Postępowanie w sprawie z wniosku o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej

W okolicznościach podanych w zapytaniu organ do spraw pomocy społecznej, działając na podstawie art. 50 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: KPA) w związku z art. 54 § 1 KPA oraz art. 14 ustawy o pomocy społecznej (dalej: PomSpołU), powinien wezwać stronę do udziału w podejmowanych czynnościach, w szczególności poprzez zmianę przedmiotu żądania i w wezwaniu tym wyjaśnić stronie, że ubiega się ona o świadczenie, które jej nie przysługuje, tzn. że nie przysługuje jej zasiłek celowy pod warunkiem zwrotu (świadczenie, o którym mowa w przepisie art. 41 pkt 2 PomSpołU, jednocześnie wyjaśniając, o jakie świadczenie może ubiegać się w związku ze zgłoszona potrzebą. Organ może wskazać na przykład, że zgłoszona potrzeba może zostać zabezpieczona poprzez udzielenie zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 PomSpołU.

W wezwaniu tym organ powinien jednocześnie pouczyć stronę, że nie zastosowanie się do niniejszego wezwania, w tym niezłożenie wniosku o zmianę przedmiotu żądanie – skutkować będzie wydaniem decyzji odmownej z uwagi na nie spełnienie ustawowych przesłanej udzielenia świadczenia z pomocy społecznej.

W przypadku zastosowania się do wezwania o zmianę przedmiotu żądania – udzielić świadczenia, do którego wnioskująca ma prawo, w przypadku zaś nie zastosowania się do wezwania – odmówić przyznania świadczenia z pomocy społecznej.

Dojazd na miejsce wykonywania pracy nadliczbowej a czas pracy

Czasem pracy jest okres spełniający łącznie następujące warunki:

1) pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy,
2) przebywa w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy,
3) okres ten przypada na rozkładowe godziny pracy pracownika lub wykracza poza te godziny, o ile spełnione są warunki do uznania, że jest to praca w godzinach nadliczbowych.

Czas dojazdu do miejsca wykonywania pracy nadliczbowej i powrotu z tego miejsca– przypadające poza godzinami pracy nie stanowią czasu pracy, chyba że:

Udostępnienie uzasadnienia przyznania nagrody dla dyrektora szkoły w trybie informacji publicznej

Prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne jest prawem konstytucyjnym, zagwarantowanym w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zasady i tryb realizacji tego prawa określa DostInfPubU.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 DostInfPubU każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu. Definicja ta ma charakter bardzo szeroki i obejmuje wszelkie dane dotyczące sfery faktów, które odnoszą się do podmiotów publicznych lub spraw publicznych. Aby daną informację zakwalifikować jako publiczną, kluczowe jest ustalenie, czy dotyczy ona działalności podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. W analizowanym przypadku Zarząd Powiatu, jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jest bezsprzecznie organem władzy publicznej, zobowiązanym do udzielania informacji publicznej na mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 DostInfPubU.

Kolejnym krokiem jest ustalenie, czy informacja o uzasadnieniu przyznania nagrody dla dyrektora szkoły mieści się w katalogu spraw publicznych. Dyrektor szkoły, zarządzający publiczną placówką oświatową i dysponujący jej mieniem, jest osobą pełniącą funkcję publiczną. Nagroda przyznawana dyrektorowi jest finansowana ze środków publicznych, a zatem informacja o niej dotyczy zasad gospodarowania mieniem publicznym. Art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c DostInfPubU wprost stanowi, że informację publiczną stanowi informacja o majątku jednostek samorządu terytorialnego, w tym o ciężarach publicznych (lit. h). Nagroda jest bez wątpienia takim ciężarem.

Samo uzasadnienie przyznania nagrody jest integralną częścią decyzji o jej przyznaniu. Nie jest to odrębny byt, lecz dokument lub co najmniej zbiór przesłanek merytorycznych, które legły u podstaw podjęcia przez Zarząd Powiatu uchwały o przyznaniu świadczenia pieniężnego ze środków publicznych. Uzasadnienie odzwierciedla proces myślowy i kryteria, jakimi kierował się organ, dysponując publicznymi pieniędzmi. Jawność tego procesu jest jednym z fundamentów transparentności życia publicznego i umożliwia realizację społecznej kontroli nad działalnością organów władzy. Obywatel ma prawo wiedzieć nie tylko, czy i w jakiej wysokości przyznano nagrodę, ale również dlaczego podjęto taką decyzję.

