Wymóg niekaralności głównych księgowych w jednostkach sektora finansów publicznych

Wymogi kwalifikacyjne dla osób zatrudnianych na stanowisku głównego księgowego jednostki sektora finansów publicznych określa art. 54 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Z przepisu tego wynika, że głównym księgowym może być osoba, która m.in.:

1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych;

2) nie była prawomocnie skazana za przestępstwo przeciwko mieniu, przeciwko obrotowi gospodarczemu, przeciwko działalności instytucji państwowych lub samorządu terytorialnego, przeciwko wiarygodności dokumentów, ani za przestępstwo skarbowe.

Przepisy nie precyzują, w jaki sposób należy wykazać spełnienie wymogu niekaralności. Najpewniejszą formą jest uzyskanie zaświadczenia o niekaralności z KRK, jednak nie jest to obowiązkowe. Możliwe jest również opieranie się na pisemnym oświadczeniu pracownika lub kandydata o niekaralności za wskazane przestępstwa. Ocena spełnienia tego wymogu należy do pracodawcy. Należy przy tym zaznaczyć, że nie ma obowiązku weryfikowania oświadczeń, lecz istnieje taka możliwość.

Czasowe wyłączenie filtrowentylacji w schronie

Przepisy rozporządzenia z dnia 4 listopada 2025 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych oraz warunków technicznych ich użytkowania i usytuowania (Dz.U. z 2025 r. poz. 1548; dalej: WarTechBudOchrR) nie regulują jednoznacznie poruszonej problematyki.

Do pewnych wniosków prowadzi jednak analiza przepisów zawartych w załączniku 5 do WarTechBudOchrR (Wymagania dla układu filtrowentylacyjnego stosowanego w budowlach ochronnych oraz dla stosowanych w nim elementów). Tamże m.in. przewidziano, że:

Z kolei w ramach § 41 WarTechBudOchrR przewidziano, że wentylacja w schronach zapewnia warunki przebywania i pracy osób w następujących okresach funkcjonowania:

1. okres wentylacji czystej – w przypadku gdy na zewnątrz schronu nie występuje zagrożenie skażeniami, a powietrze zewnętrzne dostarcza się z pominięciem filtropochłaniaczy;
2. okres filtrowentylacji – w przypadku gdy na zewnątrz schronu występuje zagrożenie skażeniami, a powietrze dostarcza się przez urządzenia filtrowentylacyjne, z utrzymywaniem nadciśnienia w schronie co najmniej 50 Pa.

Zatem, z powyższego należy wnioskować, że dopuszczalne jest czasowe wyłączenie filtrowentylacji w schronie, jeśli w danym okresie nie przewiduje się zagrożeń skażeniami. Wynika to z faktu, że okres filtrowentylacji jest ściśle powiązany z występowaniem zagrożenia skażeniami.

Checklista e-Doręczeń. Co podmioty publiczne powinny sprawdzić przed 1 stycznia 2026 r.?

Adres do e-Doręczeń to początek – 1 stycznia wymaga pełnej gotowości

Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela WF w szkole podstawowej 

Licencjat na kierunku wychowanie fizyczne daje kwalifikacje do nauczania WF w szkole podstawowej.

Stosownie do art. 3 ust. 2 rozporządzenia MEiN w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w klasach IV-VIII szkół podstawowych, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i oddziałów specjalnych w szkołach podstawowych ogólnodostępnych oraz szkół podstawowych w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich, posiada również osoba, która ukończyła:

1) studia pierwszego stopnia prowadzone zgodnie z przepisami obowiązującymi przed dniem 3.8.2019 r. na:

a) kierunku zgodnym (specjalności zgodnej) z nauczanym przedmiotem lub prowadzonymi zajęciami i posiada przygotowanie pedagogiczne lub

b) kierunku, którego efekty uczenia się w kategoriach wiedzy i umiejętności obejmują treści nauczania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego w zakresie nauczanego przedmiotu lub treści prowadzonych zajęć na odpowiednim etapie edukacyjnym, i posiada przygotowanie pedagogiczne, lub

c) kierunku innym (specjalności innej) niż określone w lit. a i b i posiada przygotowanie pedagogiczne oraz ukończyła:

