Zakres obowiązków informacyjnych wobec pracowników po nowelizacji Kodeksu pracy w obszarze dyskryminacji i mobbingu

W nowelizacji nie przewidziano zupełnie nowych obowiązków informacyjnych pracodawcy. Jednak z uwagi na już obowiązujące przepisy Kodeksu pracy, w związku z wejściem w życie noweli, pracodawca będzie będzie musiał podjąć dodatkowe działania.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Aktualizacja informacji dotyczącej równego traktowania w zatrudnieniu
Zgodnie z art. 941 KP, pracodawca udostępnia pracownikom tekst przepisów dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu w formie pisemnej informacji rozpowszechnionej na terenie zakładu pracy lub zapewnia pracownikom dostęp do tych przepisów w inny sposób przyjęty u danego pracodawcy. Z uwagi na zmianę przepisów dotyczących równego traktowania, pracodawca powinien udostępnić pracownikom tekst znowelizowanych przepisów (czyli całość przepisów, a nie tylko nowelizację). Obowiązek nie dotyczy wyłącznie przepisów Kodeksu pracy, lecz także przepisów wewnątrz zakładowych, czyli regulaminu pracy oraz specjalnego regulaminu obowiązkowego dla pracodawców zatrudniających co najmniej 10 pracowników.

Poinformowanie o zmianie regulaminu pracy
Zgodnie z art. 1043 § 1 KP, regulamin pracy wchodzi w życie po upływie 2 tygodni od dnia podania go do wiadomości pracowników, w sposób przyjęty u danego pracodawcy. Częściowa modyfikacja regulaminu pracy następuje w tym samym trybie co jego ustanowienie, co oznacza konieczność zapoznania pracowników ze zmianami regulaminu pracy.

Poinformowanie o regulaminie w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji i mobbingowi – obowiązuje pracodawców zatrudniających co najmniej 10 pracowników
Zgodnie z nowym art. 943a § 6 KP, do regulaminu stosuje się odpowiednio art. 1043 KP, co oznacza podanie go do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy.

Ważne

W związku z nowelizacją nie ma potrzeby zmiany informacji o warunkach zatrudnienia, o której mowa w art. 29 § 3 KP.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Postanowienie o zabezpieczeniu poprzez umieszczenie w domu pomocy społecznej

Co do zasady, przy rozpoznaniu z grupy F06, właściwym typem placówki jest dom pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych. Zastrzeżenie jest jednak istotne i musi zostać zweryfikowane klinicznie przed ostatecznym wyborem placówki, ponieważ kod F06 ma specyficzną, mieszaną naturę (zaburzenie psychiczne wtórne do przyczyny somatycznej/organicznej).

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Rozpoznanie oznaczone kodem F06 to w klasyfikacji ICD-10 kategoria zbiorcza obejmująca zaburzenia psychiczne o etiologii wtórnej – organicznej lub somatycznej. Kategoria ta jest wewnętrznie zróżnicowana (obejmuje m.in. omamicę organiczną, zaburzenia urojeniowe, zaburzenia nastroju czy zaburzenia lękowe o podłożu organicznym), a szczególnie jej podkategoria F06.9 bywa rozpoznawana w obrazach mieszanych lub w niespecyficznych prezentacjach klinicznych, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku lub osób z ciężkimi chorobami somatycznymi.

Oznacza to, że samo podanie kodu F06 przez lekarza rodzinnego, bez opinii psychiatrycznej precyzującej obraz kliniczny, nie przesądza jednoznacznie, czy u 90-letniej, leżącej klientki dominującym problemem jest:

1) rzeczywiste zaburzenie psychiczne wymagające opieki psychiatrycznej (co przemawia za skierowaniem do domu dla osób przewlekle psychicznie chorych), czy·

2) zespół otępienny/organiczny będący wtórnym skutkiem podeszłego wieku i schorzeń somatycznych, przy współistniejącym unieruchomieniu wymagającym przede wszystkim opieki pielęgnacyjnej (co przemawiałoby za skierowaniem do domu pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku lub przewlekle somatycznie chorych).

