System alarmowania ludności w JST. Czy powiat i gminy powinny zawrzeć porozumienie?

W przypadku zintegrowanego systemu alarmowania, w którym powiat dysponuje centralą, a urządzenia alarmowe pozostają po stronie gmin, zasadne jest uregulowanie zasad współpracy w porozumieniu albo umowie o współdziałaniu pomiędzy powiatem a gminami. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy powiat ma możliwość zdalnego uruchamiania urządzeń gminnych albo strony mają ustalić zasady finansowania, konserwacji, testowania i usuwania awarii.

Posiadanie albo obsługa przez powiat centrali nie oznacza automatycznego przejęcia przez starostę odpowiedzialności za wszystkie syreny i urządzenia gminne. Co do zasady starosta odpowiada za organizację współpracy gmin, realizację zadań alarmowania ludności na obszarze powiatu przy pomocy komendanta powiatowego albo miejskiego PSP oraz za utrzymanie powiatowych elementów systemu. Gmina nadal odpowiada za gotowość techniczną swoich elementów systemu, chyba że w porozumieniu albo umowie przyjęto dodatkowy model finansowania lub wykonywania określonych czynności przez powiat.

Zasadne jest przyjęcie szczegółowej procedury operacyjnej funkcjonowania i uruchamiania zintegrowanego systemu alarmowania. Nie jest jednak konieczne, aby stanowiła ona odrębny, samodzielny akt starosty. Powiatowy plan zarządzania kryzysowego powinien obejmować organizację systemu ostrzegania i alarmowania oraz wykaz zawartych porozumień, natomiast szczegółowa procedura może stanowić załącznik do planu albo do porozumienia pomiędzy powiatem a gminami.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej (dalej: OchrCywU) do zadań wójta należy zawieranie ze starostą porozumienia lub umowy o współdziałaniu w zakresie realizacji zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej. Odpowiednio, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 8 OchrCywU, do zadań starosty należy zawieranie z wójtem takiego porozumienia lub umowy. Ponadto na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 4 OchrCywU starosta organizuje współpracę między gminami w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze powiatu.

Współdziałanie pomiędzy powiatem a gminami

Jeżeli centrala znajduje się po stronie powiatu, a syreny lub inne urządzenia wykonawcze pozostają własnością albo w dyspozycji gmin, porozumienie lub umowa powinny określać w szczególności zasady dostępu do urządzeń, ich uruchamiania, testowania, serwisowania, finansowania oraz postępowania w przypadku awarii. Sam fakt podłączenia urządzeń gminnych do centrali powiatowej nie powoduje przejęcia przez powiat ustawowych obowiązków gminy związanych z utrzymaniem gotowości gminnych elementów systemu.

Tytuł prawny do poszczególnych urządzeń

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 17 OchrCywU do zadań wójta należy utrzymanie gotowości gminnych elementów systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach. Z kolei art. 10 ust. 1 pkt 22 OchrCywU przewiduje finansowanie i współfinansowanie przez gminę utrzymania, modernizacji i budowy, na obszarze gminy, infrastruktury niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej.

Po stronie starosty art. 11 ust. 1 pkt 17 OchrCywU przewiduje organizowanie i utrzymanie powiatowych elementów systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach, natomiast art. 11 ust. 1 pkt 23 OchrCywU obejmuje finansowanie i współfinansowanie utrzymania, modernizacji i budowy infrastruktury niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej. Jednocześnie zadanie powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności o zagrożeniach na obszarze powiatu starosta wykonuje przy pomocy komendanta powiatowego albo miejskiego PSP, stosownie do art. 11 ust. 3 pkt 3 OchrCywU.

Jeżeli zatem centrala stanowi powiatowy element systemu albo została powierzona powiatowi do obsługi, starosta odpowiada za jej funkcjonowanie oraz za organizację współdziałania na poziomie powiatu. Nie oznacza to jednak automatycznego przejęcia odpowiedzialności za stan techniczny urządzeń będących elementami gminnymi. Powiat może natomiast współfinansować albo organizować serwis lub modernizację takich urządzeń, jeżeli zostanie to wyraźnie uregulowane w porozumieniu albo umowie o współdziałaniu.

Należy również zweryfikować tytuł prawny do poszczególnych urządzeń. Zgodnie z art. 70 ust. 3 OchrCywU utrzymanie elementów systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach będących własnością Skarbu Państwa starosta wykonuje jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Samo określenie, że urządzenia pozostają „na stanie gmin”, nie przesądza jeszcze, czy stanowią one własność gminy, czy Skarbu Państwa.