– studia podyplomowe w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć lub

– kwalifikacyjny w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć lub

2) zakład kształcenia nauczycieli w specjalności odpowiadającej nauczanemu przedmiotowi lub prowadzonym zajęciom, lub

3) zakład kształcenia nauczycieli w specjalności innej niż określona w pkt 2 i kurs kwalifikacyjny w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć.

Użycie w przepisie sformułowania „z przepisami obowiązującymi przed dniem 3.8.2019 r.” umożliwia uwzględnienie dotychczasowych wymagań kwalifikacyjnych wobec osób, które zostały już przygotowane do wykonywania zawodu nauczyciela na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie rozporządzenia MNiSW z dnia 25.7.2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, tj. przed dniem 3.8.2019 r. Dla okresu, w którym ukończyła studia osoba, o której mowa w pytaniu kształcenie nauczycieli na uczelniach wyższych było regulowane przez 2 akty prawne:

1) rozporządzenie MNiSW z 12.7.2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz.U. 2007 Nr 164 poz. 1166),

2) rozporządzenie MENiS z 7.9.2004 r. w sprawie standardów kształcenia nauczycieli (Dz.U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2110).

Wykształcenie osoby, o której mowa w pytaniu oceniamy przez pryzmat tzw. starego standardu kształcenia. Co oznacza, że studia I stopnia (licencjat) zgodne z nauczanym przedmiotem (wychowanie fizyczne) dają kwalifikację do nauczania wychowania fizycznego w szkole podstawowej.

Karta Dużej Rodziny nie dla dzieci, które nie mieszkają z wnioskodawcą

W konsekwencji postawionego pytania zauważmy w pierwszej kolejności, że zakres podmiotowy uprawnienia do Karty Dużej Rodziny określa art. 4 ustawy o Karcie Dużej Rodziny (dalej: KartaDRU), który stanowi, że prawo do posiadania Karty przysługuje członkowi rodziny wielodzietnej, przez którą rozumie się rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek. Jednocześnie z dalszych regulacji wynika, że członkami rodziny wielodzietnej są:

1) rodzic (rodzice) – przez którego rozumie się także rodzica (rodziców) zastępczych lub osobę (osoby) prowadzącą rodzinny dom dziecka;

2) małżonek rodzica;

3) dziecko – przez które rozumie się także dziecko, nad którym rodzic sprawuje rodzinną pieczę zastępczą, oraz osobę przebywającą w dotychczasowej rodzinie zastępczej albo w rodzinnym domu dziecka, o której mowa w art. 37 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

W świetle powyższego wnioskodawca może ubiegać się o przyznanie Karty Dużej Rodziny, choć dwoje dzieci ma stały pobyt u matki. Nie oznacza to jednak, że mogą mu być wydane karty także na dzieci. Jak stanowi bowiem art. 9 ust. 1 KartaDRU, kartę przyznaje wójt właściwy ze względu na miejsce zamieszkania członka rodziny wielodzietnej. Skoro wspomniane dwoje dzieci ma stały pobyt u matki, to tam również zamieszkuje, a ponieważ jest to w innej gminie, to wójt (burmistrz, prezydent miasta) nie może wydać kart dla tych dzieci.

