmistrz wydał decyzję w sprawie nielegalnego składowania opon. Właściciel nieruchomości nie odwołał się od niej. W decyzji tej organ nakazał właścicielowi nieruchomości usunięcie odpadów (ok. 2 000 sztuk zużytych opon, kod 16 01 03) i przekazanie ich do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów. Ponadto, nałożono obowiązek pisemnego powiadomienia burmistrza o wykonaniu nałożonego obowiązku oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających usunięcie odpadów przez uprawniony podmiot. W związku z tym, że właściciel nieruchomości nie poinformował organu o wykonaniu decyzji, organ wezwał tę osobę do złożenia dokumentów potwierdzających przekazanie opon do przedsiębiorcy posiadającemu zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów. W odpowiedzi właściciel nieruchomości poinformował, że opon już nie ma i że przekazał je umową darowizny osobie fizycznej. Co istotne, osoba, której rzekomo przekazano opony, dziś już nie żyje. Właściciel nie ma opon, co organ potwierdził.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Niewykonanie przez zobowiązanego wszystkich obowiązków nałożonych prawomocną decyzją nakazującą usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich magazynowania i składowania, w tym obowiązku przedłożenia dokumentów potwierdzających przekazanie odpadów podmiotowi uprawnionemu do dalszego gospodarowania nimi – uzasadnia nałożenie grzywny. W opisie sytuacji nie znajduję uzasadnienia dla zawiadomienia Policji.

Działając na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach (dalej: OdpadyU) wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

W przedmiotowej decyzji określa się w szczególności:

1) termin usunięcia odpadów;

2) rodzaj odpadów;

3) sposób usunięcia odpadów (art. 26 ust. 6 OdpadyU).

Posiadacz odpadów, będący adresatem takiej decyzji, w razie niewykonania ujętego w niej warunku powinien liczyć się z zastosowaniem środków egzekucyjnych przewidzianych w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: EgzAdmU).

Pod pojęciem środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym należy rozumieć:

1) grzywnę w celu przymuszenia,

2) wykonanie zastępcze,

3) odebranie rzeczy ruchomej,

4) odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń,

5) przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12 lit. b EgzAdmU).

Z powyższego katalogu środków egzekucyjnych decyzja nakazująca usunięcie odpadów może być egzekwowana w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym, przy czym wchodzą tu w rachubę: grzywna w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze. W odniesieniu do warunku udokumentowania przekazania usuniętych odpadów podmiotowi uprawnionemu do gospodarowania nimi właściwym środkiem będzie grzywna.

Zgodnie z art. 119 § 1 EgzAdmU grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2 EgzAdmU).

Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:

1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;

2) postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 1 EgzAdmU).

Jak stanowi art. 122 § 2 EgzAdmU postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:

1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;

2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Orzecznictwo

Egzekucja administracyjna może być wszczęta jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne w upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (art. 15 § 1 ustawy). Celem instytucji upomnienia jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku (WSA w Poznaniu z 10.01.2018 r., IV SA/Po 983/17).

Orzecznictwo

Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, ustalając wymiar grzywny w celu przymuszenia, organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą skuteczności i celowości, a swoje ustalenia w tym zakresie, związane z rozstrzyganiem o jej wysokości w sposób uznaniowy, powinien za każdym razem uzasadnić (zob. uzasadnienia wyroków WSA w Białymstoku z 16.1.2007 r., sygn. akt II SA/Bk 311/06, WSA w Szczecinie z 8.12.2010 r., II SA/Sz 966/10 – www.cboisa.nsa.gov.pl). W judykaturze podkreśla się, że zastosowany środek ma z jednej strony zapewnić efektywność egzekucji, z drugiej – być jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, zaś o wysokości nie może decydować tylko i wyłącznie sytuacja majątkowa oraz rodzinna zobowiązanego, choć i ona nie powinna pozostawać obojętna dla organu egzekucyjnego. Brak wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ przy ustalaniu grzywny oznaczałby całkowitą dowolność w tym zakresie i prowadziłby do sytuacji, w której rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w tej części wymykałoby się spod kontroli Sądu. Zatem organ egzekucyjny kierując się przede wszystkim efektywnością egzekucji winien mieć na uwadze treść tytułu wykonawczego […], a także górną granicę wymierzonej grzywny i w uzasadnieniu postanowienia musi przytoczyć okoliczności, dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości (zob. wyroki: NSA z 20.2.2008 r., II OSK 43/07, z 12.8.2010 r., I OSK 917/10 i inne na www.cboisa.nsa.gov.pl) (wyr. WSA w Rzeszowie z 04.06.2019 r., II SA/Rz 172/19).