Podmioty uprawnione do uruchamiania alarmów
Zasadne jest przyjęcie szczegółowej procedury funkcjonowania i uruchamiania zintegrowanego systemu alarmowania, określającej między innymi podmioty uprawnione do uruchamiania alarmów, zasady współpracy powiatu, gmin i PSP, tryb testów, zgłaszania awarii oraz działania zastępczego.

Jednocześnie art. 5 ust. 2 pkt 3 lit. c i h ustawy o zarządzaniu kryzysowym wymaga, aby załączniki funkcjonalne planu zarządzania kryzysowego określały organizację systemu monitorowania zagrożeń, ostrzegania i alarmowania oraz zawierały wykaz zawartych umów i porozumień związanych z realizacją zadań ujętych w planie. Oznacza to, że organizacja systemu powinna zostać odzwierciedlona w powiatowym planie zarządzania kryzysowego, natomiast bardziej szczegółowa instrukcja operacyjna może stanowić jego załącznik albo załącznik do porozumienia z gminami.

Jeżeli procedura ma regulować korzystanie z urządzeń gminnych albo nakładać obowiązki na gminy, nie powinna opierać się wyłącznie na zarządzeniu starosty. Zarządzenie starosty może natomiast regulować wewnętrzną organizację działania powiatu, w szczególności zasady pracy powiatowego centrum zarządzania kryzysowego lub obsługi centrali pozostającej po stronie powiatu.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Uczeń w dwóch szkołach niepublicznych a prawo do dotacji oświatowej

W sytuacji opisanej w pytaniu proponuję zwrócić się do ucznia o złożenie oświadczenia, do której szkoły uczęszcza i tej wypłacić dotację.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (dalej: FinZadOśwU) niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej przewidzianej kwocie potrzeb oświatowych na takiego ucznia dla jednostki samorządu terytorialnego.

Natomiast, zgodnie z ust. 2 tego przepisu niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej przewidzianej kwocie potrzeb oświatowych na takiego ucznia dla jednostki samorządu terytorialnego.

W art. 27 FinZadOśwU mamy opisaną podobną sytuację, tj. w sytuacji gdy jednostka samorządu terytorialnego uzyskała informację, że uczeń szkoły, o której mowa w art. 25 ust. 3 i 4 oraz art. 26 ust. 2 FinZadOśwU, jest uczniem więcej niż jednej takiej szkoły dotowanej przez tę jednostkę, występuje do tych szkół o uzyskanie od rodzica ucznia albo pełnoletniego ucznia pisemnego oświadczenia wskazującego jedną z tych szkół jako szkołę, do której uczeń uczęszcza w danym roku szkolnym, i przekazanie go tej jednostce samorządu terytorialnego, w terminie 30 dni od dnia tego wystąpienia.

Zatem w sytuacji opisanej w pytaniu można spróbować skorzystać z tego rozwiązania i poprosić ucznia o złożenie oświadczenia, do której szkoły uczeń uczęszcza. Dalszy sposób postępowania określają kolejne ustępy art. 27 FinZadOśwU.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Łączenie funkcji IOD i zastępcy kierownika USC budzi ryzyko naruszenia RODO

Przepisy prawa nie zawierają wyraźnego zakazu jednoczesnego pełnienia funkcji inspektora ochrony danych oraz zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego. Niemniej, takie rozwiązanie może prowadzić do powstania konfliktu interesów oraz podawać w wątpliwość niezależność inspektora ochrony danych, wymaganą przez przepisy RODO.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

W ocenie autora odpowiedzi, co do zasady, łączenie funkcji inspektora ochrony danych oraz zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego należy ocenić jako rozwiązanie wysoce ryzykowne z punktu widzenia zgodności z art. 38 ust. 6 RODO.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 RODO, administrator oraz podmiot przetwarzający zapewniają, aby inspektor ochrony danych był właściwie i niezwłocznie włączany we wszystkie sprawy dotyczące ochrony danych osobowych. Dalej, ust. 3 ww. art. 38 RODO stanowi, że administrator oraz podmiot przetwarzający zapewniają, by inspektor ochrony danych nie otrzymywał instrukcji dotyczących wykonywania tych zadań. Nie jest on odwoływany ani karany przez administratora, ani podmiot przetwarzający za wypełnianie swoich zadań. Inspektor ochrony danych bezpośrednio podlega najwyższemu kierownictwu administratora lub podmiotu przetwarzającego.