Kwalifikacja zamówienia na systemy zabezpieczeń w budynku policji jako zamówienie w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa

Zgodnie z art. 7 pkt 36 PrZamPubl za zamówienie w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa uznaje się takie zamówienie, którego przedmiot obejmuje dostawy sprzętu wojskowego lub newralgicznego wraz z wszelkimi jego częściami, komponentami, podzespołami i oprogramowaniem, a także roboty budowlane, dostawy i usługi związane z zabezpieczeniem obiektów pozostających w dyspozycji podmiotów realizujących tego rodzaju zamówienia. Kategoria ta obejmuje również roboty budowlane i usługi przeznaczone wyłącznie do celów wojskowych oraz tzw. newralgiczne roboty budowlane i newralgiczne usługi, czyli takie, które mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa oraz ochrony informacji, w tym informacji niejawnych i innych danych podlegających szczególnej ochronie. W praktyce o zakwalifikowaniu danego przedsięwzięcia jako zamówienia w dziedzinach bezpieczeństwa decyduje przede wszystkim jego cel oraz funkcja ochronna. Zamówienie będzie należeć do tej kategorii, jeśli obejmuje działania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa publicznego, ochronę infrastruktury krytycznej, ochronę porządku publicznego lub zabezpieczenie informacji, których ujawnienie mogłoby spowodować zagrożenie dla interesów państwa. Dotyczy to w szczególności prac związanych z tworzeniem i modernizacją systemów kontroli dostępu, systemów alarmowych, zabezpieczenia pomieszczeń, w których przechowywane są dokumenty tajne, poufne lub inne dane wymagające szczególnych środków ochrony, a także działań polegających na integracji rozwiązań technicznych z systemami bezpieczeństwa instytucji. Im bardziej wdrażane rozwiązania są kluczowe dla bezpieczeństwa infrastruktury lub ochrony informacji, tym większe prawdopodobieństwo uznania zamówienia za newralgiczne w rozumieniu PrZamPubl.

Jeżeli zatem obiekt objęty planowanym postępowaniem zawiera dokumenty niejawne, a sam budynek pozostaje w dyspozycji organu lub służby pełniącej zadania z zakresu bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa publicznego, istnieje silna podstawa do stwierdzenia, że dane zamówienie wpisuje się w zakres zamówień z działu bezpieczeństwa. Wynika to zarówno z charakteru chronionych informacji, jak i z funkcji systemów zabezpieczeń, których instalacja ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo obiektu i przechowywanych w nim danych. Natomiast zgodnie z art. 410 ust. 1 PrZamPubl zamawiający może udzielić zamówień w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa zasadniczo w dwóch podstawowych trybach – przetargu ograniczonego oraz negocjacji z ogłoszeniem.

Przetarg ograniczony znajduje zastosowanie przede wszystkim wówczas, gdy zamawiający jest w stanie ściśle określić wymagania techniczne i funkcjonalne oraz nie zachodzi potrzeba negocjowania rozwiązań z wykonawcami. Jest to rozwiązanie bardziej „sztywne”, ale skuteczne wtedy, gdy przedmiot zamówienia jest jednoznacznie opisany, a standardy branżowe są znane i powszechnie stosowane. Z kolei negocjacje z ogłoszeniem są trybem znacznie bardziej elastycznym i w praktyce częściej wykorzystywanym w zamówieniach bezpieczeństwa. Pozwalają one na prowadzenie dialogu z wykonawcami, doprecyzowanie wymagań dotyczących ochrony informacji, sposobu działania systemów zabezpieczeń czy integracji z istniejącą infrastrukturą. Tryb ten jest szczególnie korzystny w sytuacjach, gdy nie wszystkie parametry zamówienia mogą zostać opisane w sposób kompletny na etapie przygotowania dokumentacji albo gdy zamawiający musi zachować wysoki poziom kontroli nad sposobem realizacji zamówienia ze względu na ryzyka związane z bezpieczeństwem. Należy również pamiętać, że przepisy dotyczące zamówień w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa stosuje się jedynie wówczas, gdy wartość zamówienia osiąga lub przekracza progi unijne właściwe dla tej kategorii.