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Zasadność sporządzenia charakterystyki przedsięwzięcia przy odmowie zgody na realizację przedsięwzięcia z powodu niezgodności z MPZP

Nie, ponieważ przy odmowie wydanej z powodu niezgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego charakterystyka przedsięwzięcia nie pełni istotnej funkcji procesowej, a ustalenia niezbędne do wydania decyzji wynikają bezpośrednio z dokumentacji złożonej przez inwestora.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Jak stanowi art. 59a ust. 3 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: ŚrodInfU), w przypadku stwierdzenia niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia.

Zgodnie z art. 82 ust. 3 ŚrodInfU, charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Charakterystyka przedsięwzięcia uszczegóławia opis przedsięwzięcia.

Orzecznictwo

Ustawodawca w art. 82 ust. 1 pkt 1 wymienił, jakie treści powinny zostać obowiązkowo określone w decyzji środowiskowej. Wskazał też w art. 82 ust. 3 oraz art. 84 ust. 2 ŚrodInfU, że charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Oznacza to, że charakterystyka przedsięwzięcia stanowi integralną część decyzji i ma moc wiążącą. Załącznik pełni funkcję uzupełniającą do decyzji i powinien uszczegóławiać opis przedsięwzięcia. Osnowa decyzji, jak i załącznik graficzny, do którego odsyła, powinny być spójne. Charakterystyka przedsięwzięcia powinna zawierać opis planowanego zamierzenia umożliwiający identyfikację przedsięwzięcia na kolejnych etapach inwestycyjnych (vide wyr. NSA z 15.1.2020 r., II OSK 2356/17, publ. w CBOSA) (wyr. WSA w Olsztynie z 22.9.2022 r., II SA/Ol 424/20).

W przypadku decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia z powodu jego niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego brak jest podstaw do uznania, że sporządzenie charakterystyki przedsięwzięcia jest niezbędne dla prawidłowości takiego rozstrzygnięcia. Za takim stanowiskiem przemawia również cel art. 59a ust. 3 pkt 1 ŚrodInfU. Przepis ten pozwala na zakończenie postępowania już na etapie badania zgodności przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bez konieczności prowadzenia dalszych czynności związanych z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Podstawę odmowy stanowi bowiem ocena przedsięwzięcia opisanego przez inwestora we wniosku oraz załączonej do niego dokumentacji, w szczególności karcie informacyjnej przedsięwzięcia albo raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Dokumenty te stanowią materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i pozwalają na ustalenie parametrów oraz zakresu planowanego zamierzenia niezbędnych do przeprowadzenia oceny jego zgodności z planem miejscowym.

Należy przy tym zauważyć, że charakterystyka przedsięwzięcia sporządzana przez organ nie stanowi samodzielnego źródła ustaleń faktycznych, lecz jest wtórnym opracowaniem sporządzanym na podstawie dokumentacji przedłożonej przez inwestora. Skoro zatem ocena zgodności przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonywana jest w oparciu o dokumentację stanowiącą materiał dowodowy sprawy, sporządzenie przez organ dodatkowego dokumentu w postaci charakterystyki przedsięwzięcia prowadziłoby jedynie do powielenia informacji wynikających z karty informacyjnej przedsięwzięcia lub raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W konsekwencji należy uznać, że w przypadku wydania decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia na podstawie art. 59a ust. 3 pkt 1 ŚrodInfU brak sporządzenia charakterystyki przedsięwzięcia nie uniemożliwia ani dokonania oceny zgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ani przeprowadzenia kontroli instancyjnej takiego rozstrzygnięcia, jeżeli parametry i zakres przedsięwzięcia wynikają w sposób dostateczny z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Urlop dla poratowania zdrowia a nauczycielska emerytura stażowa

