Korzyści dla zamawiającego wynikające z przeprowadzenia wstępnych konsultacji rynkowych
W świetle zarówno ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej: PrZamPubl), jak i Polityki zakupowej państwa na lata 2026–2029, wstępne konsultacje rynkowe należy postrzegać jako element profesjonalnego przygotowania postępowania. Pozwalają one ograniczyć ryzyko błędnego oszacowania potrzeb zamawiającego, nieproporcjonalnego określenia warunków udziału w postępowaniu, niewłaściwego opisu przedmiotu zamówienia, czy zastosowania kryteriów oceny ofert, które nie będą prowadziły do wyboru oferty przedstawiającej najlepszy stosunek jakości do ceny. W konsekwencji właściwie przeprowadzone konsultacje rynkowe stają się jednym z podstawowych instrumentów realizacji celów Polityki zakupowej państwa.
Wstępne konsultacje rynkowe stanowią jedno z najważniejszych narzędzi służących prawidłowemu przygotowaniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Ich celem jest pozyskanie przez zamawiającego wiedzy o dostępnych na rynku rozwiązaniach, potencjale wykonawców, poziomie innowacyjności oferowanych produktów lub usług oraz uwarunkowaniach ekonomicznych i technicznych planowanego zamówienia. W świetle PrZamPubl konsultacje rynkowe nie służą wyborowi wykonawcy, lecz przygotowaniu postępowania w sposób zapewniający jego efektywność oraz zachowanie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Znaczenie wstępnych konsultacji rynkowych zostało wyraźnie zaakcentowane również w Polityce zakupowej państwa na lata 2026–2029. Dokument wskazuje, że rzetelne przeprowadzenie analizy potrzeb i wymagań oraz opracowanie strategii zakupowej powinno opierać się na wiedzy pozyskanej m.in. w formule badania rynku lub właśnie wstępnych konsultacji rynkowych. Pozyskane w ten sposób informacje mają umożliwić zamawiającemu rozpoznanie potencjału przedsiębiorców działających na danym rynku, ocenę ich zdolności do realizacji zamówienia oraz właściwe opisanie przedmiotu zamówienia.
Przeprowadzenie konsultacji powinno rozpocząć się od określenia celu, jaki zamawiający zamierza osiągnąć. W praktyce może on dotyczyć ustalenia dostępnych rozwiązań technicznych, poziomu innowacyjności oferowanych produktów, możliwości podziału zamówienia na części, realnych terminów realizacji czy sposobu ukształtowania warunków udziału w postępowaniu oraz kryteriów oceny ofert. Konsultacje powinny być prowadzone w sposób transparentny i zapewniający równy dostęp zainteresowanych podmiotów do przekazywania informacji, tak aby nie prowadziły do uprzywilejowania żadnego z potencjalnych wykonawców.
Polityka zakupowa państwa podkreśla, że wiedza uzyskana podczas konsultacji rynkowych powinna znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji postępowania. W szczególności powinna umożliwić podjęcie decyzji, czy zamówienie należy udzielić jako jedno zamówienie, czy też podzielić je na części w celu zwiększenia udziału przedsiębiorców z sektora MŚP. Równie istotne jest odpowiednie skonstruowanie warunków udziału w postępowaniu, kryteriów oceny ofert oraz projektowanych postanowień umowy tak, aby odpowiadały one rzeczywistej sytuacji panującej na rynku i możliwościom wykonawców. Dokument wyraźnie wskazuje, że właśnie właściwe przygotowanie postępowania poprzedzone analizą rynku pozwala uniknąć formułowania nadmiernych wymagań ograniczających konkurencję oraz zwiększa szanse na uzyskanie ofert zapewniających najlepszy stosunek jakości do ceny.
Szczególnego znaczenia konsultacje rynkowe nabierają w przypadku zamówień o wysokim stopniu złożoności lub dotyczących nowych technologii. Dzięki nim zamawiający może ustalić, czy rynek dysponuje rozwiązaniami spełniającymi jego potrzeby, jakie są możliwości zastosowania rozwiązań innowacyjnych, środowiskowych lub społecznych oraz czy wymagania planowane do zamieszczenia w opisie przedmiotu zamówienia są proporcjonalne i możliwe do spełnienia przez potencjalnych wykonawców.
Wyniki konsultacji rynkowych powinny stanowić podstawę do przygotowania dokumentacji postępowania zgodnie z zasadami określonymi w PrZamPubl. Oznacza to, że zamawiający nie powinien mechanicznie przenosić propozycji przedstawionych przez uczestników konsultacji do dokumentacji zamówienia, lecz dokonać ich obiektywnej oceny z punktu widzenia własnych potrzeb oraz zasad uczciwej konkurencji. Celem konsultacji nie jest bowiem dostosowanie zamówienia do oferty konkretnego wykonawcy, lecz uzyskanie wiedzy umożliwiającej przygotowanie postępowania w sposób zapewniający efektywne wydatkowanie środków publicznych.
Dopuszczalność słuchania radia przez pracowników
Powszechnie obowiązujące przepisy prawa pracy nie zabraniają pracownikom słuchania radia w czasie świadczenia pracy. Pracodawca może jednak we własnym zakresie wprowadzić zakaz słuchania przez pracowników radia w czasie świadczenia pracy, np. w regulaminie pracy. Poczta Polska SA stoi na stanowisku, że opłacie abonamentowej podlegają również komputery i smartfony. Przy czym, ewentualne obsługiwanie lub brak obsługiwania klientów zewnętrznych nie ma tutaj żadnego znaczenia.
Powszechnie obowiązujące przepisy prawa pracy nie zabraniają pracownikom słuchania radia w czasie świadczenia pracy, bez względu na to czy czynią to za pomocą radioodbiornika, czy przy pomocy strumieniowania. Pracodawca może jednak we własnym zakresie wprowadzić taki zakaz, np. w regulaminie pracy.
Ponadto zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych (dalej: OpłAbonamentU) za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Z kolei art. 2 ust. 7 OpłAbonamentU doprecyzowuje, że odbiornikiem radiofonicznym albo telewizyjnym, w rozumieniu przepisów OpłAbonamentU, jest urządzenie techniczne dostosowane do odbioru programu.
Poczta Polska SA stoi na stanowisku, że opłacie abonamentowej podlegają również komputery i smartfony. Powołuje się przy tym na wyrok NSA z 7.3.2023 r. (II GSK 94/20, Legalis), zgodnie z którym odbiornikiem radiofonicznym albo telewizyjnym, w rozumieniu art. 2 ust. 7 OpłAbonamentU jest urządzenie techniczne dostosowane do odbioru programów radiowych i telewizyjnych, którego konstrukcja wskazuje na jego przeznaczenie zasadniczo do odbioru programów radiowych lub telewizyjnych. Cechy charakterystyczne takich urządzeń mogą więc wskazywać, że ich wyłączną bądź główną funkcją jest odbiór programów radiowych lub telewizyjnych (odbiornik radiowy; telewizyjny), albo odbiór takich programów jest istotną funkcjonalnością takich urządzeń i z tego powodu są ono również nabywane.
Opis przedmiotu zamówienia udzielanego na podstawie przepisów o ochronie ludności i obronie cywilnej a naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Przepisy ustawy z 5.12.2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej ani przepisy ustawy z 17.12.2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie stanowią wprost, że sytuacja przedstawiona w pytaniu stanowiłaby naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Podkreślić należy, że art. 157a ust. 1 ustawy z 5.12.2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (dalej: OchrCywU) stanowi, do jakich zamówień nie stosuje się przepisów Prawa zamówień publicznych. Wymaga jednak, aby wówczas zamawiający zapewniał przejrzystość postępowania i równe traktowanie podmiotów zainteresowanych realizacją zamówienia oraz uwzględniał okoliczności mogące mieć wpływ na jego udzielenie.
Z kolei w art. 17 ustawy z 17.12.2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (dalej: DyscypFinPubU) określa się czyny stanowiące naruszenie dyscypliny finansów publicznych, wskazując na niezgodne z przepisami o zamówieniach publicznych m.in. opisanie przedmiotu zamówienia publicznego w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, określenie warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub wymaganych od wykonawców środków dowodowych w sposób niezwiązany z przedmiotem zamówienia lub nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia; określenie kryteriów oceny ofert.
Zaznaczyć przy tym należy, że art. 17 ustawy z 17.12.2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych odnosi się do działania niezgodnego z przepisami o zamówieniach publicznych (tj. z przepisami Prawa zamówień publicznych – przyp. aut.). W związku z tym, skoro udzielenie zamówienia na podstawie art. 157a ust. 1 OchrCywU następuje z wyłączeniem stosowania przepisów Prawa zamówień publicznych, to art. 17 DyscypFinPubU nie znajduje tu wprost zastosowania. Nie można go bowiem interpretować w sposób rozszerzający, zważywszy na jego charakter sankcyjny, i rozciągać odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych na podstawie tego przepisu art. 17 również na zamówienia udzielane z wyłączeniem stosowania przepisów Prawa zamówień publicznych.
Termin składania deklaracji odpadowych
Po podjęciu przez radę gminy uchwały, o której mowa w art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: CzystGmU) oraz po określeniu obowiązującego wzoru deklaracji w uchwale wydanej na podstawie art. 6n ustawy – możliwe jest składanie deklaracji dotyczących nieruchomości niezamieszkałych jeszcze przed dniem 1.1.2027 r., przy czym skutki w zakresie obowiązku ponoszenia opłaty powstaną od dnia objęcia tych nieruchomości systemem, tj. od 1.1.2027 r.
W ocenie prawnej należy uwzględnić przepisy CzystGmU, w tym:
„Art. 6m [Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami]
11. Pierwszą deklarację o wysokości opłaty składa się w terminie 14 dni odpowiednio od dnia:
1) zamieszkania pierwszego mieszkańca na danej nieruchomości albo w lokalu w budynku wielolokalowym objętym uchwałą, o której mowa w art. 2a ust. 1, lub wytworzenia na danej nieruchomości lub w danym lokalu odpadów komunalnych;
2) podjęcia uchwały, o której mowa w art. 2a ust. 1, albo uchwały, o której mowa w art. 6c ust. 2”.
Przywołany wyżej przepis (pkt 2) nawiązuje do składania deklaracji w terminie licząc od – podjęcia uchwały, o której mowa w art. 6c ust. 2 CzystGmU. Punktem wyjścia jest więc dzień podjęcia uchwały, a nie wejście jej w życie. Ta okoliczność jest systemowo uzasadniona, bowiem w celu objęcia nieruchomości niezamieszkałych systemem – w tym przypadku od 1.1.2027 r. – właściciele nieruchomości muszą mieć już przed tą datą zapewnioną możliwość złożenia deklaracji na czas. Chodzi o skorelowanie możliwości złożenia deklaracji z terminem objęcia nieruchomości gminnym systemem.
W konsekwencji powyższego, po podjęciu przez radę gminy uchwały, o której mowa w art. 6c ust. 2 CzystGmU oraz po określeniu obowiązującego wzoru deklaracji w uchwale wydanej na podstawie art. 6n CzystGmU, możliwe jest składanie deklaracji dotyczących nieruchomości niezamieszkałych jeszcze przed 1.1.2027 r., przy czym skutki w zakresie obowiązku ponoszenia opłaty powstaną od dnia objęcia tych nieruchomości systemem, tj. od 1.1.2027 r.
Przechowywanie w aktach osobowych orzeczenia o karze nagany za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Orzeczenie dotyczące nałożenia kary nagany w ramach odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych powinno zostać przechowywane w części D akt osobowych pracownika.
Zgodnie z § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie dokumentacji pracowniczej (dalej: DokPracR), akta osobowe pracownika składają się z pięciu części, przy czym część D obejmuje odpis zawiadomienia o ukaraniu oraz inne dokumenty związane z ponoszeniem przez pracownika odpowiedzialności porządkowej lub odpowiedzialności określonej w odrębnych przepisach, które przewidują zatarcie kary po upływie określonego czasu.
Wskazać należy, że odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest odpowiedzialnością określoną w odrębnych przepisach, tj. w ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jednocześnie kara nagany podlega zatarciu.
Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, zatarcie ukarania za naruszenie dyscypliny finansów publicznych następuje z mocy prawa, jeżeli od dnia wykonania kary lub przedawnienia jej wykonania upłynęły 2 lata.
Tym samym ukaranie karą nagany w ramach odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych spełnia przesłanki określone w § 3 pkt 4 DokPracR. W konsekwencji orzeczenie w przedmiocie nałożenia kary nagany powinno zostać włączone do części D akt osobowych pracownika.
Dokument ten powinien być przechowywany w aktach osobowych przez okres wskazany dla dokumentacji znajdującej się w części D akt osobowych, tj. do czasu upływu okresu przechowywania akt osobowych, z uwzględnieniem zasad usuwania dokumentów dotyczących kar, które uległy zatarciu.
Sposób udzielania zamówień o wartości poniżej 170 000 zł
Jeżeli zamówienie ma wartość mniejszą niż 170 000 zł, zamawiający może określić sposób komunikowania się w takim postępowaniu o udzielenie zamówienia wyłącznie elektronicznie.
Elektroniczny sposób prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia jest preferowany w zamówieniach, których wartość jest równa lub przekracza wartość 170 000 zł. Artykuł 61 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej: PrZamPubl) mówi: „Komunikacja w postępowaniu o udzielenie zamówienia i w konkursie, w tym składanie ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub konkursie, wymiana informacji oraz przekazywanie dokumentów lub oświadczeń między zamawiającym a wykonawcą, z uwzględnieniem wyjątków określonych w ustawie, odbywa się przy użyciu środków komunikacji elektronicznej”.
Wyjątki od korzystania z elektronicznych środków komunikacji opisuje art. 65 ust. 1 PrZamPubl – Zamawiający może odstąpić od wymagania użycia środków komunikacji elektronicznej, jeżeli:
1) z uwagi na wyspecjalizowany charakter zamówienia, użycie środków komunikacji elektronicznej wymagałoby narzędzi, urządzeń lub formatów plików, które nie są ogólnie dostępne lub nie są obsługiwane za pomocą ogólnie dostępnych aplikacji;
2) aplikacje do obsługi formatów plików, które nadają się do przygotowania ofert lub prac konkursowych, korzystają z formatów plików, których nie można obsługiwać za pomocą żadnych innych aplikacji otwartoźródłowych lub ogólnie dostępnych, lub są one objęte licencją i nie mogą zostać udostępnione do pobierania lub zdalnego wykorzystania przez zamawiającego;
3) użycie środków komunikacji elektronicznej wymagałoby pozyskania przez zamawiającego specjalistycznego sprzętu biurowego;
4) zamawiający wymaga przedstawienia modelu fizycznego, modelu w skali lub próbki, których nie można przekazać przy użyciu środków komunikacji elektronicznej;
5) jest to niezbędne z powodu naruszenia bezpieczeństwa środków komunikacji elektronicznej;
6) jest to niezbędne z uwagi na potrzebę ochrony informacji szczególnie wrażliwych, której nie można zagwarantować w sposób dostateczny przy użyciu środków komunikacji elektronicznej lub innych narzędzi, lub urządzeń, które są ogólnie dostępne dla wykonawców lub które mogłyby być udostępnione przez zamawiającego;
7) zamówienie jest udzielane lub konkurs jest organizowany przez placówkę zagraniczną Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy z 21.1.2021 r. o służbie zagranicznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1691 i 1840) w państwie trzecim, niebędącym członkiem Unii Europejskiej, z którym Unia Europejska nie zawarła umowy o wzajemnym uznawaniu usług zaufania, o której mowa w art. 14 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z 23.7.2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE (Dz.Urz. UE L 257 z 28.08.2014, str. 73), oraz wartość tego zamówienia lub konkursu jest mniejsza niż progi unijne.
Żadne przepisy prawa nie zobowiązują zaś zamawiającego do dopuszczenia jakichś szczególnych form komunikowania się w zamówieniach o wartości mniejszej niż 170 000 zł. W praktyce często się zdarza, że prowadząc procedurę udzielania zamówień poniżej progu stosowania ustawy – Prawo zamówień publicznych zamawiający dopuszcza właśnie tylko elektroniczny sposób komunikowania się. Zamówienia bagatelne, co oczywiste, często udzielane są w szybkiej procedurze i nie dopuszczają one długotrwałej formy komunikowania się, np. za pośrednictwem operatora pocztowego.
Powyższe uwagi dotyczą sytuacji udzielania zamówień, których nie trzeba udzielać zgodnie z procedurami opisanymi w Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021–2027. Tam obowiązuje zastosowanie sformalizowanego trybu Zasad konkurencyjności dla zamówień, których wartość jest równa lub przekracza 80 000 zł.
Budżet obywatelski – wydatki niewygasające z upływem roku budżetowego
Organy gminy mogą ustanowić wydatki niewygasające z upływem roku budżetowego w ramach zadań, które realizowane są z budżetu obywatelskiego. Budżet obywatelski stanowi wyodrębnioną część budżetu gminy i podlega tym samym zasadom finansowym, co pozostałe wydatki budżetowe.
W myśl art. 263 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (dalej: FinPubU) niezrealizowane kwoty wydatków budżetu JST wygasają z upływem roku budżetowego. Jest to zasada roczności budżetu, która stanowi podstawową regułę. Przepis art. 263 ust. 2 FinPubU przewiduje jednak odstępstwo – organ stanowiący JST, czyli rada gminy, może ustalić w drodze uchwały wykaz wydatków, do których nie stosuje się tej zasady, oraz określić ostateczny termin dokonania każdego z nich w roku następnym, nie dłuższy jednak niż 30 czerwca.
Budżet obywatelski, określony w art. 5a ustawy o samorządzie gminnym jako wyodrębniona część budżetu gminy, jest integralnym składnikiem uchwały budżetowej. Zadania wybrane przez mieszkańców zostają uwzględnione w uchwale budżetowej, a rada gminy nie może ich samodzielnie usuwać ani istotnie zmieniać. Nie istnieje żaden przepis, który wyłączałby możliwość objęcia zadań z budżetu obywatelskiego mechanizmem wydatków niewygasających. Skoro środki przeznaczone na budżet obywatelski są wydatkami budżetu gminy, to art. 263 FinPubU stosuje się do nich na tych samych zasadach, co do wszystkich innych wydatków.
Ustanowienie wydatków niewygasających wymaga spełnienia warunków z art. 263 ust. 2 i art. 263 ust. 3 FinPubU. W wykazie mogą zostać ujęte wyłącznie wydatki związane z realizacją umów w sprawie zamówienia publicznego albo wydatki związane z realizacją umów, które zostaną zawarte w wyniku zakończonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w którym dokonano wyboru wykonawcy. Oznacza to, że – przed podjęciem uchwały o wydatkach niewygasających – organy gminy powinny posiadać zawartą umowę z wykonawcą albo co najmniej zakończyć postępowanie w przedmiocie wyboru wykonawcy. Organy podatkowe podkreślają, że wybór wykonawcy powinien nastąpić przed podjęciem uchwały. Środki są gromadzone na wyodrębnionym subkoncie, a środki niewykorzystane w wyznaczonym terminie podlegają przekazaniu na dochody budżetu gminy w ciągu 7 dni od upływu tego terminu, co reguluje art. 263 ust. 7 FinPubU.
Przedstawione rozwiązanie jest szczególnie użyteczne, gdy zadanie ujęte w budżecie obywatelskim nie mogło być zrealizowane do końca danego roku z przyczyn niezależnych od gminy (np. warunki atmosferyczne, opóźnienia wykonawcy), a umowa z wykonawcą lub wybór wykonawcy już nastąpiły.
Powołanie na wyższe stanowisko w służbie cywilnej w trakcie biegu okresu wypowiedzenia po odwołaniu
Wskazana osoba może zostać powołana. Będzie się to wiązało z udzieleniem urlopu bezpłatnego do końca okresu wypowiedzenia.
Pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie odwołany ze stanowiska. Stosunek pracy nawiązany na podstawie powołania charakteryzuje się zmniejszoną ochroną jego trwałości – organ, który dokonał aktu powołania, może w każdym momencie trwania tego stosunku odwołać pracownika ze stanowiska.
Odwołanie jest co do zasady równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę. Wobec odwołanego pracownika będą zatem miały zastosowanie terminy rozwiązania stosunku pracy zależne od długości rozwiązywanego stosunku pracy. Co ważniejsze, w okresie wypowiedzenia pracownikowi przysługuje wynagrodzenie w wysokości, jaką otrzymywał przed wypowiedzeniem.
W okresie wypowiedzenia pracodawca, za zgodą byłego pracownika lub na jego wniosek, może zatrudnić go przy innej pracy, odpowiedniej ze względu na jego kwalifikacje zawodowe, a po upływie okresu wypowiedzenia może zatrudnić go ponownie na uzgodnionych przez strony warunkach pracy i płacy. Zasadą wynikającą z przepisów jest natomiast nieświadczenie pracy – odwołanie skutkuje zaprzestaniem zajmowania stanowiska, a tym samym praca na tym stanowisku nie może być wykonywana.
Na wyższe stanowisko w służbie cywilnej może zostać powołana osoba spoza korpusu służby cywilnej, jak również osoba już należąca do korpusu. W obu przypadkach ustawa o służbie cywilnej stawia takie same wymogi i w żaden sposób nie faworyzuje pracowników lub urzędników zatrudnionych w służbie cywilnej.
Urzędnikowi służby cywilnej oraz pracownikowi służby cywilnej powołanemu na wyższe stanowisko w służbie cywilnej dyrektor generalny urzędu, w którym osoba ta jest zatrudniona, udziela urlopu bezpłatnego na czas powołania. Jeżeli członek korpusu służby cywilnej został powołany na wyższe stanowisko w urzędzie, w którym był dotychczas zatrudniony, urlopu bezpłatnego udziela kierownik tego urzędu, podobnie w przypadku, gdy powołanie dotyczy dyrektora generalnego urzędu.
W wyniku powołania powstaje drugi, równoległy stosunek pracy. Dotychczasowy stosunek pracy ulega zawieszeniu, a nie przekształceniu.
Powołanie na wyższe stanowisko w służbie cywilnej osoby wskazanej w pytaniu będzie oznaczało, że w ramach dotychczasowego stosunku pracy osoba ta będzie przebywać na urlopie bezpłatnym. Nie będzie więc uzyskiwać wynagrodzenia z tego stosunku pracy.
Budowa magazynu OLiOC a stosowanie Prawa zamówień publicznych
W ocenie autora zamówienie polegające na budowie magazynu OLiOC nie korzysta z wyłączenia przewidzianego w art. 157a OchrCywU i powinno zostać udzielone z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, o ile jego wartość przekracza próg stosowania tej ustawy.
Zgodnie z art. 157a ust. 1 OchrCywU do zamówień na roboty budowlane, dostawy lub usługi bezpośrednio służące realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w zakresie infrastruktury zapewniającej schronienie w budowlach ochronnych, łączności i komunikacji, dostaw i usług teleinformatycznych i telekomunikacyjnych oraz wykrywania zagrożeń, powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach, organizacji tymczasowych miejsc udzielania pomocy medycznej, rozbudowy infrastruktury medycznej o elementy podwójnego przeznaczenia, w których możliwe będzie przeprowadzanie zabiegów chirurgicznych, przechowywanie wyrobów medycznych, krwi, składników krwi oraz produktów krwiopochodnych, finansowanych lub dofinansowywanych ze środków, o których mowa w art. 155 ust. 2 pkt 3 OchrCywU, zwanych dalej „zamówieniami”, nie stosuje się przepisów ustawy z 11.9.2019 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 793 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze, sam fakt finansowania lub dofinansowania inwestycji ze środków Programu OLiOC nie jest wystarczający do zastosowania art. 157a OchrCywU. Przepis ten obejmuje wyłącznie zamówienia bezpośrednio służące realizacji ściśle wskazanych zadań, m.in. w zakresie budowli ochronnych, systemów łączności, alarmowania, teleinformatyki lub określonej infrastruktury medycznej. W katalogu tym nie wymieniono infrastruktury służącej magazynowaniu rezerw materiałowych.
Budowa magazynu może zatem stanowić zadanie kwalifikujące się do finansowania w ramach Programu OLiOC, jednak zakres zadań finansowanych z Programu jest szerszy niż zakres wyłączenia z Prawa zamówień publicznych. Wyjątek można byłoby rozważać jedynie wówczas, gdyby obiekt określony jako magazyn pełnił w rzeczywistości bezpośrednio jedną z funkcji wskazanych w art. 157a ust. 1 OchrCywU, co powinno jednoznacznie wynikać z dokumentacji inwestycji.
Błędny meldunek nowo narodzonego dziecka
W celu ujednolicenia meldunku matki i dziecka, z momentem nabycia przez decyzję w przedmiocie wymeldowania matki waloru ostateczności (nie zaś prawomocności – nie należy czekać na ewentualne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego), należy:
1) odnotować wymeldowanie matki w bazie PESEL;
2) wydać decyzję na zasadzie art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności (dalej: EwidLU), ustalającą meldunek dziecka przy matce (oczywiście, organ może przeprowadzić wszystkie czynności w celu ustalenia miejsca pobytu dziecka).
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 5 EwidLU rejestracji danych w rejestrze PESEL dokonuje organ gminy właściwy do zameldowania na pobyt stały i czasowy obywatela polskiego – w zakresie danych, o których mowa w art. 8 pkt 14–21 (w tym adres i data zameldowania na pobyt stały).
Zgodnie z art. 11 ust. 1 EwidLU, organy o których mowa w art. 10 ust. 1 EwidLU, z urzędu lub na wniosek osoby, której dane dotyczą, dokonują sprawdzenia danych zawartych w rejestrze PESEL oraz w rejestrach mieszkańców, w szczególności w oparciu o posiadane dokumenty i ustalenia stanu faktycznego. Jak stanowi zaś ust. 2 ww. przepisu, w przypadku gdy organ, o którym mowa w art. 10 ust. 1 EwidLU, stwierdzi niezgodność danych zawartych w rejestrze PESEL lub w rejestrze mieszkańców z posiadanymi dokumentami lub ze stanem faktycznym, usuwa tę niezgodność, a jeżeli nie jest właściwy do jej usunięcia, zawiadamia o tym niezwłocznie organ właściwy do rejestracji tych danych na podstawie art. 10 ust. 1 EwidLU – w celu usunięcia tej niezgodności.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 8 EwidLU minister właściwy do spraw informatyzacji zapewnia poprawność danych przetwarzanych w rejestrze PESEL.
Zgodnie zaś z art. 29 EwidLU, zameldowania w stosunku do dzieci osób, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 EwidLU (tj. obywateli polskich zamieszkujących na terenie RP), urodzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonuje z urzędu kierownik urzędu stanu cywilnego sporządzający akt urodzenia. Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje z dniem sporządzenia aktu urodzenia, w miejscu stałego albo czasowego pobytu rodziców albo tego z rodziców, u którego dziecko faktycznie przebywa.
Wreszcie, art. 31 ust. 1 EwidLU, jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu, rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej.
Godzi się zauważyć, że obecna sytuacja nie stanowi podstawy do zastosowania art. 35 EwidLU, bowiem dziecko nigdy nie zamieszkiwało pod danym adresem, tj. nie mogło go opuścić.
Należy pamiętać, że pomimo faktu, że zameldowanie ma charakter czynności materialno-technicznej, to jednak służą od niego środki prawne, w tym przede wszystkim skarga do sądu administracyjnego (zob. Z. Czarnik, art. 29, [w:] Z. Czarnik, W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o ewidencji ludności. Komentarz, Warszawa 2016, pkt 2). Z tego też powodu, nie wydaje się, aby organ mógł swobodnie anulować meldunek dziecka. Faktem jest, że meldunek został dokonany i, aby go zmienić, należy przeprowadzić osobne postępowanie.
Z tego też względu, zdaniem autora odpowiedzi na pytanie, w celu ujednolicenia meldunku matki i dziecka, z momentem nabycia przez decyzję w przedmiocie wymeldowania matki waloru ostateczności (nie zaś prawomocności – nie należy czekać na ewentualne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego), należy:
1) odnotować wymeldowanie matki w bazie PESEL;
2) wydać decyzję na zasadzie art. 31 ust. 1 EwidLU, ustalającą meldunek dziecka przy matce (oczywiście, organ może przeprowadzić wszystkie czynności w celu ustalenia miejsca pobytu dziecka).
W momencie dokonywania meldunku dziecka, istniały już przesłanki do wymeldowania matki z lokalu.
Przyjmuje się bowiem, że „możliwość rozstrzygania w decyzji o zameldowaniu istnieje nie tylko na etapie zameldowania, czyli zgłoszenia danych osoby do zameldowania. Decyzję organ może wydać także wtedy, gdy osoba już została zameldowana” (zob. Z. Czarnik, art. 31, [w:] op. cit., pkt 1).