Reasumując powyższe, przed wyborem placówki należy zweryfikować treść uzasadnienia postanowienia o zabezpieczeniu oraz treść wniosku o umieszczenie bez zgody w domu pomocy społecznej. Powyższe ustalenia powinny być wiążącym punktem odniesienia przy wyborze typu domu pomocy społecznej przez organ wykonujący postanowienie.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Konsultowanie aktów prawnych stanowionego przez gminę z organizacjami pozarządowymi

Tak, uchwała rady gminy w sprawie konsultacji z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego stanowi akt prawa miejscowego.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Określona w art. 5 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (dalej: PożPubWolontU) współpraca gminy z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego (dalej: organizacje) odbywa się m.in. w formie konsultowania z tymi organizacjami projektów aktów normatywnych w dziedzinach dotyczących działalności statutowej tych organizacji (art. 5 ust. 2 pkt 4 PożPubWolontU).

Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowy sposób konsultowania z radami działalności pożytku publicznego lub organizacjami projektów aktów prawa miejscowego w dziedzinach dotyczących działalności statutowej tych organizacji (art. 5 ust. 5 PożPubWolontU).

Jak wynika z art. 41 ustawy o samorządzie gminnym (dalej: SamGminU), na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na jej obszarze gminy. Co do zasady akty prawa miejscowego rada gminy ustanawia w formie uchwały (art. 41 ust. 1 SamGminU). Na podstawie SamGminU rada gminy może wydawać uchwały stanowiące akty prawa miejscowego w zakresie (art. 40 ust. 2 SamGminU):

1) wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych;

2) organizacji urzędów i instytucji gminnych;

3) zasad zarządu mieniem gminy;

4) zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.

W odniesieniu do uchwały dotyczącej konsultowania z organizacjami projektów aktów prawa miejscowego, zdaniem sądów administracyjnych taka uchwała sama jest aktem prawa miejscowego. Przyjmuje się m.in., że:

1) akt prawa miejscowego to taki akt, który zawiera co najmniej jedną normę o charakterze generalnym i abstrakcyjnym (nie jest skierowany do konkretnego, określonego podmiotu jako adresata normy prawnej);

2) musi on zawierać wypowiedzi wyznaczające adresatom pewien sposób zachowania, tzn. zawierać zakazy, nakazy lub uprawnienia określone dla pewnych powtarzalnych okoliczności, a nie w jednej konkretnej sprawie. Tym samym normy te mogą być wykorzystywane w nieograniczonej liczbie przypadków w przyszłości);

3) cechą charakterystyczną tego typu aktów jest wprowadzenie do porządku prawnego nowych norm prawnych, obowiązujących w sposób generalny i abstrakcyjny na terenie właściwości danego organu.

Orzecznictwo

Przedmiotowa uchwała określa prawa i obowiązki organizacji pożytku publicznego związane z konsultowaniem projektów aktów prawa miejscowego w dziedzinach dotyczących działalności statutowej tych organizacji. Uchwała ta podjęta została na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego – art. 5 ust. 5 [PożPubWolontU – co oznacza, że jest to uchwała z zakresu prawa miejscowego, o jakiej mowa w art. 40 ust. 1 SamGminU – uzup. uutora]. Skoro zaś uchwała rady miejskiej zawiera przepisy powszechnie obowiązujące, powinna być, jako akt prawa miejscowego, zgodnie z art. 42 SamGminU, ogłoszona na zasadach i w trybie przewidzianym w [AktyNormU – uzup. autora]. Jest to warunek konieczny do wejścia w życie uchwały tej kategorii. O ile przepisy prawa przewidują obowiązek publikacji aktów prawnych określonej kategorii, niewykonanie takiego obowiązku równoznaczne jest z istotnym naruszeniem prawa. Skutkuje więc ono nieważnością aktu w całości (wyr. NSA z 9.12.2011 r., II OSK 2039/11).

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Upoważnienie dyrektora placówki oświatowej do podpisywania upomnień i wystawiania tytułów wykonawczych w zakresie opłat za wyżywienie i czesne

Opisane pełnomocnictwo do dokonywania czynności prawnych w sferze zwykłego zarządu, nawet zawierające zapis o reprezentowaniu gminy przed organami egzekucyjnymi we wszystkich postępowaniach egzekucyjnych związanych z działalnością przedszkola, nie daje, w mojej ocenie, wystarczająco jednoznacznej podstawy do wykonywania przez dyrektora praw i obowiązków wierzyciela. Dyrektor powinien zostać wyraźnie upoważniony przez burmistrza, na podstawie art. 17b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do wykonywania w jego imieniu praw i obowiązków wierzyciela. Może to nastąpić w odrębnym upoważnieniu albo poprzez odpowiednie rozszerzenie dotychczasowego umocowania. Ustawa nie wymaga w tym zakresie konkretnej, odrębnej formy dokumentu.

Więcej treści o oświacie po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Wypróbuj!Sprawdź

Decydujące znaczenie ma tu charakter prawny opłat, choć wymaga on rozróżnienia w zależności od rodzaju placówki. W przypadku opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie w publicznych placówkach wychowania przedszkolnego prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego ich publicznoprawny charakter wynika wprost z art. 52 ust. 15 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, jako niepodatkowych należności budżetowych w rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych. W odniesieniu do opłat za wyżywienie uczniów w stołówce szkolnej podstawą jest art. 106 ustawy – Prawo oświatowe, który nie zawiera analogicznego, wprost sformułowanego przepisu. W orzecznictwie sądów administracyjnych i praktyce regionalnych izb obrachunkowych przyjmuje się jednak, że również te opłaty mają charakter publicznoprawny, a nie cywilnoprawny, m.in. z uwagi na sposób ich kalkulacji, ograniczony do tzw. wsadu do kotła, oraz brak elementu swobody umów. W obu przypadkach dochodzenie należności odbywa się zatem w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z art. 66 ustawy o finansach publicznych, a nie na drodze cywilnoprawnej.

Skoro więc posiadane przez dyrektora pełnomocnictwo dotyczy czynności prawnych w sferze zwykłego zarządu – kategorii cywilnoprawnej, właściwej dla reprezentowania gminy w stosunkach majątkowych związanych z mieniem przekazanym jednostce – nie powinno być uznawane za wystarczającą podstawę do wykonywania funkcji wierzyciela w publicznoprawnym postępowaniu egzekucyjnym, będącej odrębną kompetencją administracyjnoprawną. Warto podkreślić różnicę pojęciową: „reprezentowanie przed organami egzekucyjnymi” dotyczy występowania w charakterze strony lub reprezentanta gminy wobec organu egzekucyjnego, natomiast wykonywanie praw i obowiązków wierzyciela obejmuje inicjowanie całego procesu dochodzenia należności. Upomnienie jest czynnością wierzyciela poprzedzającą wszczęcie egzekucji, a tytuł wykonawczy – dokumentem sporządzanym po stronie wierzyciela. Jest to zatem odrębna rola procesowa, wymagająca odrębnej podstawy z art. 17b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wciąż masz wątpliwości? Zapytaj eksperta. Sprawdź

Przepis art. 15 § 1b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymaga, aby upomnienie wskazywało imię, nazwisko, stanowisko służbowe oraz podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, przy czym upomnienie generowane automatycznie może nie zawierać podpisu tej osoby. W przypadku kierownika jednostki organizacyjnej JST podstawę powierzenia wykonywania praw i obowiązków wierzyciela stanowi właśnie art. 17b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Analogiczne wymagania w odniesieniu do tytułu wykonawczego wynikają z art. 27 § 1 pkt 7a–7c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: tytuł zawiera imię i nazwisko osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela oraz – jeżeli sposób opatrzenia tytułu podpisem albo pieczęcią na to pozwala – jej stanowisko służbowe, a także podpis tej osoby albo właściwą pieczęć oraz datę podpisania lub opatrzenia tytułu pieczęcią.

Odpowiada to również ugruntowanej praktyce samorządowej – jednostki samorządu terytorialnego wydają zarządzenia organu wykonawczego, powołujące wprost art. 17b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i upoważniające dyrektora placówki oświatowej do wykonywania praw i obowiązków wierzyciela w sprawach egzekucji administracyjnej należności pieniężnych gminy, niezależnie od odrębnych pełnomocnictw dotyczących bieżącego zarządzania jednostką.

Zwolnienie naczepy wykorzystywanej w działalności rolniczej z podatku od środków transportowych

Naczepa może być zwolniona z podatku od środków transportowych jako „związana wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego”, nawet jeżeli jest wpisana do ewidencji środków trwałych. Kluczowe znaczenie ma jej wyłącznie rolnicze wykorzystanie.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Nie ma ustawowego obowiązku przedkładania ewidencji środków trwałych jako warunku zwolnienia z podatku od środków transportowych jako „związanej wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego”. Zwolnienie przysługuje, jeżeli naczepa (i ciągnik) są wykorzystywane wyłącznie do działalności rolniczej podatnika podatku rolnego.

W praktyce organ podatkowy może żądać potwierdzenia, że pojazd służy wyłącznie działalności rolniczej. Typowymi dowodami są:

Sam fakt, że naczepa jest ujęta w ewidencji środków trwałych i podlega amortyzacji, nie pozbawia prawa do zwolnienia z podatku od środków transportowych.

Istotne jest spełnienie przesłanki wynikającej z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych: przyczepy i naczepy (łącznie z pojazdem silnikowym) o DMC od 7 t są wyłączone z opodatkowania, jeżeli są związane wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego.

Ministerstwo Finansów wskazywało wprost, że o wyłączeniu decyduje sposób wykorzystywania pojazdu, a nie wpis w dowodzie rejestracyjnym czy fakt amortyzacji. Potwierdzeniem może być oświadczenie podatnika.

Uprawa pieczarek co do zasady kwalifikuje się jako dział specjalny produkcji rolnej (uprawa grzybów). Nie zmienia to samej konstrukcji zwolnienia z podatku od środków transportowych – nadal kluczowe jest, aby naczepa była używana wyłącznie do działalności rolniczej podatnika podatku rolnego.

Jeżeli jednak pieczarkarnia jest prowadzona w rozmiarach przekraczających progi ustawowe, a dochody z tego źródła są opodatkowane na zasadach PIT, organ może weryfikować, czy dany środek transportu służy wyłącznie „działalności rolniczej” w rozumieniu zwolnienia.

Oznacza to, że:

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Dostęp do certyfikatu wykonawcy zamówień publicznych w Bazie Danych o Certyfikacji

Zamawiający może sobie pobrać certyfikat wykonawcy zamówień publicznych korzystając z danych zamieszczonych w oświadczeniu wstępnym z art. 125 ust. 1 Prawa zamówień publicznych.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Podkreślić należy, że oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, niezależnie od wartości zamówienia (tj. zarówno w postępowaniu o wartości mniejszej niż progi unijne, jak i od progów unijnych), zawiera dane dotyczące certyfikatu wykonawcy zamówień publicznych. Zamawiający może je wykorzystać na potrzeby samodzielnego pobrania certyfikatu z ogólnodostępnej i bezpłatnej bazy certyfikacji.

Do certyfikatu mają zastosowanie art. 127 ust. 1 pkt 1 Prawa zamówień publicznych oraz art. 274 ust. 4 Prawa zamówień publicznych. Zgodnie z tymi przepisami zamawiający nie wzywa do złożenia podmiotowych środków dowodowych, jeżeli może je uzyskać za pomocą bezpłatnych i ogólnodostępnych baz danych, w szczególności rejestrów publicznych w rozumieniu ustawy z 17.2.2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, o ile wykonawca wskazał dane umożliwiające dostęp do tych środków.

Zauważenia wymaga, że na mocy bowiem art. 26 ust. 3 ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych w bazie certyfikacji zamieszcza się certyfikat i zapewnia się każdemu możliwość samodzielnego i nieodpłatnego pobrania, w postaci elektronicznej, ważnego certyfikatu.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Rola organów samorządowych w nadawaniu przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej

W art. 125 ust. 2 OchrCywU przewidziano powstanie korpusu obrony cywilnej, który ma obejmować personel obrony cywilnej oraz krajową rezerwę obrony cywilnej. Do personelu obrony cywilnej mają należeć m.in. osoby, którym nadano przydział mobilizacyjny obrony cywilnej (art. 125 ust. 3 OchrCywU).

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Wskazany przydział nadaje zasadniczo wojewoda właściwy ze względu na siedzibę podmiotu ochrony ludności, z własnej inicjatywy lub na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa, po uzgodnieniu z właściwym miejscowo szefem wojskowego centrum rekrutacji (art. 135 ust. 1 pkt 1 OchrCywU). Właśnie  w tej regulacji zaznaczono rolę organów samorządowych, tj. wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa. Wskazane organy samorządowe pełnią więc rolę wnioskodawców co do nadania przydziału mobilizacyjnego obrony cywilnej. Należy zaznaczyć, że organy te są jednocześnie organami ochrony ludności, o których mowa w art. 9 ust. 1 OchrCywU, a z chwilą wprowadzenia stanu wojennego i w czasie wojny organy ochrony ludności stają się organami obrony cywilnej (art. 2 ust. 3 pkt 2 OchrCywU).

Nadanie tego przydziału wymaga uzgodnienia z szefem wojskowego centrum rekrutacji, a nie zasięgnięcia opinii od tego organu. Zatem niezbędne jest wiążące stanowisko szefa wojskowego centrum rekrutacji, co ma związek z pewnym priorytetem służby wojskowej – art. 3 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny (J. Dolny, Korpus obrony cywilnej i jego współdziałanie z Siłami Zbrojnymi w świetle ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, Wojskowy Przegląd Prawniczy 1/2025).

Wojewoda może upoważnić organ składający wniosek do dokonania uzgodnienia z właściwym miejscowo szefem wojskowego centrum rekrutacji (art. 135 ust. 1a OchrCywU). Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wnioskuje o nadanie przydziału mobilizacyjnego obrony cywilnej za pośrednictwem starosty (art. 135 ust. 2 OchrCywU). Ustawodawca uznał więc, że starosta ma pełnić rolę pośrednika w tym zakresie. Co ważne, zadania wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty i marszałka województwa z zakresu wnioskowania o nadanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej są wykonywane jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej (art. 135 ust. 9 OchrCywU).

Zgodnie z art. 134 ust. 1 OchrCywU przydział mobilizacyjny obrony cywilnej można nadać m.in. osobie zatrudnionej w urzędzie obsługującym organ ochrony ludności lub obrony cywilnej (np. w urzędzie gminy) oraz osobie zatrudnionej w podmiocie ochrony ludności albo podmiocie obrony cywilnej (np. w miejskiej jednostce organizacyjnej). Osoby, którym nadano przydział mobilizacyjny obrony cywilnej, podlegają powołaniu w terminie i miejscu określonych w wezwaniu (art. 139 ust. 1 OchrCywU).

Osoby, które w dniu 1 stycznia 2025 r. miały nadany przydział organizacyjno-mobilizacyjny do urzędu obsługującego organ ochrony ludności albo do podmiotu ochrony ludności, albo do podmiotów, o których mowa w art. 134 ust. 1 pkt 3 OchrCywU, które zostały wyłączone z wykazu jednostek przewidzianych do militaryzacji, uznaje się za wchodzące w skład korpusu obrony cywilnej, a w przypadku nadania tym osobom przydziałów mobilizacyjnych nie stosuje się wymogu, o którym mowa w art. 135 ust. 1 OchrCywU, w zakresie uzgodnienia nadania tego przydziału z wojskowym centrum rekrutacji (art. 207a OchrCywU). Wobec tego ustawodawca przewidział wyjątek od obowiązku uzgadniania z art. 135 ust. 1 OchrCywU. Warto zaznaczyć, że regulacja art. 207a OchrCywU nie obowiązywała od początku wejścia w życie ustawy, tylko została dodana na mocy ZmOchrCywU26.

Sposób i tryb nadawania i uchylania przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej ma określić w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej (art. 140 OchrCywU). Aktualnie – na dzień sporządzenia opracowania – w obrocie prawnym nie funkcjonuje takie rozporządzenie. Rozporządzenie w sprawie powoływania do służby w obronie cywilnej oraz Ewidencji Obrony Cywilnej – na skutek nowelizacji OchrCywU z 17.4.2026 r. – zostało uznane za uchylone z dniem 29.5.2026 r. Tak więc zagadnienia przydziałów mobilizacyjnych i powoływania do służby w obronie cywilnej nie są obecnie wyczerpująco uregulowane. Można uznać, że do czasu wejścia w życie nowego rozporządzenia, na podstawie art. 140 OchrCywU, mamy do czynienia ze zjawiskiem luki prawnej. Sytuacja ta z pewnością nie wpływa pozytywnie na budowanie odporności państwa polskiego, ponieważ utrudnione jest tworzenie personelu obrony cywilnej. Natomiast w czasach potęgującej eskalacji ze strony Rosji kwestie te powinny posiadać wysoki priorytet.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Udostępnienie firmie odbierającej odpady informacji na temat liczby mieszkańców posesji

Co do zasady gmina nie powinna udostępniać przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne informacji o liczbie osób zamieszkujących konkretną posesję, nawet jeżeli przekazuje temu przedsiębiorcy jej adres. Informacja taka jest co najmniej chronioną daną osobową w konkretnym kontekście, a przede wszystkim − jako indywidualna dana z deklaracji odpadowej − jest objęta tajemnicą skarbową. Sam fakt realizacji umowy na odbiór odpadów nie stanowi podstawy do jej przekazania.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

W opisanej sytuacji adres nieruchomości oraz informacja o liczbie osób ją zamieszkujących tworzą zestaw danych pozwalający, zwłaszcza w odniesieniu do domu jednorodzinnego albo lokalu o znanym właścicielu, na pośrednie ustalenie osób, których informacja dotyczy. Zgodnie z art. 4 RODO dane osobowe obejmują wszelkie informacje o osobie zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania, także pośrednio. Przekazanie danych firmie odbierającej odpady jest zaś przetwarzaniem, ponieważ definicja obejmuje również ujawnienie przez przesłanie lub inne udostępnienie.

Liczba mieszkańców pod danym adresem nie jest co do zasady szczególną kategorią danych osobowych, lecz nadal pozostaje daną podlegającą ochronie. Inaczej można ocenić wyłącznie rzeczywiście zanonimizowane dane zbiorcze, przykładowo łączną liczbę mieszkańców obsługiwanych na całej ulicy, jeżeli odbiorca nie może powiązać informacji z konkretną nieruchomością lub osobą. Nie jest natomiast anonimowa lista adresów z przypisaną do każdego z nich liczbą mieszkańców.

W tym przypadku decydujące znaczenie ma dodatkowo charakter źródła danych. Właściciel nieruchomości składa deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obejmującą dane konieczne do obliczenia tej opłaty. Z art. 6m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że deklaracja zawiera dane niezbędne do ustalenia wysokości opłaty, a w razie zmiany danych wpływających na jej wysokość właściciel ma obowiązek złożyć nową deklarację.

W sprawach opłaty odpadowej stosuje się Ordynację podatkową, a to na podstawie art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Konsekwencją jest objęcie indywidualnych danych z deklaracji tajemnicą skarbową. Artykuł 293 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi natomiast, że indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową.

Do zachowania tajemnicy skarbowej są zobowiązani wójt, burmistrz albo prezydent miasta oraz pracownicy obsługującego ich urzędu, zgodnie z art. 294 Ordynacji podatkowej. Firma odbierająca odpady nie jest podmiotem, któremu ustawa generalnie przyznaje dostęp do danych z deklaracji odpadowych. Katalog organów i podmiotów, którym informacje z akt spraw podatkowych mogą być udostępnione, jest określony w art. 299 Ordynacji podatkowej i nie obejmuje zwykłego wykonawcy usługi odbioru odpadów.

Ważne

Z tego względu nie wystarcza ani umowa zawarta przez gminę z przedsiębiorcą, ani praktyczna użyteczność informacji, na przykład chęć dostosowania liczby pojemników, worków lub organizacji tras. Umowa cywilnoprawna z wykonawcą nie uchyla tajemnicy skarbowej i nie tworzy ustawowej podstawy ujawnienia treści deklaracji.

Niezależnie od tajemnicy skarbowej gmina musi wykazać zgodność operacji z zasadami ochrony danych. Artykuł 6 RODO wymaga, aby przetwarzanie przez organ publiczny miało podstawę prawną i było niezbędne do realizacji zadania publicznego. Ponadto art. 5 RODO nakazuje ograniczyć dane do zakresu niezbędnego do celu przetwarzania.

Dla standardowego odbioru odpadów wykonawca potrzebuje przede wszystkim adresu, harmonogramu, informacji o rodzaju odbieranej frakcji, lokalizacji miejsca gromadzenia odpadów oraz ewentualnie danych kontaktowych osoby wyznaczonej do spraw eksploatacyjnych, jeśli są rzeczywiście konieczne. Liczba mieszkańców służy zasadniczo ustalaniu opłaty, a nie fizycznemu wykonaniu odbioru. Jeżeli specyfika konkretnej usługi miałaby uzasadniać jej wykorzystanie, gmina musiałaby najpierw wskazać precyzyjny cel, wykazać rzeczywistą niezbędność oraz dysponować wyraźną podstawą ustawową pozwalającą zarazem na przełamanie tajemnicy skarbowej. W przedstawionym stanie faktycznym takiej podstawy nie ma.

Praktyczna rekomendacja jest zatem następująca: gmina może przekazać wykonawcy wykaz adresów i dane techniczne niezbędne do odbioru odpadów, lecz nie powinna przekazywać liczby osób zamieszkujących poszczególne posesje. W razie potrzeby organizacyjnej należy zastosować informacje nieidentyfikujące mieszkańców, przykładowo pojemność lub liczbę pojemników, częstotliwość odbioru oraz rodzaj frakcji.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Wieloletni staż w samorządzie a obowiązek odbycia służby przygotowawczej po przerwie w zatrudnieniu

Wskazana w pytaniu osoba nie musi odbywać służby przygotowawczej ani zdawać egzaminu. Nie jest bowiem osobą podejmującą po raz pierwszy pracę w samorządzie.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Dla pracownika podejmującego po raz pierwszy pracę na stanowisku urzędniczym, w tym na kierowniczym stanowisku urzędniczym, w jednostkach samorządowych w czasie trwania zawartej z nim umowy o pracę na czas określony organizuje się służbę przygotowawczą. Ma ona na celu teoretyczne i praktyczne przygotowanie pracownika do należytego wykonywania obowiązków służbowych.

Pojęcie „osoba podejmująca po raz pierwszy pracę w samorządzie” oznacza osobę, która:

1) nie była wcześniej zatrudniona w jednostkach, o których mowa w art. 2 ustawy o pracownikach samorządowych, na czas nieokreślony albo na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, i

2) nie odbyła służby przygotowawczej zakończonej zdaniem egzaminu z wynikiem pozytywnym (art. 16 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych).

Obydwa wskazane kryteria muszą wystąpić łącznie, aby można było mówić o osobie podejmującej pracę w samorządzie po raz pierwszy. Jeżeli osoba zatrudniana na stanowisku urzędniczym pracowała wcześniej w tej samej lub innej jednostce samorządowej (urzędzie, biurze, jednostce budżetowej lub innej jednostce organizacyjnej itp.) na stanowisku urzędniczym przez okres dłuższy niż 6 miesięcy i była zatrudniona na podstawie umowy o pracę, nie można jej traktować jako osoby podejmującej pracę po raz pierwszy.

Potwierdza to odpowiedź na zapytanie poselskie nr 341 w sprawie stosowania przepisów ustawy o pracownikach samorządowych z 29.4.2016 r.:

Interpretacje

W zakresie pojęcia „osoba podejmująca po raz pierwszy pracę na stanowisku urzędniczym, w tym na kierowniczym stanowisku urzędniczym, w jednostkach wymienionych w art. 2 ustawy” mieszczą się zatem tylko te osoby, które:

1) w ogóle nie były wcześniej zatrudnione na stanowiskach urzędniczych w jednostkach wymienionych w art. 2 ustawy (i które w związku z tym nie mogły odbyć służby przygotowawczej) albo

2) były wprawdzie zatrudnione na stanowiskach urzędniczych w jednostkach wymienionych w art. 2 ustawy, jednak na podstawie umowy o pracę na czas określony nie przekraczający 6 miesięcy, a przy tym nie odbyły służby przygotowawczej zakończonej zdaniem egzaminu.

Natomiast przedmiotowe pojęcie nie obejmuje osób, które były już wcześniej zatrudnione w którejkolwiek z jednostek wymienionych w art. 2 ustawy, na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony (przy czym nie jest tu istotny okres zatrudnienia) albo na podstawie umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, bez względu na to, czy odbyły one służbę przygotowawczą oraz zdały egzamin kończący tę służbę. Osoby te, nawet jeśli nie odbyły służby przygotowawczej i nie zdawały egzaminu ją kończącego, nie spełniają bowiem negatywnie sformułowanej, pierwszej z przesłanek stanowiących element definicji osoby podejmującej po raz pierwszy pracę na stanowisku urzędniczym, w tym na kierowniczym stanowisku urzędniczym, w jednostkach wymienionych w art. 2 ustawy, jaką jest ww. brak zatrudnienia w tych jednostkach na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony albo na podstawie umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy. Obie z przesłanek stanowiących element ww. definicji legalnej muszą być, jak już wskazano, spełnione łącznie – z uwagi na użycie w zawierającym tę definicję art. 16 ust. 3 ustawy spójnika „i” oznaczającego koniunkcję.

Wskazana w pytaniu osoba była zatrudniona w samorządzie ponad 6 miesięcy na stanowisku kwalifikowanym jako urzędnicze i nie musi przechodzić służby oraz zdawać egzaminu. Nie obowiązuje także w stosunku do niej ograniczenie odnośnie rodzaju umowy o pracę – nie ma obowiązku zawierania umowy na okres nie przekraczający 6 miesięcy.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź

Możliwość zatrudnienia nauczyciela religii nieposiadającego wymaganych kwalifikacji

W przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela, jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia osoby posiadającej wymagane kwalifikacje, możliwe jest, za zgodą organu sprawującego nadzór pedagogiczny, zatrudnienie osoby nieposiadającej kwalifikacji wymaganych do zajmowania danego stanowiska.

Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź

Zgodnie z art. 10 ust. 8 Karty Nauczyciela nie można nawiązać stosunku pracy z nauczycielem, który m.in. nie posiada kwalifikacji wymaganych do zajmowania danego stanowiska, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 9 tej ustawy.

Na podstawie art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela, w przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela, jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia osoby posiadającej wymagane kwalifikacje, można za zgodą organu sprawującego nadzór pedagogiczny zatrudnić nauczyciela, który nie posiada kwalifikacji wymaganych do zajmowania danego stanowiska.

W związku z powyższym osoba nieposiadająca wymaganych kwalifikacji może zostać zatrudniona na stanowisku nauczyciela, jeżeli zostaną spełnione przesłanki określone w art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela oraz zostanie uzyskana zgoda organu sprawującego nadzór pedagogiczny.

Zgodnie z art. 10 ust. 10 Karty Nauczyciela do nauczycieli zatrudnionych na podstawie art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela nie stosuje się przepisów rozdziału 3a, dotyczącego awansu zawodowego nauczycieli. Dla celów płacowych nauczyciele ci są traktowani jak nauczyciele początkujący.

Beck Akademia - praktyczne szkolenia online - sprawdź aktualny harmonogram Sprawdź