Przechowywanie w aktach osobowych orzeczenia o karze nagany za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Orzeczenie dotyczące nałożenia kary nagany w ramach odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych powinno zostać przechowywane w części D akt osobowych pracownika.
Zgodnie z § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie dokumentacji pracowniczej (dalej: DokPracR), akta osobowe pracownika składają się z pięciu części, przy czym część D obejmuje odpis zawiadomienia o ukaraniu oraz inne dokumenty związane z ponoszeniem przez pracownika odpowiedzialności porządkowej lub odpowiedzialności określonej w odrębnych przepisach, które przewidują zatarcie kary po upływie określonego czasu.
Wskazać należy, że odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest odpowiedzialnością określoną w odrębnych przepisach, tj. w ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jednocześnie kara nagany podlega zatarciu.
Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, zatarcie ukarania za naruszenie dyscypliny finansów publicznych następuje z mocy prawa, jeżeli od dnia wykonania kary lub przedawnienia jej wykonania upłynęły 2 lata.
Tym samym ukaranie karą nagany w ramach odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych spełnia przesłanki określone w § 3 pkt 4 DokPracR. W konsekwencji orzeczenie w przedmiocie nałożenia kary nagany powinno zostać włączone do części D akt osobowych pracownika.
Dokument ten powinien być przechowywany w aktach osobowych przez okres wskazany dla dokumentacji znajdującej się w części D akt osobowych, tj. do czasu upływu okresu przechowywania akt osobowych, z uwzględnieniem zasad usuwania dokumentów dotyczących kar, które uległy zatarciu.
Sposób udzielania zamówień o wartości poniżej 170 000 zł
Jeżeli zamówienie ma wartość mniejszą niż 170 000 zł, zamawiający może określić sposób komunikowania się w takim postępowaniu o udzielenie zamówienia wyłącznie elektronicznie.
Elektroniczny sposób prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia jest preferowany w zamówieniach, których wartość jest równa lub przekracza wartość 170 000 zł. Artykuł 61 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej: PrZamPubl) mówi: „Komunikacja w postępowaniu o udzielenie zamówienia i w konkursie, w tym składanie ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub konkursie, wymiana informacji oraz przekazywanie dokumentów lub oświadczeń między zamawiającym a wykonawcą, z uwzględnieniem wyjątków określonych w ustawie, odbywa się przy użyciu środków komunikacji elektronicznej”.
Wyjątki od korzystania z elektronicznych środków komunikacji opisuje art. 65 ust. 1 PrZamPubl – Zamawiający może odstąpić od wymagania użycia środków komunikacji elektronicznej, jeżeli:
1) z uwagi na wyspecjalizowany charakter zamówienia, użycie środków komunikacji elektronicznej wymagałoby narzędzi, urządzeń lub formatów plików, które nie są ogólnie dostępne lub nie są obsługiwane za pomocą ogólnie dostępnych aplikacji;
2) aplikacje do obsługi formatów plików, które nadają się do przygotowania ofert lub prac konkursowych, korzystają z formatów plików, których nie można obsługiwać za pomocą żadnych innych aplikacji otwartoźródłowych lub ogólnie dostępnych, lub są one objęte licencją i nie mogą zostać udostępnione do pobierania lub zdalnego wykorzystania przez zamawiającego;
3) użycie środków komunikacji elektronicznej wymagałoby pozyskania przez zamawiającego specjalistycznego sprzętu biurowego;
4) zamawiający wymaga przedstawienia modelu fizycznego, modelu w skali lub próbki, których nie można przekazać przy użyciu środków komunikacji elektronicznej;
5) jest to niezbędne z powodu naruszenia bezpieczeństwa środków komunikacji elektronicznej;
6) jest to niezbędne z uwagi na potrzebę ochrony informacji szczególnie wrażliwych, której nie można zagwarantować w sposób dostateczny przy użyciu środków komunikacji elektronicznej lub innych narzędzi, lub urządzeń, które są ogólnie dostępne dla wykonawców lub które mogłyby być udostępnione przez zamawiającego;
7) zamówienie jest udzielane lub konkurs jest organizowany przez placówkę zagraniczną Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy z 21.1.2021 r. o służbie zagranicznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1691 i 1840) w państwie trzecim, niebędącym członkiem Unii Europejskiej, z którym Unia Europejska nie zawarła umowy o wzajemnym uznawaniu usług zaufania, o której mowa w art. 14 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z 23.7.2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE (Dz.Urz. UE L 257 z 28.08.2014, str. 73), oraz wartość tego zamówienia lub konkursu jest mniejsza niż progi unijne.
