Abonament RTV a możliwość jego pokrycia z dotacji dla szkół i przedszkoli niepublicznych

Zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (dalej: FinZadOśwU) dotacja udzielona przedszkolu i szkole niepublicznej może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w art. 35 ust. 1 FinZadOśwU, poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania.

Zatem niemożliwe jest sfinansowanie z dotacji oświatowych zaległych opłat za abonament RTV.

Ponadto, w świetle art. 35 ust. 1 FinZadOśwU, dotacje przeznaczone są na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. W opinii autora wątpliwa jest zasadność finansowania tego wydatku z dotacji ze względu na brak związania go z zadaniami dotyczącymi kształcenia i wychowania w przedszkolu i szkole podstawowej.

Rezerwa celowa na zarządzanie kryzysowe a koszty wywozu gruzu i zakwaterowania po pożarze

Rezerwa tworzona obligatoryjnie na podstawie art. 26 ust. 4 ZarządKryzysU – może być rozdysponowana wyłącznie w związku z sytuacją kryzysową w rozumieniu art. 3 pkt 1 ZarządKryzysU, tj. sytuacją wpływającą negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach lub środowiska, wywołującą znaczne ograniczenia w działaniu właściwych organów administracji publicznej ze względu na nieadekwatność posiadanych sił i środków.

Wywóz gruzu – pożar jednego budynku jednej rodziny, w mojej ocenie nie osiąga progu „mienia w znacznych rozmiarach” ani nie wywołuje „znacznych ograniczeń w działaniu organów” wymaganych przez definicję z art. 3 pkt 1 ZarządKryzysU. To zdarzenie indywidualne, którego usuwanie skutków – w tym wywóz gruzu – może być finansowane z budżetu gminy ze środków bieżących (np. rezerwy ogólnej), ale nie z rezerwy na zarządzanie kryzysowe.

Zakwaterowanie i wyżywienie rodziny w hotelu – ten wydatek jest w ogóle poza zakresem zarządzania kryzysowego, niezależnie od skali pożaru. Udzielenie schronienia, posiłku i odzieży osobom, które wskutek zdarzenia losowego utraciły dach nad głową, to klasyczne świadczenia z pomocy społecznej – niepieniężne w rozumieniu art. 36 pkt 2 oraz art. 40 i 41 ustawy o pomocy społecznej, finansowane ze środków OPS. Rezerwa kryzysowa nie zastępuje budżetu pomocy społecznej.

Odrzucenie oferty ze względów cyberbezpieczństwa

Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 17 Prawa zamówień publicznych zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli obejmuje ona produkt ICT, usługę ICT lub proces ICT wskazane w rekomendacji, o której mowa w art. 33 ust. 4 ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, stwierdzającej ich negatywny wpływ na podstawowy interes bezpieczeństwa państwa. Zgodnie ze wskazanym przepisem źródłowym Pełnomocnik Rządu do Spraw Cyberbezpieczeństwa po uzyskaniu opinii Kolegium do Spraw Cyberbezpieczeństwa wydaje, zmienia lub odwołuje rekomendacje dotyczące stosowania produktów ICT lub usług ICT, w szczególności w zakresie wpływu na bezpieczeństwo publiczne lub istotny interes bezpieczeństwa państwa. Rekomendacje, a także informację o ich zmianie lub odwołaniu, Pełnomocnik publikuje na swojej stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej.

W związku z treścią powyższych przepisów zamawiający ma obowiązek odrzucić ofertę wykonawcy, produktu, technologii, które zostaną wskazane w oficjalnie opublikowanej rekomendacji. Sama rekomendacja znajduje się na stronie https://dane.gov.pl/pl/dataset/20102,rekomendacje-pelnomocnika-rzadu-ds-cyberbezpieczenstwa/resource/897674/table?page=1&per page=20&q=&sort=

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa – samorejestracja w Wykazie podmiotów kluczowych i podmiotów ważnych

Wycofanie wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy przed uprawomocnieniem się tej decyzji, lecz po jej wydaniu

W ocenie prawnej opisanego zagadnienia należy mieć na uwadze przepisy art. 105 KPA:

„Art.105 [Umorzenie postępowania]

§ 1. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

§ 2. Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym”.