Przepis art. 38 ust. 5 RODO stanowi, że inspektor ochrony danych jest zobowiązany do zachowania tajemnicy lub poufności co do wykonywania swoich zadań – zgodnie z prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego. Ustęp 6 stanowi zaś, że inspektor ochrony danych może wykonywać inne zadania i obowiązki. Administrator lub podmiot przetwarzający zapewniają, by takie zadania i obowiązki nie powodowały konfliktu interesów.

Zadania inspektora ochrony danych wyznacza art. 39 ust. 1 RODO. W lit. b ww. ustępu RODO stanowi, że wśród tych zadań znajduje się monitorowanie przestrzegania niniejszego rozporządzenia. Skoro jednym z ustawowych zadań inspektora ochrony danych jest monitorowanie przestrzegania przepisów RODO, oczywistym jest, że obowiązek ten obejmuje również monitorowanie zgodności działań samego administratora z przepisami o ochronie danych osobowych.

Powyższe potwierdza też motyw 97 RODO: „Jeżeli przetwarzania dokonuje organ publiczny z wyjątkiem sądów lub niezależnych organów wymiaru sprawiedliwości w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości lub jeżeli w sektorze prywatnym przetwarzania dokonuje administrator, którego główna działalność polega na operacjach przetwarzania wymagających regularnego i systematycznego monitorowania osób, których dane dotyczą, na dużą skalę lub jeżeli główna działalność administratora lub podmiotu przetwarzającego polega na przetwarzaniu na dużą skalę szczególnych kategorii danych osobowych oraz danych osobowych dotyczących wyroków skazujących i czynów zabronionych, to w monitorowaniu wewnętrznego przestrzegania niniejszego rozporządzenia administrator lub podmiot przetwarzający powinni być wspomagani przez osobę dysponującą wiedzą fachową na temat prawa i praktyk w dziedzinie ochrony danych. W sektorze prywatnym przetwarzanie danych osobowych jest główną działalnością administratora, jeżeli oznacza jego zasadnicze, a nie poboczne czynności. Niezbędny poziom wiedzy fachowej należy ustalić w szczególności w świetle prowadzonych operacji przetwarzania danych oraz ochrony, której wymagają dane osobowe przetwarzane przez administratora lub podmiot przetwarzający. Tacy inspektorzy ochrony danych – bez względu na to, czy są pracownikami administratora – powinni być w stanie wykonywać swoje obowiązki i zadania w sposób niezależny”.

Tymczasem, zgodnie z art. 9 ust. 2 Prawa o aktach stanu cywilnego, uprawnienia i obowiązki kierownika urzędu stanu cywilnego przysługują i są wykonywane również przez zastępcę kierownika urzędu stanu cywilnego. Oznacza to, że ustawa faktycznie zrównuje pozycję ustrojową (pod względem kompetencyjnym) kierownika urzędu i jego zastępcy. To zaś prowadzi do wniosku, że zastępca kierownika USC jawi się bardziej jako przedstawiciel administratora niż jako niezależny kandydat na inspektora ochrony danych osobowych.

Mając to na uwadze, należy wskazać, że pełnienie przez inspektora ochrony danych funkcji zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego może podawać w wątpliwość niezależność i bezstronność jego opinii i stanowisk, które będzie przecież zajmował jako osoba pełniąca ww. funkcję opisaną w RODO.

W stanowiskach organów ochrony danych osobowych wielokrotnie podkreślano konieczność zachowania przez inspektora ochrony danych niezależności od administratora.

Ważne

W szczególności należy mieć na uwadze, że zastępca kierownika USC uczestniczy w wykonywaniu kompetencji organu przetwarzającego bardzo szeroki zakres danych osobowych, w tym danych szczególnie istotnych z punktu widzenia prywatności obywateli, co dodatkowo wzmacnia ryzyko wystąpienia konfliktu interesów po stronie inspektora ochrony danych.