Należy zatem przyjąć, że wniosek o udostępnienie uzasadnienia przyznania nagrody dyrektorowi szkoły jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Zarząd Powiatu, jako podmiot zobowiązany, powinien takiej informacji udzielić w formie i w sposób określony we wniosku, chyba że zachodzą ustawowe przesłanki do odmowy jej udostępnienia (np. ochrona prywatności osoby fizycznej w zakresie niepełniącym funkcji publicznej, tajemnica przedsiębiorcy), co w przypadku uzasadnienia nagrody dla dyrektora jest mało prawdopodobne.

Zwolnienia od pracy na czas prowadzenia zajęć w szkole wyższej

Zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy, pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika w celu przeprowadzenia zajęć dydaktycznych w szkole zawodowej, w szkole wyższej, w placówce naukowej albo w jednostce badawczo-rozwojowej; łączny wymiar zwolnień z tego tytułu nie może przekraczać 6 godzin w tygodniu lub 24 godzin w miesiącu. Za czas tych zwolnień pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Pracownik w ramach tego uprawnienia może zatem skorzystać np. z 3 dni wolnego z rzędu (3 x 8 godzin) w miesiącu.

Możliwe jest także niekorzystanie z tych zwolnień i odpracowanie nieobecności. W ocenie autora jest to prawo pracownika (gwarantujące mu możliwość realizowania zajęć na uczelni w zakreślonych rozporządzeniem granicach czasowych), z którego może korzystać, ale również może „ułożyć” kwestie realizowania pracy u obecnego pracodawcy lub pracę na uczelni w inny sposób.

Jeżeli pracownik chce uzyskać pełne wynagrodzenie, a pracodawca zgadza się wypracowywanie pracy w innych godzinach, to możliwe jest:

W obu przypadkach, a chyba szczególnie w drugim pracodawca musi ocenić czy takie zmiany są dla niego do zaakceptowania w związku z rodzajem realizowanej przez pracownika pracy i organizacją pracy.

Nie jest możliwe dokonanie zmiany harmonogramu na przewidujący pracę po 10 godzin, w tym także na indywidualny wniosek pracownika o to, gdyż taki wymiar godzin jest dopuszczalny w systemie równoważnym, którym pracownik nie jest objęty.

Dieta radnego gminy w formie ryczałtu a brak sesji rady gminy w danym miesiącu

Zgodnie z art. 25 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym radnemu, na zasadach ustalonych przez radę gminy, przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży służbowych.

Przepisy ustawy nie uzależniają przyznania diety wyłącznie od udziału radnego w sesji rady gminy. W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych przeważa pogląd, że dopuszczalne jest ustalenie diety radnego w formie miesięcznego ryczałtu. Jednocześnie w orzecznictwie regionalnych izb obrachunkowych wskazuje się, że w przypadku przyjęcia ryczałtowej formy diety zasadne jest określenie w uchwale rady gminy zasad jej pomniejszania w przypadku nieobecności radnego na sesjach, posiedzeniach komisji lub innych obowiązkowych czynnościach związanych z wykonywaniem mandatu.

W konsekwencji brak sesji rady gminy w danym miesiącu nie wyklucza możliwości wypłaty diety w formie ryczałtu, o ile radny nadal wykonuje mandat, a obowiązująca uchwała rady gminy nie uzależnia wypłaty diety wyłącznie od udziału w sesjach.

Należy przy tym podkreślić, że wykonywanie mandatu radnego nie ogranicza się jedynie do udziału w sesjach rady gminy. Obejmuje ono również inne formy aktywności, takie jak udział w pracach komisji rady, pełnienie dyżurów radnych, spotkania z mieszkańcami czy podejmowanie innych działań związanych z reprezentowaniem wspólnoty samorządowej. W tym kontekście dyżur radnego w biurze rady gminy również mieści się w zakresie wykonywania mandatu.

