Młodzieżowa rada sołectwa od 1 stycznia 2026 r. – zasady tworzenia, organizacja i kompetencje
Czy każde sołectwo może utworzyć młodzieżową radę
Zgodnie z art. 5b ust. 16 SamGminU rada gminy może w statucie jednostki pomocniczej upoważnić ją do utworzenia młodzieżowej rady. Jest to rozwiązanie fakultatywne – rada gminy nie musi udzielić upoważnienia, a sołectwo nie musi z niego korzystać.
Istotne jest rozdzielenie kompetencji. Rada gminy nie tworzy młodzieżowej rady sołectwa bezpośrednio, lecz ustanawia w statucie sołectwa podstawę umożliwiającą jej utworzenie. Dopiero właściwy organ sołectwa podejmuje rozstrzygnięcie o powołaniu rady. W sołectwie organem uchwałodawczym jest zebranie wiejskie (art. 36 ust. 1 SamGminU), dlatego należy przyjąć, że to ono podejmuje uchwałę o jej utworzeniu.
Nie następuje to jednak w trybie tworzenia młodzieżowej rady gminy z art. 5b ust. 2–4 SamGminU. Przepisów tych nie objęto odesłaniem z ust. 18, dlatego np. trzymiesięczny termin rozpatrzenia wniosku nie znajduje tu automatycznego zastosowania.
Przebieg procedury utworzenia rady
Pierwszym etapem jest odpowiednie uregulowanie statutu sołectwa przez radę gminy. Jeżeli obowiązujący statut nie przewiduje upoważnienia z art. 5b ust. 16 SamGminU, konieczna jest jego zmiana. Zgodnie z art. 35 ust. 1 SamGminU uchwalenie statutu jednostki pomocniczej następuje po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Obowiązek ten dotyczy również zmian statutu, co konsekwentnie podkreśla się w piśmiennictwie i orzecznictwie (por. M. Augustyniak, [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, B. Dolnicki (red.), Warszawa 2025, art. 35, pkt 1; P. Chmielnicki, [w:] Ustawa o samorządzie gminnym, P. Chmielnicki (red.), Warszawa 2022, art. 35, pkt 2, zob. też wyrok WSA w Kielcach z 19.2.2020 r., II SA/Ke 1013/19, Legalis).
Konsultacje muszą poprzedzać uchwałę i umożliwiać mieszkańcom rzeczywiste zapoznanie się z projektem. Zmiana statutu, będącego aktem prawa miejscowego, podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Drugim etapem jest podjęcie przez zebranie wiejskie uchwały o utworzeniu młodzieżowej rady sołectwa oraz nadanie jej statutu. Wynika to z odpowiedniego stosowania art. 5b ust. 10 SamGminU, a potwierdzają tę konstrukcję przepisy przejściowe nowelizacji, które wprost powierzają organom uchwałodawczym jednostek pomocniczych dostosowanie statutów istniejących rad (art. 3–5 ustawy z 12.9.2025 r.).
Należy podkreślić, że mowa tutaj o dwóch różnych aktach, tj. o statucie sołectwa, który uchwala rada gminy oraz o statucie młodzieżowej rady sołectwa, który nadaje zebranie wiejskie. Drugi z nich nie może zastępować wymaganego upoważnienia w pierwszym.
Jaki jest status młodzieżowej rady i co powinien określać jej statut
Młodzieżowa rada sołectwa ma charakter konsultacyjny, doradczy i inicjatywny, ponieważ art. 5b ust. 18 SamGminU nakazuje odpowiednio stosować m.in. ust. 5. Rada nie jest dodatkowym organem sołectwa równorzędnym z zebraniem wiejskim lub sołtysem ani nie przejmuje ich ustawowych kompetencji. W doktrynie, na gruncie regulacji młodzieżowej rady gminy, zwraca się uwagę na pomocniczy charakter takiego gremium i brak własnych kompetencji władczych (por. I. Niżnik-Dobosz, [w:] Ustawa o samorządzie gminnym, P. Chmielnicki (red.), Warszawa 2022, art. 5b, pkt 2). Uwagi te pozostają przydatne również do określenia charakteru nowej rady sołeckiej.
Statut młodzieżowej rady powinien określać przede wszystkim zasady jej działania, tryb i kryteria wyboru członków, przesłanki wygaśnięcia mandatu oraz odwołania członka rady. Warto uregulować także liczbę członków, długość kadencji, zwoływanie posiedzeń i zasady podejmowania uchwał.
Ustawa nie ustanawia jednolitej granicy wieku ani systemu wyborczego. Odpowiednie kryteria powinien jasno określać statut. Nie można natomiast mechanicznie stosować zasad wyboru sołtysa i rady sołeckiej z art. 36 ust. 2 SamGminU, gdyż dotyczą one innych podmiotów.
Przed uchwaleniem statutu możliwość przedstawienia opinii należy zapewnić zainteresowanym środowiskom, w szczególności organizacjom pozarządowym działającym na obszarze sołectwa oraz właściwym samorządom uczniowskim lub studenckim. Takie uprawnienie wynika wprost z art. 5b ust. 18 pkt 3 SamGminU.
Zadania wykonywane przez młodzieżową radę sołectwa
Katalog zadań Rady określa art. 5b ust. 17 SamGminU; nie stosuje się tu automatycznie katalogu dotyczącego młodzieżowej rady gminy z ust. 8. Obejmuje on opiniowanie projektów uchwał zebrania wiejskiego dotyczących młodzieży oraz projektów uchwał rady gminy dotyczących młodzieży w zakresie odnoszącym się do sołectwa. Rada może zatem wypowiadać się zarówno o przedsięwzięciach lokalnych, jak i o planowanych rozstrzygnięciach gminnych mających znaczenie dla młodych mieszkańców danego sołectwa.
Do jej zadań należy również udział w opracowywaniu gminnych dokumentów strategicznych na rzecz młodzieży w zakresie dotyczącym sołectwa oraz monitorowanie ich realizacji na jego obszarze. Młodzieżowa rada może ponadto podejmować działania na rzecz młodzieży na zasadach określonych przez zebranie wiejskie i współpracować z innymi młodzieżowymi radami, zwłaszcza z młodzieżową radą gminy.
Zwrot „w szczególności” oznacza katalog otwarty, ale dodatkowe działania muszą mieścić się w ustawowym charakterze rady i zakresie spraw sołectwa. Opinie Rady nie są wiążące, a art. 5b ust. 17 SamGminU nie nakazuje konsultowania z nią każdej uchwały zebrania wiejskiego.
Jak młodzieżowa rada może oddziaływać na działalność sołectwa
Na podstawie art. 5b ust. 18 pkt 2 w związku z ust. 6 SamGminU młodzieżowa rada może wystąpić z wnioskiem o podjęcie inicjatywy uchwałodawczej przez organ uchwałodawczy jednostki pomocniczej. W przypadku sołectwa chodzi o uchwały zebrania wiejskiego. Tryb zgłaszania takich wniosków musi określać statut sołectwa, a nie wyłącznie statut młodzieżowej rady. Nie oznacza to prawa do samodzielnego podejmowania uchwał zamiast zebrania wiejskiego.
Odrębnym instrumentem są zapytania i wnioski kierowane w formie uchwały do organu wykonawczego jednostki pomocniczej. W sołectwie ich adresatem jest sołtys. Odpowiednie stosowanie art. 5b ust. 7 SamGminU przemawia za obowiązkiem udzielenia pisemnej odpowiedzi nie później niż w terminie 30 dni od otrzymania uchwały. Dokument powinien zwięźle przedstawiać stan faktyczny oraz wskazywać pytania lub postulaty, których dotyczy.
Powyższe uwagi nie wpływają jednak na fakt, że ustawa nie daje młodzieżowej radzie władczych kompetencji kontrolnych.
Jak zapewnić młodzieżowej radzie warunki działania
Odesłanie z art. 5b ust. 18 SamGminU obejmuje również przepisy dotyczące opiekuna, zwrotu kosztów przejazdu i obsługi administracyjno-biurowej. Młodzieżowa rada sołectwa może mieć opiekuna, a odpowiednie stosowanie ust. 12–14 oznacza konieczność uwzględnienia zasad wskazywania kandydatów przez młodzieżową radę i wyboru opiekuna przez właściwy organ uchwałodawczy.
Stosowany odpowiednio art. 5b ust. 11 SamGminU przewiduje zwrot kosztów przejazdu członkom rady uczestniczącym w posiedzeniach lub reprezentującym ją na zorganizowanych wydarzeniach. W przewidzianych ustawą sytuacjach uprawnienie dotyczy również rodzica lub opiekuna prawnego niepełnoletniego członka rady. Szczegóły powinien regulować statut młodzieżowej rady.
Obsługę administracyjno-biurową zapewnia urząd gminy, na podstawie odpowiednio stosowanego art. 5b ust. 15 SamGminU. Samo utworzenie młodzieżowej rady nie oznacza przyznania sołectwu odrębnego budżetu ani samodzielności finansowej.
Co z młodzieżowymi radami utworzonymi przed 2026 rokiem
Co istotne, nowelizacja uwzględniła także rady istniejące przed jej wejściem w życie. Jak wspomniano już wyżej, zgodnie z art. 3 ustawy zmieniającej stały się one radami w rozumieniu nowych przepisów. Ustawodawca zachował określone wcześniej kadencje, a radom bez ustalonej kadencji pozwolił działać w dotychczasowym składzie najwyżej przez sześć miesięcy. Rady gmin i organy uchwałodawcze jednostek pomocniczych miały sześć miesięcy na dostosowanie statutów (art. 3–5 ustawy zmieniającej).
Znaczenie nowej regulacji w praktyce
Utworzenie młodzieżowej rady sołectwa wymaga współdziałania rady gminy i zebrania wiejskiego oraz prawidłowego uregulowania dwóch statutów. O skutecznym funkcjonowaniu rady przesądzą jednak przede wszystkim przejrzyste zasady wyboru członków, zapewnienie obsługi oraz możliwość rzeczywistego korzystania z kompetencji opiniodawczych i inicjatywnych. Instytucja ta wzmacnia udział młodzieży w sprawach lokalnych, nie zmieniając ustawowego podziału kompetencji między organami sołectwa.
Obowiązek konsultowania i odpowiedzialność organów ochrony ludności za procedury bezpieczeństwa w placówkach oświatowych
Wydaje się, że wszelkie zagrożenia w placówkach oświatowych, takie jak możliwość wystąpienia uderzenia z powietrza lub ataki osób wnoszących do szkół niebezpieczne przedmioty, należy w pierwszej kolejności osadzić w kontekście systemowym. Trzeba bowiem precyzyjnie stwierdzić, czy dane zagrożenia wpisują się w katalog zadań w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej, czy raczej w zakres zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa osób przebywających w danym budynku. Od tego zależy, po pierwsze, skorzystanie z właściwej podstawy prawnej, a po drugie, przypisanie odpowiedzialności za realizację danego zadania w całości i szeregu czynności stanowiących jego sumę.
W przypadku zapewnienia bezpieczeństwa osób przebywających w placówce należy zauważyć, że jest to kompetencja każdego dyrektora. Wynika to z art. 7 ust. 2 pkt 6 Karty Nauczyciela. Zgodnie z nim wspomniana osoba jest odpowiedzialna w szczególności za zapewnienie bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę. Jednocześnie, zgodnie z art. 6 pkt 1 KartaNauczU, nauczyciel realizuje zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły, w tym zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę. Wskazane przepisy nie precyzują, że ich zakres obowiązywania kończy się np. na ochronie przed zagrożeniami pożarowymi. Oznacza to, że osoby zatrudnione w danej placówce oświatowej na wspomnianych stanowiskach są zobligowane do zapewnienia bezpieczeństwa w obliczu wszelkich zagrożeń, w tym wynikających z uderzenia z powietrza. Wobec tego sam fakt wpisania w procedurze, sporządzonej np. w imieniu Ministra Spraw Wewnętrznych, takiego lub innego obowiązku organu wykonawczego gminy czy powiatu nie powoduje automatycznie powstania obowiązku, który ma swoje uzasadnienie w ustawach.
Jednocześnie należy podkreślić, że istnieje również pewna odpowiedzialność organu prowadzącego placówkę. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego „Organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności: 1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki”.
Oznacza to, że dyrektor placówki oświatowej jest zobligowany do rozpoznania potrzeb w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa osobom przebywającym na terenie obiektu w szerokim tego słowa znaczeniu. Niemniej jednak to do organu prowadzącego należy zapewnienie wszelkich warunków organizacyjnych, finansowych i technicznych do realizacji zadań mających na celu zniwelowanie ryzyka wystąpienia zidentyfikowanych zagrożeń. Co więcej, przyjąć należy, że dyrektor placówki niekoniecznie musi posiadać stosowną wiedzę w zakresie realizacji poszczególnych elementów budowania bezpieczeństwa na terenie nieruchomości, w której pełni funkcję. Przykładowo, wszelkie formy organizacji alternatywnej łączności czy systemów alarmowania o występującym zagrożeniu mogą kompetencyjnie przerosnąć poszczególnych dyrektorów i w takim wypadku również organ prowadzący powinien zapewnić wsparcie merytoryczne, w formie opinii pracowników urzędu lub usługodawców zewnętrznych, w zakresie zaprojektowania właściwych komponentów składających się na niwelowanie zagrożeń lub adekwatne reagowanie z chwilą ich wystąpienia.
Konkludując, należy jednak podkreślić, że funkcja terytorialnego organu ochrony ludności i kompetencje zawarte w ustawie o ochronie ludności i obronie cywilnej nie odnoszą się do sytuacji związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa w placówkach oświatowych z chwilą wystąpienia zagrożenia uderzeniem z powietrza lub innego zagrożenia, które może wystąpić na terenie takich placówek.
Wymagania kwalifikacyjne na stanowisko starszego specjalisty pracy socjalnej
Opis sytuacji:
1) Pracownik zajmuje stanowisko specjalisty pracy socjalnej od 1.2.2021 r. Wcześniej był zatrudniony na stanowisku pracownika socjalnego (od 1.7.1997 r. do 31.12.2007 r.) oraz starszego pracownika socjalnego (od 1.1.2008 r. do 31.1.2021 r.). Czy możliwy jest jego awans na stanowisko starszego specjalisty pracy socjalnej?
Pracownik posiada następujące dokumenty:
- dyplom ukończenia szkoły policealnej w zawodzie pracownik socjalny (Policealna Szkoła Pracowników Służb Społecznych, 18.6.1997 r.),
- dyplom ukończenia studiów na kierunku pedagogika w specjalności pedagogika opiekuńczo-prewencyjna (tytuł zawodowy licencjata, 10.12.2011 r.),
- dyplom ukończenia studiów na kierunku pedagogika w specjalności pedagogika resocjalizacyjna (tytuł zawodowy magistra, 19.11.2013 r.),
- dyplom uzyskania I stopnia specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny (24.6.2018 r.).
2) Pracownik zajmuje stanowisko pracownika socjalnego od 1.2.2024 r. i ma dwie pozytywne oceny okresowe. Czy możliwy jest jego awans na stanowisko starszego pracownika socjalnego? Posiada następujące dokumenty: dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku/w specjalności pedagogika opiekuńcza w zakresie resocjalizacji (tytuł zawodowy licencjata, 23.6.2005 r.) oraz dyplom ukończenia studiów drugiego stopnia w dyscyplinie pedagogika na kierunku praca socjalna w zakresie organizator pomocy społecznej (tytuł zawodowy magistra, 8.1.2024 r.), wraz z suplementem.
3) Pracownik zajmuje stanowisko specjalisty pracy socjalnej od 1.2.2018 r. i ma dwie pozytywne oceny okresowe. Czy możliwy jest jego awans na stanowisko starszego specjalisty pracy socjalnej? Posiada następujące dokumenty: świadectwo ukończenia szkoły policealnej w zawodzie pracownik socjalny (dyplom uzyskania tytułu zawodowego pracownik socjalny, 22.1.2001 r.) oraz dyplom uzyskania I stopnia specjalizacji z zakresu pracy socjalnej (25.9.2009 r.).
Pracownicy nr 1 i 3 nie mogą zostać awansowani na stanowisko starszego specjalisty pracy socjalnej. Pracownik nr 2 może zostać awansowany na stanowisko starszego pracownika socjalnego.
Zgodnie z art. 116 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pracownikiem socjalnym może być osoba, która spełnia co najmniej jeden z następujących warunków:
1) posiada dyplom ukończenia kolegium pracowników służb społecznych,
2) ukończyła studia na kierunku praca socjalna lub w zakresie pracy socjalnej,
3) do 31.12.2013 r. ukończyła studia wyższe o specjalności przygotowującej do zawodu pracownika socjalnego na jednym z kierunków:
a) pedagogika,
b) pedagogika specjalna,
c) politologia,
d) polityka społeczna,
e) psychologia,
f) socjologia,
g) nauki o rodzinie,
4) ukończyła studia podyplomowe z zakresu metodyki i metodologii pracy socjalnej w uczelni realizującej studia na kierunku praca socjalna lub w zakresie pracy socjalnej, po uprzednim ukończeniu studiów na jednym z kierunków, o których mowa w pkt 3.
Wymagania kwalifikacyjne na stanowisku starszego pracownika socjalnego obejmują:
1) wykształcenie wyższe lub studia podyplomowe albo wykształcenie średnie uprawniające, zgodnie z przepisami ustawy, do wykonywania zawodu pracownika socjalnego oraz
2) co najmniej 2-letni staż pracy.
Wymagania kwalifikacyjne na stanowisku starszego specjalisty pracy socjalnej lub starszego specjalisty pracy socjalnej – koordynatora obejmują:
1) wykształcenie wyższe lub studia podyplomowe uprawniające, zgodnie z przepisami ustawy, do wykonywania zawodu pracownika socjalnego oraz 5-letni staż pracy albo
2) wykształcenie średnie uprawniające, zgodnie z przepisami ustawy, do wykonywania zawodu pracownika socjalnego, specjalizację II stopnia w zawodzie pracownik socjalny oraz 5-letni staż pracy.
W przypadku pracownika nr 1 brak jest informacji, czy ukończył on przed 2014 r. studia o specjalności przygotowującej do zawodu pracownika socjalnego. Z informacji podanych w pytaniu wynika natomiast, że posiada dyplomy w specjalnościach pedagogika opiekuńczo-prewencyjna i pedagogika resocjalizacyjna, które nie są wymienione w przepisach jako bezpośrednio przygotowujące do zawodu pracownika socjalnego.
Należy więc przyjąć, że pracownik nr 1 posiada kwalifikacje do wykonywania zawodu pracownika socjalnego na poziomie wykształcenia średniego (ukończona szkoła średnia i szkoła policealna). W związku z tym musi on legitymować się 5-letnim stażem pracy, który posiada, oraz specjalizacją II stopnia w zawodzie pracownik socjalny, której nie posiada. Wobec powyższego obecnie nie może zostać awansowany na stanowisko starszego specjalisty pracy socjalnej.
Pracownik nr 2 posiada wykształcenie wyższe II stopnia (magisterskie) na kierunku praca socjalna, a zatem ma kwalifikacje do wykonywania zawodu pracownika socjalnego na poziomie wykształcenia wyższego. Powinien natomiast legitymować się co najmniej 2-letnim stażem pracy. Z pytania wynika, że został zatrudniony 1.2.2024 r., obecnie więc legitymuje się stażem pracy przekraczającym 2 lata i 8 miesięcy. Pracownik nr 2 może zatem zostać awansowany na stanowisko starszego pracownika socjalnego.
Sytuacja pracownika nr 3 jest analogiczna do sytuacji pracownika nr 1. Ma on kwalifikacje pracownika socjalnego na poziomie wykształcenia średniego, nie posiada jednak wymaganej w takim przypadku specjalizacji II stopnia. Wobec powyższego obecnie nie może zostać awansowany na stanowisko starszego specjalisty pracy socjalnej.
Wydanie zaświadczenia o spłacie zobowiązania podatkowego zabezpieczonego hipoteką przymusową
Organ podatkowy, wydając zaświadczenie, stwierdza stan faktyczny istniejący w chwili jego wydania. W mojej ocenie nie może wydać zaświadczenia warunkowego, w którym zobowiąże się do wydania innego zaświadczenia, jeżeli podatnik zachowa się w określony sposób.
Zgodnie z art. 306a § 3 Ordynacji podatkowej zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania.
W myśl art. 306h § 5 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, który ustanowił hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, na wniosek właściciela przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, który zapłacił należności zabezpieczone tą hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym, wydaje temu właścicielowi zaświadczenie o wysokości zapłaconej należności zabezpieczonej hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym.
Zatem zaświadczenie o spłacie hipoteki przymusowej organ podatkowy może wydać po uregulowaniu należności zabezpieczonej hipoteką. W mojej ocenie organ nie może wydać takiego zaświadczenia przed uregulowaniem przedmiotowej zaległości. Ponadto, wydając zaświadczenie, organ podatkowy stwierdza stan faktyczny, który istnieje w dniu jego wydania. Moim zdaniem organ podatkowy nie może wydać zaświadczenia „warunkowego”, w którym stwierdzi, że jeżeli podatnik ureguluje zaległość, to organ wyda zaświadczenie o określonej treści (w mojej ocenie zaświadczenie nie może dotyczyć zdarzeń hipotetycznych).
Reasumując, organ podatkowy, wydając zaświadczenie, stwierdza stan faktyczny istniejący w chwili jego wydania. W mojej ocenie nie może wydać zaświadczenia warunkowego, w którym zobowiąże się do wydania innego zaświadczenia, jeżeli podatnik zachowa się w określony sposób.
Windykacja należności z tytułu dodatkowych usług świadczonych na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Wspomniana opłata za wykonanie dodatkowych usług jest opłatą o charakterze cywilnoprawnym i w związku z tym odsetki powinny być naliczane jako od należności cywilnoprawnych.
W ocenie prawnej należy uwzględnić przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w tym:
„Art. 6r
4. Rada gminy może określić, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, rodzaje dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, sposób ich świadczenia oraz wysokość cen za te usługi”.
W interpretacji ww. przepisu pomocne będzie stanowisko RIO Szczecin z 6.7.2021 r. W ocenie Izby odpłatność, o której mowa w art. 6r ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ma charakter cywilnoprawny, jeżeli dotyczy faktycznie usług dodatkowych, nie zaś usług podstawowych w zakresie odbioru i gospodarowania odpadami, co z kolei koresponduje ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 8.12.2015 r. sygn. akt I FSK 1192/14 (stanowisko RIO Szczecin z 6.7.2021 r., znak K.0542.PZ.19.FM.2021).
W świetle powyższego należy uznać, że wspomniana opłata za wykonanie dodatkowych usług jest opłatą o charakterze cywilnoprawnym i w związku z tym odsetki powinny być naliczane jako od należności cywilnoprawnych.
Przechowywanie mienia zakupionego z funduszu sołeckiego przez sołtysa
Z racji tego, że sołtys jest organem wykonawczym sołectwa (jednostki pomocniczej), należy uznać, że ma również uprawnienie do odpowiedniego zarządzania mieniem sołeckim, w tym do jego ochrony. Przejawem realizacji tych uprawnień może być m.in. usługa przechowania mienia organizowana przez samego sołtysa, tym bardziej gdy jest ona nieodpłatna.
Przepisy powszechnie obowiązujące nie rozstrzygają kwestii z przedstawionego zakresu przedmiotowego. W tym kontekście należy mieć jednak na uwadze ogólne regulacje związane z gospodarowaniem mieniem samorządowym. Na uwagę zasługują przepisy SamGminU, w tym:
art. 48 ustawy o samorządzie gminnym:
„1. Jednostka pomocnicza zarządza i korzysta z mienia komunalnego oraz rozporządza dochodami z tego źródła w zakresie określonym w statucie. Statut ustala również zakres czynności dokonywanych samodzielnie przez jednostkę pomocniczą w zakresie przysługującego jej mienia.
1a. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do jednostki niższego rzędu, o której mowa w art. 35 ust. 2”.
(…)
Art. 50 ustawy o samorządzie gminnym:
„1. Obowiązkiem osób uczestniczących w zarządzaniu mieniem komunalnym jest zachowanie szczególnej staranności przy wykonywaniu zarządu zgodnie z przeznaczeniem tego mienia i jego ochrona”.
W doktrynie (P. Drembkowski, P.J. Suwaj (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. 1, 2023) wskazuje się m.in.: „Ustawodawca nie zdefiniował wprost, jakie prawa przysługują jednostce pomocniczej w związku z zarządzaniem mieniem komunalnym, jednak komentowany przepis może wskazywać na ustanowienie prawa zarządu składnikami mienia, z tym że nie ma ono charakteru prawa rzeczowego”.
Z racji tego, że sołtys jest organem wykonawczym sołectwa (jednostki pomocniczej), należy uznać, że ma również uprawnienie do odpowiedniego zarządzania mieniem sołeckim, w tym do jego ochrony. Przejawem realizacji tych uprawnień może być m.in. usługa przechowania mienia organizowana przez samego sołtysa, tym bardziej gdy jest ona nieodpłatna.
Rezygnacja z prowadzenia negocjacji w trybie podstawowym na podstawie art. 275 pkt 2 Prawa zamówień publicznych
Jeżeli zamawiający w postępowaniu prowadzonym w trybie podstawowym z możliwością negocjacji, o którym mowa w art. 275 pkt 2 Prawa zamówień publicznych, zdecyduje po upływie terminu składania ofert, że nie będzie prowadził negocjacji, dokonuje wyboru najkorzystniejszej oferty spośród ofert niepodlegających odrzuceniu, zgodnie z art. 287 ust. 1 Prawa zamówień publicznych. W informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty może dodatkowo wskazać, że negocjacje nie były prowadzone, a wyboru dokonano bezpośrednio na podstawie ofert złożonych w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu.
W postępowaniu prowadzonym w trybie podstawowym z możliwością negocjacji, o którym mowa w art. 275 pkt 2 Prawa zamówień publicznych, zamawiający może podjąć decyzję o nieprowadzeniu negocjacji po upływie terminu składania ofert. Jeżeli zamawiający zdecyduje, że negocjacje nie będą prowadzone, postępowanie jest kontynuowane bez tego etapu, a zamawiający dokonuje wyboru najkorzystniejszej oferty spośród ofert niepodlegających odrzuceniu, zgodnie z art. 287 ust. 1 Prawa zamówień publicznych. W takiej sytuacji zamawiający przeprowadza ocenę złożonych ofert na podstawie kryteriów określonych w dokumentach zamówienia, a w razie potrzeby podejmuje czynności zmierzające do wyjaśnienia ich treści, poprawienia omyłek lub uzupełnienia wymaganych dokumentów. Następnie, po zakończeniu badania i oceny ofert, zamawiający wybiera ofertę najkorzystniejszą i przekazuje wykonawcom informację o dokonanym wyborze zgodnie z art. 253 Prawa zamówień publicznych. W uzasadnieniu tej informacji może dodatkowo wskazać, że pomimo przewidzenia w dokumentach zamówienia możliwości prowadzenia negocjacji, skorzystał z uprawnienia do ich nieprowadzenia, a wybór najkorzystniejszej oferty nastąpił bezpośrednio na podstawie ofert złożonych w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu. Takie wyjaśnienie ma charakter informacyjny i służy przejrzystości postępowania. W konsekwencji brak negocjacji oznacza pominięcie tego etapu i przejście do wyboru najkorzystniejszej oferty spośród ofert niepodlegających odrzuceniu.
Reagowanie na cyberzagrożenia we współpracy samorządów
Podział zadań i odpowiedzialności oraz współpraca z instytucjami państwowymi
Wspólny zespół cyberbezpieczeństwa może szybciej rozpoznać atak obejmujący kilka samorządów i skoordynować działania techniczne. Skuteczność takiej współpracy zależy jednak od tego, czy każdy uczestnik wie, komu przekazać informację, kto podejmuje decyzję o ograniczeniu działania systemu i kto dokonuje zgłoszenia do właściwego zespołu reagowania. Wspólna infrastruktura obsługi nie oznacza, że wszystkie jednostki mają identyczne obowiązki sprawozdawcze.
Podstawę dalszych rozważań stanowi ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Opisany model dotyczy podmiotów publicznych objętych odpowiednimi obowiązkami wynikającymi z ustawy oraz współpracy z jednostką wyznaczoną na podstawie art. 16e ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (dalej: CyberbezpU). Sama nazwa „Lokalne Centrum Cyberbezpieczeństwa” ani zakup usługi monitorowania nie przesądzają o zastosowaniu tego mechanizmu.
Status jednostki i moment rozpoczęcia realizacji obowiązków
Przygotowanie procedury należy rozpocząć od ustalenia statusu każdego obsługiwanego podmiotu – kluczowego albo ważnego – a także zakresu usług i systemów objętych CyberbezpU. Zgodnie z art. 2a CyberbezpU w odniesieniu do podmiotu publicznego usługą jest również zadanie publiczne. Analiza skutków ataku powinna więc obejmować możliwość wykonywania zadań na rzecz mieszkańców, a nie tylko dostępność serwera lub strony internetowej.
Należy uwzględnić okresy dostosowawcze. Art. 33 ust. 1 nowelizacji CyberbezpU przewiduje dla podmiotów spełniających przesłanki w dniu jej wejścia w życie 12 miesięcy na realizację obowiązków określonych w rozdziale 3 CyberbezpU. Dla dotychczasowych operatorów usług kluczowych art. 33 ust. 4 nowelizacji CyberbezpU ustanawia odrębny, sześciomiesięczny termin dotyczący zgłaszania incydentów poważnych. Nie można zatem przyjąć jednej daty rozpoczęcia raportowania dla wszystkich uczestników współpracy.
W odniesieniu do podmiotów, które spełnią przesłanki w późniejszym terminie, znaczenie ma art. 16 CyberbezpU, a w przypadkach objętych decyzjami – również przepisy szczególne. Poniższe terminy raportowania przedstawiają model wykonywania obowiązków po rozpoczęciu ich realizacji. Okres dostosowawczy powinien służyć przygotowaniu i sprawdzeniu tego modelu.
Od wykrycia zdarzenia do wspólnej analizy
Art. 16f pkt 1 CyberbezpU zobowiązuje obsługiwany podmiot publiczny do współpracy poprzez przekazywanie informacji o incydentach. Z kolei art. 16g CyberbezpU pozwala kierownikowi jednostki wyznaczonej wskazać terminy przekazania tych informacji w celu prawidłowego wykonania obowiązków wynikających z art. 11 i art. 12 CyberbezpU. Wewnętrzny termin powinien pozostawiać czas na analizę i przygotowanie zgłoszenia. Nie stanowi on dodatkowego okresu poprzedzającego rozpoczęcie biegu terminu ustawowego.
Pracownik urzędu powinien zgłaszać podejrzenie wystąpienia zdarzenia bez oczekiwania na ostateczną ocenę techniczną. Wspólny zespół ustala następnie zakres naruszenia, dotknięte nim systemy i skutki dla usług. Definicję incydentu zawiera art. 2 pkt 5 CyberbezpU, natomiast kryteria incydentu poważnego wynikają z art. 2 pkt 7 CyberbezpU. Nie każde zablokowanie podejrzanej wiadomości jest incydentem poważnym, jednak brak potwierdzonej utraty danych nie przesądza o braku podstaw do takiej kwalifikacji.
Zaleca się prowadzenie rejestru obejmującego czas wykrycia zdarzenia, przekazania informacji, podjęcia decyzji i wysłania zgłoszenia. Należy odróżniać fakty potwierdzone od hipotez oraz wskazywać źródło ustaleń. Przekazanie sprawy z urzędu do centrum nie powinno być traktowane jako ponowne wykrycie tego samego incydentu ani jako sposób na przesunięcie terminu zgłoszenia.
Terminy raportowania zależą od statusu podmiotu
W podstawowym modelu art. 11 ust. 1 pkt 4–4c CyberbezpU przewiduje następującą sekwencję:
- wczesne ostrzeżenie o incydencie poważnym przekazuje się niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od jego wykrycia;
- zgłoszenie incydentu poważnego następuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu 72 godzin od jego wykrycia;
- sprawozdanie okresowe przekazuje się na wniosek właściwego CSIRT;
- sprawozdanie końcowe składa się nie później niż w ciągu miesiąca od przekazania zgłoszenia incydentu poważnego.
Jeżeli obsługa incydentu nadal trwa, zastosowanie ma art. 12b CyberbezpU: zamiast sprawozdania końcowego przekazuje się sprawozdanie z postępu obsługi, a sprawozdanie końcowe składa się nie później niż w ciągu miesiąca od zakończenia obsługi incydentu. Miesiąca nie należy w procedurze zastępować określeniem „30 dni”. Zakres sprawozdania końcowego określa art. 12a CyberbezpU.
Istotny wyjątek ustanawia art. 12c CyberbezpU. Podmiot ważny będący podmiotem publicznym jest zwolniony z przekazywania wczesnego ostrzeżenia, sprawozdania okresowego, sprawozdania z postępu obsługi i sprawozdania końcowego. Pozostaje obowiązek zgłoszenia incydentu poważnego w terminie 72 godzin oraz pozostałe mające zastosowanie obowiązki w zakresie obsługi incydentów i współpracy. Wyjątku nie można automatycznie rozszerzać na każdą spółkę komunalną wyłącznie ze względu na jej właściciela.
Zgodnie z art. 16h pkt 1 CyberbezpU jednostka wyznaczona dokonuje wskazanych zgłoszeń w imieniu podmiotu publicznego. Przepis należy odczytywać łącznie z art. 12c CyberbezpU: wspólna obsługa nie tworzy obowiązku składania sprawozdań, z których dany podmiot jest ustawowo zwolniony. Art. 12 ust. 5 CyberbezpU pozwala przekazać informacje znane w chwili zgłoszenia i uzupełniać je w trakcie obsługi incydentu. Oczekiwanie na pełny raport dostawcy nie uzasadnia przekroczenia terminu.
Właściwy CSIRT i kanał zastępczy
Procedura musi wskazywać właściwy zespół reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego (CSIRT) oraz sposób aktualizowania tej informacji. Art. 16h CyberbezpU przewiduje raportowanie przez jednostkę wyznaczoną do CSIRT sektorowego oraz korzystanie z systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 46 ust. 1 CyberbezpU. Należy jednak uwzględnić przejściowe zasady właściwości.
Na podstawie art. 44 ust. 1–2 nowelizacji CyberbezpU, do czasu opublikowania komunikatu o osiągnięciu przez właściwy CSIRT sektorowy zdolności operacyjnej, zgłoszenia kieruje się do właściwego CSIRT MON, CSIRT NASK albo CSIRT GOV. Raportowanie do CSIRT sektorowego rozpoczyna się od dnia następującego po dniu publikacji komunikatu. Art. 44 ust. 3 nowelizacji CyberbezpU wyłącza ten mechanizm przejściowy dla sektorów, w których sektorowy zespół powołano przed 2025 r. Wybór odbiorcy wymaga zatem sprawdzenia sektora i właściwego komunikatu.
Wspólny zespół powinien mieć przygotowany również alternatywny sposób kontaktu na wypadek niedostępności podstawowego kanału komunikacji. Art. 31 CyberbezpU reguluje określanie i publikowanie przez CSIRT sposobu komunikacji na potrzeby takiej sytuacji. Przechowywanie jedynej kopii danych kontaktowych w systemie dotkniętym awarią utrudnia wykonanie obowiązków właśnie wtedy, gdy jest to najpilniejsze.
Decyzje lokalne i wsparcie instytucji państwowych
Wspólny zespół analizuje zdarzenie i rekomenduje działania, ale procedura musi określać również uprawnienia do ich wykonania. Dotyczy to zwłaszcza odłączenia systemu, zablokowania kont, uruchomienia pracy zastępczej i przywrócenia usługi. Warto wcześniej ustalić zakres działań natychmiastowych oraz sposób uzyskania decyzji w przypadku niedostępności kierownika.
Podział zadań należy powiązać z art. 16f pkt 2 CyberbezpU, dotyczącym wykonywania decyzji kierownika jednostki wyznaczonej w zakresie systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, a także z art. 8c i art. 8d CyberbezpU, regulującymi odpowiedzialność i zadania kierownika. Powierzenie czynności innym osobom nie może być utożsamiane z automatycznym wyłączeniem odpowiedzialności kierownika. Art. 8c ust. 3 CyberbezpU obejmuje również sytuację powierzenia określonych obowiązków innej osobie za jej zgodą.
Zgłoszenie do CSIRT nie oznacza przejęcia przez ten zespół zarządzania urzędem. Art. 26 ust. 2 CyberbezpU przewiduje możliwość uzyskania wsparcia na wniosek w przypadkach wskazanych w ustawie, między innymi w razie zagrożenia dla innych podmiotów albo braku środków do skutecznej obsługi incydentu w przypadku przerwania ciągłości świadczenia usługi. Wniosek warto oprzeć na opisie skutków, wykonanych działań i brakujących możliwości. Należy równolegle prowadzić własne działania ograniczające skutki zdarzenia.
Jeden atak, odrębna ocena skutków
Przejęcie konta administratora wspólnego dostawcy może narazić systemy kilku gmin. Centrum powinno skoordynować blokowanie dostępu, zabezpieczenie zapisów zdarzeń i weryfikację innych obsługiwanych środowisk. Dla każdego podmiotu należy jednak odrębnie ustalić zakres naruszenia, moment wykrycia i wpływ na usługi. Wspólna przyczyna techniczna nie przesądza o identycznej kwalifikacji prawnej wszystkich przypadków.
Wymiana ostrzeżeń między uczestnikami powinna odpowiadać wymogom art. 8h CyberbezpU. Art. 8h ust. 4 CyberbezpU wymaga oznaczenia zakresu odbiorców, a ust. 5 zakazuje przekazywania danych osobowych w ramach wymiany prowadzonej na tej podstawie przez system, o którym mowa w art. 46 ust. 1 CyberbezpU. Należy odróżnić takie ostrzeganie od przekazywania danych niezbędnych do ustawowej obsługi incydentu, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 CyberbezpU. Nie należy automatycznie rozsyłać wszystkim partnerom pełnej dokumentacji poszkodowanego urzędu.
Po opanowaniu zdarzenia warto wspólnie zweryfikować skuteczność odtworzenia usług, odebranie nadmiarowych uprawnień dostępu i wdrożenie korekt procedury. Dokumentacja powinna pozwalać odtworzyć, kto, kiedy i na jakiej podstawie podjął decyzję o określonym działaniu. Ćwiczenie obejmujące zgłoszenie poza godzinami pracy oraz równoczesną awarię u kilku uczestników pozwala ocenić, czy uzgodniony podział zadań jest wykonalny.
Zasada powstania prawa do odprawy emerytalnej a emerytura pomostowa
Odprawę można wypłacić z zastrzeżeniem zwrotu.
Zgodnie z art. 921 § 1 Kodeksu pracy pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.
Jak wskazał SN w wyroku z 9.4.1998 r. (I PKN 508/97, Legalis), roszczenie o zapłatę odprawy emerytalnej jest wymagalne od dnia rozwiązania stosunku pracy, również wtedy, gdy decyzja przyznająca emeryturę została wydana później.
Pracodawca nie może uzależniać wypłaty odprawy od przedstawienia decyzji organu rentowego o przyznaniu emerytury. Takie stanowisko prezentuje również PIP (zob. https://www.pip.gov.pl/dla-pracodawcow/pytania-i-odpowiedzi/czy-pracodawca-moze-uzaleznic-wyplate-odprawy-emerytalnej-od-przedstawienia-przez-pracownika-decyzji-zus).
Jeżeli pracownik ostatecznie nie nabędzie prawa do emerytury, wypłacona odprawa stanowi świadczenie nienależne. Pracodawca może wówczas dochodzić jej zwrotu na podstawie art. 410 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 300 Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 300 Kodeksu pracy w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.
Zgodnie z art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego świadczenie jest nienależne, jeżeli:
1) ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył,
2) podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty,
3) czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
Zastrzeżenie zwrotu jest możliwe na podstawie art. 411 pkt 1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do niego zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej.
Aby wyeliminować ryzyko zarzutu, że pracodawca świadczył, wiedząc o braku obowiązku, odprawę należy wypłacić z pisemnym zastrzeżeniem zwrotu. Można zawrzeć z pracownikiem porozumienie stron zawierające:
1) oświadczenie pracownika, że stosunek pracy ustaje w związku z jego przejściem na emeryturę pomostową,
2) oświadczenie pracownika, że spełnia warunki nabycia prawa do emerytury pomostowej,
3) postanowienie, że odprawa emerytalna jest wypłacana z zastrzeżeniem zwrotu na wypadek prawomocnej odmowy przyznania pracownikowi prawa do emerytury,
4) zobowiązanie pracownika do przekazania pracodawcy, w określonym terminie od doręczenia, kopii decyzji ZUS albo informacji o odmowie, a także informacji o prawomocności rozstrzygnięcia.
Z roszczeniem o zwrot odprawy należy wystąpić dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie emerytury.
Ustalenie wartości początkowej budynku gospodarczego, który oddany został do użytku w 1991 r.
Sama denominacja złotego (wprowadzona od 1.1.1995 r., w relacji 10 000 starych złotych = 1 nowy złoty) i wynikająca z niej niska, przeliczona wartość nominalna historycznego kosztu, nie uzasadniają same w sobie ustalenia wartości początkowej według aktualnej wartości rynkowej budynku.
Dla wartości początkowej środka trwałego znaczenie ma historyczny koszt podatkowy poniesiony przy jego nabyciu lub wytworzeniu, a nie jego aktualna wartość ekonomiczna. Jeżeli więc historyczny koszt da się ustalić i po prawidłowym przeliczeniu denominacyjnym wynosi on np. 2000 zł, to – co do zasady – właśnie ta kwota będzie punktem wyjścia, niezależnie od tego, jak bardzo odbiega ona od obecnej wartości rynkowej nieruchomości. Przy ustalaniu historycznej wartości należy dodatkowo zweryfikować, czy w konkretnym stanie faktycznym znaczenie mają przepisy o aktualizacji wyceny środków trwałych według stanu na 1.1.1995 r. (samo przeliczenie wartości sprzed denominacji, według relacji 10 000 zł = 1 zł, nie zawsze musi więc wyczerpywać analizę historycznej wartości początkowej).
W pierwszej kolejności należy więc ustalić sposób, w jaki budynek trafił do majątku podatnika. Z samej informacji, że budynek został oddany do użytkowania w 1991 r., nie wynika jeszcze, czy został wybudowany przez podatnika we własnym zakresie, czy nabyty w gotowej postaci. Od tego zależy właściwa podstawa ustalenia wartości początkowej – przy nabyciu punktem wyjścia jest cena nabycia (art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT), zaś przy wytworzeniu we własnym zakresie – koszt wytworzenia (art. 22g ust. 1 pkt 2 i art. 22g ust. 4 ustawy o PIT).
Dopiero gdy odpowiedniej wartości historycznej obiektywnie nie da się ustalić, można rozważać zastosowanie szczególnych metod przewidzianych w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Trzeba przy tym rozróżnić dwie sytuacje. Jeżeli budynek został nabyty przed założeniem ewidencji i nie można ustalić ceny jego nabycia, art. 22g ust. 8 ustawy o PIT przewiduje możliwość wyceny dokonanej przez samego podatnika, z uwzględnieniem cen rynkowych z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji oraz stanu i stopnia zużycia. Jeżeli natomiast budynek został wytworzony przez podatnika we własnym zakresie i nie można ustalić kosztu jego wytworzenia, art. 22g ust. 9 ustawy o PIT przewiduje analogiczną wycenę, ale dokonywaną przez biegłego powołanego przez podatnika.
Trzeba jednak wyraźnie zastrzec, że możliwość zastosowania art. 22g ust. 9 ustawy o PIT zależy od rzeczywistej, obiektywnej przyczyny niemożności ustalenia kosztu wytworzenia. Nie jest ona automatycznym uprawnieniem uruchamianym samym upływem czasu. Aktualna praktyka Dyrektora KIS jest w tym zakresie restrykcyjna. W interpretacji indywidualnej z 5.5.2026 r. (0112-KDIL2-2.4011.178.2026.2.MG), która dotyczy zbliżonego stanu faktycznego (samodzielnie wybudowanego budynku gospodarczego), Dyrektor KIS zwrócił uwagę, że jeżeli budynek od początku był wznoszony z przeznaczeniem na potrzeby działalności gospodarczej, podatnik powinien był gromadzić dokumentację potwierdzającą ponoszone koszty. Sam brak lub utrata takiej dokumentacji po latach nie musi więc automatycznie uzasadniać zastosowania wyceny przez biegłego, zamiast rzetelnego ustalenia kosztu wytworzenia. Przed przyjęciem wyceny biegłego warto więc dobrze udokumentować i uzasadnić, dlaczego ustalenie kosztu wytworzenia na podstawie jakiejkolwiek zachowanej dokumentacji z 1991 r. rzeczywiście nie jest możliwe.
Jeżeli podatnikiem jest spółka, która rozlicza się zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, sytuacja jest trudniejsza. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w przeciwieństwie do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizyczncyh, nie przewidują analogicznej możliwości ustalenia wartości początkowej wytworzonego środka trwałego w drodze wyceny dokonanej przez biegłego z powodu niemożności ustalenia kosztu wytworzenia. Również w tym przypadku należy jednak najpierw ustalić sposób nabycia budynku, a nie zakładać automatycznie jego wytworzenie przez podatnika.
Niezależnie od przyjętej, prawidłowo ustalonej wartości początkowej, należy zwrócić uwagę na zasady amortyzacji. W myśl art. 22h ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT (analogicznie art. 16h ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT) od środków trwałych ujawnionych i nieobjętych dotychczas ewidencją, odpisów amortyzacyjnych dokonuje się począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostały wprowadzone do ewidencji. Amortyzacja biegnie więc na przyszłość, od momentu ujawnienia budynku, a nie wstecznie od 1991 r., i to dopiero od chwili, gdy istnieje prawidłowo i zgodnie z przepisami ustalona wartość początkowa, co w opisanym stanie faktycznym pozostaje głównym problemem wymagającym rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności.