Żadne przepisy prawa nie zobowiązują zaś zamawiającego do dopuszczenia jakichś szczególnych form komunikowania się w zamówieniach o wartości mniejszej niż 170 000 zł. W praktyce często się zdarza, że prowadząc procedurę udzielania zamówień poniżej progu stosowania ustawy – Prawo zamówień publicznych zamawiający dopuszcza właśnie tylko elektroniczny sposób komunikowania się. Zamówienia bagatelne, co oczywiste, często udzielane są w szybkiej procedurze i nie dopuszczają one długotrwałej formy komunikowania się, np. za pośrednictwem operatora pocztowego.
Powyższe uwagi dotyczą sytuacji udzielania zamówień, których nie trzeba udzielać zgodnie z procedurami opisanymi w Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021–2027. Tam obowiązuje zastosowanie sformalizowanego trybu Zasad konkurencyjności dla zamówień, których wartość jest równa lub przekracza 80 000 zł.
Budżet obywatelski – wydatki niewygasające z upływem roku budżetowego
Organy gminy mogą ustanowić wydatki niewygasające z upływem roku budżetowego w ramach zadań, które realizowane są z budżetu obywatelskiego. Budżet obywatelski stanowi wyodrębnioną część budżetu gminy i podlega tym samym zasadom finansowym, co pozostałe wydatki budżetowe.
W myśl art. 263 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (dalej: FinPubU) niezrealizowane kwoty wydatków budżetu JST wygasają z upływem roku budżetowego. Jest to zasada roczności budżetu, która stanowi podstawową regułę. Przepis art. 263 ust. 2 FinPubU przewiduje jednak odstępstwo – organ stanowiący JST, czyli rada gminy, może ustalić w drodze uchwały wykaz wydatków, do których nie stosuje się tej zasady, oraz określić ostateczny termin dokonania każdego z nich w roku następnym, nie dłuższy jednak niż 30 czerwca.
Budżet obywatelski, określony w art. 5a ustawy o samorządzie gminnym jako wyodrębniona część budżetu gminy, jest integralnym składnikiem uchwały budżetowej. Zadania wybrane przez mieszkańców zostają uwzględnione w uchwale budżetowej, a rada gminy nie może ich samodzielnie usuwać ani istotnie zmieniać. Nie istnieje żaden przepis, który wyłączałby możliwość objęcia zadań z budżetu obywatelskiego mechanizmem wydatków niewygasających. Skoro środki przeznaczone na budżet obywatelski są wydatkami budżetu gminy, to art. 263 FinPubU stosuje się do nich na tych samych zasadach, co do wszystkich innych wydatków.
Ustanowienie wydatków niewygasających wymaga spełnienia warunków z art. 263 ust. 2 i art. 263 ust. 3 FinPubU. W wykazie mogą zostać ujęte wyłącznie wydatki związane z realizacją umów w sprawie zamówienia publicznego albo wydatki związane z realizacją umów, które zostaną zawarte w wyniku zakończonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w którym dokonano wyboru wykonawcy. Oznacza to, że – przed podjęciem uchwały o wydatkach niewygasających – organy gminy powinny posiadać zawartą umowę z wykonawcą albo co najmniej zakończyć postępowanie w przedmiocie wyboru wykonawcy. Organy podatkowe podkreślają, że wybór wykonawcy powinien nastąpić przed podjęciem uchwały. Środki są gromadzone na wyodrębnionym subkoncie, a środki niewykorzystane w wyznaczonym terminie podlegają przekazaniu na dochody budżetu gminy w ciągu 7 dni od upływu tego terminu, co reguluje art. 263 ust. 7 FinPubU.
Przedstawione rozwiązanie jest szczególnie użyteczne, gdy zadanie ujęte w budżecie obywatelskim nie mogło być zrealizowane do końca danego roku z przyczyn niezależnych od gminy (np. warunki atmosferyczne, opóźnienia wykonawcy), a umowa z wykonawcą lub wybór wykonawcy już nastąpiły.