Niezależnie od powyższego, o zasadach wypłaty diety oraz ewentualnych potrąceniach decydują w pierwszej kolejności postanowienia uchwały rady gminy regulującej zasady przyznawania diet radnym.

Obowiązek przekazania przez OPS sprawozdania rocznego o udzielonych zamówieniach

Podkreślić należy, że na podstawie art. 82 ust. 1 PrZamPubl (w brzmieniu obowiązującym w odniesieniu do sprawozdań za 2025 r.) zamawiający sporządza roczne sprawozdanie o udzielonych zamówieniach, w tym o zamówieniach wyłączonych na podstawie działu I rozdziału 1 oddziału 2, zamówieniach klasycznych, których wartość jest mniejsza niż 130 000 zł, a także o zamówieniach sektorowych oraz zamówieniach w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa, których wartość jest mniejsza niż progi unijne. Sprawozdanie takie przekazuje się – stosownie do art. 82 ust. 2 PrZamPubl – Prezesowi UZP do dnia 1 marca każdego roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie.

Z przywołanego wyżej art. 82 ust. 1 PrZamPubl (w brzmieniu obowiązującym w odniesieniu do sprawozdań za 2025 rok) jednoznacznie wynika, że sprawozdanie roczne obejmuje także udzielone zamówienia klasyczne, których wartość jest mniejsza niż 130 000 zł.

W przedmiotowym przypadku, zamawiający – OPS sporządzając sprawozdanie roczne, z uwagi na to, że wartość udzielonych zamówień była mniejsza niż 130 000 zł netto, wypełnia sekcję IX „Zamówienia klasyczne o wartości mniejszej niż 130 000 złotych oraz zamówienia sektorowe i zamówienia w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa, o wartości mniejszej niż progi unijne”. Zamawiający podaje w sekcji IX sprawozdania tylko łączną wartość udzielonych zamówień, bez VAT (w złotych).

Dodatek motywacyjny dla pracowników pomocy społecznej a ekwiwalent za urlop wypoczynkowy

W świetle art. 24 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej Rada Ministrów może przyjąć rządowy program dofinansowania wynagrodzeń oraz kosztów składek od tych wynagrodzeń pracowników określonych w tym programie, zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego lub na ich zlecenie.

Dnia 19.6.2024 r. RM przyjęła uchwałę w sprawie ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”.

Zgodnie z pkt V.6 Programu dodatek motywacyjny otrzymany w ramach Programu nie stanowi podstawy naliczania świadczeń, odszkodowań i innych wypłat wynikających z odrębnych przepisów, w tym dodatkowego wynagrodzenia rocznego i nagród rocznych. Nie podlega również wliczeniu do trzynastki.

W związku z powyższym, ponieważ ekwiwalent za urlop wypoczynkowy jest naliczany w relacji do wynagrodzenia miesięcznego pracownika. brak jest podstaw do wliczania ww. dodatku do podstawy naliczania tego świadczenia.

Podwyżki dla pracowników samorządowych z wyrównaniem wynagrodzeń od 1 stycznia 2026 roku

Rozporządzenie RM z 25.2.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. z 2026 r. poz. 246) przewiduje zmiany w:

W przypadku pierwszej i drugiej grupy wzrost wynagrodzeń maksymalnych następuje o około 3%, natomiast odnośnie do minimalnego wynagrodzenia zasadniczego największej grupy osób zatrudnionych w samorządzie – pracowników zatrudnianych na podstawie umów o pracę – podwyżki mieszczą się w przedziale od 3 do 3,9%.

Nowe kwoty maksymalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego oraz maksymalnego poziomu dodatku funkcyjnego określone w załącznikach nr 1 i 2 mają zastosowanie do wynagrodzeń oraz dodatków należnych od 1.1.2026 r. Od tego też dnia stosuje się kwoty minimalne miesięcznego poziomu wynagrodzenia zasadniczego dla pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Oznacza to konieczność wypłaty stosownych wyrównań dla pracowników „umownych” i może oznaczać także wyrównanie dla pracowników z wyboru i powołania.

Faktyczna zmiana stawek wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w oparciu o wybór lub powołanie musi nastąpić w drodze uchwał podjętych przez odpowiednio radę gminy, powiatu, sejmik województwa (np. w przypadku zamiaru zmiany wynagrodzeń wójtów), porozumień zmieniających.

Zastosowanie nowych maksymalnych stawek od stycznia oznacza, że możliwe jest przyjęcie podwyżek na kwoty wyższe niż dotychczasowe maksymalne, z wyrównaniem od początku 2026 r. Nie jest to jednak obligatoryjne wyrównanie. Przepisy rozporządzenia nowelizującego dotyczą maksymalnych stawek wynagrodzenia i dodatków, a nie konkretnych stawek indywidualnych pracowników. Decyzja o przyznaniu podwyższenia do nowych maksymalnych kwot może zostać podjęta, ale nie jest obowiązkowa.

Podmioty uprawnione do złożenia wniosku o wydanie opinii w sprawie wstępnego projektu podziału nieruchomości

Art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: GospNierU) stanowi, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami MPZP. W razie braku MPZP stosuje się przepisy art. 94 GospNierU. Zgodnie z kolei z art. 94 ust. 1 GospNierU, w przypadku braku MPZP – jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu – podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli: nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Natomiast art. 93 ust. 4 GospNierU stanowi, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami MPZP (z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95 GospNierU) opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest MPZP, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1 GospNierU. Ponadto przepisy wskazują, że taką opinię wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 93 ust. 5 GospNierU).

Należy zatem mieć na względzie, że postępowanie w sprawie o podział nieruchomości jest postępowaniem dwuetapowym. W pierwszym etapie wójt (burmistrz lub prezydent miasta) opiniuje w formie postanowienia zgodność proponowanego podziału z ustaleniami MPZP, a następnie, po uostatecznieniu się (lub uprawomocnieniu) tego postanowienia, orzeka w przedmiocie podziału nieruchomości. Postanowienie zawierające opinię jest częścią postępowania w przedmiocie podziału nieruchomości, a jego wydanie stanowi etap wstępny tego postępowania. Jak wskazał WSA w Białymstoku w wyroku z 9.1.2025 r., II SA/Bk 681/24, Legalis, nie jest ono opinią wydawaną w odrębnym postępowaniu przez inny organ, o której mowa w art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz jest wydawane przez ten sam organ, który wydaje decyzję zatwierdzającą podział. Organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany tym postanowieniem.

Zakres osób uprawnionych do złożenia wniosku o wydanie opinii w sprawie wstępnego projektu podziału nieruchomości należy odnieść do zakresu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o podział nieruchomości. Zgodnie z art. 97 ust. 1 GospNierU, podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Interes prawny w postępowaniu podziałowym posiadają co do zasady wyłącznie właściciel i względnie użytkownik wieczysty nieruchomości podlegającej podziałowi, tj. osoby, które dysponują tytułem prawnym do dzielonej nieruchomości. Konsekwencją tego uregulowania jest to, że osoba niebędąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nie może być stroną postępowania ani przeciwdziałać zatwierdzeniu przedłożonego projektu podziału nie mając w tym interesu prawnego, a co najwyżej interes faktyczny (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z 23.6.2023 r., I SA/Wa 2981/22, Legalis).

Należy zatem przyjąć, że wniosek o wydanie opinii w sprawie wstępnego projektu podziału nieruchomości może złożyć wyłącznie osoba, która ma interes prawny w podziale nieruchomości, tj. właściciel (współwłaściciel) czy użytkownik wieczysty.

Prace legislacyjne nad krajowymi ramami instytucjonalnymi i organizacyjnymi w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów

Obecnie krajowe przepisy w zakresie transgranicznego przemieszczenia odpadów obejmuje OdpadyMiędzynU, która określa postępowanie i organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia 1013/2006 oraz kary pieniężne za naruszanie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów.

Choć przepisy nowego rozporządzenia 2024/1157 obowiązują wprost, to jego wejście w życie wymaga określenia na ustawowym poziomie krajowym ram instytucjonalnych i organizacyjnych do wykonywania zadań z zakresu transgranicznego przemieszczania odpadów określonych w tym rozporządzeniu. Taka sytuacja uzasadnia uchwalenie nowej ustawy, która w całości zastąpi OdpadyMiędzynU. Nowa regulacja krajowa ma nosić nazwę ustawy o transgranicznym przemieszczaniu odpadów.

Nowa ustawa ma obejmować swoim zakresem kwestie transgranicznego przemieszczania odpadów, w szczególności przez określenie:

Na projektowaną regulację składają się 54 artykuły, uporządkowane w 12 rozdziałów:

1. Przepisy ogólne
2. Właściwość organów
3. Elektroniczne przekazywanie i wymiana informacji
4. Decyzje dotyczące przemieszczania odpadów
5. Zezwolenia wstępne dla instalacji odzysku
6. Gwarancje finansowe
7. Przemieszczenia, które nie mogą zostać zrealizowane zgodnie z planem i przemieszczenia nielegalne
8. Właściwe przejścia graniczne
9. Administracyjne kary pieniężne
10. Zmiany w przepisach obowiązujących
11. Przepisy przejściowe i końcowe

Zgodnie z projektem ustawy zarówno obowiązki, które rozporządzenie 2024/1157 nakłada wprost na właściwe organy, ale także te bardziej ogólne, które są przypisane państwom członkowskim, będą wykonywane przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ). Projektowane przepisy określają podstawę współpracy GIOŚ z innymi organami zaangażowanymi w system kontroli w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów, tj. z:

W wyniku współdziałania ww. organów będzie funkcjonował krajowy system kontroli transgranicznego przemieszczania odpadów.

Projekt ustawy obejmuje administracyjne procedury krajowe dla transgranicznego przemieszczenia odpadów dotyczące:

Na poziomie UE, w rozporządzeniu 2024/1157, wprowadzono przepisy dotyczące centralnego systemu, za pośrednictwem którego będzie odbywać się przekazywanie oraz wymiana informacji i dokumentów związanych z procesem uzyskania zgody na przemieszczanie odpadów oraz obieg dokumentacji związanej z realizacją przemieszczeń w ramach procedury informowania. System ten będzie prowadzony przez Komisję Europejską i będą z niego korzystać wszystkie państwa członkowskie UE. W projektowanej ustawie określono natomiast, w jaki sposób podmioty zaangażowane w transgraniczne przemieszczanie odpadów posiadające siedzibę na terytorium RP, będą identyfikowane przez systemy i oprogramowanie. W przepisach ustawy określono, jakie numery rejestracyjne, będą wymagane do celów rejestracji w systemach i oprogramowaniu. Założono, że zasadą będzie obowiązkowe podanie numerów NIP, REGON i BDO.

Planowane postępowania w zakresie wydawania zezwoleń na międzynarodowe przemieszczanie odpadów przewiduje możliwość wystąpienia GIOŚ, przed wydaniem decyzji w sprawie przemieszczania odpadów do Polski, do:

– o udzielenie informacji dotyczących przestrzegania przez odbiorcę i instalację odzysku lub unieszkodliwiania odpadów przepisów o ochronie środowiska. Negatywna będzie mogła przełożyć się na wyrażenie sprzeciwu wobec planowanego przywozu odpadów do danej instalacji, w sytuacji, kiedy planowane przemieszczanie lub odzysk odpadów nie byłyby zgodne z przepisami krajowymi w zakresie ochrony środowiska, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub ochrony zdrowia.

Przepisy projektowanej ustawy dopuszczają zmiany w zgłoszeniu, na które udzielono zgody, ale tylko te dotyczące przewoźnika, rodzaju transportu, rodzaj opakowania i trasy przewozu odpadów na terytorium kraju oraz rodzaju opakowania odpadów (w drodze zmiany decyzji). Zmiany pozostałych obligatoryjnych elementów decyzji będą wymagały dokonania nowego zgłoszenia.

Projekt wskazuje GIOŚ jako organ właściwy do wydawania decyzji o zatwierdzeniu lub odrzuceniu wniosku o wydanie zezwolenia wstępnego. Wydane zezwolenie wstępne będzie mogło zostać przez GIOŚ cofnięte bez odszkodowania.

Przepisy projektowanej ustawy proponują utrzymanie dotychczasowego obowiązku pozyskania przez GIOŚ opinii:

– na temat funkcjonowania instalacji przed wydaniem zezwolenia wstępnego. Negatywna opinia dotycząca instalacji odzysku odpadów będzie mogła przełożyć się na odmowę wydania zezwolenia wstępnego dla danej instalacji.

Projekt zakłada, że Polska tak jak dotychczas, będzie korzystać z prawa do zakazu importu odpadów niebezpiecznych lub innych odpadów w celu ich unieszkodliwienia, co przełożono na przepis utrzymujący całkowity zakaz przywozu do Polski odpadów w celu unieszkodliwiania. Planuje się również utrzymanie zakazu przywozu do Polski odpadów komunalnych oraz odpadów powstających z przetwarzania odpadów komunalnych, z wyjątkiem przywozu odpadów zebranych selektywnie do recyklingu.

W projektowanych przepisach, odmiennie niż w obowiązującej ustawie, proponuje się wszczęcie postępowania administracyjnego w przypadkach braku realizacji przemieszczania odpadów zgodnie z planem, ale nie w każdej sytuacji, a dopiero w takiej, gdy dany podmiot nie zrealizuje w określonym terminie uzgodnionego pomiędzy właściwymi organami dalszego trybu postępowania z odpadami.

Projekt reguluje zasady działania GIOŚ w charakterze właściwego organu wysyłki, w sytuacji gdy decyzja administracyjna w przedmiocie odbioru i zagospodarowania odpadów jest niewykonalna (np. przy nieskuteczności postepowania egzekucyjnego mającego za przedmiot doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym). W projekcie ustawy zaproponowano, aby przejęcie obowiązków w zakresie zwrotu odpadów przez GIOŚ odbywało się po pisemnym poinformowaniu pozostałych zainteresowanych właściwych organów oraz zgłaszającego lub osoby, która organizuje przemieszczenie.

W obszarze nielegalnego przemieszczania odpadów zamiast dotychczasowego wszczynania przez GIOŚ postępowania administracyjnego oraz zobowiązywania w drodze decyzji podmiotu odpowiedzialnego za nielegalne przemieszczanie odpadów, do ich zagospodarowania – dopuszczono także alternatywne rozwiązanie w postaci fakultatywnego wezwania podmiotu, któremu można przypisać odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie odpadów, do zwrotu lub zagospodarowania tych odpadów, które będzie kierowane przez GIOŚ już na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego.

Projektowane przepisy przewidują jednoinstancyjność postepowania administracyjnego prowadzonego przez GIOŚ, w sprawach dotyczących zobowiązania do odbioru i zagospodarowania odpadów w przypadku braku realizacji przemieszczenia odpadów zgodnie z planem, albo w przypadku nielegalnego przemieszczenia odpadów.

Projekt reguluje także kwestię wykonania obowiązków za podmiot odpowiedzialny za nielegalne przemieszczania odpadów – przez GIOŚ, w sytuacji, kiedy odbiór odpadów i ich zagospodarowanie przez zobowiązane podmioty jest niewykonalne.

Projektowane przepisy proponują wyodrębnienie odpadów w postaci pojazdów, które w toku prowadzonego postepowania administracyjnego w sprawie nielegalnego przemieszczania odpadów zostały naprawione i zarejestrowane. Takie pojazdy nie będą kierowane do systemu gospodarowania odpadami.

Projekt ustawy określa liczne delikty administracyjne, za które wymierza się administracyjną karę pieniężną, w tym m.in. za nielegalne przemieszczanie odpadów (w wysokości do 1 mln zł.). Karę wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, WIOŚ. Projekt zakłada, że przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się wagę i okoliczności naruszenia, ilość, rodzaj i charakter odpadów, zagrożenia dla środowiska oraz życia i zdrowia ludzi powodowane przez te odpady oraz uprzednie naruszenia przepisów regulujących transgraniczne przemieszczanie odpadów, a także współpracę i zaangażowanie podmiotu, do którego skierowana jest decyzja w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w realizację odbioru lub zagospodarowania odpadów. Wykonanie nałożonej kary, zgodnie z projektem, ulega wstrzymaniu do czasu uprawomocnienia się decyzji w przedmiocie wymierzenia kary.

Postęp prac nad tym projektem można śledzić pod adresem: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12407554/katalog/13189249#13189249

Opracowano na podstawie projektu ustawy z 5.2.2026 r. i jego uzasadnienia.