Konieczne jest zweryfikowanie uprawnienia nauczyciela do nauczycielskiej emerytury stażowej. Data urodzenia nauczyciela wskazuje, że być może od 1 września br. nabywa on uprawnienia emerytalne a to wykluczyłoby możliwość udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Wstępne założenie do niniejszej odpowiedzi jest takie, że w pytaniu nie chodzi o kwestię spełniania warunków – przesłanek pozytywnych umożliwiających udzielenie temu konkretnemu nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia, ale o to czy w omawianym przypadku nie zachodzi przesłanka negatywna związana z ewentualnym nabyciem przez nauczyciela uprawnień emerytalnych.

Wychodząc z takiego założenia musimy uwzględnić, że stosownie do art. 73 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela (dalej: KartaNauczU) nauczycielowi, któremu do nabycia prawa do emerytury brakuje mniej niż rok, urlop dla poratowania zdrowia nie może być udzielony na okres dłuższy niż do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym nauczyciel nabywa uprawnienia emerytalne.

Jest przyjęte, że nabycie uprawnień emerytalnych, o których mowa jest w przywołanym wyżej przepisie obejmuje zarówno nabycie tych uprawnień w związku z osiągnięciem tzw. powszechnego wieku emerytalnego, jak również w sytuacji, gdy nauczyciel nabywa prawa emerytalne na podstawie regulacji szczególnych.

Powszechny wiek emerytalny nie wchodzi tu w grę, musimy jednak wziąć pod uwagę, że 1.9.2024 r. wszedł w życie art. 88a KartaNauczU, na mocy którego wprowadzono ponownie emeryturę stażową. Według tych przepisów nauczyciele, po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy, mogą przejść na emeryturę w wieku niższym niż określony w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: EmRentyFUSU), jeżeli spełniają łącznie następujące warunki:

1) rozpoczęli przed 1.1.1999 r. faktyczne wykonywanie pracy na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego, o których mowa w art. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu rozpoczęcia pracy na tym stanowisku,

2) mają okres składkowy, o którym mowa w art. 6 EmRentyFUSU, wynoszący co najmniej 30 lat, w tym co najmniej 20 lat faktycznego wykonywania pracy na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego, o których mowa w art. 1, w brzmieniu obowiązującym w okresie faktycznego wykonywania pracy na tych stanowiskach, z wyjątkiem nauczyciela szkoły za granicą, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć,

3) nie przysługuje im prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek na podstawie art. 88 ust. 2a KartaNauczU

– a wysokość emerytury obliczonej zgodnie z ust. 5-8 nie jest niższa niż kwota, o której mowa w art. 85 ust. 2 EmRentyFUSU.

Jednocześnie według art. 93c KartaNauczU na emeryturę, o której mowa w art. 88a ust. 1, mogą przejść, począwszy od dnia:

1) 1.9.2024 r. – nauczyciele urodzeni przed dniem 1.9.1966 r.;

2) 1.9.2025 r. – nauczyciele urodzeni po dniu 31.8.1966 r., a przed dniem 1.9.1969 r.;

3) 1.9.2026 r. – nauczyciele urodzeni po dniu 31.8.1969 r.

Wprawdzie w pytaniu nie podano wszystkich danych, by rozstrzygnąć czy w tym wypadku nauczyciel spełnia warunki do uzyskania emerytury stażowej, to jednak fakt, że nauczyciel urodził się w grudniu 1969 r. przemawia za weryfikacją uprawnień emerytalnych nauczyciela. Nauczyciel urodził się po dniu 31 sierpnia 1969 roku, więc jest prawdopodobnym, że począwszy od dnia 1 września 2026 r. może skorzystać z uprawnień emerytalnych. Jeśli tak jest to niestety urlop zdrowotny nie może być udzielony od 1.9.2026 r.

Udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia w sytuacji, gdy nauczyciel nie spełnia warunków do jego uzyskania może wpłynąć na ocenę pracy dyrektora, może również skutkować odpowiedzialnością z tytułu niewłaściwego gospodarowania środkami publicznymi.