Naprawy obciążające wynajmującego i najemcę lokalu komunalnego

Ustawodawca w art. 6a i 6b ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (dalej: OchrLokU) uregulował prawa i obowiązki wynajmującego, jak też najemcy lokalu mieszkalnego. Co przy tym istotne, w umowie najmu lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, strony mogą ustalić odmiennie prawa i obowiązki wymienione w art. 6a–6e OchrLokU. Oznacza to tym samym, iż dla wynajmu lokalu komunalnego, bezwzględnie obowiązują regulacje wskazane m.in. w art. 6a OchrLokU (obowiązki wynajmującego) oraz art. 6b OchrLokU (obowiązki najemcy).

Tak też, stosownie do art. 6 ust. 3 pkt 3 OchrLokU, do obowiązków wynajmującego należy dokonywanie napraw lokalu, napraw lub wymiany instalacji i elementów wyposażenia technicznego w zakresie nieobciążającym najemcy, a zwłaszcza:

1) napraw i wymiany wewnętrznych instalacji: wodociągowej, gazowej i ciepłej wody – bez armatury i wyposażenia, a także napraw i wymiany wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania wraz z grzejnikami, instalacji elektrycznej, anteny zbiorczej – z wyjątkiem osprzętu;

2) wymiany pieców grzewczych, stolarki okiennej i drzwiowej oraz podłóg, posadzek i wykładzin podłogowych, a także tynków.

Z porównania wyliczenia zawartego w art. 6b ust. 2 pkt 1–9 OchrLokU z zakresem obowiązków ciążących na wynajmującym z mocy art. 6a ust. 3 OchrLokU wynika zatem, że wynajmujący jest odpowiedzialny za naprawy i wymiany wewnętrznych instalacji: wodociągowej, kanalizacyjnej, gazowej i ciepłej wody, ale to najemca konserwuje, naprawia i wymienia trzony kuchenne, kuchnie i grzejniki wody przepływowej (gazowe, elektryczne i węglowe), podgrzewacze wody, wanny, brodziki, misy klozetowe, zlewozmywaki, umywalki wraz z syfonami, baterie i zawory czerpalne oraz inne urządzenia sanitarne, w które lokal jest wyposażony. Najemca odpowiada też za naprawy i konserwację przewodów odpływowych urządzeń sanitarnych aż do pionów zbiorczych, w tym niezwłoczne usuwanie ich niedrożności.

Uzupełnienie wykształcenia na stanowisko nauczyciela wspomagającego

Osoba po studiach licencjackich – Pedagogika ma kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej. Jednocześnie przepis art. 35 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (dalej: NauczKwalifR) wskazuje, że kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela, posiada osoba, która ukończyła studia prowadzone zgodnie z przepisami obowiązującymi przed 3.8.2019 r. w zakresie pedagogiki specjalnej i posiada przygotowanie pedagogiczne. Przepis nie wskazuje, jakie studia pierwszego czy drugiego stopnia) więc należy ten przepis stosowań zarówno do studiów licencjackich jak i magisterskich.

Na stronie internetowej ME (https://www.gov.pl/web/edukacja/pedagog-specjalny–odpowiedzi-na-najczesciej-zadawane-pytania) wyjaśniono, że pojęcie pedagogiki specjalnej jest pojęciem pojemnym, jednak należy łączyć je z następującymi kierunkami studiów/ specjalizacjami:

Mając na względzie, że pedagogika w specjalności resocjalizacja znajduje się w zakresie pedagogiki specjalnej, to osoba, o której mowa w pytaniu spełnia wymogi, o których mowa w art. 35 pkt 5 NauczKwalifR.

Niezależnie od powyższych wyjaśnień osoba po studiach licencjackich, ukończonych przed 2019 r., może kończąc ukończyć studia podyplomowe uzyskać w dodatkowe kwalifikacje do nauczania w szkole podstawowej, stosownie do art. 3 ust. 2 lit. c NauczKwalifR (Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w klasach IV-VIII szkół podstawowych, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i oddziałów specjalnych w szkołach podstawowych ogólnodostępnych oraz szkół podstawowych w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich, posiada również osoba, która ukończyła studia pierwszego stopnia prowadzone zgodnie z przepisami obowiązującymi przed dniem 3.8.2019 r. na kierunku innym (specjalności innej) niż określone w lit. a i b (kierunek ukończenia studiów zgodny z nauczanym przedmiotem lub prowadzonymi zajęciami) i posiada przygotowanie pedagogiczne oraz ukończyła albo studia podyplomowe w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć albo kurs kwalifikacyjny w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć.