Powołanie na wyższe stanowisko w służbie cywilnej w trakcie biegu okresu wypowiedzenia po odwołaniu
Wskazana osoba może zostać powołana. Będzie się to wiązało z udzieleniem urlopu bezpłatnego do końca okresu wypowiedzenia.
Pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie odwołany ze stanowiska. Stosunek pracy nawiązany na podstawie powołania charakteryzuje się zmniejszoną ochroną jego trwałości – organ, który dokonał aktu powołania, może w każdym momencie trwania tego stosunku odwołać pracownika ze stanowiska.
Odwołanie jest co do zasady równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę. Wobec odwołanego pracownika będą zatem miały zastosowanie terminy rozwiązania stosunku pracy zależne od długości rozwiązywanego stosunku pracy. Co ważniejsze, w okresie wypowiedzenia pracownikowi przysługuje wynagrodzenie w wysokości, jaką otrzymywał przed wypowiedzeniem.
W okresie wypowiedzenia pracodawca, za zgodą byłego pracownika lub na jego wniosek, może zatrudnić go przy innej pracy, odpowiedniej ze względu na jego kwalifikacje zawodowe, a po upływie okresu wypowiedzenia może zatrudnić go ponownie na uzgodnionych przez strony warunkach pracy i płacy. Zasadą wynikającą z przepisów jest natomiast nieświadczenie pracy – odwołanie skutkuje zaprzestaniem zajmowania stanowiska, a tym samym praca na tym stanowisku nie może być wykonywana.
Na wyższe stanowisko w służbie cywilnej może zostać powołana osoba spoza korpusu służby cywilnej, jak również osoba już należąca do korpusu. W obu przypadkach ustawa o służbie cywilnej stawia takie same wymogi i w żaden sposób nie faworyzuje pracowników lub urzędników zatrudnionych w służbie cywilnej.
Urzędnikowi służby cywilnej oraz pracownikowi służby cywilnej powołanemu na wyższe stanowisko w służbie cywilnej dyrektor generalny urzędu, w którym osoba ta jest zatrudniona, udziela urlopu bezpłatnego na czas powołania. Jeżeli członek korpusu służby cywilnej został powołany na wyższe stanowisko w urzędzie, w którym był dotychczas zatrudniony, urlopu bezpłatnego udziela kierownik tego urzędu, podobnie w przypadku, gdy powołanie dotyczy dyrektora generalnego urzędu.
W wyniku powołania powstaje drugi, równoległy stosunek pracy. Dotychczasowy stosunek pracy ulega zawieszeniu, a nie przekształceniu.
Powołanie na wyższe stanowisko w służbie cywilnej osoby wskazanej w pytaniu będzie oznaczało, że w ramach dotychczasowego stosunku pracy osoba ta będzie przebywać na urlopie bezpłatnym. Nie będzie więc uzyskiwać wynagrodzenia z tego stosunku pracy.
Budowa magazynu OLiOC a stosowanie Prawa zamówień publicznych
W ocenie autora zamówienie polegające na budowie magazynu OLiOC nie korzysta z wyłączenia przewidzianego w art. 157a OchrCywU i powinno zostać udzielone z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, o ile jego wartość przekracza próg stosowania tej ustawy.
Zgodnie z art. 157a ust. 1 OchrCywU do zamówień na roboty budowlane, dostawy lub usługi bezpośrednio służące realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w zakresie infrastruktury zapewniającej schronienie w budowlach ochronnych, łączności i komunikacji, dostaw i usług teleinformatycznych i telekomunikacyjnych oraz wykrywania zagrożeń, powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach, organizacji tymczasowych miejsc udzielania pomocy medycznej, rozbudowy infrastruktury medycznej o elementy podwójnego przeznaczenia, w których możliwe będzie przeprowadzanie zabiegów chirurgicznych, przechowywanie wyrobów medycznych, krwi, składników krwi oraz produktów krwiopochodnych, finansowanych lub dofinansowywanych ze środków, o których mowa w art. 155 ust. 2 pkt 3 OchrCywU, zwanych dalej „zamówieniami”, nie stosuje się przepisów ustawy z 11.9.2019 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 793 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze, sam fakt finansowania lub dofinansowania inwestycji ze środków Programu OLiOC nie jest wystarczający do zastosowania art. 157a OchrCywU. Przepis ten obejmuje wyłącznie zamówienia bezpośrednio służące realizacji ściśle wskazanych zadań, m.in. w zakresie budowli ochronnych, systemów łączności, alarmowania, teleinformatyki lub określonej infrastruktury medycznej. W katalogu tym nie wymieniono infrastruktury służącej magazynowaniu rezerw materiałowych.
Budowa magazynu może zatem stanowić zadanie kwalifikujące się do finansowania w ramach Programu OLiOC, jednak zakres zadań finansowanych z Programu jest szerszy niż zakres wyłączenia z Prawa zamówień publicznych. Wyjątek można byłoby rozważać jedynie wówczas, gdyby obiekt określony jako magazyn pełnił w rzeczywistości bezpośrednio jedną z funkcji wskazanych w art. 157a ust. 1 OchrCywU, co powinno jednoznacznie wynikać z dokumentacji inwestycji.
Błędny meldunek nowo narodzonego dziecka
W celu ujednolicenia meldunku matki i dziecka, z momentem nabycia przez decyzję w przedmiocie wymeldowania matki waloru ostateczności (nie zaś prawomocności – nie należy czekać na ewentualne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego), należy:
1) odnotować wymeldowanie matki w bazie PESEL;
2) wydać decyzję na zasadzie art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności (dalej: EwidLU), ustalającą meldunek dziecka przy matce (oczywiście, organ może przeprowadzić wszystkie czynności w celu ustalenia miejsca pobytu dziecka).
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 5 EwidLU rejestracji danych w rejestrze PESEL dokonuje organ gminy właściwy do zameldowania na pobyt stały i czasowy obywatela polskiego – w zakresie danych, o których mowa w art. 8 pkt 14–21 (w tym adres i data zameldowania na pobyt stały).
Zgodnie z art. 11 ust. 1 EwidLU, organy o których mowa w art. 10 ust. 1 EwidLU, z urzędu lub na wniosek osoby, której dane dotyczą, dokonują sprawdzenia danych zawartych w rejestrze PESEL oraz w rejestrach mieszkańców, w szczególności w oparciu o posiadane dokumenty i ustalenia stanu faktycznego. Jak stanowi zaś ust. 2 ww. przepisu, w przypadku gdy organ, o którym mowa w art. 10 ust. 1 EwidLU, stwierdzi niezgodność danych zawartych w rejestrze PESEL lub w rejestrze mieszkańców z posiadanymi dokumentami lub ze stanem faktycznym, usuwa tę niezgodność, a jeżeli nie jest właściwy do jej usunięcia, zawiadamia o tym niezwłocznie organ właściwy do rejestracji tych danych na podstawie art. 10 ust. 1 EwidLU – w celu usunięcia tej niezgodności.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 8 EwidLU minister właściwy do spraw informatyzacji zapewnia poprawność danych przetwarzanych w rejestrze PESEL.
Zgodnie zaś z art. 29 EwidLU, zameldowania w stosunku do dzieci osób, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 EwidLU (tj. obywateli polskich zamieszkujących na terenie RP), urodzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonuje z urzędu kierownik urzędu stanu cywilnego sporządzający akt urodzenia. Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje z dniem sporządzenia aktu urodzenia, w miejscu stałego albo czasowego pobytu rodziców albo tego z rodziców, u którego dziecko faktycznie przebywa.
Wreszcie, art. 31 ust. 1 EwidLU, jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu, rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej.
Godzi się zauważyć, że obecna sytuacja nie stanowi podstawy do zastosowania art. 35 EwidLU, bowiem dziecko nigdy nie zamieszkiwało pod danym adresem, tj. nie mogło go opuścić.
Należy pamiętać, że pomimo faktu, że zameldowanie ma charakter czynności materialno-technicznej, to jednak służą od niego środki prawne, w tym przede wszystkim skarga do sądu administracyjnego (zob. Z. Czarnik, art. 29, [w:] Z. Czarnik, W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o ewidencji ludności. Komentarz, Warszawa 2016, pkt 2). Z tego też powodu, nie wydaje się, aby organ mógł swobodnie anulować meldunek dziecka. Faktem jest, że meldunek został dokonany i, aby go zmienić, należy przeprowadzić osobne postępowanie.
Z tego też względu, zdaniem autora odpowiedzi na pytanie, w celu ujednolicenia meldunku matki i dziecka, z momentem nabycia przez decyzję w przedmiocie wymeldowania matki waloru ostateczności (nie zaś prawomocności – nie należy czekać na ewentualne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego), należy:
1) odnotować wymeldowanie matki w bazie PESEL;
2) wydać decyzję na zasadzie art. 31 ust. 1 EwidLU, ustalającą meldunek dziecka przy matce (oczywiście, organ może przeprowadzić wszystkie czynności w celu ustalenia miejsca pobytu dziecka).
W momencie dokonywania meldunku dziecka, istniały już przesłanki do wymeldowania matki z lokalu.
Przyjmuje się bowiem, że „możliwość rozstrzygania w decyzji o zameldowaniu istnieje nie tylko na etapie zameldowania, czyli zgłoszenia danych osoby do zameldowania. Decyzję organ może wydać także wtedy, gdy osoba już została zameldowana” (zob. Z. Czarnik, art. 31, [w:] op. cit., pkt 1).
Zmiana najemcy lokalu komunalnego
Zmiana najemcy lokalu komunalnego stanowi – poza wypadkiem szczególnym związanym ze śmiercią najemcy lub zamianą lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach – nawiązanie nowego stosunku umownego, nie zaś zmianę dotychczasowego.
W opisanym w pytaniu zagadnieniu konieczne byłoby rozwiązanie aktualnej umowy najmu lokalu komunalnego z jego dotychczasowym najemcą i zawarcie nowej umowy z nowym podmiotem, tu: córką dotychczasowego najemcy.
Co istotne jednak, w przypadku najmu lokalu komunalnego, w przeciwieństwie do najmu komercyjnego, osoba najemcy spełniać musi konkretne, ustawowe warunki, których dopiero ziszczenie się, uprawnia daną osobę o ubieganie się o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, gdzie – co równie ważne – gminy ustalają zwykle zasady przyznawania pierwszeństwa osobom spełniającym warunki do uzyskania najmu lokalu (co oczywiście wynika z deficytu lokali komunalnych w porównaniu z zapotrzebowaniem na nie).
Przypomnieć należy zatem, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (dalej: OchrLokU), rada gminy uchwala m.in. zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel.
Stosownie do art. 21 ust. 3 OchrLokU, zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności:
1) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i najem socjalny lokalu oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą stosowanie obniżek czynszu;
2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy.
Jak wyjaśnia się to w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, przyznanie lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy może być zatem uzależnione tylko od okoliczności określonych w OchrLokU – w przypadku lokalu komunalnego są to niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe (w tym warunki zamieszkania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy) i niski dochód, a w przypadku lokalu socjalnego – brak tytułu prawnego do lokalu i szczególnie niskie dochody.
Mając powyższe rozważania na uwadze, wskazać należy, iż zgodnie z kolei z art. 21b ust. 6 OchrLokU, gmina odmówi zawarcia umowy najmu albo podnajmu lokalu albo najmu socjalnego lokalu w przypadku niezłożenia deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego, oświadczenia o stanie majątkowym członków gospodarstwa domowego, oświadczenia o nieposiadaniu tytułu prawnego do innego lokalu położonego w tej samej lub pobliskiej miejscowości lub jeżeli występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wskazanymi w złożonej deklaracji a wykazanym w oświadczeniu stanem majątkowym członków gospodarstwa domowego osoby ubiegającej się o zawarcie umowy najmu albo podnajmu lokalu albo najmu socjalnego lokalu.
Jeśli okazałoby się zaś, że majątek danej osoby (np. ruchomości, papiery wartościowe) pozwalałby jej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnych zakresie, gdyby tylko doszło do jego spieniężenia, to można będzie przyjąć, że osoba taka nie powinna się kwalifikować do uzyskania pomocy w postaci prawa do zamieszkiwania w lokalu należącym do mieszkaniowego zasobu gminy. Każda sytuacja winna być jednak rozpatrywana indywidualnie.
Wydatkowanie środków pochodzących z rezerwy na zarządzanie kryzysowe
Uzasadnione jest sfinansowanie tych kosztów ze środków przeznaczonych na zarządzanie kryzysowe (rezerwa na zarządzanie kryzysowe).
Zgodnie z art. 222 ust. 2 ustawy o finansach publicznych (dalej: FinPubU) w budżecie jednostki samorządu terytorialnego mogą być tworzone rezerwy celowe:
1) na wydatki, których szczegółowy podział na pozycje klasyfikacji budżetowej nie może być dokonany w okresie opracowywania budżetu jednostki samorządu terytorialnego,
2) na wydatki związane z realizacją programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 2 FinPubU,
3) gdy odrębne ustawy tak stanowią.
Odrębną ustawą wymagającą utworzenia w budżecie rezerwy celowej jest ustawa o zarządzaniu kryzysowym. W art. 26 ust. 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym (dalej: ZarządKryzysU) wskazano, że finansowanie wykonywania zadań własnych z zakresu zarządzania kryzysowego na poziomie gminnym, powiatowym i wojewódzkim planuje się w ramach budżetów odpowiednio gmin, powiatów i samorządów województw. Jednocześnie art. 26 ust. 4 ZarządKryzysU zastrzega, iż w budżecie jednostki samorządu terytorialnego tworzy się rezerwę celową na realizację zadań własnych z zakresu zarządzania kryzysowego w wysokości nie mniejszej niż 0,5% wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszonych o wydatki inwestycyjne, wydatki na wynagrodzenia i pochodne oraz wydatki na obsługę długu.
Zadania własne z zakresu zarządzania kryzysowego należy identyfikować posługując się definicjami zarządzania kryzysowego i sytuacji kryzysowej. Przez zarządzanie kryzysowe rozumie się działalność organów administracji publicznej będącą elementem kierowania bezpieczeństwem narodowym, która polega na zapobieganiu sytuacjom kryzysowym, przygotowaniu do przejmowania nad nimi kontroli w drodze zaplanowanych działań, reagowaniu w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych, usuwaniu ich skutków oraz odtwarzaniu zasobów i infrastruktury krytycznej (art. 2 ZarządKryzysU). Sytuacja kryzysowa to sytuacja wpływająca negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach lub środowiska, wywołująca znaczne ograniczenia w działaniu właściwych organów administracji publicznej ze względu na nieadekwatność posiadanych sił i środków.
Analiza pojęcia „sytuacji kryzysowej” pozwala na wskazanie potencjalnych rodzajów zagrożeń, które są przedmiotem zarządzania kryzysowego, a wśród nich – bezpieczeństwa ludzi.
Uszkodzenie drogi gminnej w stopniu znaczącym, mające swoje źródło w działaniu sił natury, może wobec tego być rozpatrywane z perspektywy sytuacji kryzysowej, a wskazane w pytaniu koszty pilnego remontu można zidentyfikować jako związane z zarządzaniem tą sytuacją, w szczególności mające na celu usunięcie skutków tej sytuacji. Opisana sytuacja wpływa negatywnie na bezpieczeństwo ludzi, w konsekwencji konieczne jest podjęcie działań w celu usunięcia skutku tej sytuacji (czyli stanu zagrożenia).
Wobec tego uzasadnione jest sfinansowanie tych kosztów ze środków przeznaczonych na zarządzanie kryzysowe (rezerwa na zarządzanie kryzysowe).
Molestowanie jako przejaw dyskryminacji
Tak, jakakolwiek dyskryminacja w zatrudnieniu, bezpośrednia lub pośrednia jest niedopuszczalna. Dyskryminacja może dotyczyć wielu cech chronionych, a w szczególności są to płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, dodatkowo dyskryminacja może dotyczyć również zatrudnienia na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienia w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Każdy pracownik powinien być równo traktowany. Poprzez równe traktowanie należy rozumieć wyzbycie się działań, które mogą mieć charakter dyskryminacji, zarówno bezpośredniej jak i pośredniej. Termin „pracownik” oznacza osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.
Przejawem dyskryminacji są także zjawiska, które polegają na namówieniu innej osoby lub osób do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu lub wydaniu polecenia naruszenia tej zasady.
Ponadto przejawem dyskryminacji są takie zachowania, których celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika i stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery (molestowanie). Warto zaznaczyć, że zachowanie to nie musi być skuteczne, a sam fakt podjęcia działań z celem opisanym powyżej można uznać za przejaw dyskryminacji. Istotnym elementem wystąpienia dyskryminacji jest podjęcie powyższych działań ze względu lub z powodu cech chronionych.
Współpracownik, który obecnie ma 25 lat celowo rozsiewa plotki, zawierające poniżające treści w kierunku bardziej doświadczonego, 50 letniego pracownika, a ponadto publicznie go poniża twierdząc, że w firmie jest miejsce jedynie dla młodych pracowników.
Kolejnym zjawiskiem, które można traktować jako dyskryminację ze względu na płeć jest zachowanie o charakterze seksualnym, lub które odnosi się do płci pracownika, a jego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika, w szczególności stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery (molestowanie seksualne). W opisywanym zjawisku, podobnie jak powyżej, zachowanie to nie musi być skuteczne, a sam fakt podjęcia działa, posiadających na celu naruszenie godności pracownika, w szczególności stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery można uznać za przejaw dyskryminacji. Molestowanie seksualne może przejawiać się działaniem o charakterze fizycznym, werbalnym lub pozawerbalnym. Każde z tych działań może wystąpić odrębnie lub łącznie, więc aby mówić o możliwości wystąpienia molestowania seksualnego wystarczy, że sprawca podejmie czynności o charakterze jedynie fizycznym, jedynie werbalnym, czy też jedynie pozawerbalnym.
Współpracownik dotyka innego pracownika, pomimo braku takiej woli, formułuje twierdzenia z podtekstem seksualnym twierdząc przy tym, że nie lubi kobiet i nie chce z nimi pracować.
Termin ważności zaświadczenia lekarskiego w konkursie na stanowisko dyrektora szkoły
Kwestia terminu ważności zaświadczenia lekarskiego składanego w konkursie na stanowisko dyrektora szkoły bywa źródłem wątpliwości, ponieważ przepisy prawa oświatowego nie określają wprost konkretnej liczby dni czy miesięcy, przez które takie zaświadczenie zachowuje „aktualność” przed dniem złożenia dokumentów. Kluczowe znaczenie mają tutaj przepisy rozporządzenia regulującego procedurę konkursową oraz ogólna zasada aktualności dokumentów medycznych.
Wymóg przedłożenia zaświadczenia lekarskiego wynika z § 1 ust. 2 pkt 4 lit. g rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej. Przepis ten stanowi jedynie, że oferta kandydata powinna zawierać poświadczoną przez kandydata za zgodność z oryginałem kopię zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym.
Skoro przepisy oświatowe nie definiują sztywnego terminu (np. „wystawione nie wcześniej niż 30 dni przed…”), w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w praktyce organów prowadzących szkołę (gmin, powiatów) przyjmuje się zasadę aktualności stanu zdrowia.
Zaświadczenie wystawione w maju jest co do zasady ważne i powinno zostać uznane przez komisję konkursową w lipcu. Dwu- lub trzymiesięczny dokument w realiach procedur administracyjnych i medycyny pracy jest uznawany za dokument aktualny, odzwierciedlający rzeczywisty i obecny stan zdrowia kandydata. Zaświadczenie lekarskie nie traci ważności z upływem miesiąca czy dwóch, chyba że sam lekarz medycyny pracy wyraźnie zaznaczył na nim krótszy termin ważności (co przy braku dynamicznych schorzeń się nie zdarza) lub w tym czasie nastąpiły nagłe, istotne zmiany w stanie zdrowia kandydata.
Organ prowadzący (np. wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta) w samym ogłoszeniu o konkursie nie może zawężać przepisów prawa i bezpodstawnie żądać zaświadczenia „z ostatnich 14 dni”, jeśli nie wynika to z przepisów powszechnie obowiązujących. Gdyby jednak w ogłoszeniu pojawił się taki nietypowy zapis, warto się do niego dostosować, aby uniknąć sporów formalnych z komisją, mimo że takie żądanie mogłoby zostać uznane za wadliwe prawnie.
Należy się również upewnić, że zaświadczenie zostało wystawione przez lekarza medycyny pracy (zgodnie z przepisami ustawy o służbie medycyny pracy) oraz że w swojej treści zawiera sformułowanie tożsame z rozporządzeniem – czyli potwierdza brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym (samo wskazanie stanowiska „nauczyciela” może zostać uznane przez komisję za niewystarczające).
Podsumowując, zaświadczenie lekarskie wystawione w maju przy terminie składania ofert w lipcu spełnia wymogi formalne i nie ma podstaw prawnych do jego odrzucenia z powodu „przedawnienia”, o ile jego treść precyzyjnie odpowiada wymogom rozporządzenia i ogłoszenia konkursowego.