Niemniej, należy wyraźnie zaznaczyć, że brak jest wyraźnego przepisu, który zabraniałby łączenia obydwu wskazanych funkcji.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Aktualizacja informacji zawartych w CRU JSFP

Obowiązek aktualizacji informacji w CRU JSFP dotyczy nie tylko np. zawarcia aneksu do umowy, ale również innych przypadków, np. wypowiedzenia umowy, zmiany strony umowy wiążącej się z przejęciem praw i obowiązków.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Podkreślić należy, że zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z 30.3.2026 r. w sprawie Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 440) informacje o umowie, o których mowa w art. 34a ust. 7 pkt 10 ustawy o finansach publicznych obejmują wskazanie przyczyny dokonania aktualizacji informacji o umowie, w szczególności powołanie się na zmianę umowy, wypowiedzenie umowy, cesje praw lub korektę błędu, wraz ze zwięzłym  opisem aktualizacji oraz wskazaniem daty, od której zaistniała ta przyczyna.

W związku z tym w systemie CRU JSFP zostały przewidziane pola pozwalające na realizację obowiązku w tym zakresie  (podstawa aktualizacji – pole z wbudowanym słownikiem, w którym do wyboru użytkownika są wymienione w rozporządzeniu przyczyny aktualizacji m.in. aneks do umowy, wypowiedzenie, odstąpienie).  W odniesieniu do daty zaistnienia zmiany znajduje się pole, w którym użytkownik systemu może wskazać w wyświetlonym kalendarzu datę zaistnienia zmiany w umowie. Natomiast w zakresie zwięzłego opisu aktualizacji użytkownik ma pole tekstowe pozwalające na wpisanie dowolnej treści.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Nowe kompetencje wojewody w zakresie miejsc doraźnego schronienia

Wojewoda jest terytorialnym organem ochrony ludności (art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej; dalej: OchrCywU). Z chwilą wprowadzenia stanu wojennego i w czasie wojny staje się organem obrony cywilnej (art. 2 ust. 3 pkt 2 OchrCywU).

Nowelizacja przyjęła nowe rozwiązania odnoszące się do miejsc doraźnego schronienia. W uzasadnionych przypadkach warunki techniczne dla miejsc doraźnego schronienia – określone w WarMDorSchronR – mogą być spełnione w sposób inny niż określony w tych przepisach, jeżeli proponowane rozwiązania zamienne zapewniają funkcje ochronne umożliwiające zorganizowanie miejsca doraźnego schronienia (art. 92a ust. 1 OchrCywU – dodany nowelizacją).

W związku z tym ustawodawca dopuścił możliwość odstąpienia od unormowanych warunków technicznych poprzez przyjęcie rozwiązań zamiennych. Istotna jest tutaj rola wojewody. Organ ten, na wniosek inwestora lub właściciela obiektu budowlanego uzasadniony ekspertyzą techniczną, udziela albo odmawia udzielenia zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych, w drodze postanowienia, po uzyskaniu upoważnienia ministra właściwego do spraw wewnętrznych (art. 92a ust. 2 OchrCywU – dodany nowelizacją). Wynika z tego, że zgoda (odmowa zgody) wydawana jest w formie postanowienia a nie decyzji administracyjnej i konieczne jest wcześniejsze uzyskanie upoważnienia wskazanego ministra.

Wojewoda składa do powyższego ministra wniosek w sprawie upoważnienia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Wniosek ten zawiera:

  1. charakterystykę obiektu budowlanego określającą w szczególności informacje o wielkości części podziemnych w obiekcie budowlanym, przeznaczeniu pomieszczeń lub przestrzeni w części podziemnej obiektu budowlanego;
  2. opinię wojewody wraz ze szczegółowym uzasadnieniem o konieczności wprowadzenia rozwiązań zamiennych;
  3. propozycje rozwiązań zamiennych;
  4. uzasadnienie dotyczące zapewnienia funkcji ochronnych umożliwiających zorganizowanie miejsca doraźnego schronienia przy uwzględnieniu projektowanych rozwiązań (art. 92a ust. 4 OchrCywU – dodany nowelizacją).

Na etapie składania wniosku rola wojewody jest dość istotna, gdyż organ ten  przekazuje swoje stanowisko (opinię) ze szczegółowym uzasadnieniem. Minister właściwy do spraw wewnętrznych może uzależnić upoważnienie od spełnienia dodatkowych warunków (art. 92a ust. 5 OchrCywU – dodany nowelizacją).