Jak podano ponadto w wyroku WSA w Bydgoszczy z 17.1.2023 r., II SA/Bd 350/22, Legalis: „Mając na względzie powyższe należy uznać, że postępowanie w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego wszczęte wnioskiem skarżącej jest postępowaniem, które mogło zostać wszczęte wyłącznie na żądanie strony. Zatem cofnięcie przez skarżącą wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, przed uprawomocnieniem się decyzji przyznającej jej ten zasiłek, skutkowało bezprzedmiotowością postępowania, wobec czego zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 KPA postępowanie administracyjne należało umorzyć, co też uczynił organ odwoławczy”.

Jakkolwiek stan faktyczny objęty powyższym wyrokiem dotyczy innego rodzaju sprawy, na zasadzie analogii można zastosować ten sposób procedowania do wniosku w sprawie warunków zabudowy.

W świetle powyższego wnioskodawca może wycofać wniosek po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy, a przed jej uprawomocnieniem się. Powinno to skutkować umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.

Postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia stosunków wodnych

Podstawą materialnoprawną postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych jest art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne (dalej: PrWod). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

Z treści cyt. przepisu wynika, że stronami postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych są właściciele działki, na której dokonano zmiany stanu wody oraz działki, na której wystąpiły szkody spowodowane tą zmianą.

Fakt, iż właściciel działki, na której nastąpiła zmiana stosunków wodnych jest również współwłaścicielem działki, na której wystąpiły szkody, nie wyłącza jego odpowiedzialności z art. 234 ust. 3 PrWod wobec pozostałych właścicieli nieruchomości, na której występują szkody. Przepis art. 234 ust. 3 PrWod chroni bowiem interesy wszystkich poszkodowanych współwłaścicieli działki.

W konsekwencji wójt powinien prowadzić postępowanie administracyjne w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na podstawie art. 234 ust. 3 PrWod.

Powierzenie inspektorowi w urzędzie gminy funkcji pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych a zmiana zaszeregowania i dodatek do wynagrodzenia

W ustawie o ochronie informacji niejawnych brak jest regulacji w kwestii wynagrodzenia pełnomocnika, w tym dodatków ani zaszeregowania. Odpowiedź zależy więc przede wszystkim od regulaminu wynagradzania, aktu powierzenia funkcji, zakresu obowiązków oraz praktyki danego urzędu.

Kwestia ewentualnego dodatku lub zmiany wynagrodzenia powinna być oceniana na gruncie przepisów prawa pracy oraz regulacji wewnętrznych pracodawcy. Kluczowe znaczenie ma regulamin wynagradzania urzędu gminy. Jeżeli przewiduje on dodatek funkcyjny, specjalny albo wyższą kategorię zaszeregowania dla osoby pełniącej funkcję pełnomocnika, pracownik może powoływać się na te postanowienia. Jeżeli takich regulacji nie ma, przyznanie dodatku zależy co do zasady od decyzji pracodawcy, podejmowanej w granicach obowiązujących przepisów prawa pracy.

Zgodnie z art. 78 § 1 ustawy Kodeks pracy (dalej: KP) wynagrodzenie powinno odpowiadać w szczególności:

1) rodzajowi wykonywanej pracy,

2) kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu oraz

3) ilości i jakości świadczonej pracy.

Jeżeli więc powierzenie funkcji pełnomocnika istotnie zwiększa zakres obowiązków, odpowiedzialność lub wymagane kwalifikacje, może stanowić podstawę do podwyższenia wynagrodzenia albo przyznanie dodatku. Nie oznacza to jednak automatycznego roszczenia o konkretny składnik wynagrodzenia.

Zmiana zaszeregowania zasadniczo następuje przy zmianie stanowiska pracy albo warunków wynagradzania, choć nie zawsze musi być związana wyłącznie ze zmianą nazwy stanowiska. Jeżeli pracownik nadal pozostaje inspektorem, a jedynie dodatkowo powierzono mu funkcję pełnomocnika, nie ma automatycznego obowiązku zmiany zaszeregowania. Ocenę tę zmieniałaby sytuacja, gdyby regulacje wewnętrzne przewidywały dla tej funkcji inną kategorię albo gdyby zakres obowiązków faktycznie odpowiadał wyższemu stanowisku.