Dyrektor jest kierownikiem zakładu pracy w związku z tym ciążą na nim obowiązki z zakresu prawa pracy, w tym oczywiście prawidłowe stosowanie przepisów, które kształtują określone uprawnienia pracownicze. Organ prowadzący, który odpowiada za działalność szkoły i który sprawuje nadzór nad jej działalnością może oceniać pracę organizacyjną dyrektora, w tym także  w sposób formalny, na podstawie art. 6a KartaNauczU . Prowadzone działania kontrolne ze strony organu prowadzącego mogą spowodować ujawnienie błędu dyrektora.

W związku z tym, że na podstawie art. 73 ust. 5 KartaNauczU nauczyciel w okresie urlopu dla poratowania zdrowia zachowuje prawo do comiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat oraz prawo do innych świadczeń pracowniczych, udzielenie takiego urlopu nauczycielowi, który nie spełnia wymogów stanowi przyznanie nienależnego świadczenia. Z pewnością jest to nie tylko problem niewłaściwego stosowania przepisów KartaNauczU, a więc prawa pracy ale także niewłaściwe gospodarowanie funduszem płac, czyli środkami publicznymi. Błąd dyrektora może zostać potraktowany jako naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jeśli okres przebywania na urlopie dla poratowania zdrowia przez nauczyciela był długi, wypłacona kwota może być znaczna.

Oczywiście w każdym przypadku należy ocenić wszelkie okoliczności związane z tą sytuacją, problemem jest zwłaszcza trudność w ocenie czy danemu nauczycielowi przysługuje prawo do emerytury, zwłaszcza gdy mamy ocenić prawo do emerytury nauczycielskiej, gdzie w grę wchodzą różne okoliczności. Pytaniem zawsze będzie czy dyrektor miał pełną i właściwą wiedzę na przykład co do stażu warunkującego prawo do emerytury itd.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Możliwość dokonywania zakupów poprzez zagraniczne platformy sprzedażowe – gminna instytucja kultury

Instytucja kultury może dokonywać zakupów poprzez zagraniczne platformy sprzedażowe, o ile zachowane zostaną przepisy ustawy o finansach publicznych (ewentualnie ustawy prawo zamówień publicznych) oraz dokonane zostaną prawidłowe rozliczenia podatkowe (VAT, cło). Kluczowe jest dochowanie zasad celowości, gospodarności i udokumentowania wydatku.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Instytucja kultury jest jednostką sektora finansów publicznych, co wynika z art. 9 pkt 13 ustawy o finansach publicznych (dalej: FinPubU). Regulacje nie zakazują dokonywania zakupów od podmiotów zagranicznych ani za pośrednictwem platform internetowych.

Jednak w myśl art. 44 ust. 3 FinPubU wydatki publiczne muszą być dokonywane:

1) w sposób celowy i oszczędny,

2) z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,

3) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań.

Oznacza to, że wybór platformy zagranicznej jest dopuszczalny, jeśli jest ekonomicznie uzasadniony i odpowiednio udokumentowany.

W kwestii prawa zamówień publicznych – zależne jest to od wartości zamówienia.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 Prawa zamówień publicznych przepisy ustawy mają zastosowanie do zamówień o wartości równej lub przekraczającej kwotę 170 000 zł netto.

Jeżeli wartość zamówienia na dekoracje i materiały jubileuszowe:

1) nie przekracza kwoty 170 000 zł netto – PZP nie ma zastosowania,

2) przekracza próg – konieczne jest przeprowadzenie odpowiedniego postępowania.

Nawet przy zamówieniach, które znajdują się poniżej ww. progu, należy stosować wewnętrzny regulamin zamówień publicznych obowiązujący w instytucji.

Należy mieć na uwadze, iż przy zakupach z krajów UE faktura może być wystawiona bez VAT. Instytucja może być zobowiązana do rozliczenia WNT. Konieczne jest rozliczenie VAT należnego i naliczonego, o ile instytucja jest podatnikiem VAT. Zaś przy zakupach spoza UE warto mieć na uwadze możliwość powstania obowiązków celnych, obowiązku podatkowego na gruncie VAT z tytułu importu towarów (rozliczanego przy odprawie celnej), a także konieczność posiadania prawidłowej dokumentacji celnej.

Instytucja przy zakupie musi posiadać:

1) dokument księgowy spełniający wymogi z art. 21 ustawy o rachunkowości,

2) potwierdzenie zapłaty,

3) dokumenty celne (jeśli są wymagane).