W art. 94 ust. 1 OchrCywU – zmienionym nowelizacją wskazano, że kondygnacje podziemne w budynkach użyteczności publicznej lub budynkach mieszkalnych wielorodzinnych oraz garaże podziemne, jeżeli nie przewidziano w nich budowli ochronnej, projektuje się i wykonuje w sposób umożliwiający zorganizowanie w nich miejsc doraźnego schronienia o pojemności niemniejszej niż liczba osób równa:

  1. ilorazowi powierzchni użytkowej budynku przeznaczonej na potrzeby użyteczności publicznej i wskaźnika 15 m2 na osobę – w przypadku budynku użyteczności publicznej,
  2. ilorazowi łącznej powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych i wskaźnika 20 m2 na osobę – w przypadku budynku mieszkalnego wielorodzinnego,
  3. dwukrotności liczby stanowisk postojowych dla samochodów, jeżeli z pkt 1 i 2 nie wynika większa liczba osób – w przypadku garażu podziemnego

– przy czym niewiększej niż liczba osób równa ilorazowi 75 % powierzchni netto kondygnacji podziemnej lub garażu podziemnego i wskaźnika 1,5 m2 na osobę.

W powyższej regulacji określono więc pojemność miejsc doraźnego schronienia w kondygnacjach podziemnych w budynkach użyteczności publicznej lub budynkach mieszkalnych wielorodzinnych oraz garażach podziemnych. Jednakże w przypadku, gdy lokalne uwarunkowania terenowe, w szczególności wielkość działki budowlanej, uniemożliwiają zorganizowanie miejsca doraźnego schronienia o przedstawionej pojemności, właściwy wojewoda może, na wniosek inwestora lub właściciela obiektu budowlanego, wyrazić zgodę na zaprojektowanie i wykonanie kondygnacji podziemnej lub garażu podziemnego w sposób umożliwiający zorganizowanie w nim miejsca doraźnego schronienia o mniejszej pojemności (art. 94 ust. 4 OchrCywU – zmieniony nowelizacją). Zatem wojewoda posiada kompetencję co do wyrażenia „zgody na mniejszą pojemność miejsca doraźnego schronienia”. Organ ten nie ma obowiązku udzielić takiej zgody, gdyż przepis posługuje się sformułowaniem „może (…) wyrazić zgodę” a nie „wyraża zgodę”.

Przepisu art. 94 ust. 1 OchrCywU nie stosuje się, jeżeli:

  1. liczba lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym jest niewiększa niż 4;
  2. powierzchnia użytkowa w budynku przeznaczona na potrzeby użyteczności publicznej jest niewiększa niż 250 m2;
  3. powierzchnia netto garażu podziemnego jest niewiększa niż 75 m(art. 94 ust. 2 OchrCywU – zmieniony nowelizacją).

Przepisy art. 94 ust. 1 i 2 OchrCywU odnoszące się do budynku o określonym przeznaczeniu stosuje się również do każdej części budynku o tym przeznaczeniu (art. 94 ust. 3 OchrCywU – zmieniony nowelizacją).

Ponadto wojewoda uczestniczy w uzgadnianiu z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) i starostą, który z organów ochrony ludności (obrony cywilnej) jest właściwy do uznania projektowanego obiektu budowlanego za budowlę ochronną (art. 95a ust. 2 OchrCywU – dodany nowelizacją). Jest też organem odwoławczym w przypadku wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zwolnienia z obowiązku zapewnienia budowli ochronnej w budynku użyteczności publicznej (art. 93 ust. 3 OchrCywU – zmieniony nowelizacją).

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Wydatek poniesiony na odnowienie karty kierowcy jako koszt podatkowy

Jednostka organizacyjna gminy może pokryć koszty odnowienia karty kierowcy, jeżeli obowiązek jej posiadania wynika z wykonywanej pracy i leży w interesie pracodawcy.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Dopuszczalne jest zarówno rozliczenie w formie refundacji, jak i zaliczki (po jej rozliczeniu), przy czym kluczowe jest właściwe udokumentowanie wydatku – brak regulaminu nie wyklucza takiego zwrotu.

W myśl art. 94 pkt 6 Kodeksu pracy oraz w związku z przepisami regulującymi wykonywanie transportu drogowego – posiadanie karty kierowcy stanowi warunek wykonywania obowiązków służbowych, co uzasadnia pokrycie takiego kosztu przez pracodawcę. Jednocześnie, w świetle art. 44 ust. 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, wydatek taki musi być celowy i niezbędny do realizacji zadań jednostki. Oznacza to, że jego pokrycie jest dopuszczalne, jeżeli pracownik faktycznie wykonuje obowiązki wymagające posiadania karty kierowcy.