Należy też uwzględnić zasadę równego traktowania. Zgodnie z art. 11² KP pracownicy mają równe prawa z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków. Natomiast art. 18³^c § 1–2 KP przewiduje prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości, przy czym wynagrodzenie obejmuje wszystkie jego składniki. Jeżeli więc inni pracownicy w porównywalnej sytuacji otrzymują dodatek lub wyższe wynagrodzenie, a brak jest obiektywnego uzasadnienia odmiennego traktowania, może powstać argument dotyczący nierównego traktowania, co – z kolei – może tworzyć po stronie pracownika roszczenie o odszkodowanie na podstawie art. 18^3d KP.

Brak przyznania dodatku nie stanowi sam w sobie naruszenia prawa, o ile znajduje uzasadnienie w obowiązujących u pracodawcy regulacjach oraz nie prowadzi do naruszenia zasady równego traktowania.

Zaliczanie do stażu pracy okresów nauczania religii bez wynagrodzenia przed 1.9.1997 r.

Do okresów pracy uprawniających pracowników jednostek sfery budżetowej – m.in. do dodatku za wieloletnią pracę, nagrody jubileuszowej czy jednorazowej odprawy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę – wlicza się wszystkie poprzednio zakończone okresy zatrudnienia oraz inne okresy, jeżeli na mocy odrębnych przepisów podlegają zaliczeniu do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Okresy zatrudnienia należy rozumieć jako okresy pozostawania w stosunku pracy. Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

Z porozumienia zawartego w dniu 12.3.1992 r. pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski a Ministrem Edukacji Narodowej, dotyczącego nieodpłatnego nauczania religii przez księży Kościoła katolickiego, wynika, że jego zawarcie było podyktowane trudną sytuacją finansową państwa, w szczególności szkół publicznych. W związku z tym księża i inni duchowni nauczający religii mieli wykonywać tę pracę nieodpłatnie. Porozumienie to obowiązywało do końca roku szkolnego 1996/1997.

W tym okresie zakres obowiązków i wymagania kwalifikacyjne wobec katechetów świeckich i duchownych były zasadniczo tożsame, z tym że duchowni nie otrzymywali wynagrodzenia oraz podlegali wyższym wymaganiom merytorycznym. Nie mieli oni wpływu na formę prawną wykonywania pracy, a z uwagi na podporządkowanie przełożonym kościelnym nie kwestionowali przyjętych rozwiązań (por. wyrok SN z 11.4.2019 r., sygn. I UK 38/19).

Dodatkowo w dniu 28.7.1993 r. podpisano konkordat między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską (Dz.U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318), którego art. 12 odnosi się do organizacji nauczania religii w szkołach publicznych. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu nauczyciele religii muszą posiadać upoważnienie (missio canonica) wydane przez biskupa diecezjalnego.

Na podstawie kan. 805 Kodeksu Prawa Kanonicznego (Decretum nr 48/84/P. Prymasa Polski z 4.12.1983 r.) ordynariusz miejsca posiada prawo mianowania lub zatwierdzania nauczycieli religii oraz ich odwoływania, jeżeli wymaga tego dobro religii lub obyczajów.

Z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach wynika, że szkoła mogła zatrudnić nauczyciela religii wyłącznie na podstawie imiennego, pisemnego skierowania wydanego przez właściwego biskupa diecezjalnego. Nauczyciele ci byli zatrudniani zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela, z tym że w odniesieniu do księży i diakonów stosowano szczególne zasady wynikające z porozumień zawartych z kościołami i związkami wyznaniowymi.

Księża wykonywali wszystkie obowiązki nauczyciela – zarówno w pełnym, jak i niepełnym wymiarze czasu pracy – jednak bez wynagrodzenia. Dopiero od 1.9.1997 r. zaczęto zawierać z duchownymi standardowe umowy o pracę.

Ówczesny stan prawny wskazuje, że praca wykonywana przez księży była tożsama pod względem obowiązków i kwalifikacji z pracą wykonywaną po zawarciu umowy o pracę.

Z orzecznictwa wynika, że mimo braku formalnego zawarcia umowy o pracę przed 1.9.1997 r. oraz nieodpłatnego charakteru świadczenia pracy, można uznać, że faktycznie istniał stosunek pracy.