Sprawozdanie dotyczące zgłoszeń zewnętrznych

Kompetencje rady gminy określają przepisy ustawy o samorządzie gminnym, jednakże nie wynika z nich uprawnienie tego organu do zatwierdzania sprawozdań dotyczących zgłaszania naruszeń prawa.

Zgodnie z art. 33 ustawy o ochronie sygnalistów procedurę zgłoszeń zewnętrznych przyjmuje organ publiczny. Ten sam organ, zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o ochronie sygnalistów sporządza sprawozdanie. Trzeba jednak mieć na uwadze, że organem publicznym na poziomie gminy jest rada gminy oraz organ wykonawczy, tj. wójt/burmistrz/prezydent miasta. To organ wykonawczy jest uprawniony do działań związanych ze zgłoszeniami prawa w trybie ustawy o ochronie sygnalistów (podejmuje działania następcze, prowadzi postępowania), co wynika z jego statusu w gminie jako organu kierującego bieżącymi sprawami gminy oraz działalnością urzędu gminy (procedura odnosi się do konkretnych wydziałów urzędu gminy i określa kanały zgłoszeń). Nadto, w przepisach ustawy o ochronie sygnalistów ustawodawca nie przewidział delegacji dla rady gminy do stanowienia w drodze uchwał o procedurach zgłoszeń.

Również ten organ (wykonawczy) sporządzi sprawozdanie, do czego nie jest jednak wymagana forma aktu prawa miejscowego (sporządzenie sprawozdania jest czynnością materialno-techniczną).

Zwrot nierozliczonych zaliczek w ramach projektów finansowanych ze środków KPO

Podstawą prawną dla KPO jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

W wymiarze prawa krajowego najistotniejsze znaczenia ma ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027.

Zgodnie z art. 14ll ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027: „Inwestycje w ramach planu rozwojowego, których realizacja jest finansowana ze środków wsparcia bezzwrotnego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia 2021/241, w zakresie objętym finansowaniem z tego wsparcia, są finansowane ze środków pochodzących z budżetu środków europejskich lub ze środków PFR, o których mowa w art. 16a ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2022 r. poz. 760 i 1079)”.

Powyższe oznacza, że środki z KPO mają charakter środków europejskich w znaczeniu przepisów ustawy o finansach publicznych (dalej: FinPubU), co potwierdza art. 5 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 3 pkt 5d FinPubU.

Wobec powyższego aktualne są w zakresie tych środków przepisy ustawy o finansach publicznych (art. 202 FinPubU), z zastrzeżeniem przepisów tej ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027.

Wśród interesujących nas unormowań należy powołać art. 14lzh ust.1 i art. 14lzh ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (dalej: PolRozwojuU), zgodnie z którymi: „Instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji zawiera z podmiotem wnioskującym o objęcie wsparciem, którego przedsięwzięcie zostało wybrane do objęcia wsparciem z planu rozwojowego, umowę o objęcie przedsięwzięcia wsparciem z planu rozwojowego. Umowa o objęcie przedsięwzięcia wsparciem bezzwrotnym z planu rozwojowego określa zasady realizacji przedsięwzięcia, w tym w szczególności: termin i sposób rozliczenia przedsięwzięcia oraz ewentualnych zaliczek oraz warunki i terminy zwrotu środków, w tym środków nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych w nadmiernej wysokości lub w sposób nienależny”.

Ponadto – zgodnie z art. 14ls ust. 1 PolRozwojuU – w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację planu rozwojowego są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu, w tym postanowień umowy, o której mowa w art. 14lzh PolRozwojuU,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

– podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w art. 14ls ust. 3 PolRozwojuU, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.