Warto zaznaczyć, iż obowiązujące przepisy nie regulują wprost formy pokrycia tego typu wydatków. W praktyce dopuszczalne są dwa modele:

1) refundacja – pracownik ponosi koszt i przedstawia dokument do zwrotu,

2) zaliczka – pracownik otrzymuje środki przed poniesieniem wydatku i następnie je rozlicza.

Z punktu widzenia dyscypliny finansów publicznych istotne jest, aby każda z tych form była należycie udokumentowana (faktura/rachunek wystawiony na rzecz jednostki lub pracownika, wraz z rozliczeniem).

Brak uregulowania w regulaminie pracy nie wyklucza możliwości zwrotu kosztów, jednak dla celów dowodowych i kontrolnych zasadne jest posiadanie wewnętrznych zasad (np. możliwość wydawania zarządzeń przez kierownika jednostki). Należy przy tym podkreślić, że pokrycie kosztu jest uzasadnione tylko wtedy, gdy karta kierowcy jest rzeczywiście niezbędna do wykonywania obowiązków służbowych – w przeciwnym razie wydatek mógłby zostać uznany za niezwiązany z działalnością jednostki.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Jawność raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz zasady jego udostępniania

Raport o oddziaływaniu na środowisko jest jawny także po zakończeniu postępowania i może zostać udostępniony również osobom, które nie są stronami. Organ udostępnia raport w sposób i w formie wskazanej we wniosku, o ile jest to możliwe w świetle przepisów i możliwości technicznych.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Raport o oddziaływaniu na środowisko (załączony do wniosku o decyzję środowiskową) jest informacją o środowisku i podlega udostępnieniu na zasadach ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: ŚrodInfU). Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 ŚrodInfU, władze publiczne są obowiązane udostępniać każdemu informację o środowisku znajdującą się w ich posiadaniu. Raport o oddziaływaniu na środowisko – ze względu na swoją treść i funkcję w procesie decyzyjnym – mieści się w kategorii informacji, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 5 ŚrodInfU, obejmującej m.in. analizy kosztów i korzyści oraz inne analizy gospodarcze i założenia, wykorzystywane w ramach środków i działań wskazanych w pkt 3. W piśmiennictwie przyjmuje się szerokie rozumienie tej przesłanki: za podlegające udostępnieniu uznaje się nie tylko same analizy sensu stricto, lecz także dokumenty stanowiące podstawę rozstrzygnięcia organu w sprawach środowiskowych (w tym opracowania przedkładane przez inwestora, takie jak raport o oddziaływaniu na środowisko), jak również materiały wytworzone lub pozyskane przez organ w toku postępowania (np. opinie, ekspertyzy czy protokoły).

Co istotne, art. 13 ŚrodInfU stwierdza, że osoba żądająca informacji o środowisku nie musi wykazywać żadnego interesu prawnego ani faktycznego. W konsekwencji dostęp do raportu o oddziaływaniu na środowisko przysługuje każdemu, kto złoży formalny wniosek (pisemny lub elektroniczny).

Forma udostępnienia leży po stronie wnioskodawcy (zgodnie z art. 15 ŚrodInfU organ musi udostępnić informację w sposób i w formie wskazanych we wniosku, o ile dysponuje odpowiednimi środkami technicznymi). Oznacza to, że jeśli wnioskodawca zażąda elektronicznej kopii raportu, a urząd posiada taką wersję, to urząd powinien ją przesłać. Nie jest wymagane, aby organ z własnej inicjatywy przygotowywał raport we wszystkich możliwych formach – wystarczy forma, o którą poprosił wnioskodawca (z ewentualnym poinformowaniem o innych formach, gdyby zaistniały trudności).

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Abonament RTV a możliwość jego pokrycia z dotacji dla szkół i przedszkoli niepublicznych

W opinii autora wydatek ten nie dotyczy zadań przedszkola ani szkoły podstawowej, ponadto z dotacji nie można regulować zaległości.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (dalej: FinZadOśwU) dotacja udzielona przedszkolu i szkole niepublicznej może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w art. 35 ust. 1 FinZadOśwU, poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania.

Zatem niemożliwe jest sfinansowanie z dotacji oświatowych zaległych opłat za abonament RTV.