Pozbawienie duchownych wynagrodzenia, wynikające z porozumienia między stroną kościelną a rządową, nie powodowało nieważności takiego stosunku prawnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 30.6.2017 r., sygn. III AUa 1705/15, Legalis).

Jeżeli zatem księdza łączył ze szkołą stosunek pracy i wykonywał on obowiązki nauczyciela religii, okres ten może zostać zaliczony do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Brak świadectwa pracy nie przesądza o niemożności zaliczenia tego okresu, ponieważ jego niewystawienie wynikało z braku formalnej umowy o pracę, co z kolei było konsekwencją ówczesnych uwarunkowań prawnych.

Niniejsza odpowiedź opiera się m.in. na wyroku Sądu Rejonowego / Okręgowego w Rybniku, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 24.11.2021 r. (sygn. akt V P 42/21, Legalis).

Zasady przyznawania nagród a zakaz nagradzania za sam fakt wystąpienia święta pracownika samorządowego

Pracownikowi samorządowemu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych, za szczególne osiągnięcia w pracy zawodowej można przyznać nagrodę. Podstawą przyznania tej nagrody nie jest więc zwykłe, sumienne i staranne, wykonywanie obowiązków pracowniczych, lecz praca wykraczająca ponad standardowe wykonywanie obowiązków. Rozwiązania stosowane w jednostce samorządu terytorialnego muszą być zgodne z tą ustawową przesłanką. Niedopuszczalne jest przyznawanie nagród bez wykazania szczególnych osiągnięć, czyli efektów pracy przekraczających przeciętny poziom.

Jedyną podstawą przyznania nagrody nie może być sumienne i staranne wykonywanie obowiązków pracowniczych. Musi występować coś więcej, praca wykraczająca swoją jakością, zaangażowaniem poza standard. Stąd nagroda ma ściśle indywidualny charakter.

Błędem jest przyznawanie nagród z okazji świąt. Przesłanka przyznania nagrody – święta – nijak się ma bowiem do wskazanej w ustawie podstawy jej przyznania, jaką są szczególne osiągnięcia w pracy zawodowej. Nie oznacza to, że czasokres przyznawania i wypłaty nagród nie może pokrywać się z okresem świątecznym. Błędem zasadniczym jest jednak przyznanie nagrody wszystkim pracownikom – nie da się wykazać logicznie, że mogła wystąpić sytuacja, w której wszyscy mają szczególne (czyli wykraczające poza średnią) osiągnięcia.

Moment obowiązywania nowych stóp procentowych NBP a znaczenie obwieszczenia Ministra Finansów

Stopy procentowe NBP – w tym podstawowa stopa oprocentowania kredytu lombardowego, stopa referencyjna, stopa redyskontowa i stopa depozytowa – są ustalane uchwałą Rady Polityki Pieniężnej na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o NBP. Uchwała jest ogłaszana w Dzienniku Urzędowym NBP i wchodzi w życie w terminie w niej wskazanym – w praktyce zawsze dnia następnego po jej podjęciu, co potwierdzają wszystkie uchwały RPP wydawane w ostatnich latach.

Oznacza to, że od dnia wskazanego w uchwale nowe stopy procentowe obowiązują z mocy prawa – automatycznie i bez potrzeby wydawania jakiegokolwiek dodatkowego aktu. Dotyczy to wszelkich skutków prawnych powiązanych ze stopami NBP, w szczególności stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych i niepodatkowych należności budżetowych, wynikającej z art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej jako formuły matematycznej wprost odnoszącej się do stopy lombardowej.

Obwieszczenie Ministra Finansów, o którym mowa w art. 56d Ordynacji podatkowej, ogłasza w Monitorze Polskim aktualnie obowiązujące stawki odsetek wyliczone według tej formuły. Jest to czynność informacyjna – deklaratoryjna – potwierdzająca i upubliczniająca wartość, która już obowiązuje z mocy ustawy i uchwały RPP. Data publikacji obwieszczenia nie jest datą wejścia w życie nowych stóp i nie może ani opóźnić, ani przyspieszyć ich skutków prawnych.

Oczekiwanie na obwieszczenie Ministra Finansów przed zastosowaniem nowych stóp procentowych jest zatem nieuzasadnione – właściwą datą odniesienia jest zawsze dzień wejścia w życie uchwały RPP.