Problemem może być brak klasycznej faktury – niektóre platformy wystawiają dokumenty uproszczone, które mogą nie spełniać wymogów formalnych przewidzianych dla jednostki sektora finansów publicznych.

Autor uważa, że instytucja kultury może dokonać zakupu, jeżeli wszystkie powyższe kwestie zostaną zabezpieczone.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Treść oświadczenia wykonawcy z art. 125 ust. 1 Prawa zamówień publicznych w zakresie korzystania z certyfikatu w postępowaniu o wartości mniejszej niż progi unijne

W postępowaniach krajowych o wartości mniejszej niż progi unijne zmiana wzoru oświadczenia z art. 125 ust. 1 Prawa zamówień publicznych jest konieczna, o ile zamawiający żąda podmiotowych środków dowodowych, zamiast których wykonawca mógłby złożyć certyfikat.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Podkreślić należy, że z art. 273 ust. 2 Prawa zamówień publicznych wynika, że w oświadczeniu wykonawca wskazuje, czy będzie posługiwał się certyfikatem, o którym mowa w art. 124 ust. 2 Prawa zamówień publicznych. W przypadku gdy wykonawca będzie posługiwał się tym certyfikatem, w oświadczeniu podaje:

oraz wskazuje, w zakresie których podstaw wykluczenia lub warunków udziału w postępowaniu będzie posługiwał się tym certyfikatem.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Kwalifikowanie stanowiska powiatowego rzecznika konsumentów jako stażu na stanowisku kierowniczym w samorządowych procedurach rekrutacyjnych

Okres zatrudnienia w starostwie powiatowym nie kwalifikuje się jako staż pracy w publicznych służbach zatrudnienia.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Zajmowanie stanowiska Powiatowego/miejskiego Rzecznika Konsumentów można zakwalifikować jako pracę na stanowisku kierowniczym, gdyż stanowisko to jest stanowiskiem kierowniczym urzędniczym w starostwie. Jeżeli zatem kandydat wskazany w pytaniu przepracował na tym stanowisku ponad 3 lata, to spełnia wymóg stażu pracy wynikający z art. 18 ust. 4 pkt 6 RynekPracyU.

Zgodnie z ustawą o rynku pracy i służbach zatrudnienia stanowisko dyrektora albo zastępcy dyrektora WUP może zajmować osoba:

1) będąca obywatelem polskim,

2) korzystająca z pełni praw publicznych,

3) która nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,

4) wobec której nie orzeczono prawomocnie zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych w urzędach organów władzy publicznej lub pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi,

5) posiadająca wykształcenie wyższe,

6) mająca co najmniej 3-letni staż pracy na stanowisku kierowniczym lub co najmniej 5-letni staż pracy w publicznych służbach zatrudnienia lub OHP,

7) ciesząca się nieposzlakowaną opinią.

W odniesieniu do zasadniczych wymogów kwalifikacyjnych wskazanych w cytowanym wyżej pkt 6 obejmują one:

1) co najmniej 3-letni staż pracy na stanowisku kierowniczym, lub

2) co najmniej 5-letni staż pracy w służbach zatrudnienia lub OHP.

W przypadku 5-letniego stażu w służbach zatrudnienia/OHP należy wskazać, że zgodnie z ustawą publiczne służby zatrudnienia składają się z organów zatrudnienia wraz z urzędem obsługującym ministra właściwego do spraw pracy oraz urzędami wojewódzkimi, WUP i PUP, realizującymi zadania określone ustawą. W praktyce oznacza to, że przez zatrudnienie w służbach zatrudnienia należy rozumieć pełnienie jednej z powyższych funkcji organu zatrudnienia, którymi są:

1) minister właściwy do spraw pracy,

2) minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w sprawach z zakresu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

3) wojewodowie,

4) marszałkowie województw,

5) starostowie.

Ponadto do służb zatrudnienia należy zaliczyć także:

1) urzędy wojewódzkie,

2) urzędy pracy: powiatowe i wojewódzkie (PUP i WUP),

przy czym w odniesieniu do zatrudnienia w urzędach wojewódzkich należy brać pod uwagę jedynie te stanowiska, które zajmują się zadaniami wynikającymi z ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Samo zatrudnienie w starostwie powiatowym nie spełnia więc wymogu pracy w służbach zatrudnienia, ponieważ urząd starostwa nie jest zaliczony do tej grupy – ustawa zalicza do niej wyraźnie jedynie PUP.

Co do stanowiska kierowniczego, to ustawa o rynku pracy nie definiuje tego pojęcia, stąd należy sięgnąć do innych przepisów. W odniesieniu do zatrudnienia w jednostkach samorządowych można uznać, że do zatrudnienia na stanowisku kierowniczym kwalifikuje się zajmowanie stanowisk pracowniczych w samorządzie obsadzanych na innej podstawie niż umowa o pracę (tj. na podstawie wyboru oraz powołania), a także zajmowanie stanowisk kierowniczych urzędniczych.

Jak wynika z pytania, kandydat na zastępcę dyrektora PUP zajmował stanowiska: Powiatowego Rzecznika Konsumentów oraz głównego specjalisty ds. zarządzania kryzysowego i obrony cywilnej.

Stanowisko Powiatowego/miejskiego Rzecznika Konsumentów jest stanowiskiem kierowniczym urzędniczym, co wynika z tabeli zaszeregowań z rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Jeżeli wskazany pracownik zajmował to stanowisko przez okres dłuższy niż 3 lata, to należy uznać, że spełnia on wymóg odnoszący się do stażu pracy na stanowisku kierowniczym.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Studia z zakresu socjologii a zatrudnienie na stanowisku pracownik socjalny

Osoba, która w czerwcu 1999 r. ukończyła studia magisterskie na kierunku socjologia w zakresie socjologia, służby socjalne ma uprawnienia do wykonywania zawodu pracownika socjalnego.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

W obecnym brzmieniu art. 116 ustawy o pomocy społecznej określono zasadnicze kwalifikacje pracownika socjalnego, m.in. ukończenie studiów na kierunku praca socjalna albo odpowiednich studiów/specjalności. W odniesieniu jedna do starszych dyplomów należy stosować także przepis przejściowy art. 156 ust. 1a ustawy o pomocy społecznej, stosownie do którego osoby, które przed 1.5.2004 r. ukończyły studia wyższe na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia, politologia i nauki społeczne lub socjologia, mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego.

W stanie faktycznym wskazanym w pytaniu dyplom został zdobyty przed 2004 r., kierunek socjologia jest wskazany w przepisie, zgadza się również poziom studiów – magisterskie.

Reasumując, ukończenie studiów magisterskich na kierunku socjologia w zakresie socjologia uprawnia do wykonywania zawodu pracownika socjalnego na podstawie art. 156 ust. 1a ustawy o pomocy społecznej.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Certyfikaty w postępowaniach o udzielenie zamówienia od 12.7.2026 r.

Tak, zamawiający ma obowiązek akceptować certyfikaty złożone przez wykonawcę w postępowaniach o udzielenie zamówienia na roboty budowlane wszczętych od 12.7.2026 r., tj. od wejścia w życie certyfikacji wykonawców zamówień publicznych.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych (dalej: CertWykZamPublU) do postępowań o udzielenie zamówienia, o których mowa w ustawie Prawo zamówień publicznych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie CertWykZamPublU, stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w postępowaniach wszczętych po wejściu w życie CertWykZamPublU, a więc od 12.7.2026 r., stosuje się już nowe przepisy, z zastrzeżeniem poniższym wynikającym z art. 40 i art. 41 ust. 2 CertWykZamPublU.

Otóż w przypadku postępowań o udzielenie zamówienia wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie art. 5 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret drugie i trzecie, ust. 2, ust. 3 pkt 2 oraz ust. 5 CertWykZamPublU, tj. przepisów dotyczących poziomów zdolności technicznej lub zawodowej wykonawcy w odniesieniu do kwalifikacji zawodowych i doświadczenia, w przypadku, w jakim te przepisy dotyczą zamówień na dostawy lub usługi, wykonawca będzie mógł korzystać z certyfikacji po upływie 4 lat od dnia ogłoszenia CertWykZamPublU, czyli od 12.9.2029 r.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź