12 listopada 2018 r. dniem wolnym od pracy – konsekwencje dla pracodawcy

Kto ma wolne, a kto powinien pracować

Omawiana ustawa nie modyfikuje dotychczasowych reguł pracy w święto. W zakresie dopuszczalności pracy w dniu 12.11.2018 r. zastosowanie będą miały ogólne przepisy Kodeksu pracy, w szczególności jego art. 1519 -15110. Praca w święto jest, co do zasady, niedozwolona. Zakaz ten w placówkach handlowych dookreśla i wzmacnia ustawa z 10.1.2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz.U. z 2018 r. poz. 305). Ograniczenie zakazu przez dopuszczenie możliwości zorganizowania pracy w święto przewiduje zawarty art. 15110 KP, zawierający katalog szczególnych okoliczności, np. przy występowaniu pracy zmianowej. Zatem pracodawcy, którzy spełniają choćby jeden warunek wskazany w wymienionym katalogu, mogą zorganizować pracę w dniu 12.11.2018 r.

Dodatkowe święto obniża jednak obowiązujący pracowników wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym i w całym roku kalendarzowym. Zatem uwzględniając nowe święto należy zauważyć, że w 2018 r. przypada nie 251 dni roboczych, ale 250. Oznacza to, że pracodawca nie może wyznaczyć pracownikowi w roku kalendarzowym więcej niż 250 dni pracy, a więc jeśli pracodawca zorganizuje pracę w dniu 12.11.2018 r., to będzie musiał udzielić pracownikom wykonującym pracę w tym dniu, dnia wolnego w innym terminie okresu rozliczeniowego. Dotyczy to w szczególności szpitali, jednostek ambulatoryjnej opieki zdrowotnej i aptek ogólnodostępnych prowadzących dyżury w dni wolne od pracy, które w art. 3 i 4 ustawy zostały wprost zobowiązane do zorganizowania pracy w dniu 12.11.2018 r.

Zmiany w harmonogramach czasu pracy

Projekt omawianej ustawy wpłynął do Sejmu 22.10.2018 r., a dzień później Sejm przyjął ustawę, jednak ostateczna decyzja w sprawie ustanowienia święta w dniu 12.11.2018 r. zapadła dopiero w dniu 7.11.2018 r., a więc na 5 dni przed samym świętem. Tak krótki okres mógł sprawić trudności w przygotowaniu się na zmianę dnia roboczego w dzień wolny.

Pracodawcy, którzy organizują dozwoloną przepisami KP pracę w święto będą musieli zmienić harmonogramy czasu pracy w taki sposób, aby uwzględnić w nich dzień wolny zastępczy za pracę w dniu świątecznym 12.11.2018 r. Jeśli udzielenie takiego zastępczego dnia wolnego nie będzie obiektywnie możliwe rekompensata za pracę w święto na zasadach ogólnych KP powinna nastąpić w formie pieniężnej (art. 15111 KP). Natomiast w przypadku pozostałych pracodawców zmiana planu pracy ograniczy się do zmiany dnia roboczego na dzień wolny. Ewentualne zadania do wykonania w tym dniu będą mogły być nadrobione tylko w drodze zwiększenia efektywności pracy lub pracy nadliczbowej.

Urlop wypoczynkowy i ekwiwalent za urlop

Ważne
Urlopu wypoczynkowego udziela się na dni robocze, dlatego urlopy zaplanowane na dzień 12.11.2018 r. powinny zostać wycofane. Pracodawca powinien pozostawić bez rozpatrzenia wnioski urlopowe złożone na ten dzień, a wnioski urlopowe obejmujące dłuższe okresy należy rozpatrywać uwzględniając wystąpienie nowego święta.

Wystąpienie dodatkowego święta w roku kalendarzowym powoduje perturbacje w wyliczeniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy niewykorzystany przez pracownika z powodu rozwiązania stosunku pracy. Do wyliczenia ekwiwalentu konieczny jest tzw. współczynnik, który zgodnie z § 19 rozporządzenia MPiPS z 8.1.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. z 1997 r. Nr 2, poz. 14) określa średnią liczbę dni roboczych w miesiącu w danym roku kalendarzowym (ustala się go odejmując od liczby dni w danym roku kalendarzowym liczbę przypadających w tym roku niedziel, świąt oraz dni wolnych od pracy wynikających z rozkładu czasu pracy w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy, a otrzymany wynik dzieli się przez 12). Przed zmianą współczynnik ten wynosił 20,92 - co wynika z wyliczenia: [365 dni - (52 niedziele + 10 dni świątecznych + 52 dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy)] : 12 = (365 - 114) : 12 = 20,92. Po uwzględnieniu dodatkowego święta wartość współczynnika wyniesie 20,83 - co wynika z wyliczenia: [365 dni - (52 niedziele + 11 dni świątecznych + 52 dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy)] : 12 = (365 - 115) : 12 = 20,83). Zmiana współczynnika wpłynie na wysokość należnego pracownikowi ekwiwalentu za niewykorzystany w naturze urlop wypoczynkowy. Przykładowo, jeśli pracownik otrzymywał wynagrodzenie 5000 zł i powinien otrzymać ekwiwalent za 12 dni (96 godz.) urlopu wypoczynkowego, to zmiana spowoduje konieczność dopłaty dla pracownika w kwocie 12,48 zł (2880,96 zł - 2868,48 zł). Wyliczenie kwoty ekwiwalentu urlopowego przed i po zmianie zawarto w tabeli poniżej.

Współczynnik 20,92 przed zmianą

Współczynnik 20,83 po zmianie

5000 zł : 20,92 = 239,01 zł

5000 zł : 20,83 = 240,04 zł

239,01 zł : 8 godz. = 29,88 zł

240,04 zł : 8 godz. = 30,01 zł

29,88 zł x 96 godz. = 2868,48 zł

30,01 zł x 96 godz. = 2880,96 zł

Ponieważ brak jest przepisów przejściowych, a współczynnik ekwiwalentowi ustalany jest jeden na cały rok kalendarzowy, więc konieczność przeliczenia ekwiwalentu dotyczy wszystkich ekwiwalentów urlopowych, do których pracownicy nabyli lub nabędą prawo w 2018 roku. Problem ten z pewnością będzie rozważany przez MRPiPS i PIP, więc przed przeliczaniem ekwiwalentów wypłaconych przed zmianą przepisów warto poczekać na urzędowe interpretacje. Należy przy tym pamiętać, że nawet urzędowe interpretacje nie stanowią litery prawa. Są tylko opinią w sprawie, a ich znaczenie polega na zabezpieczeniu się przed ewentualną kontrolą. W razie sporu przed sądem pracy w konkretnej sprawie treść orzeczenia może być odmienna niż urzędowa interpretacja. W przeszłości zdarzało się też, że w takiej samej kwestii odmienne opinie wyrażały PIP i MPiPS.

Pierwszą opinię w kwestii konieczności przeliczania ekwiwalentów wypłaconych w 2018 r. przed wejściem w życie omawianej ustawy z 7.11.2018 r. wyraził Główny Inspektorat Pracy (opinia z 13.11.2018 r.). Zdaniem GIP nie należy przeliczać ekwiwalentów nabytych i wypłaconych przed 12.11.2018 r., co wynika z faktu, że art. 171 KP nakazuje stosowanie współczynnika ekwiwalentowego obowiązującego w dniu, w którym pracownik nabył prawo do ekwiwalentu, a więc w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Interpretacja GIP opiera się na dotychczas nie budzącym wątpliwości poglądzie, że w sytuacjach, gdy zaległości urlopowe pracownika pochodziły z różnych lat, albo sprzed kilku lat przed datą rozwiązania stosunku pracy, to do obliczenia ekwiwalentu za urlop stosowany powinien być jeden współczynnik, tj. z roku kalendarzowego, w którym następuje rozwiązanie stosunku pracy. Pogląd taki odnosił się jednak do współczynnika obowiązującego w roku kalendarzowym, a nie w dniu kalendarzowym danego roku. Sytuacja zmiany wysokości współczynnika do ekwiwalentu urlopowego w trakcie roku kalendarzowego lub też - jak wskazuje GIP - istnienia dwóch współczynników ekwiwalentowych w jednym roku kalendarzowym, wystąpiła po raz pierwszy w historii. Dylemat ten rozwiązałyby przepisy przejściowe, których brak, dlatego wydaje się, że szybko zajęte stanowisko GIP może nie być ostatnim. Nie wiadomo też jakie stanowisko zajmą sądy.

Podsumowując, wydaje się że w chwili obecnej można opierać się na opinii GIP z 13.11.2018 r. i ekwiwalentów urlopowych wypłaconych przed 12.11.2018 r. nie przeliczać. Nie można jednak wykluczyć, że powstaną inne interpretacje, w szczególności oparte na orzecznictwie sądowym.




 

Przetestuj System Legalis

 
Zadzwoń:
22 311 22 22
Koszt połączenia wg taryfy operatora.
lub zostaw swoje dane, a Doradca zdalnie
zbada Twoje potrzeby i uruchomi dostęp:

W polu numeru telefonu należy stosować wyłącznie cyfry (min. 9).


Wyślij

* Pola wymagane

Zasady przetwarzania danych osobowych: Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo C.H.Beck sp. z o.o., Warszawa, ul. Bonifraterska 17, kontakt: daneosobowe[at]beck.pl. Dane przetwarzamy w celu marketingu własnych produktów i usług, w celach wskazanych w treści zgód, jeśli były wyrażane, w celu realizacji obowiązków prawnych, oraz w celach statystycznych. W sytuacjach przewidzianych prawem, przysługują Ci prawa do: dostępu do swoich danych, otrzymania ich kopii, sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia, cofnięcia zgody oraz wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych. Pełne informacje w Polityce prywatności.


Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał Spółki: 88 000 zł

Zasady przetwarzania danych osobowych