Ponadto, w świetle art. 35 ust. 1 FinZadOśwU, dotacje przeznaczone są na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. W opinii autora wątpliwa jest zasadność finansowania tego wydatku z dotacji ze względu na brak związania go z zadaniami dotyczącymi kształcenia i wychowania w przedszkolu i szkole podstawowej.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Rezerwa celowa na zarządzanie kryzysowe a koszty wywozu gruzu i zakwaterowania po pożarze

Co do zasady – nie dla obu wydatków. Pożar jednego budynku jednej rodziny nie spełnia definicji sytuacji kryzysowej z art. 3 pkt 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym (dalej: ZarządKryzysU). Zakwaterowanie i wyżywienie pogorzelców, w mojej ocenie to zadanie pomocy społecznej, a nie zarządzania kryzysowego.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Rezerwa tworzona obligatoryjnie na podstawie art. 26 ust. 4 ZarządKryzysU – może być rozdysponowana wyłącznie w związku z sytuacją kryzysową w rozumieniu art. 3 pkt 1 ZarządKryzysU, tj. sytuacją wpływającą negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach lub środowiska, wywołującą znaczne ograniczenia w działaniu właściwych organów administracji publicznej ze względu na nieadekwatność posiadanych sił i środków.

Interpretacje

Stanowisko to potwierdzają konsekwentnie nowsze opinie RIO co do zasady ogólnej – m.in. RIO w Szczecinie z 25.11.2024 r. (K.43.55.2024) oraz RIO w Poznaniu z 25.4.2024 r. (WA-0280/26/2024) – oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którymi rezerwa służy wyłącznie wydatkom nieprzewidzianym i nieplanowanym, będącym następstwem rzeczywistego kryzysu o charakterze ponadindywidualnym. W myśl art. 259 ustawy o finansach publicznych – rezerwy celowe mogą być przeznaczone wyłącznie na cel, na jaki zostały utworzone.

Wywóz gruzu – pożar jednego budynku jednej rodziny, w mojej ocenie nie osiąga progu „mienia w znacznych rozmiarach” ani nie wywołuje „znacznych ograniczeń w działaniu organów” wymaganych przez definicję z art. 3 pkt 1 ZarządKryzysU. To zdarzenie indywidualne, którego usuwanie skutków – w tym wywóz gruzu – może być finansowane z budżetu gminy ze środków bieżących (np. rezerwy ogólnej), ale nie z rezerwy na zarządzanie kryzysowe.

Zakwaterowanie i wyżywienie rodziny w hotelu – ten wydatek jest w ogóle poza zakresem zarządzania kryzysowego, niezależnie od skali pożaru. Udzielenie schronienia, posiłku i odzieży osobom, które wskutek zdarzenia losowego utraciły dach nad głową, to klasyczne świadczenia z pomocy społecznej – niepieniężne w rozumieniu art. 36 pkt 2 oraz art. 40 i 41 ustawy o pomocy społecznej, finansowane ze środków OPS. Rezerwa kryzysowa nie zastępuje budżetu pomocy społecznej.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Odrzucenie oferty ze względów cyberbezpieczństwa

Przesłanka, o której mowa w art. 226 ust. 1 pkt 17 Prawa zamówień publicznych wymaga oficjalnego ogłoszenia nazw (firm) wykonawców, których oferty podlegają odrzuceniu.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 17 Prawa zamówień publicznych zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli obejmuje ona produkt ICT, usługę ICT lub proces ICT wskazane w rekomendacji, o której mowa w art. 33 ust. 4 ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, stwierdzającej ich negatywny wpływ na podstawowy interes bezpieczeństwa państwa. Zgodnie ze wskazanym przepisem źródłowym Pełnomocnik Rządu do Spraw Cyberbezpieczeństwa po uzyskaniu opinii Kolegium do Spraw Cyberbezpieczeństwa wydaje, zmienia lub odwołuje rekomendacje dotyczące stosowania produktów ICT lub usług ICT, w szczególności w zakresie wpływu na bezpieczeństwo publiczne lub istotny interes bezpieczeństwa państwa. Rekomendacje, a także informację o ich zmianie lub odwołaniu, Pełnomocnik publikuje na swojej stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej.

W związku z treścią powyższych przepisów zamawiający ma obowiązek odrzucić ofertę wykonawcy, produktu, technologii, które zostaną wskazane w oficjalnie opublikowanej rekomendacji. Sama rekomendacja znajduje się na stronie https://dane.gov.pl/pl/dataset/20102,rekomendacje-pelnomocnika-rzadu-ds-cyberbezpieczenstwa/resource/897674/table?page=1&per page=20&q=&sort=

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź